T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1475 Esas
KARAR NO: 2020/466
DAVA: Çek İstirdadı
DAVA TARİHİ: 27/10/2014
KARAR TARİHİ: 14/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Çek İstirdadı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Akbank Hasırcılar/İstanbul şubesine ait ... numaralı, 18.08.2014 keşide tarihli ve 5.960,00 TL bedelli çekin ve ...bank ... şubesine ait ... numaralı, 30.08.2014 keşide tarihli ve 8.000,00 TL bedelli çekin de aralarında bulunduğu çok sayıda çekin müvekkilinin işyerinden 07.06.2014 tarihinde çalınmış olduğunu, müvekkilince şikayet/suç duyurusu beyanında bulunulduğunu, çek keşidecilerinin haberdar edildiğini, ceza soruşturmasını yürüten ilgili savcılık (... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Hz no.lu) tarafından çek muhatabı olan banka şubelerine suç konusu çeklerin ibrazında ödenmemesi ve çek asıllarının savcılığa iletilmesi talimatı verildiğini ve yine söz konusu çeklerin müvekkilinin rızası dışında elinden çıkması sebebiyle ödeme yasağı talepli olarak ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, mahkemece işbu dava konusu 5.960,00 TL ve 8.000,00 TL bedelli çekler için de ödeme yasağı karan verildiğini ve bu kararların çek hesaplarının bulunduğu Akbank Hasırcılar/İstanbul şubesi ile ...bank ... şubesine bildirildiğini, davalının ise mezkur çeklerin meşru hamili olduğunu mezkur mahkemeye beyan ettiğini ve ödeme yasağının kaldırılmasının istediğini, davalı bankanın dava konusu iki çek için de üzerlerinde müvekkil şirketin cirosunun bulunarak tedavüle sürüldüğünü, çekleri kendi kredi borçlusu üçüncü şahıs ... Dış Tic. Ltd. Şti'nden kredi icra alacağının tasfiyesi için mahsuben aldığını, muhatap bankaya tahsil için ibraz tarihinde çeklerin ödeme yasaklı olduğunu öğrendiğini ve dolayısıyla çekin meşru hamili olduğunu iddia ettiğini ki bu beyanlarında haksız olduğunu çünkü çeklerin arkasındaki müvekkili şirkete ait olduğu ileri sürülen cironun (kaşe ve imza) tamamen sahte olduğunu, ciro silsilesinin geçersiz ve kopuk olduğunu, davalı bankanın basiretli bir tacir gibi davranmadığını, davalı bankanın bu çekin çalıntı olduğunu kolayca öğrenebileceğini, müvekkilinin keşideci ile arasında ticari ilişki olan bir firma olduğunu, müvekkili tarafından bu firmaya verilen malların bedeli olarak ve müvekkilinin namına yazılarak iş bu çeklerin alındığını, yani asıl meşru hamilin müvekkili olduğunu, davalı ile ne keşideci ne de müvekkili arasında ticari ilişki bulunmadığını, mezkur çek asıllarının müvekkile ait olduğunu ve savcılık dosyasından vs. delillerden görüleceği üzere işyerindeki hırsızlık esnasında müvekkili davacıdan çalındığını, ileri sürerek söz konusu çeklerin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıkması ve çekleri elinde bulunduran davalı vs. şahısların haklı/meşru hamil olmaması sebebiyle davaya konu çeklerin davalıdan istirdadı ile müvekkili ... Tic. Ltd. Şti.'nin haklı/meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili bankanın çeklerin meşru hamili olup, iyi niyetli olduğunu, davaya konu çeklerin müvekkili bankanın Bayrampaşa Şubesi ile dava dışı ...Tic. Ltd. Şti arasında imzalanan kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının tahsili amacı ile müvekkili bankaya verildiğini, davacının iddia ettiğinin aksine gerekli araştırmaların yapıldığını, ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E sayılı dosaysından verilen ödeme yasağı kararına ilişkin olarak yazılan müzekkerelerin tarihlerine bakıldığında 17/06/2014 olduğununun görüleceğini, müvekkili bankanın istihbarat çalışması yaptığı tarihte ödeme yasağı kararının henüz gönderilmediğinin tespit edildiğini, çeklerin alt ilişkiden bağımsız olup, mücerret olduğunu, çek metninden anlaşılmayan hususların müvekkili bankaya karşı ileri sürülemeyeceğini, müvekkili bankanın tüm cirantaları araştırması ve bu cirantalara ait imzaları kontrol etmesi gibi bir yükümlülüğünün bulunmadığını, müvekkili bankanın meşru hamili olduğu çeklerin hukuken istirdatının mümkün olmadığını, bu yönde Yargıtay içtihatları bulunduğunu, çekteki ciro imzasının sahte olmasının bir öneminin bulunmadığını, çekteki ciro silsilesinin görünüşte düzgün olmasının yeterli olduğu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Grafolog bilirkişi raporu, davalı banka ile dava dışı şirket arasındaki protokol, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası, ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E sayılı dosyası üzerinden verilen 11/06 2014 tarihli ödeme yasağı kararı, banka cevabi yazıları, ... A.Ş. cevabı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, TTK 704.maddesine dayalı çek istirdadı davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı adına atılan ciro imzasının davacı şirket yetkililerine ait olup olmadığı, dava konusu çekler nedeni ile yetkili hamilin kim olduğu ve davalı bankanın çekleri iktisapta kötü niyetli ve ağır kusurlu olup olmadığı hususlarındadır.
Dava konusu çeklerin davacının elinden hırsızlık neticesi çıktığı ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyasından anlaşılmaktadır.
Dava konusu çeklere ilişkin savcılık tarafından verilen güvenlik tedbirlerine ilişkin Savcılık yazısının muhatap bankalara kargo firması ... A.Ş. ile gönderildiği tarihin 11/06/2014 olduğu tespit edilmiştir.
...bank ... (...) Şubesi'nden davaya konu ... numaralı, 18.08.2014 keşide tarihli ve 5.960,00 TL bedelli çekin tedbir mahiyetindeki savcılık yazısının hangi tarihte ve ne şekilde şubelerine ulaştırıldığının bildirilmesi istendiğinde ilgili banka söz konusu çekin hangi yol ile şubelerine geldiğinin tespit edilemediğini bildirmiş, ...bank'dan aynı konuda gelen cevap ile davaya konu ... numaralı 30.08.2014 keşide tarihli, 8.000,00 TL bedelli çeke ait ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı kararının posta yolu ile bankalarına ulaştığı bildirilmiştir.
Mahkememizce imza incelemesine yönelik bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Grafolog ... mahkememize sunmuş olduğu raporunda özetle, Gerek inceleme konusu 2 adet çekin arka yüzünde ... Tic. Ltd. Şti.'ne atfen atılmış ciro imzalarının, gerekse davacı şirket yetkilisi ...'un imzalarını içeren karşılaştırma belgelerindeki imzaların göz, lup, optik cihazlar, stereo mikroskop ve bilgisayar yardımıyla yapılan incelemesinde inceleme konusu 2 adet çekin arka yüzünde ... Tic. Ltd. Şti.'ne atfen atılmış ciro imzaları ile davacı şirket yetkilisi ...'a ait karşılaştırma imzaları arasında, imzaların başlangıç şekli, daha sonra yapılan gramaların yapısı, sayısı, birbiriyle bağlantısı, dönüş hareketleri, imzaların sonlandırılışı, noktalama işaretleri, genel olarak imzaların tersimi, ebadı, eğimi, istifi, seyri, doğrultusu, işlekliği, hızı, baskı derecesi, el hareketleri ve alışkanlıklar gibi grafolojik ve kaligrafik tanı unsurları bakımından çok önemli farklılıklar saptandığını, inceleme konusu 2 adet çekin arka yüzünde ...Tic. Ltd. Şti.'ne atfen atılmış ciro imzalarının, mevcut karşılaştırma imzalarına kıyasla davacı şirket yetkilisi ...'un eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Somut olayda, dava çek istirdadı istemine ilişkin olup ispat yükü davacı üzerindedir. TTK 704.maddesine göre, çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamiline yazılı bir çek bahis mevzuu olsun ister ciro suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup da hamil hakkını 702.maddeye göre ispat etsin çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle mükelleftir. Davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekip çeki elinde bulunduran davalı yeni hamil, çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü değildir. Aksi halin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.
Bilirkişi Raporu ile dava konusu çeklerdeki imzaların davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı tespit edilmiş ise de, dava konusu çeklerdeki ciro silsilesinin görünüşte düzgün olduğu, çeklerdeki sahteciliği davalı bankanın bilmesinin mümkün olmadığı ve davalı bankanın cirantaları araştırması ve bu cirantalara ait imzaları kontrol etmesi yükümlülüğünün bulunmadığı, muhatap bankaların cevabi yazılarından dava konusu çeklere ilişkin tedbir niteliğindeki savcılık yazısının ve mahkemece verilmiş olan ödeme yasağı kararın muhatap bankalara ulaşma tarihinin tespit edilemediği, davaya konu çekler davalı banka ile dava dışı ...Tic. Ltd. Şti arasında imzalanan kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacı ile davalı bankaya verilmiş ve davalı banka ile dava dışı şirketin düzenlediği protokol 13/06/2013 tarihli olup 11/09/2014 tarihinde gerçekleştirilecek ödemeye mahsuben dava konusu çeklerin de içlerinde bulunduğu üç adet çekin davalı bankaya ciro edildiği, ödeme yasağına ilişkin müzekkere tarihinin 17/06/2014 olması ile davalı bankanın çeklere ilişkin istihbarat çalışması yaptığını ileri sürdüğü 13/06/2014 tarihinde ödeme yasağı kararının henüz gönderilmemiş olduğu anlaşılmış, davalı bankanın dava konusu çekleri kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğu kanıtlanamadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Davanın reddine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 54,40 TL ilam harcının peşin yatırılan 238,45 TL harcın mahsubu ile fazla yatırılmış olan 184,05 TL harcın davacıya iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 3.400,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan bakiye gider avanslarının yatıran taraflara iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/10/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır