T.C.
İSTANBUL
3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/214
KARAR NO : 2025/59
DAVA : MARKAYA TECAVÜZ - HAKSIZ REKABETİN TESPİTİ, MEN'İ, REF'İ
DAVA TARİHİ : 08/12/2023
KARAR TARİHİ : 10/03/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Markaya Tecavüz - Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Ref'i davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin fazlaya ilişkin tüm maddi ve manevi tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı tarafından; müvekkilinin tescilli "..." markasına tecavüz ve bu markalar ile ürünlerine yönelik haksız rekabet durumunun tespitini, ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ...D.İş dosyasında verilen 21.11.2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının hükmün kesinleşmesine kadar devamını, davalının tespit edilecek marka tecavüzü ve haksız rekabet fillerinin önlenmesini ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, davalının, müvekkilinin aleyhine marka tecavüzü ve haksız rekabet yaratan her türlü mal ve ürün, hizmet, tabela, ambalaj, internet sitesi, ilan, reklam, yayın, broşür, afiş, kartvizit ve sair her türlü tanıtım malzemesi, basılı kâğıt, fatura ve sair her türlü ticari evrak ile alan adları da dâhil olmak üzere tüm kullanımlarının önlenmesini, davaya konu mütecaviz kullanımlara ilişkin ürün, tabela, ilan, reklam, broşür, afiş, kartvizit ve sair her türlü tanıtım malzemesinin, basılı kâğıt, fatura ve sair her türlü ticari evrakın ve bu şekilde bastırılmış olan materyal ve benzeri vasıtalara el konulmasını, ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin... D.İş dosyasında verilen 21.11.2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının icrası kapsamında el koyulan ürünler ile birlikte hüküm kesinleştiğinde imhasını, dava sonunda verilecek hükmün kesinleşmesini müteakip masrafları davalıya ait olmak üzere Türkiye çapında yayınlanan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde yayınlanmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile ürünlerin imhasıyla ilgili masraflar ve imha işlemlerine kadar olacak süreçte ortaya çıkacak her türlü masrafların davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi/ekleri ve tensip tutanağı davalı ...'e tebliğ edilmiş, davaya cevap verilmemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava: Davalının eyleminin; davacının marka tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, men'i, ref'i, mütecaviz ürünlerin imhası ve hükmün ilanına ilişkindir.
Marka hakkına tecavüz sayılan haller, 6769 Sayılı SMK'nın 7. maddesine de atıf yapılmak suretiyle 29.maddede düzenlenmiştir.
Madde 7 (Marka tescilinden doğan hakların kapsamı ve istisnaları)
"(1) Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir.
(2) Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır:
a) Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması.
b) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması.
c) Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması.
(3) Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir:
a) İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması.
b) İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi.
c) İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi.
ç) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması.
d) İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması.
e) İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması.
f) İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması.
(4) Markanın sahibine sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade eder. Ancak marka başvurusunun Bültende yayımlanmasından sonra gerçekleşen ve marka tescilinin ilan edilmiş olması hâlinde yasaklanması söz konusu olabilecek fiiller nedeniyle başvuru sahibi, tazminat davası açmaya yetkilidir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayımlanmasından önce karar veremez.
(5) Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez:
a) Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi.
b) Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması.
c)Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması."
Madde 29 - (1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılır:
a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak.
b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek.
c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.
Madde 149/1 Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi mahkemeden; "Tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini, mütecaviz araçlara elkonulması, elkonulan araçlar üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması, araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya imhası, kararın ilanı " şeklinde talepte bulunabilir.
Marka:Bir teşebbüsün mal ve hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye sağlar, markalar işletmelerin üretmiş olduğu emtia veya sunmuş oldukları hizmetlerin birbirinden ayrılmasını sağlamaktadır.
Karıştırılma ihtimali: Bir tescilsiz işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir. Karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekmektedir. Markaların esas unsurlarının ve vurgu sözcüklerinin aynı veya benzer olması, markanın genel görünümüne etkisi az olan diğer unsurlardaki farklılığa rağmen iltibasa yol açabilir. Sözcük markalarında, sözcüklerin başlangıç ve kökleri bütünsel benzerliğin tayininde önemlidir. İki marka arasındaki iltibasın varlığının saptanmasında, markaların yan yana konularak karşılaştırma yapılmaması gereklidir. İltibas tehlikesinin bulunup bulunmadığının saptanmasında ilgili mal ya da hizmetin orta yetenekteki alıcılarının dikkat ve özeni esas tutulur. Bu alıcıların markaları, aynı anda göz önünde bulunduramayacakları da dikkate alınarak ayrıntılara ilişkin farklar ve bütüne ilişkin benzerlikler üzerinde durulur.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU
Madde 54 "(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır.
(2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır."
Madde 55 "(1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır:
a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar
b) Sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek;
c) Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak;
d) Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek;
e) İş şartlarına uymamak;
f) Dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanmak."
Madde 56 "Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse;
a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini,
b) Haksız rekabetin men’ini,
c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilm esini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını,
d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini,
e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini, isteyebilir. "hükümleri yer almaktadır.
Genel anlamdaki haksız rekabet veya özel yasalar gereğince korunan haklara tecavüz nedeniyle bir zarar doğmuşsa veya henüz zarar doğmamış olmakla beraber doğabilecek ise hatta hiçbir zarar söz konusu olmamakla beraber, haklara tecavüz eden kişi bir kazanç elde etmiş ise hakları tecavüze uğrayanın tazminat hakkı vardır. Bu tazminat, T.T.K. 58. maddesinde açıklandığı üzere haksız rekabet yüzünden müşterileri, kredisi, mesleki itibarı, ticari işletmesi veya diğer iktisadi menfaatleri bakımından uğranılan zarar veya zarara uğrama tehlikesi varsa, tecavüz edenin elde etmesi mümkün görülen menfaatlerin karşılığı olarak verilebilir. T.T.K. 58/d. bendinde de açıkladığı gibi, haklara tecavüz eden, haksız rekabet sonucunda hak sahibinin esasen hiçbir zarara uğramadığını ileri sürerek tazminattan kurtulamaz. Asıl olan bir hakka tecavüzdür. Bu tecavüz varsa, tecavüze uğramayanın bundan ötürü mütecavizin eyleminin durdurulması, sonuçlarının önlenmesi ve zararının somut olaya göre incelenmesi ve takdir edilmesi gereklidir.
6102 Sayılı TTKnın 54.maddesi ile, haksız rekabete ilişkin hükümlerin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.
...2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ...D.İş sayılı dosyası istenmiş, incelendiğinde: Delil tespiti talebinde bulunanın ..., karşı tarafın birden çok işyeri olduğu, tespit neticesinde 04/12/2023 tarihli bilirkişi raporunun sunulduğu görülmüştür.
SMK, TTK hükümleri, TPMK kayıtları, ... 2.FSHHM'nin ...D.İş sayılı dosyası ve bütün dosya kapsamından: TPMK nezdinde ..., ..., ... numaralı markaların davacı adına tescilli olduğu,...numaralı "..." markasının tanınmış marka olarak kayıtlı olduğu görülmüştür.
... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ...D.İş sayılı dosyasında alınan 04/12/2023 tarihli raporda:"...Tespit talep edilen "... tabelalı işyerinin sağında faaliyet gösteren 2 numaralı ... tabelalı" işyeri adresinde 3 çift "..." markalı terlik işyeri girişine göre solda tezgah üzerinde dizili, ayrıca işyeri içinde girişine göre karşı tarafta bulunan demir merdivenlerden yukarı çıkıldığında solda ve karşıda bulunan rafların en üst rafında 10 çift "..." markalı terlik ürün tespit edilerek ... 2 Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi' nin ...D.İş sayılı dosyasının 27.10.2023-27.11.2023 tarihli ara kararları uyarınca yeddiemine 01.12.2023 tarihinde saat 13:21'de teslim edilmiştir. Tespit esnasında eşliğinde tespit yapılan ... söz alarak; "İşyerinde tespit edilen 10 çift ürün satış rafında değildi" dedi, Tespit talep eden vekili söz alarak "tespit usulüne uygun yapılmıştır, satışta ürün görülmüştür" dedi. İşyerinde toplam "..." markalı 13 çift terlik ürün tespit edilmiştir...Aleyhine tespit istenenlerin yukarıda görüntüsü yer alan markalı taklit ürünlerde kullandığı "..." markalarının tespit isteyen tarafların tescilli "..." markaları ile birebir aynı olduğu görülmüştür. Dosya kapsamından tespit isteyen tarafların markaları terlik ürün aksesuarları vb. pek çok sınıfta tescilli olup, tescilli oldukları sınıflarda kullandığı, aleyhine tespit istenen tarafa ait iş yerlerine gidilerek tescilli markanın kullanılıp kullanılmadığına ilişkin yapılan tespitte, aleyhine tespit istenenin terlik ürünlerini satışa sunduğu anlaşılmaktadır. Her iki taraf aynı sektörlerde faaliyet göstermektedir. Her iki tarafın markaları terlik sektöründe aynı sınıfta kullandığı kanaatine ulaşılmıştır. Markaların bütünü itibariyle bıraktığı izlenim dikkate alındığında aleyhine tespit istenenin yukarıda görüntüsü yer alan işyerinde bulunan ürünlerde kullanılan "..." ibarelerinin tespit isteyen tarafın tescilli "..." markaları ile iltibas yarattığı görülmüştür. Her iki tarafın hizmet verdiği kitle özel bir tüketici grubu ya da uzmanlık /ihtisas sahibi bir tüketici grubu değildir. Bu sebeple ortalama tüketici kitlesinin dikkate alınması gerekmektedir. Markaların aynı sınıfta kullanıldığı tespitimizle aynı zamanda karıştırılma ihtimali olduğu ve iltibas yarattığı kanaatine varılmıştır.
.." ibarelerin yer aldığı görülmüştür.
Tespit esnasında davalının bulunduğu, "... tabelalı işyerinin sağında faaliyet gösteren 2 numaralı ... tabelalı" iş yerinde; davacıya ait tescilli "..." ibareli markalar ile birebir aynı taklit ürünlerin tespit edildiği, markaların bütünü itibariyle bıraktığı izlenim dikkate alındığında, işyerinde bulunan ürünlerde kullanılan "..." ibarelerinin, davacının tescilli "..." markaları ile iltibas yarattığı, her iki tarafın hizmet verdiği kitlenin özel bir tüketici grubu ya da uzmanlık/ihtisas sahibi bir tüketici grubu olmadığı, bu sebeple ortalama tüketici kitlesinin dikkate alınması gerektiği, markaların aynı sınıfta kullanıldığı, bu nedenlerle ürünler arasında karıştırılma ihtimalinin olduğu ve iltibas yarattığı kanaatine varıldığından, davanın kabulüne; davalının eyleminin davacının marka tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, men'ine, ref'ine, davalının; davacı aleyhine marka tecavüzü ve haksız rekabet yaratan her türlü mal, ürün, hizmet, tabela, ambalaj, internet sitesi, ilan, reklam, yayın, broşür, afiş, kartvizit ve sair her türlü tanıtım malzemesi, basılı kağıt, fatura ve sair her türlü ticari evrak ile alan adları da dahil olmak üzere tüm kullanımlarının önlenmesine, karar kesinleştiğinde: Davaya konu mütecaviz kullanımlara ilişkin ürün, tabela, ilan, reklam, broşür, afiş, kartvizit ve sair her türlü tanıtım malzemesinin basılı kağıt, fatura ve sair her türlü ticari evrak ve bu şekilde basılmış olan materyal ve benzeri vasıtalara el konularak bunlarla birlikte ... 2.FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyasında el konulan ürünler ile birlikte masrafı davalıdan alınmak sureti ile imhasına karar verilmiştir.
Dava sonucunda davacının haklı çıktığı, dolayısıyla ilan talebinde hukuki menfaat bulunduğu gözetilerek, karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına, masrafın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-DAVANIN KABULÜNE,
2-Davalının eyleminin davacının marka tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, men'ine, ref'ine,
3-Davalının; davacı aleyhine marka tecavüzü ve haksız rekabet yaratan her türlü mal, ürün, hizmet, tabela, ambalaj, internet sitesi, ilan, reklam, yayın, broşür, afiş, kartvizit ve sair her türlü tanıtım malzemesi, basılı kağıt, fatura ve sair her türlü ticari evrak ile alan adları da dahil olmak üzere tüm kullanımlarının önlenmesine,
4-Karar kesinleştiğinde: Davaya konu mütecaviz kullanımlara ilişkin ürün, tabela, ilan, reklam, broşür, afiş, kartvizit ve sair her türlü tanıtım malzemesinin basılı kağıt, fatura ve sair her türlü ticari evrak ve bu şekilde basılmış olan materyal ve benzeri vasıtalara el konularak bunlarla birlikte ... 2.FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyasında el konulan ürünler ile birlikte masrafı davalıdan alınmak sureti ile imhasına,
5-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalıdan tahsiline,
6-Alınması gereken 615,40 TL ilam harcından peşin harcın mahsubu ile eksik 345,55 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yapılan 539,70 TL toplam harç ve 722,00 TL tebligat/posta masrafı üzere 961,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafça fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 10/03/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır