T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2013/268 Esas
KARAR NO: 2022/207
DAVA: Tazminat (Rücuen)
DAVA TARİHİ: 12/09/2013
KARAR TARİHİ: 09/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'nin aldığı karar ile su baskını riski taşıyan ve ivedilikle yapılması gereken derelerin ıslah konusunda idarelerine yetki verilmiş olduğundan bu yetki doğrultusunda ihalesi yapılmış olan “ ...” işi kapsamında ... arasında prefabrik betonarme bloklarla dere ıslahı inşaatı, atıksu ve yağmursuyu kanalları bunlara ait bağlantılar yapılmasının planlandığını ve söz konusu iş ...A.Ş.'ye ihale edilerek yüklenici firmaya verildiğini, idare ile yüklenici firma arasında akdedilen istisna (yapım) sözleşmesinin ilgili maddeleri gereği, taahhüdün yerine getirilişinde, işin başlangıcından sonuna kadar her ne sebeple olursa olsun kazı, taşıma, yükleme, boşaltma, istif, inşa, imal, montaj vb. tüm işlerin yapılması sırasında meydana gelebilecek kaza, hasar ve kayıp ve zararların mali, hukuki ve cezai bütün mesuliyet ve neticelerinin müteahhide ait olduğunun ilgili sözleşmenin 73.maddesinde,Yüklenici işin gereği olarak uygulama projesi hazırlaması gerekli durumlarda, projeleri hazırlayıp, idareye onaylatılacağın, hükmünün mevcut olduğunu, benzeri bir düzenlemeye ilgili Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 13.maddesinde yer verildiğini, buna göre, ... ile ... kısmının dere ıslahının (köprü geçişleri dahil) uygulama projeleri hazırlanması ve idarelerin onayına sunulması ve idarelerince onaylama uygulama projelerine göre de dere ıslahının yapılmasının..., ... Tic. A.Ş.'nin sorumluluğunda olduğunu, ayrıca Yapı İşleri Genel Şartnamesi 9.maddesinde “İşin devamı sırasında işyerinde yapılacak çalışmalar nedeniyle, işçilerle çevre halkının kazaya uğramalarını, zarar görmelerini ve işlerde zarar ve hasar meydana gelmesini önleyici tedbirlerin alınmasından da yüklenici sorumlu olup alınan bütün tedbirlere rağmen, yüklenicinin yaptığı işlerden dolayı üçüncü kişilerin kendilerine veya mallarına zarar verilmesi ihtimaline karşı mali mesuliyet sigortası yaptırmakla da yükümlüdür. Mali mesuliyet sigorta bedeli olarak, bu konuda sigarta şirketlerinin uygulamalarında kullanıldığı bedeller esas alınır.” denilmekte olduğunu, bu sebeple eser sözleşmesi gereğince, “..., ...” işi kapsamında çalışma yapan ... A.Ş. meydana gelen hasar bedelinin tümünden sorumlu olduğunu, ... A.Ş. tarafından maksimum kasko poliçesi ile sigorta yapılan ...'e ait ... plakalı aracın, 13.10.2007 tarihinde meydana gelen şiddetli yağış sonrası taşan sel suları ile hasar görmesi sebebiyle sigortalısına ödedikleri hasar bedelinin tahsili amacıyla, idarelerinin aleyhine ... 7. İdare Mahkemesinin ...dava açıldığını, yapılan yargılama sonucunda mahkemesince 29.06.2009 tarih ve ...K sayılı kararı ile idareleri aleyhine kabulüne karar verildiğini, Danıştay tarafından temyiz taleplerinin de reddedildiğini ileri sürerek fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile ödenen 15.896,33 TL'nin ödeme tarihinden itibaren (4.145,36 TL'si için 10.04.2013, 11.741,97 TL'si için 16.04.2013 tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu sel baskının meydana geldiği tarih dahil olmak üzere yüklenici müvekkilinin iş programının önünde ilerlediğini, davalı müvekkili ve idare arasında imzalanan sözleşme uyarınca “mevcut kanalizasyon rögarlarının bakımsız ve tıkalı olması ile köprü menfezlerinin yabancı maddelerden temizlenmesi” işinin davalı müvekkilinin yüklenimi ve sorumluluğu altında bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Taraflar arasında imzalanan sözleşme, ... 7. İdare Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında verilen karar, ... 15. ATM ... (eski: Kapatılan 25. ATM ...) E sayılı dosyası, bilirkişi raporları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, su baskınından kaynaklanan araç hasarına ilişkin rücuen tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... 7. İdare Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında verilen karar gereğince araç hasarına ilişkin tazminat ödeyen davacı ...'nin ödemiş olduğu bu tazminatı su baskınının meydana geldiği Tavukçu Deresinin ıslahını üstlenen davalı şirketten talep edip edemeyeceği, davacı şirkete kusur izafe edilip edilemeyeceği hususlarındadır.
... İdaresi tarafından 17.8.2006 tarih, ... sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile..., ... ile ... arasındaki yaklaşık 2250 mt.'lik kısmın dere ıslahı, 2300- Ç200 mm çaplar arasında yaklaşık 15095 mt atıksu ve yağmursuyu kanal inşaatı ve bunlara ait bağlantılar, bacalar ve yol üst yapısı işleri ile çevre düzenlenmesi işleri 34.090.000,00 TL bedele ... Tic. A.Ş.'ne birim fiyat teklif suretiyle ihale edilmiştir. Söz konusu iş Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22 maddesi göz önünde bulundurularak 40.0908.000,00 TL'ye çıkarılarak ... A.Ş.'ye yaptırılmıştır.
Taraflar arasında 14.09.2006 tarihinde dava konusu işin sözleşmesi imzalanmış, 22.09.2006 tarihinde ise söz konusu işin yer teslimi yapılmış, yer teslimi müteakip davalı müteahhit firma işe başlamıştır. Ancak ... Sigorta A.Ş. tarafından maksimum kasko poliçesi ile sigorta yapılan ...'e ait ... plakalı aracın, 13.10. 2007 meydana gelen şiddetli yağış sonrası taşan sel suları ile hasarlanması sebebiyle sigortalısına ödenen hasar bedelinin tahsili amacıyla işveren davacı idare aleyhine ... 7. İdare Mahkemesinin ...sayılı dosya ile dava açılmıştır. Davalı ... Tic.A.Ş. firmasının “..., ...” işi kapsamında çalışma yaptığı bölgede meydana gelen hasardan dolayı dava açılmış olması nedeniyle, işveren davacı idare aleyhine açılan dava yüklenici firmaya ihbar edilmesi talep edilmiş, yapılan yargılama sonucu 29.06.2009 tarih ve ... K sayılı karar ile işveren davacı idare aleyhine kabul kararı verilmiş, temyiz talepleri Danıştay tarafından reddi üzerine karar düzeltme cihetine gidilmiş, Danıştay tarafından karar düzeltme talebinin de reddedilmesi üzerine, İdare Mahkemesi kararı kesinleşmiştir. Mahkeme kararı davalı tarafından ... 22. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosya ile icraya konulmuş ve taraflarınca 15.896,33 TL'ye tekabül eden dosya borcunun sorumlu oldukları kısım için 10.04.2013 tarihinde 4.154,36 TL, 16.04.2013 tarihinde 11.741,19 TL olmak üzere icra takip dosyasına ödenmiştir. Davacı işveren ödenen bedellerin ödeme tarihlerinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi için iş bu davayı açmıştır.
..., ... işinde davacı işveren mal sahibi, davalı ise yüklenicidir. Sözleşme ve eklerinin içeriği yönünden taraflar arasında bir uyuşmazlık yoktur. Davacı, ilgili sözleşmenin 73, Yapı İşleri Genel Şartnamesi 13. ve 9.maddelerine dayanarak 13.10.2007 tarihinde meydana gelen su baskınında çevrede oluşan tüm hasar ve zarardan davalı firmanın sorumlu olduğunu iddia etmektedir.
..., ...İnşaatı işi kapsamında,... ile ...arasında prefabrik betonarme bloklarla dere islah inşaatı, atık su ve yağmursu kanalları ile bunlara ait bağlantılar yapılması planlanmış ve söz konusu iş ...A.Ş.'ye ihale edilerek, yüklenici firma ile sözleşme imzalanmıştır. Sözleşmenin imzalanmasını müteakiben yer teslimi yapılmış ve davalı firma işe başlamış, işi sözleşme süresi içerisinde bitirmiş, işin geçici ve kesin kabulü yapılmıştır. İş bu davada işin devamı sırasında 13.10.2007 tarihinde meydana gelen su baskınından önce yüklenicinin sözleşme ve sözleşme eklerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirip getirmediğinin irdelenmesi gerekmektedir.
Taraflar arasında sözleşmenin imzalanmasının ardından işveren idare tarafından yükleniciye yer teslimi yapılır. Yüklenici tacirdir. Basiretli bir tacir gibi davranarak işe başlamadan şantiye sahasını inceleyerek bir plan dahilinde imalata kullanılacak malzeme ve şantiye dışına çıkacak hafriyat, moloz inşaat artıklarının, herhangi bir şiddetli yağmurda dere yataklarından uzak yol geçiş menfezleri tıkamayacak şekilde yerleştirilmesi ve dizayn edilmesi gerekirken yüklenici firma tarafından bu hususta gerekli tedbir alınmadan dere yatağına bırakılmış olan molozların, inşaat artıklarının ve büzlerin yol geçiş menfezleri tıkamasının su baskınına sebep olduğu anlaşılmaktadır.
Sözleşme 33.8 maddesine göre, yüklenici, iş ve işyerinin korunması ve sigortalanmasından sorumludur. Sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi 7.maddesinde belirtildiği şekilde yapım ve hizmet ile ilgili iş yerlerinde müteahhit işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalar nedeniyle, işçilerle çevre halkının kazaya uğramalarını, zarar görmelerini ve işlerde hasar ve zarar meydana gelmesini önleyici her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önlemlerinin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden müteahhit sorumludur. Madde 9' a göre, Yapım işi ile ilgili işyerlerindeki her türlü araç, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler vb. ile 44.madde hükümleri dikkate alınmak şartı ile işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sözleşme konusu yapım işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Bu sebeple yüklenici 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu İhale Sözleşmeleri Kanununun 9 uncu maddesi hükümleri dahilinde işyerlerindeki her türlü araç, malzeme ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile yapılan işin biten kısımları için, özelikle ve niteliklerine göre işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçen süre içerisinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı ihale dokümanında belirtilen şekilde (all risk) sigortası yaptırmak zorundadır. Ancak dava konusu işyeri 13.10.2007 tarihindeki sel baskınında sigortalı değildir. Bu tarihten 102 gün sonra 25.01.2008 tarihinde All-Risk sigortası yapılmıştır. İşin devamı sırasında işyerinde yapılacak çalışmalar nedeniyle, işçilere çevre halkının kazaya uğramalarını, zarar görmelerini ve işlerde zarar ve hasar meydana gelmesini önleyici tedbirlerin alınmasından da yüklenici sorumlu olup, alınan bütün tedbirlere rağmen, yüklenicinin yaptığı işlerden dolayı üçüncü kişilerin kendilerine veya mallarına zarar verilmesi ihtimaline karşı Mali Mesuliyet sigorta bedeli olarak, bu konuda sigorta şirketlerinin uygulamalarında kullandığı bedeller esas alınır.
Teknik bilirkişilerce hazırlanan denetime ve hükme esas almaya elverişli kök ve ek raporda, dava konusu sel baskına yakın tarihlerde olay mahallinde yapılan incelemeler sonucunda düzenlenmiş olan farklı dosyalarda alınmış bilirkişi raporlarının ve davacı lehine kesinleşen aynı tip bir çok davayı kapsayan ... 15. ATM ... (eski: Kapatılan 25. ATM ...) E sayılı dosyasının da değerlendirilmesi ile, davalı yüklenicinin sözleşme ve sözleşme eklerine aykırı davrandığı, iş ve işyerinin korunması sigortalanmasını yapmadığı, ... A.Ş.'nin nedensellik bakımından taşkın boyutunun ve taşkının verdiği zararın büyümesine etkisi olduğu, 13-14.10.2007 tarihinde meydana gelen taşkının davalı yüklenici tarafından dere içinde bırakılmış inşaat artıklarının ve büzlerin su baskınına sebep olması ile meydana geldiği, iş devam ederken ... ıslah ve kolektör inşaatı çalışması esnasında dere yatağına bırakılan toprak hafriyatı, moloz ve büzlerin dere yatağını ve yol geçiş menfezleri tıkadığı ve buna bağlı olarak taşkın (su basması) ve taşkın nedeniyle bir çok hasar meydana geldiği, ... ıslah ve kolektör inşaatı çalışması esnasında dere yatağına bırakılan toprak hafriyatı, moloz ve büzlerin dere yatağını ve yol geçiş menfezlerini tıkamasından davalı yüklenicinin sorumlu olduğu, kusurun tamamının % 100 (yüz) davalı yükleniciye ait olduğu, davacının taleplerinin sözleşmenin 73.maddesine ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi 13 ve 9. maddelerine uygun olduğu, menfezlerin tıkanması ile 13.10.2007 tarihinde meydana gelen şiddetli yağış sonrası taşan sel sularının ...'e ait ... plakalı araca da zarar verdiği, dolayısıyla davacının araç hasarı için ödemiş olduğu bedelin de davalı yüklenicinin sorumluluğunda olduğu anlaşılmış, 15.896,33 TL’nin 4.154,36 TL’sinin 09/04/2013 tarihinden itibaren, 11.741,97 TL’sinin 16/04/2013 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
Davanın kabulü ile, 15.896,33 TL’nin 4.154,36 TL’sinin 09/04/2013 tarihinden itibaren, 11.741,97 TL’sinin 16/04/2013 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 1.085,87 TL ilam harcından peşin yatırılan 271,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 814,37 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 5.100,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 24,30 TL başvuru harcı, 271,50 TL peşin harç, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 215,00 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 3.510,80 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/03/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır