T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2013/337 Esas
KARAR NO: 2019/146
DAVA: Çek İstirdatı
DAVA TARİHİ: 20/11/2013
KARAR TARİHİ: 25/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Çek İstirdatı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Ticari ilişkiye dayanarak müvekkili ... Tic. Ltd. Şti.'nin faturalardan kaynaklanan cari hesap borcunun bir kısmına karşılık olarak davaya konu ...bank ... Şubesinin ... seri numaralı 09/08/2013 keşide tarihli 81.400,00 TL bedelli çeki nama yazılı olarak düzenleyerek diğer müvekkili ... Tic. Ltd. Şti.'ye vermiş olduğunu, müvekkili ... Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ... tarafından çalınan çek ve senetlerin kötü niyetli üçüncü şahıslarca ilgili bankalardan tahsilinin ve ileride telafisi imkansız zararlara uğranılmasının önlenebilmesi amacı ile... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası ile çek iptal davası açılmış ve davaya konu çek ve diğer tüm çekler hakkında ödemeden men yasağı kararı verilmiş olduğunun bildirildiğini, davalı bankanın, davaya konu çekin savcılık tarafından talep edilmesine rağmen çalıntı olduğunu bildiği halde kötü niyetli olarak icraya koyduğunu ve savcılık talebi ve ödeme yasağına rağmen çeki ibraz etmediğini, çekin arkasında diğer davalı ... - ...'ın cirosu bulunduğunu, yapılan araştırmada bu firmanın sahte olduğunun, bu vergi numaralı ... adına vergi levhasının olmadığının, davalılardan ... firmasında müvekkiline ait başka çalıntı çeklerin bulunduğunun ortaya çıktığını, bu firma tarafından ... 36. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile icra işlemi başlatılmış olduğunu, icra işlemleri üzerine yine müvekkilleri tarafından ... 31. İcra Müdürlüğü'niın ... E. sayılı dosyasına borcu olmadığının tespiti ve takibin iptali için dava açıldığını, mahkeme tarafından %30 teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilerek icra işlemlerinin durdurulduğunu ileri sürerek ... 34. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasının müvekkilleri yönünden iptaline, icra dosyasındaki çekin istirdadına, haksız ve mesnetsiz başlatılan icra takibi sebebiyle %20 icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Bankası A.Ş vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı ... Ltd. Şti. ile müvekkili Banka'nın ... Şubesi arasında 17.05.2011 tarih ve 2.000.000.00-TL bedelli Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiğini ve davalı borçlu firmaya kredi kullandırıldığını, dava dışı borçlu firmanın da müşterilerinden almış olduğu çek ve senetleri ödendiğinde kullanmış olduğu kredi borcuna mahsup edilmek üzere bankaya ciro ve teslim etmiş olup müvekkili bankanın burada meşru hamil olduğunu, müvekkili bankanın 3. kişi olarak dava konusu çekin çalıntı olduğunu bilmesinin mümkün olmadığını, mezkur çekin bankaya teslim edilirken ilgili firmaların arandığını ve mezkûr çekin kendileri tarafından keşide edildiği de teyit edilerek teslim alınmış olduğunun belirtildiğini, soruşturmayı yürüttüğü iddia edilen Savcılık tarafından bankalarına çekin takip konusu yapıldığı tarihe kadar da herhangi bir yasal bildirimde bulunulmadığını, müvekkili bankanın iyi niyetli ve meşru hamil olarak davacılardan çek sebebiyle alacaklı olduğunu beyan ederek davanın reddine, davacıların haksız ve kötü niyetli olmaları sebebiyle aleyhlerine % 20 inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar tarafından cevap dilekçesi verilmemiştir.
DELİLLER :
... CBS ... soruşturma sayılı uyap dosyası, ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası, dava konusu çek fotokopisi, bilirkişi raporları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Dava, TTK 792.maddesine dayalı çalıntı çekin istirdat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu çekin yetkili hamilinin kim olduğu, davalı bankanın çeki iktisapta ağır kusurlu olup olmadığı hususlarındadır.
İlgili ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasının incelenmesinde, davalı ... Bankası A.Ş tarafından davacılar ve diğer davalı ...Tic - ... aleyhine 18.11.2013 tarihinde kambiyo senedine (... Bankası T.A.O. ... Şubesi, ... 09.08.2013 vade tarihli, keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti. olan, davacı ...Tic. Ltd. Şti adına tanzim olunan 81.400,00 TL bedelli çeke) dayalı takipte ödeme emri ile 81.400.00 TL asıl alacak, 2.536,00 TL avans faizi, 4.070.00 TL %5 çek tazminatı, 244.00TL %0,3 TTK komisyon ve 245.00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti olmak üzere toplam 88.405,00 TL ancak %5 çek tazminatı sadece keşideciden talep edilmiş olup cirantaların borcu 84.425,00 TL üzerinden takibin başlatılmış olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu, ... Bankası T.A.O. ... Şubesi, ... 09.08.2013 vade tarihli keşidecisi... Ltd. Şti. olan, ... Tic. Ltd. Şti adına tanzim olunan 81.400,00 TL bedelli çekin arka yüzü üzerinden ciro silsilesinin ... San. Tic. Ltd. Şti .nin kaşe ve imzasından sonra, ... Tic. ...'ın kaşe ve imzasının yer aldığı, daha sonra ... Tic. Ltd. Şti. nin kaşe ve imzasının yer aldığı, son ciranta ... tarafından çekin ...bankası ... Şubesi'ne ibraz edildiği, 12.08.2013 tarihinde ibraz edildiği, "çek hakkında .. 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ... sayılı ödeme yasağı kararı bulunduğu" ibaresinin yer aldığı anlaşılmıştır.
... CBS ... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı ... Tic. Ltd. Şti yetkilisi ...'ın şikayeti üzerine 03/03/2013 tarihinde çalınan çekler ile ilgili olarak ... ve ... hakkında soruşturma başlatıldığı anlaşılmıştır.
Deliller toplandıktan sonra ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılmak suretiyle rapor düzenlemesi için dosya mali müşavir bilirkişi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize sunulan kök ve ek raporlarda özetle, Davacı ... Tic. Ltd. Şti. nin ticari defter kayıtlarında, diğer davacı ...Tic. Ltd. Şti. ile olan ticari ilişki çerçevesinde, dava konusu çek tutan kadar 20.03.2013 tarihinde 80 nolu fış numarası ile 81.400.00 TL miktarlı bir kayıt yapmış olduğu ancak söz konusu kaydın, dava konusu çek olup olmadığı hususunun ticari defter kayıtlarında açıklamanın olmadığı, ilgili yevmiye kaydının dayanağı belgelerin incelemeye sunulmadığı, şirket ortağı Kürşal Yıldırım hesabına alacak, diğer davacı ... Ltd. Şti.ne borç kaydı yapılmak sureti ile işlem yapılmış olduğu, diğer bir deyişle tutar benzerliği olan kayıtta ... Tic. Ltd. Şti. adına olan şirket ortağı Kürşat Yıldırım tarafından 81.400,00 TL ödeme yapılmış olduğu, davacı taraf kayıtları üzerindeki incelemede, davacı ... Tic. Ltd. Şti.nin ticari defter kayıtlarında dava konusu çekin yer aldığını gösterir kayda rastlanmadığı, mahkemenin söz konusu çekin dava konusu çek olduğu kanaatine varması halinde, davacı ... Otomotiv İnş. San. Tic. Ltd. Şti tarafından arkası ciro edilen çekin, kendisinden sonra kaşe ve imzası bulunan ... Top. Paz. ve Tic. ... ve ... Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile herhangi bir cari hesap hareketinin bulunmadığı, dava konusu çekin ticari defter kayıtlarında, davalı taraflara çıkışının yapıldığını gösterir kayıt tespit edilmediği beyan edilmiştir. Bilirkişi Kök ve Ek Raporları, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişlidir.
TTK 792.maddesi gereğince, çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı ister ciro yolu ile devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Somut olayda, dava konusu çek üzerindeki ciro silsilesi tam olup davalı ... AŞ'nin yetkili hamil olduğu anlaşılmaktadır. TTK 792. maddesine göre davalı ... AŞ'nin çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davalı ... AŞ'nin çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup davacı tarafın iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir. Davacı taraf iddialarını kanıtlayamamıştır. Bu nedenlerle davalı .. AŞ hakkında açılan davanın reddine, icra takibinin davalı ... AŞ tarafından başlatılmış olması ve davanın çekin istirdadına yönelik olması nedeni ile diğer davalılar hakkında açılan davanın ise husumetten reddine, davacılar haksız olduklarından davalı ...bankası A.Ş 'nin tazminat talebinin kabulü ile, takibe konu asıl alacağın %20 si oranında tazminatın davacılardan alınarak davalı ... Bankası A.Ş 'ye verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
Davanın reddine,
Davalı ... A.Ş 'nin tazminat talebinin kabulü ile, takibe konu asıl alacağın %20 si oranında tazminatın davacılardan alınarak davalı ... Bankası A.Ş 'ye verilmesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 44,40 TL ilam harcının peşin yatırılan 1.390,15 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılmış olan 1.390,15 TL harcın davacıya iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 9.262,00 TL avukatlık ücretinin davacılardan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren ... Bankası A.Ş'ye verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacılar vekili ile davalı ...bank vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/02/2019
Katip
Hakim