T.C.
İSTANBUL
3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/2
KARAR NO : 2025/149
DAVA : FSEK - TAZMİNAT
DAVA TARİHİ : 05/01/2022
KARAR TARİHİ : 10/07/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan FSEK - Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Mali hakları müvekkiline ait olan eserlerin, davalıya ait ... linkiyle web sitesinde, izinsiz ve yasal telif bedelleri ödenmeden hukuka aykırı bir şekilde yayınlandığını, davalının 5651 Sayılı Kanun uyarınca içerik sağlayıcı olduğunu ve içerik sağlayıcı olarak yayınladığı içerikten sorumlu olduğunu, müvekkilinin FSEK kapsamında korunan haklarının ihlal edildiğini ve bu hususla ilgili şikayet hakkının da kullanıldığını, müvekkilinin mali haklarının davalı tarafça ihal edilmiş olmasından dolayı tazminat talep ettiklerini, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğini ve bunda hukuki yararlarının bulunduğunu, ihlalde bulunan "..." adlı web sitesinde; müvekkiline ait eserlerin hukuka aykırı surette yayınlanması nedeni ile FSEK 68.maddesi uyarınca üç kat tazminat taleplerine karşılık şimdilik 15.000,00TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya T.K. 21.maddeye göre tebligat yapılmış, davaya cevap verilmemiştir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğünden, "..." adlı sinema filmine ilişkin eser işletme belgesi ve ekleri istenmiş, HMK'nın 266. maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
29/05/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Dosyada mevcut Kültür ve Turizm Bakanlığı İthal Sinema Eserlerine İlişkin Kayıt Tescil belgesinden davacı ....'nin davaya konu eser üzerinde mali hak sahibi olduğu, davalının, davacıya ait "..." isimli eserini ... internet adresi üzerinden umuma iletmiş olduğu, davalının, davacıdan izin/onay almış olduğuna dair herhangi bir belgeye ve/veya filmin telif bedelini ödemiş olduğunu gösterir herhangi bir ödeme belgesine, dekonta vs. dosya kapsamında rastlanılamadığı, bir eserin izinsiz yayınlanmasından dolayı elde edilebilecek kazanç belirlenirken; yayınlanan eserin popülaritesi, başrol oyuncuları, yayınlandığı mecralar, eserin yayınlandığı mecraların popülaritesi, eserin kaç gün yayınlandığı, tamamı ya da ne kadar bir kısmının yayınlandığı, izinsiz ihlalin ne kadar tekrarlandığı/sürdüğü, eserin kaç kişi tarafından izlemiş olduğu gibi kriterlerin önem arz ettiği, "..." isimli sinema filminin; Türkiye'de yayınlandığı dönemde 12 hafta boyunca toplamda yaklaşık 190.640 kişi tarafından izlendiği, ... tarafından 10 üzerinden 6,7, ... izleyicileri tarafından 5 üzerinden 3,6, ... sitesinde ise 10 üzerinden 7 olarak değerlendirilmiş olduğu, bu bilgilerden filmin izleyicilerin %70”i tarafından beğenildiğinin söylenebileceği, ... adresinin şu an aktif olmadığı, bu nedenle web sitesinin ne kadar ziyaretçisi olduğu, bu ziyaretçiler arasından ne kadarının davaya konu filmi izlediği, sitenin ne kadar popüler olduğu, üyelik usulü çalışıp çalışmadığı ve/veya site üzerinden kazanç elde edilip edilmediği, site içinde ve/veya video içinde reklam yayınlanıp yayınlanmadığı, filmin ne kadar süre bu sitede yayınlandığı gibi birçok hususun tespit edilemediği, bu hususlar tespit edilemediğinden davalının izinsiz kullanımı için bir tazminat bedelinin belirlenemediği, ... adresinin kapalı olmasının yanı sıra aynı zamanda bu alan adının satılık olduğu, davalının gerçek kişi olmasından ötürü, dava konusu filmle ilgili bir ticari defter kaydı görülemediği, reklam alıp almadığı belli olmayan, takipçi sayısı belli olmayan, no-name bir web sitesindeki bir film yayını için talep edilebilecek ortalama bedelin 3.000 -5.000 TL aralığında olmasının piyasa şartlarına göre uygun olabileceği, dosyaya sunulmuş olan emsal sözleşmelerin TV kanalları ve/veya VOD yayını yapan platformlar için imzalanmış olduğu, ancak bu bedellerin reklam alıp almadığı belli olmayan, takipçi sayısı belli olmayan, no-name bir web sitesi için çok yüksek olabileceği, benzer kriterlerdeki bir filmin sadece internet sitesi üzerinden yayını için imzalanmış emsal sözleşmelerinin dosyaya sunulması durumunda, bu sözleşmelerdeki bedeller/ücretler göz önünde bulundurularak bir değerlendirme yapılabileceği görüş ve kanaatlerine varıldığı, bu raporda yapılan değerlendirmenin uzmanlık alanları çerçevesinde teknik bir inceleme olduğu, meselenin her türlü hukuki takdiri ve tavsifinin tamamen mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.
26/11/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Dosyada mevcut İthal Sinema Eserlerine İlişkin Kayıt Tescil belgesinden davacının davaya konu eser üzerinde mali hak sahibi olduğu, davalının, davacıya ait "..." isimli eserini izin almadan ve telif bedeli ödemeden ... internet adresi üzerinden umuma iletmiş olduğu, dosya kapsamında ödeme yaptığına dair herhangi bir belge, dekont veya makbuzun görülmediği, eserin izinsiz yayınlanmasından dolayı elde edilebilecek kazancın belirleme kriterleri ve dosyaya sunulmuş olan emsal sözleşmelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, davacının davalıdan dava konusu filmin yayını için talep edilebileceği ortalama bedelin 40.000-50.000 TL aralığında olmasının piyasa şartlarına ve hakkaniyete uygun olacağı, FSEK68 maddesi kapsamında 3 katına hükmedilmesinin mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
06/01/2025 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle: Kök rapordaki görüş ve kanaatlerini değiştirecek herhangi bir husus bulunmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce 26/11/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporuna itibar edilmiştir.
... 2. FSHCM'nin ...E. ...K. ve 07/07/2020 tarihli kararı incelendiğinde: Davacının K.H, katılanın ...., sanığın ..., suçun; Manevi veya Mali Haklara Tecavüz, suç tarihinin 06/12/2017 olduğu, sanığın; 5846 Sayılı Yasanın 5728 Sayılı Yasanın 138.maddesi ile değişik 71/1 maddesi uyarınca adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın 08/09/2020 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava: Mali hakları davacıya ait "..." adlı sinema eserinin, davalıya ait "..." adlı web sitesinde izinsiz umuma iletildiği iddiasına dayalı, belirsiz alacak davası hükümlerine göre fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, FSEK 68. maddesi uyarınca şimdilik 15.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili 03/04/2025 tarihli talep arttırım dilekçesi ile, 135.000,00 TL maddi tazminat talep etmiş, harcı yatırmıştır.
FSEK hükümleri, ... 2. FSHCM'nin ...E.... K. ve 07/07/2020 tarihli kararı, mahkememizce itibar edilen 26/11/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporu ve bütün dosya kapsamından: FSEK kapsamındaki uyuşmazlıkta dava konusu fikri ürünün "eser” niteliği taşıyıp taşımadığı re'sen araştırılmalıdır. FSEK'in 1/B maddesinde öngörülen tanım dikkate alındığında bir fikir ve sanat ürününün eser olarak nitelendirilebilmesi için iki unsuru haiz olması gerekir. Bunlardan ilki, fikir ve sanat ürününün "sahibinin hususiyetini taşıması" ikincisi ise "kanunda sayılan eser kategorilerinden birine dahil olması"dır. Doktrinde, bu unsurlardan ilkine "sübjektif unsur" veya "esasa ilişkin şart", ikincisine ise "objektif unsur" veya "şekle ilişkin şart" denilmektedir. Subjektif unsur gereğince bir fikir ve sanat ürününün eser olarak kabul edilebilmesi için, bu ürünün onu meydana getiren kişinin "hususiyetini taşıması" gerekmektedir. Başka bir deyişle eser onu yaratan zihnin bireyselliğini gösteren özellikler taşımalıdır. Objektif unsur gereğince, bir fikir ve sanat ürününün hukuk alanında korunmayı hak edebilmesi için, sahibinin hususiyet arz eden fikri çabasının somut neticesi olması gerekir. Başka bir deyişle bu fikri çaba gözle görülebilir, elle tutulabilir, kulakla duyulabilir, kısaca algılanabilir olmalıdır. Fikir ve düşünceler, ancak bir şekle büründüğünde yani eser formunda açıklığında fikri hukuk kapsamına girer. Diğer taraftan eserde algılanabilir olma dışında düşüncenin açıklanış formatı da önemlidir. Yani fikir ve sanat ürününün FSEK'te öngörülmüş olan düşünceyi ifade formatlarından birine dahil olması gerekir. FSEK'te eser formatları olarak; İlim ve edebiyat eserleri, musiki eserleri, güzel sanat eserleri, sinema eserleri ve bağlı eser olarak kabul edilen işlenme eserler gösterilmiştir. Dolayısıyla bir fikir ve sanat ürününü bu formatlardan birine sokmak mümkün değilse, onu kanuna göre eser saymak ve korumak da mümkün olmayacaktır.
FSEK 5.maddesi hükmüne göre Sinema eserleri; her nevi bedii, ilmi, öğretici veya teknik mahiyette olan veya günlük olayları tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespit edildiği materyale bakılmaksızın, elektronik veya mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle ilişkili hareketli görüntüler dizisidir. Bunlardan birinci unsur; birbiriyle ilişkili olmak kaydıyla hareketli bir görüntü dizisi, ikinci unsur; bu görüntü dizisinin az veya çok kalıcı bir ortama tespit edilmiş olması, üçüncü unsur ise; tespit edilen görüntü dizisinin mekanik, elektronik veya benzeri bir araçla gösterilebilir olması, eserin sinematografik tekniğine uygun olarak getirilmiş olması ve meydana getirilenlerin hususiyetini taşıması gerekir. Sinema eserlerindeki hususiyet, FSEK 8/3 maddesinde zikredilen sahiplerinin hususiyetlerinin bileşkesini yansıtması gerekir. Bu bilgiler çerçevesinde dava konusu "..." adlı filmin, FSEK kapsamında sinema eseri olduğu ve mali haklarının davacıda olduğu, davalının içerik sağlayıcı olduğu, eser niteliğindeki dava konusu filmin web sitesinde yayınına aracılık etmekle, eseri çoğaltarak ve umuma ileterek mali haklara tecavüzde bulunulduğu kanaatine varılmıştır.
FSEK 68.maddesi hükmüne göre: (Değişik: 23/1/200S-5728/137 md.) "Eseri, İcrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir."
FSEK 68.maddesi kapsamında bu taleplerin ileri sürülebilmesi için mütecavizin kusurunun olması ya da zararın gerçekleşmiş bulunması şart değildir. Yargıtay İçtihatlarına göre;"...Eser sahibinin mali hakları korunurken sadece bu tecavüzün haksız fiil olduğu varsayımından hareket edilmeyecektir. Somut olayın özelliğine göre varsayımsal sözleşme bedeli tayin edilirken eser sahibinin bilimsel/sanatsal yeteneği, üretim kapasitesi gibi sübjektif nitelikleri, eserin beğeni ölçüsü, sayfa sayısı, estetik görünümü, nitelik ve niceliği, ihlal edilen mali hakkın türü, coğrafi kapsamı, ihlal süresi,,ihlalin yapıldığı vasıta, bunun geniş halk kitlesine ulaşımı gibi objektif kriterler dikkate alınarak eser sahibi izinsiz yayın yapanla sözleşme yapması halinde, bu sözleşme uyarınca isteyebileceği bedel, bunun faizi 68.madde uyarınca açılacak davada dikkate alınacaktır." Ayrıca rayiç bedelin tespitine ilişkin taraflar arasında daha önceden yapılmış bir sözleşme, teklif var ise başka bir deyişle rayiç bedel somuta indirgenmiş ise rayiç bedelin tespiti taraflar arasındaki sözleşme, teklif vs. ile tespit edilecektir.
Mahkememizce itibar edilen 26/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu "..." isimli filmin rayiç bedelinin 40.000-50.000 TL aralığında olduğunun bildirildiği görülmekle, rayiç bedelin 45.000,00 TL olmasının piyasa şartlarına ve hakkaniyete uygun olacağı kanaatine varıldığından ve FSEK 68.maddesi gereğince rayiç bedelin 3 katına kadar tazminat talep edilebileceğinden, davanın kabulüne; FSEK 68.maddesi uyarınca takdiren 45.000,00 TL'nin 3 katı olan 135.000,00 TL maddi tazminatın, dava tarihi olan 05/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-DAVANIN KABULÜNE,
2- FSEK 68.maddesi uyarınca takdiren 45.000,00 TL'nin 3 katı olan 135.000,00 TL maddi tazminatın, dava tarihi olan 05/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 9.221,85 TL ilam harcından; peşin ve tamamlama harcının mahsubu ile eksik 6.915,68 TL harcın davalıdan tahsili ile hazine irad kaydına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının yaptığı; başvuru harcı, peşin harç, tamamlama harcı toplamı 2.394,87 TL, tebligat ve müzekkere masrafı 1.144,25 TL, bilirkişi ücreti 10.500,00 TL olmak üzere 14.039,12 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair davacı vekillinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda HMK 345/1.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve İstinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek sureti ile, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 10.07.2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır