T.C.
İSTANBUL
3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/518
KARAR NO : 2025/73
DAVA : MARKAYA TECAVÜZ VE HAKSIZ REKABETİN TESPİTİ, MEN'İ, REF'İ
DAVA TARİHİ : 30/09/2021
KARAR TARİHİ : 20/03/2025
HSK'nın 04/11/2021 tarih ve 1111 sayılı kararı gereğince İstanbul 3. ve 4. FSHHM Mahkemelerinin 11/11/2021 tarihi itibarıyla faaliyete geçirilmesine, 1.FSHH Mahkemesinde görülmekte olan tek esaslı dava, iş ve arşiv dosyalarının Mahkememize devrine karar verildiğinden, ... 1. FSHHM'nin ... E. sayılı davası Mahkememize tevzi edilerek ... E. sırasına kaydı yapılmakla, Markaya Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Meni, Refi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ..., ..., ..., ... numaralı markaların hak sahibi olduğunu, bu markaların yüksek ayırt edicilik vasfını kazandığı ve TPMK nezdinde tescilli dünya markaları olduğunu, davalıların müvekkiline ait bu markaları kullanarak ayakkabı üretimi yaptığını bu ayakkabıları toptan olarak piyasaya sürdüğünü, davalıların ayrıca söz konusu ürünleri bayilik vermek suretiyle bayi mağazalar üzerinden, kendi bünyelerinde bulunan ... adlı web sitesi satıcı üyeliği bulunan "..." isimli satıcı üye mağazası ve "..." URL adresli web sitesi üzerinden perakende olarak sattığını, davalıdan ... üzerinden bir adet numune ürün satın alındığını, trendyol üzerinden ... isimli satıcıdan alınan ürün için gönderilmiş faturanın ... Ltd. Şti. tarafından kesildiğinin görüldüğünü, davalı eylemlerinin marka hakkının ihlali ve haksız rekabet oluşturduğunu, davalılar tarafından müvekkiline ait markalar kullanılarak üretilen ürünlerin ... alan adı web sitesine satıcı üyeliği bulunan ... isimli satıcı üye mağaza aracılığıyla, ... web sitesi aracılığıyla dilekçelerinde belirtilen linkler üzerinden satışının yapıldığının, satış yapılıyorsa kaç adet satış gerçekleştirdirildiğinin ve satış fiyatının belirlenebilmesi için gerekli tüm delillerin rapor halinde tespitini, belge, fatura, ürün görsellerinin web sitesi çıktılarının rapora eklenmesini ve örnek ürünler ile belgelerin muhafaza altına alınmasına karar verilmesini, açıkladıkları nedenlerle davalıların eyleminin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitini, önlenmesini, durdurulmasını ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkillerden ... LTD. ŞTİ. aleyhine açılan davanın öncelikle husumet yönünden reddini, dava dilekçesindeki iddiaları asla kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkilinin iddiaya konu olay ile herhangi bir illiyet bağının bulunmadığını, müvekkilinin marka ihlali teşkil edildiği belirtilen modellere ilişkin bir tasarım, üretim yapmadığını ve bunları herhangi bir mecrada satışa çıkarmadığını, davacının marka ile ilgili hiçbir hakkını ihlal etmeyen müvekkili ...LTD. ŞTİ.'ne hiçbir yükümlülük izafe edilemeyeceğini, davacı talepleri yönünden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, nitekim bu hususun bilirkişi raporunda da açıkça belirtildiğini, bilirkişi raporunda belirttiği gibi her ne kadar davacının; davalı olarak ... LTD. ŞTİ.'ne sorumluluk izafe etsede, müvekkilinin somut olayda marka hakkı ihlali yahut rekabet yasağının ihlali noktalarında herhangi bir menfi girişiminin olmadığını, açıkladıkların nedenlerle davanın müvekkili ...TİC. LTD. ŞTİ. yönünden öncelikle husumet yokluğundan reddine karar verilmesini, bununla birlikte zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı tarafın marka ihlali davalarında Türk Borçlar Kanununca öngörülen 1 yıllık zamanaşımı süresini geçirdiğini, bu hususun mahkemece re'sen araştırılmasını ve davacı tarafça iddia olunan haksız ihlali öğrenme tarihinin tam anlamıyla ortaya konulmasını, esasa ilişkin itirazlarının ise; davacı markası ile müvekkili markası arasında gerek isim, gerek şekil, gerekse iştigal alanı farklılıklarının bulunması nedeniyle tüketiciler açısından bir karışıklığın söz konusu olmayacağını, müvekkili tarafından üretilen ürünlerin standartlara uygun ve kaliteli olduğunu, müvekkilinin; davacı markasının tanınmışlığından yararlanma, onun itibarına ve ayırt ediciliğine zarar verme durumunun söz konusu olmadığını, kaldı ki müvekkili tarafından bu ürünlerin satışının yapılmadığının bilirkişi raporuyla da sabit olduğunu, açıkladıkları nedenlerle mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.
TPMK kayıtları istenmiş, HMK'nın 266. maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
27.04.2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: ... mağazası için dilekçede sunulan iki adresin halen yayında olduğu ancak Tükendi! ibaresi ile 374 TL fiyat gösterilmesine rağmen satışının tespit tarihinde yapılmadığının tespit edildiği, ilgili mağazada yapılan incelemelerde 34 erkek bot ürünü içinde dava konusu marka bulunan başka ürün tespit edilemediği, ... web sitesi için dilekçede verilen iki adresin yayında olmadığının tespit edildiği, web sitesinde yapılan incelemelerde 18 erkek bot ürün içinde dava konusu marka bulunan ürün tespit edilemediği, gerek dosyaya arz edilmiş olan ürün görselleri üzerinde, gerekse de raporda yer verilen açıklamalar ve yapılan bilişim incelemesi neticesinde, ... internet adresinde satıcının .. olarak tespit edildiği, satıcı unvanının ...Şirketi olduğu ve söz konusu internet adresi üzerinde satışı yapılan ayakkabılar üzerinde ¸ şeklindeki markasal kullanımların gerçekleştirildiğinin tespit olunduğu, ilgili kullanımların davacı yana ait ¸görselini ihtiva eden markalardan kaynaklanan hakları ihlal eder mahiyette olduğunun değerlendirilebileceği, ilgili kullanımların davacı yan ile haksız rekabet teşkil eder mahiyette olduğunun değerledirilebileceği, davaya mesnet web adresleri ve davacı tarafından dosyaya sunulan ürünlerin incelenmesi neticesinde adresler ve ürünler üzerinden davalılardan ...Şti. ile herhangi bir bağ tespit edilemediğinden,... Şti.'nin davacı yana ait herhangi bir hakkı ihlal ettiğinden bahsedilemeyeceği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
05.03.2024 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Somut olayda dava dosyasına sunulmuş olan ayakkabı ürünü ...Sınıf kapsamında kalmakta olup, davacıya ait ...başvuru numaralı ¸şekilli markanın da ....Sınıfta tescilli olduğu, davacı tarafça davalılardan satın alındığı beyan edilerek dosyaya sunulmuş olan ayakkabı ürünü üzerinde davacı marka şeklinin ayniyet derecesinde benzerinin aynı sınıfta yer alan üründe kullanılmış olması sebebi ile davacı marka hakkının SMK madde 7/2-b kapsamında ihlal edilmiş olacağı, raporda yer verilen linklerden ... markalı ürün satışı yapılmakla birlikte,
... linki,
... linki,
.. linki,
... linkinde ürün satışı için yer verilen ayakkabı ürün görselleri üzerinde davacı marka şekli ile ayniyet derecesinde benzer olan ¸ şeklinin kullanılmış olduğu görülmekle, ticari etki yaratacak bu kullanımların da 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu madde 7/3-d kapsamında kalarak davacı marka hakkının ihlalini oluşturduğu, davalı ... LTD. ŞTİ.'nin dava konusu l... ürüne ait resmi defter ve belgelerinde satışına rastlanmadığı, davalı ... LTD. ŞTİ.'nin dava konusu ...ürününden 57.095,08 TL satış yaptığı bu satıştan 16.386,28 TL kar elde ettiği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
23.11.2024 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle: Davalı ... ŞTİ.'nin dava konusu ...ürüne ait resmi defter ve belgelerinde satışına rastlanmadığı, mahkemenin davalı ... adına maddi tazminat hükmetmesi durumunda takdirin mahkemede olduğu, diğer davalı ...LTD. ŞTİ.'nin dava konusu ...ürününden 57.095,08 TL satış yaptığı bu satıştan 16.386,28 TL kar elde ettiği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava: Davalıların eyleminin, davacının marka tescilinden doğan haklara tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, men'i, ref'i ile internet sitelerine erişimin engellenmesine ilişindir.
Marka hakkına tecavüz sayılan haller SMK'nın 7.maddesine de atıf yapılmak suretiyle 29.maddede düzenlenmiştir.
Madde 7 (Marka tescilinden doğan hakların kapsamı ve istisnaları):
"(1) Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir.
(2) Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır:
a) Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması.
b) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması.
c) Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli
marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması.
(3) Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir:
a) İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması.
b) İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi.
c) İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi.
ç) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması.
d) İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması.
e) İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması.
f) İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması.
(4) Markanın sahibine sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade eder. Ancak marka başvurusunun Bültende yayımlanmasından sonra gerçekleşen ve marka tescilinin ilan edilmiş olması hâlinde yasaklanması söz konusu olabilecek fiiller nedeniyle başvuru sahibi, tazminat davası açmaya yetkilidir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayımlanmasından önce karar veremez.
(5) Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez:
a) Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi.
b) Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması.
c)Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması."
Madde 29 - (1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılır:
a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak.
b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek.
c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.
6769 sayılı SMK'nın 149.maddesi: "(1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir:
a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti.
b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi.
c) Tecavüz fiillerinin durdurulması.
ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini.
d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması.
e) (d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması.
f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası.
g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi.
(2) Birinci fıkranın (e) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda, söz konusu ürün, cihaz ve makinelerin değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değerin kabul edilen tazminat miktarını aşması hâlinde, aşan kısım hak sahibince karşı tarafa ödenir.
(3) Birinci fıkranın (g) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda ilanın şeklî ve kapsamı kararda tespit edilir. İlan hakkı, kararın kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer.
(4) Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları bakımından manevi zararın tazmini talep edilemez."
Marka:Bir teşebbüsün mal ve hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye sağlar, markalar işletmelerin üretmiş olduğu emtia veya sunmuş oldukları hizmetlerin birbirinden ayrılmasını sağlamaktadır.
Karıştırılma ihtimali: Bir tescilsiz işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir. Karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekmektedir. Markaların esas unsurlarının ve vurgu sözcüklerinin aynı veya benzer olması, markanın genel görünümüne etkisi az olan diğer unsurlardaki farklılığa rağmen iltibasa yol açabilir. Sözcük markalarında, sözcüklerin başlangıç ve kökleri bütünsel benzerliğin tayininde önemlidir. İki marka arasındaki iltibasın varlığının saptanmasında, markaların yan yana konularak karşılaştırma yapılmaması gereklidir. İltibas tehlikesinin bulunup bulunmadığının saptanmasında ilgili mal ya da hizmetin orta yetenekteki alıcılarının dikkat ve özeni esas tutulur. Bu alıcıların markaları, aynı anda göz önünde bulunduramayacakları da dikkate alınarak ayrıntılara ilişkin farklar ve bütüne ilişkin benzerlikler üzerinde durulur.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU
Madde 54: "(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır.
(2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır."
Madde 55: "(1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır:
a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar
b) Sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek;
c) Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak;
d) Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek;
e) İş şartlarına uymamak;
f) Dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanmak."
Madde 56: "Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse;
a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini,
b) Haksız rekabetin men’ini,
c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilm esini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını,
d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini,
e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini, isteyebilir. "hükümleri yer almaktadır.
SMK, TTK hükümleri, TPMK kayıtları, bilirkişi kök/ek raporları ve bütün dosya kapsamından: TPMK nezdinde ..., ..., ..., ..., ... numaralı markaların, ... adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafça dosyaya sunulan ayakkabının ...Sınıf kapsamında kaldığı, TPMK nezdinde davacı adına tescilli ... numaralı ¸şekilli markanın da ...Sınıfta tescilli olduğu, davacı tarafça davalılardan satın alındığı iddia edilen ve sunulan ayakkabı üzerinde, davacıya ait marka şeklinin ayniyet derecesinde benzerinin kullanılması sebebiyle 6769 Sayılı SMK'nın 7/2-b maddesi kapsamında davacı marka hakkının ihlal edildiği, 05.03.2024 tarihli raporu düzenleyen bilirkişi heyetince yapılan incelemede; ... markalı ürün satışı yapılmakla birlikte,
... linki,
... linki,
... linki,
... linkinde ürün satışı için yer verilen ayakkabı görselleri üzerinde davacıya ait marka şekli ile ayniyet derecesinde benzer olan ¸ şeklinin kullanıldığının tespit edildiği, ticari etki yaratacak bu kullanımların SMK'nın 7/3-d maddesi kapsamında davacının marka tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği kanaatine varıldığından, davalı ... LTD. ŞTİ. aleyhine açılan davanın kabulüne, davalının eyleminin; davacının marka tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, men'ine, ref'ine, mütecaviz ürünlerin; üretilmesinin, satışının, dağıtılmasının ve herhangi bir şekilde ticaret alanına çıkarılmasının, ihraç edilmesinin, ticari amaçla bulundurulmasının durdurulmasına, mütecaviz ürünlere; bulundukları her yerde el konulmasına karar verilmiştir.
Davacı tarafından sunulan ürünler ve davaya konu web adresleri ile davalı ... LTD. ŞTİ. arasında bir bağ tespit edilemediğinden, bu davalı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
... ŞİRKETİ ALEYHİNE AÇILAN DAVANIN KABULÜNE,
1-Davalının eyleminin, davacının marka tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, men'ine, ref'ine,
2-Mütecaviz ürünlerin; üretilmesinin, satışının, dağıtılmasının ve herhangi bir şekilde ticaret alınına çıkarılmasının, ihraç edilmesinin, ticari amaçla bulundurulmasının durdurulmasına, mütecaviz ürünlere; bulundukları her yerde el konulmasına,
... ŞİRKETİ ALEYHİNE AÇILAN DAVANIN REDDİNE,
3-Alınması gereken 615,40 TL ilam harcından; peşin harcın mahsubu ile eksik 556,10 TL harcın davalı ... ŞİRKETİ'nden alınarak hazine gelir kaydına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...ŞİRKETİ'nden alınarak davacıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ŞİRKETİ'ne verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan; 59,30 TL peşin harç, 59,30 TL başvuru harcı, 793,50 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 11.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.912,10 TL yargılama giderinin davalı ... ŞİRKETİ'nden alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 20/03/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır