T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/113 Esas
KARAR NO: 2018/384
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 27/03/2014
KARAR TARİHİ: 19/03/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... A.Ş.'nin ... 'Belediyesi Arkası, ... Yolu üzeri ... - ...' adresinde yerleşik ... Benzin İstasyonu'nun sahibi ve işletmecisi olduğunu, müvekkili ... A.Ş.'ye ait benzin istasyonunda meydana gelen olayda; 11.11.2013 tarihli ... numaralı sevk irsaliyesine istinaden 3994 İt. (net) Kurşunsuz Benzin 95 Oktan ve 5992 İt. (net) Kurşunsuz Benzin 97 Oktan cinsi yakıt istasyona getirilmek üzere tankerle depodan teslim alındığını, getirilen yakıtların benzin istasyonundaki ilgili yer altı tanklarına boşaltımı yapılırken hatalı yakıtlarla yer altı tanklarının doldurulduğu fark edildiğinde akabinde hemen işlemin durdurulduğunu, Veeder –root (TLS-350R) cihazından çıkartılan tank ölçüm raporuna göre kurşunsuz benzin 95 oktan cinsi yakıtın 1400 litresinin sehven "... 1" deposuna boşaltıldığı fark edildiğini, "... 1" deposunda farklı iki yakıt cinsinin karışması nedeniyle bozuk ve kullanılamaz nitelikte ve karışık muhteviyatta bir yakıt meydana geldiği ve bu durum müvekkili şirket nezdinde zarara ve ziyaya yol açtığını, aynı gün (11.11.2013 tarihinde) hem ... Petrol A.Ş.'ye hem de ... Sigorta A.Ş. (... A.Ş.) hasar servisi yetkilileri aranarak bilgi verildiğini ve müvekkilinin yapması gerekli tüm işlemleri başlattığını, davalı ... Sigorta A.Ş. / ... Anonim Şirketi'ne ihbarda bulunulduğunu, ihbara binaen; ... isimli ekspertiz müvekkil şirkete ait akaryakıt istasyonuna geldiğini ve dolum öncesi-dolum sonrası raporları, ilgili sevkiyatın irsaliyesini, tank durum raporlarını gösterir belgelerin fotokopilerini alarak bir rapor oluşturduğunu, ancak sözkonusu rapor da dahil olmak üzere müvekkili şirkete hiçbir bilgi ve belge vermeksizin mahalden ayrıldığını, ihbar tarihi olan 11.11.2013'den bu yana mevcut zarara ilişkin davalı şirketçe müvekkiline hiçbir ödeme yapılmadığını, gerekli işlemler başlatılmadığını ve konuya kayıtsız kalındığını, hatalı tanka yanlış yakıt boşaltılması sonucu meydana gelen zararın tespiti için ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş no.'lu dosyası ile "Delil Tespiti" talebinde bulunulduğunu, bilirkişi marifetiyle hazırlanan raporda, yeraltı tankında hatalı dolumdan önce 6226 litre mazot olduğu, dolumdan sonra ise 7630 litre mazot tespit edildiği, 7630-6226 = 1404 litre benzinin sehven mazot tankına boşaltıldığının anlaşıldığının, KDV'li satış fiyat listesinde Kurşunsuz Benzin Fiyatı 4,79-TL ve (Dizel) Mazot fiyatı da 4,46-TL olarak hesaplandığının ve buna göre; Mazot zararı ; 6226 (İt) x 4,46 (TL)= 27.767,96 -TL, benzin zararı; 1404 (İt) x 4,79 (TL)= 6.725,16 -TL olmak üzere toplamda ; 34.493.12 -TL değerinde zarar meydana geldiğinin tespit edildiğini, müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan 01.03.2013 düzenleme tarihli ve 24528731 no.'lu . 03.03.2013 - 03.03.2014 vadeli sigorta poliçesi ile, poliçede yazılı genel ve özel şartlar çerçevesinde müvekkili şirkete ait ... Benzin İstasyonundaki sigorta konularından birinin gerçekleşmesi sonrası uğrayacağı zararlara karşı teminat altına alındığını, davalı şirketten toplam : 40.218.97 TL'nin işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte 3 gün içinde müvekkil şirkete tediyesini Kadıköy 3. Noterliği'nin 18.12.2013 Tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirkete bildirilmiş olmasına rağmen müvekkiline her hangi bir ödeme olmadığını, 01.03.2013 düzenleme tarihli 03.03.2013 - 03.03.2014 vadeli ve ... no.'lu davalı ... Sigorta A.Ş. ile müvekkili şirket arasında imzalanan "... Sigortası" poliçesine istinaden davalı şirketin poliçe kapsamında ödemekle yükümlü olduğu 34.493,12 -TL Değerindeki Yakıt Zayiatı Bedeli, 950,85-TL Yargılama Gideri ve Keşif masrafı, 152,30-TL İhtarname Masrafı, 4.500,00,-TL Yakıt Transferi ve Atık Bertaraf Operasyonu toplam : 40.096.27 -TL'nin işleyecek ticari reeskont faizi ile müvekkili şirkete tediyesi gerektiği halde her hangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili şirket adına, yukarıda açıklanan kalemler çerçevesinde sigorta teminat bedeli alacağına dayanarak ve alacağını tahsil etmek amacıyla davalı ... Sigorta A.Ş aleyhine 40.096.27-TL asıl alacak üzerinden ... 29. İcra Müdürlüğü'nün .... E. Sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini ve davalı şirketin icra takibine itirazı ile takibin durduğunu, takibe itirazın haksız olduğunu ileri sürerek davalı tarafın itirazının iptali ile takibin devamına, asıl alacağa ihbar tarihi olan 11.11.2013 tarihinden ticari reeskont avans faizi işletilmesine, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; “ Davacı vekilinin dava dilekçesinde 11.11.2013 tarihinde ... numaralı sevk irsaliyesine istinaden getirilen yakıtların hatalı boşaltımının yapıldığını belirttiği benzin istasyonu ... numaralı ... Sigorta poliçesi ile davacı ... Tic.A.Ş adına "Tankerden Yanlış Boşaltım Mal Boşaltımı Sonucu Mal Kaybı" durumunda azami 110.000 TL'ye kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkil şirkete sigorta ettirildiğini, davacı vekilinin dava dilekçesinde de yer aldığı üzere; "Tankerden yanlış boşaltım sonucu mal kaybı"nın ilgi poliçe teminatında yer aldığını, müvekkili sigorta şirketinin de işbu hususa herhangi bir itirazı olmadığını, mevcut karışım akaryakıt hasarının şoförün dikkatsizliği sonucu meydana gelmesi sebebi ile işbu dilekçeleri ekinde yer alan ekspertiz raporu çerçevesinde sorumlu olduğu 22.612,09 TL'yi ödemek üzere davacı yana "ibraname" gönderdiğini, davacı yan, müvekkili sigorta şirketince işbu tutarın ödenmesi taleplerini ret ettiğini ve ibranameyi imzalamaktan imtina etmiş olup alacaklı (davacı) temerrüdü oluştuğunu, bu sebeple davacı vekili dilekçesinde yer alan "ihbar tarihi olan 11.11.2013'den bu yana; mevcut zarara ilişkin davalı şirketçe davacıya hiçbir ödeme yapılmadığı, gerekli işlemlerin başlatılmadığı, konuya kayıtsız kalındığı iddiasının tamamen hukuki mesnetten uzak olup gerçeği yansıtmadığını, müvekkili sigorta şirketince gerekli araştırmalar yapılıp hasar oranında ibraname ödeme yapılmak üzere kendilerine gönderildiğini, 27.12.2013 tarihli ekspertiz raporunda yer aldığı üzere; 6.226,00 lt. dolum öncesi tanktaki motorin miktarının, 1.400,00 lt. tankerden boşaltılan benzin miktarı olacak şekilde karışım yakıt sovtaj bedeli 7.626,00 lt. şeklinde hesaplandığını, bu çerçevede ekspertiz raporunda sigortalı talebi olduğu belirtilen 22.186,97 TL ile eksper kanaati arasında farklılık bulunmadığını, ancak sigortalı tarafından yapılan "atık bertaraf organizasyonu" ve "keşif için araç kiralama bedeli" olan toplam 2.113,90 TL'nin ekspertiz raporunda da belirtildiği üzere söz konusu hasar ile ilgisi olmadığından ve hesaplamanın nasıl yapıldığının müvekkili sigorta şirketince tespiti zor olacağından müvekkili sigorta şirketi yönünden kabulünün mümkün olmadığını, 11.11.2013 ve 23.11.2013 tarihlerinde yapılan ekspertiz raporunda; eksper tarafından davacı sigortalının 7.626 lt. bozulan ürün miktarının İzaydaş'a imhaya gönderilmesinin tavsiye edildiğini, başka istasyonlarda yaşanan benzer olayların ürün belgelerinin paylaşıldığının belirtildiğini, başlatılan hukuki sürece dair ve ilave olarak talep olunan ve dosya ile ilişkisi olmayan sair masrafların müvekkil sigorta şirketince kabul olunmayacağını, müvekkili sigorta şirketinin davaya konu edilen talepten sorumlu olduğunun düşünülmesi durumunda müvekkili sigorta şirketinin ancak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu tutulabileceği kanaatinde olduklarını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 29 İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası, hasar dosyası, sigorta poliçesi, ekspertiz raporu, fatura örneği, ihtarname, yönetmelik, bilirkişi incelemesi sonucu alınan rapor.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının zararının ne kadar olduğu, bu zararın sigorta kapsamında bulunup bulunmadığı, özellikle sovtaj tenzili yapılması gerekip gerekmediği, atıkların taşınması için davacı tarafça dava dışı şirkete ödenen paranın ve tespit masraflarının davalıdan tahsilinin talep edilip edilemeyeceği hususlarındadır.
İlgili ... 29 İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra takibi dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 08/01/2014 tarihinde 40.096,27 asıl alacak ve 269,30 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 40.365,57 TL alacağın tahsili amacı ile 08/01/2014 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 24/01/2014 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 28/01/2014 tarihli itiraz dilekçesi ile, filhal ödemesi gereken borcunun bulunmadığını ileri sürerek borcun ve ferilerinin tamamına itiraz ettiği, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
Deliller toplandıktan sonra dosya mali müşavir, petrol mühendisi ve sigortacıdan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, Mali Müşavir..., Sigorta Tahkim Hakemi Sigorta Eksperi bilirkişi ... ve İTÜ Kimya Yüksek Mühendisi ... (ayrık görüş ile) 'dan oluşan bilirkişi heyeti mahkememize sunmuş oldukları 24/12/2015 tarihli raporlarında özetle; Davacıya ait benzin istasyonunda 11.11.2013 tarihinde tankerden yanlış boşaltım sonucu mal kaybı rizikosunun gerçekleşmesi sonucu oluşan maddi zararın, davalı sigorta şirketi nezdinde düzenlenmiş ... no.lu 03.03.2014/2015 vadeli ... Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınmış rizikolardan olduğunu, oluş tarihi itibariyle poliçe vadesi içinde meydana geldiğini, gerçek zararın 22.619,09 TL olduğunu, davalı sigorta şirketinin TTK.nın. M.1409, m.1459 ve TBK.m.50 hükümlerine göre gerçek zarardan sorumlu olduğunu, temerrüt tarihi olan 26.12.2013 tarihinden icra takip tarihine kadar talep edilebilecek faizin 102,85 TL olarak hesaplandığını, davacı şirketin 22.619,09 TL asıl alacağı ve bu tutar üzerinden, icra takibinden itibaren T.C. Merkez Bankasınca kısa vadeli avanslar için uyguladığı takip tarihindeki % 11,75 ve değişen oranlardaki ticari faizi talep edebileceğini beyan etmişlerdir. Dosyaya ibraz edilen yönetmelik hükümleri de dikkate alınmak sureti ile tarafların itirazları ile ilgili olarak aynı bilirkişi heyetinden ek rapor istenmiş, 21/09/2016 tarihli ek rapor ile bilirkiler ... ve ... tarafından kök rapordaki görüşlerinde değişiklik hasıl olmadığını bildirmişlerdir.
Dosyaya ayrık görüş sunan bilirkişi... 08/09/2017 tarihli raporunda özetle; Davalının her bir akaryakıt istasyonu için en uygun yöntemin karşılıklı olarak onaylanabildiği bir sözleşme / poliçe (genel ve / veya özel şartlar içeren belge) hazırlayabilecekken bunu yapmamasının bir eksiklik olduğunu, davacının kaza ile oluşan benzin - dizel karışımının ilgili yönetmeliğinin " 13 07 3" maddesinde doğrudan geçmesi nedeniyle (Yakıtlar Karışımlar Dahil) karşımını İzaydaş şirketine göndermesinin yasa ve yönetmeliğe uygun olduğunu, davalı ... Sigorta A.Ş'nin tek yanlı ekspertiz raporlarını öne sürerek, ilgili yönetmelikte seçim yapılması zorunluluğu varmış gibi, kendisine daha uygun gelen bir şirkete yakıt karışımının gönderilmediğini ileri sürerek ödemesi gereken bedelden indirim yapmasının, iyi niyetli bir tacirin davranışına, yasaya ve bu yasaya göre çıkartılan yönetmeliğe uygun düşmediğini beyan etmiştir.
TBK 50. maddesine göre zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
TTK 1409. maddesine göre, sigortacı sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan ve bedelden sorumludur.
TTK 1459. maddesine göre, sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder.
İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK m.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir.
Somut olayda, davacının zararının bulunduğu kanıtlanmış, TTK 1409 ve 1459. maddeleri gereğince bu zararın sigorta kapsamında kaldığı ve davalı sigortacının bu zarardan sorumlu olduğu, sigorta tazminat hesabında sovtaj tenzili yapılması gerektiği, atık organizasyon bedeli 2.033,90 TL ile araç kiralama bedeli olan 80 TL olmak üzere toplam 2.113,90 TL'nin davalıdan tahsilinin talep edilemeyeceği anlaşılmış, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişli 24/12/2015 tarihli kök ve 21/09/2016 tarihli ek bilirkişi raporları çerçevesinde davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, davalı tarafından ... 29 İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın 22.619,09 TL asıl alacak yönünden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, geçerli bir ilamsız genel icra takibinin varlığı, borçlunun yedi günlük süre içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçlunun itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, asıl alacak tutarı üzerinden icra tarihinden itibaren TC Merkez Bankasınca kısa vadeli avanslar için uygulanan takip tarihindeki %11,75 ve değişen oranlardaki ticari faizin talep edilebileceğine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, davalı tarafından ... 29 İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın 22.619,09 TL asıl alacak yönünden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, asıl alacak tutarı üzerinden icra tarihinden itibaren TC Merkez Bankasınca kısa vadeli avanslar için uygulanan takip tarihindeki %11,75 ve değişen oranlardaki ticari faizin talep edilebileceğine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 1.545,11 TL ilam harcından peşin yatırılan 684,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 860,36 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Davacı tarafından yatırılan 684,75 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 2.714,29 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 2.180,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 25,20 TL başvuru harcı, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, 302,50 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 1.827,70 TL yargılama giderlerinden davanın kabulü oranında 1.031,04 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.19/03/2018
Katip
Hakim