T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1536
KARAR NO: 2019/59
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/11/2014
KARAR TARİHİ: 01/02/2019
Mahkememizde görülmekte olanTazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle;müvekkilinin keşide ettiği ... Bankası A.Ş. 31.07.2014 tarihli, ... numaralı, 8.000,00 TL. bedelli çek (ve bu çekten başka 46 adet ve 511.838,78 TL. bedelli çek) davalı Banka müşterileri tarafından tahsil edilmek üzere ... Bankası ... Şubesi’ne teslim edildiğini; davalı Banka personeli ... tarafından hileli davranışlarla, kendisine ve üçüncü kişilere yarar sağlamak amacıyla çekleri üçüncü kişilere verildiğini; çeklerden günü gelenlerin üçüncü kişilerce tahsil edilmeye başlandığını, bu hususa ilişkin olarak davalı Banka’nın ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyasına ve ... 23.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyalarına sunulan dilekçelerin dava dilekçesi ekinde olduğunu; Talebe konu çekin haksız ve hukuka aykırı bir şekilde davalı ... Bankası'nın elinden çıktığından; ... Bankasının müracaatı üzerine ... 32. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasından "çek bedellerinin ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir olarak ödeme yasağı kararı" verilip, çek bedellerinin belirlenen banka hesabına ödenmesi hususunda "tevdi mahalli" tayin edildiğini; çek bedelinin müvekkili firma tarafından bu hesaba yatırıldığını; çekin suç teşkil eden eylemle ... Bankası elinden çıkmasında yer alan sözde alacaklı ..., hakkında yürütülen ceza soruşturması, çeke ilişkin verilmiş olan ödeme yasağı kararı ve çek bedellerinin keşideci müvekkili tarafından tevdi mahalline ödenmesine rağmen, ... 23. Asliye Ticaret Mahkemesi'nden ihtiyatihaciz kararı verilmesini sağlayarak, ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla işleme koyduğunu ve 09.09.2014 tarihinde müvekkili firmanın adresinde ihtiyati haciz ve muhafaza işlemi uygulandığını; ihtiyati haciz baskısı altında müvekkili şirket tarafından icra dosyasına 09.09.2014 tarihinde “ihtirazı kayıtla” 11.046,00 TL ödendiğini; Bankalar, çalıştırdıkları kişilerin işlerini gördükleri sırada üçüncü kişilere verdiği zararlardan kusursuz sorumlu olduklarını; davalı ... Bankası’nın sözkonusu çekin iptali sebebiyle dava açmış olsa da; bu kayıptan dolayı davalı bankanın sorumluluğunun sona ermeyeceği gibi gerek basiretli bir tacir gibi davranmaması gerekse adam çalıştıranın sorumluluğu ilkeleri uyarınca sorumluluğunun devam ettiğini; mevzuat ve Yargıtay kararları da bu yönde olduğunu; davalı Banka çalışanının müvekkili firma aleyhinde haksız icra takibi yapılmasına sebebiyet verdiğinden ve bu haksız icra takibi nedeniyle müvekkilini davalar açmaya ve avukat görevlendirmeye mecbur kıldığından (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) 3.062,50 TL ücreti vekalet, 372,80 TL dava masrafı olarak toplam 3.435,30 TL. Maddi ve saygın bir firma olan müvekkilinin davalı Banka çalışanının hileli davranışı yüzünden haksız takibe ve hacize maruz kalıp kişilik hakları, şeref ve haysiyeti ihlal ildiğinden 200.000,00 TL manevi tazminat talep etme zarureti hasıl olduğunu; firma zararının, zarar doğurucu eylemi yapan davalıların haksız eylemlerinin sonucu olarak meydana geldiği ve bu nedenle de söz konusu eylem ile oluşan zarar arasında mantıki anlamda sebep-sonuç ilişkisinin bulunduğu ve bu bağlamda, “hukuki illiyet bağının” kurulmuş olduğu izahtan vareste olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile, 3.435,30 TL. maddi zararın haksız haciz tarihi olan 09.09.2014 tarihinden itibaren davalıdan reeskont avans faizi ile tahsiline, 200.000,00 TL tutarındaki manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle;müvekkili ... Bankası ... Şubesine bedellerinin tahsili amacıyla teslim edilen dava konusu çek ile birlikte toplam bedeli 481.838.78 TL olan 41 adet çekin müvekkil bankanın eski çalışanı dava dışı ... tarafından hukuka aykırı şekilde cirolanarak piyasaya sürüldüğünü; bu çeklerin büyük bir bölümü dava dışı ... isimli şahsın elinde olduğunu; çeklerin iptali için ... 10.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... (eski ... 32.Asliye Ticaret Mahkemesi ...) esas sayılı dosyasında dava açıldığını; Mahkemece tevdi mahalli kararı ile ödeme yasağı kararı verildiğini bu kararların davacı tarafından dosyaya sunulduğunu; davaya konu çekin ... isimli kişi tarafından İstanbul 2.İcra Müdürlüğü'nün ... e sayılı dosyasında takibe konu edildiğini, davacının tüm zarar ve ziyanları müvekkil banka tarafından karşılandığını; davaya konu çek dava dışı ... tarafından ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından icra takibine konu edilerek davacı hakkında haciz işlemi uygulanmışsa da; davacı tarafından söz konusu haciz işlemlerinin durdurulmasını teminen icra takip dosyasına yatırılan 11.046,00 TL ile müvekkili Banka tarafından davacıya ödendiğini; kaldı ki dava konusu çek ile ilgili olarak davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan tüm harç ve masraflar, çeke ve icra takibine ilişkin olarak açılan davalara ilişkin davacı tarafından ödenen tüm harç, gider avansı yahut karşı taraf vekâlet ücreti gibi masraflar müvekkil Banka tarafından davacıya ödendiğini ve davacının dava konusu olay ile ilgili olarak maddi bir zararı bulunmadığını, davacının maddi zararları müvekkil Banka tarafından karşılanmışken, 200.000,00 TL gibi son derece fahiş manevi zarar talebinin dayanak hiçbir somut delilini ortaya koymadığını; müvekkili Bankanın dava konusu edilen olay ortaya çıkar çıkmaz vakit kaybetmeden tüm hukuki yollara başvurduğunu, çekler hakkında çek iptal davası istirdat davası açtığını, müvekkili Bankanın davacının ve diğer Banka müşterilerinin maddi zararlarının oluşmaması için elinden gelen her şeyi yaptığını, hal böyle iken, müvekkili bankanın tüm iyi niyetli yaklaşımlarına rağmen davacının müvekkil Bankadan manevi zarar adı altında ücret talep etmesinin en başta iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu; dava konusu çek de dâhil olmak üzere toplam 41 adet çekin müvekkil bankanın eski çalışanı tarafından cirolanarak piyasa sürülmesinde müvekkili bankanın kusuru bulunmadığını; müvekkili Bankanın rızası dışında piyasaya sürülen çekler hakkında ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasından Çek İstirdat Davası açılıp, derdest olduğunu; dava dışı ...’in Müvekkili Bankaya verdiği dilekçesinde, dava konusu çek ile birlikte toplam 41 adet çeki hukuka aykırı şekilde cirolayarak piyasaya sürdüğünü ikrar ettiğini; işbu davanın muhatabının müvekkili Banka değil, dava konusu çeki hukuka aykırı şekilde tedavüle çıkaran ... ve ... ve davacının “üzüntüsüne sebep olan” kişinin ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında -sözde- alacaklı olarak görünen ve hakkında haciz işlemi uygulayan ... olduğunu, bu nedenle bu kişilerin davaya dahil edilmesini talep ettiklerini, bu nedenlerle dava konusu edilen olay ile ilgili olarak davacının tüm maddi zararlarının müvekkili banka tarafından karşılandığını ve müvekkili Bankanın dava konusu olaydan ötürü davacının herhangi bir zararının oluşmaması için her türlü hukuki ve maddi desteği kendisine vererek iyi niyetle gayret gösterdiğini, davacı şayet zarara uğramışsa bunun sorumlusunun çekleri hukuka aykırı şekilde cirolayarak piyasaya süren ... ve çekleri elinde bulunduran ... olması sebebiyle, müvekkili bankanın bir kusurunın olmaması sebebiyle bir sorumluluğunun olmadığını, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 32. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas, sayılı dosyası, ... 2. İcra Dairesinin ... E sayılı dosyası, ... 23. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, ... CBS ... soruşturma sayılı dosyası, bilirkişi kök ve ek raporları.
TÜM DOSYA KAPSAMINDAN: Dava, haksız fiil nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Mahkememizin 19/09/2017 tarihli duruşmasının ara kararı gereğince dosya, Bankacı, İcra iflas uzmanı ve akit uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 11/06/2018 teslim tarihli raporda özetle;Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu, her türlü delilin takdiri ve nihai karar Sayın Mahkemeye ait olmak üzere ; 1.Davalı Bankanın çalışanı dava Dışı ... tarafından Bankaya işlem yapılmak üzere kendisine teslim edilen toplam 47 adette 511.838.78 TL.lık çekleri ciro etmek suretiyle piyasaya sürdüğü, dava konusu davacının Keşideci olduğu ... Bankası ... Şubesine ait 31.07.2014 tarihli 8.000 TL.lık çekin dava dışı ... tarafından bedelinin tahsil edilememesi nedeniyle davacı dahil çek borçluları hakkında ... 2.İcra Müdürlüğü ... esasında takibe konu edildiği, davacının işyerinde fiili hacze gidildiği, şirket araçları ve taşınmazları üzerine haciz konulduğu, söz konusu hacizler 18.09.2014 tarihinde ve 10.02.2015 tarihlerinde borç ödendikten sonra 30.03.2015 tarihinde kaldırıldığı, 2.Davalı Bankanın çeklerle ilgili olayı öğrendikten sonra iç soruşturma yaptığı, dava dışı çalışanı Ayşegül ile olaya karışan dava dışı kişiler hakkında ... Cumhuriyet Baş savcılığına 14.07.2014 tarihinde suç duyurusunda bulunduğu ve konu hakkında ... soruşturma dosyasının açıldığı, dosyanın halen sonuca bağlanmadığı, 3.Davalı Bankanın ayrıca ... 10.Asliye Ticaret Mahkemesi ... (eski ... 32.Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas) ve ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi ... esasında çek iptal davalarını açtığı, 4. Davalı bankanın, yanında adam çalıştıran sıfatıyla, eski personeli ...’in yaptığı hileli davranışlardan dolayı davacının uğradığı (188.20+3.062.50 =) 3.250,70 TL tutarındaki zararı tazminle yükümlü bulunduğu, diğer deyişle davacının davalı bankadan 3.250,70 TL talep edebileceği, 5. Davacı tarafından talep edilen 200.000 TL Manevi Tazminat talebinin Yüce Mahkemenin takdirinde bulunduğu yönünde sonuç ve kanaatte bulunmuşlardır.
Mahkememizin 07/09/2018 tarihli duruşmasının ara kararı gereğince dosya, ek rapor alınmak üzere Bankacı, İcra iflas uzmanı ve akit uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 09/11/2018 teslim tarihli ek raporda özetle;Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu, her türlü delilin takdiri ve nihai karar Sayın Mahkemeye ait olmak üzere ; Davalı Banka vekilinin talebi ve Mahkemenin ara kararı gereğince, davalı Bankanın ... Şubesine gidilerek konuyla ilgili yapılan ödemelere ilişkin belgelerin ibrazı talep edilmiş, ancak inceleme sırasında sunulan belgelerin talep edilen maddi zarar ödemeleri ile ilgisinin bulunmadığı anlaşıldığından 08.06.2018 tarihli kök raporda yapılan tespitlerden ayrılmamızı ve ilave görüş getirilmesini gerektiren herhangi bir hususun bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Yargılama sırasında bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde bilirkişi heyeti raporu mahkememizce yeterli görülüp itibar edilmiştir.
... 23.Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen İhtiyati Haciz Kararı incelendiğinde:
Dava dışı ... vekilinin 05.09.2014 tarihli başvurusu ile ... 23.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş E.- ... D.İş K. sayılı, 08.09.2014 tarihli kararı ile ... Bankası ... Şubesine ait 31.07.2014 keşide tarihli 8.000,00 bedelli çek yönünden % 15 teminat ile borçlular 1-... Tic. Ltd. Şti. 2-... TicLtd Şti 3-... hakkında “borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İcra İflas Kanunu’nun koyduğu sınırlar içinde ihtiyati haczine” kararı vermiştir.
Bu karar 09.09.2014 tarihinde infaz için ... 2.İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasına sunulmuştur.
... 2.İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası incelendiğinde:
... Bankası ... Şubesi nezdindeki hesaptan, davacı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından ... Tic. Ltd Şti lehine keşide edilen,lehtarı cirosu ile ...’e, onun cirosu ile ...’e intikal etmiş ... no.lu 18.11.2013 basım tarihli, 31.07.2014 keşide tarihli 8.000.00 TL bedelli olup, 31.07.2014 ibraz tarihinde karşılığı bulunmayan çeke dayanarak, son hamil Alacaklı İsmet Bozyiğıt tarafından, Borçlular 1-... Tic. Ltd. Şti. 2-... TicLtd Şti 3-... haklarında ... 2.İcra Müdürlüğü’nün 2014/25281 esas sayılı dosyası ile 05.09.2014 tarihinde yapılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takipte; 8.000,00 TL Asıl alacak (çek bedeli), 92,91 TL Vaden itibaren avans faizi, 800,00 TL %10 Çek tazminatı, 369,60 TL İhtiyati haciz mah. masrafı ve vekalet ücreti, 24,00 TL %03 Komisyon olmak üzer toplam: 9.286,31 TL.nın asıl alacağa takip tarihinden tahsiline kadar % 11,75 oranında işleyecek değişen oranlarda temerrüt faizi ve masraflar ile birlikte tahsili talep edilmiştir
Ödeme Emri ... Tic. Ltd. Şti. daimi çalışanı ...’a 15.09.2014 tarihinde tebliğ edilmiştir.
İcra dosyası içindeki, Borçlu ...Tic. Ltd. Şti. vekili Av. ... tarafından 12.09.2014 tarihindeNöbetçi İcra Hukuk Mahkemesine hitaben yazılan itiraz dilekçesinde; “Alacaklı tarafından ihtiyati haciz talebine konu ... Bankası ... Şubesi 31.07.2014 tarihli ... no.lu 8.000 TL bedelli çek müvekkil tarafından keşide edilmiş ve tahsil amacıyla ... Bankasına teslim edildiğini, çek haksız şekilde ... Bankasının elinden çıkmış olması nedeniyle ... Bankası tarafından çeke ilişkin ödeme yasağı konulması ve iptali talebiyle ... 32. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyasıyla dava açıldığını, Mahkemece İhtiyati Tedbir olarak ödeme yasağı ve tevdi mahalli kararı verildiğini, ayrıca ... Bankası tarafından ... hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... sayılı dosyası ile soruşturma dosyasının açıldığını, dava dışı ... tarafından çek hakkında ... 23.Asliye Ticaret Mahkemesinden ihtiyati haciz kararı talep ettiğini ve talebin kabul edildiğini, bu karar gereği müvekkil işyerinde ihtiyati haciz ve muhafaza işlemi uygulandığını, çeke ilişkin ödeme yasağı kararı ve tevdi mahalli kararına rağmen bu bedel ödenmediği takdirde muhafaza yapılacağı beyan edilerek cebri icra tehdidi altında ödenmiş bir borcu yeniden tahsil yoluna gittiğini, şirket tarafından 09.09.2014 tarihinde dosyaya 11.046,00 TL ödeme yapıldığı, alacaklı görünene paraların ödenmemesi için gerekirse teminatlı olarak takibin durdurulması ile ödeme emrinin iptali müvekkil şirkete % 20 tazminat ödenmesi borca ve ferilerine itiraz edilerek takibin tedbiren durdurulması” talep edilmiştir.
Şikayet dilekçesi ile birlikte Borçlu Şti. vekili Av. ... tarafından icra dosyasına vekaletnamede sunulmuş, ... Özel No’lu 12.09.2014 tarihli Sayman Mutemedi Alındısı ile 3,80 TL vekalet harcı yatırılmıştır.
Şikayet/itiraz ... 8.İcra Hukuk Mahkemesi ... esasına kayıt edilerek yargılamaya başlanmıştır. Mahkemece 29.09.2014 tarihinde “alacağın %40’ı oranında teminatla takibin davacı yönünden dava sonuna kadar durdurulmasına” karar verilmiştir.
... Bankası 30.09.2014 tarihli 3.200,00 TL tutarındaki teminat mektubu ibraz edildiğinden, İcra Müdürlüğü’nün 01.10.2014 tarihli kararı ile “ borçlu yönünden dava sonuna kadar durdurulmasına” karar verilmiştir.
... 8.İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2014/1324 E.-2014/1486 K: sayılı, 30.12.2014 tarihli kararı ile “Takip dayanağı çekin TTK’nin 708. maddesinde öngörülen 10 günlük yasal süre içinde muhatap bankaya ibraz edildiği, TTK’ın 692. maddesinde yazılı tüm şartları içerdiği ve kambiyo vasfını taşıdığı, çekin ibrazında muhatap banka tarafından ödeme yasağı kararma istinaden (ki bu kararda takip alacaklısı da taraf değildir) işlem yapılmadığı şerhinin bulunduğu, ... 32. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında çek hakkında ödeme yasağı kararı konulmuş ise de çek karşılığını alamayan alacaklı hamilin İİK'nm 167. ve sonraki maddelerinde yer verilen kambiyo senetlerine mahsus yol ile takip yapmaya hakkı olduğu” gerekçesi ile “şikayetin reddine, davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 300,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine” karar verilmiş, davacı ... Tic. Ltd. Şti.nin temyizi üzerine karar Y.12.HD.nin 2015/33437 E.-2016/9057 K. sayılı, 28.03.2016 tarihli ilamı ile onanmıştır. Davaya ... Bankası vekili müdahale talebinde bulunmuştur.
Dava dışı takip alacaklısı ... vekili tarafından ihtiyati haciz talebinde bulunulması üzerine; Talimatla ... 6.İcra Müdürlüğü’nün ... Tal. sayılı dosyası ile 09.09.2014 tarihinde, Borçlu ...Tic. Ltd. Şti.nin “...” adresine hacze gidilmiş, borçlu Şirket yetkilisi ...’ın ”takip konusu çekle ilgili ... 32. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... sayılı dosyasından tayin edilen ... Bankası ... Şube Müd. hesabına 06.08.2014 tarihinde 8.000,00 TL yatırıldığını, itirazlar nazara alınmadığından haciz tehdidi altında haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edilen bu paranın geri alınması için tüm dava hakları saklı olarak 11.046,00 TL.nın icra dosyasına ödendiğini” söylemesi üzerine başka işlem yapılmamıştır.
... Tapu Müdürlüğünce ... tarih ... Yevmiye no. ile davacı borçluya ait 8 parça taşınmaz, ... Tapu Müdürlüğünce ... tarih ... Yevmiye no. ile davacı borçluya ait 2 parça taşınmaz tapu kaydı üzerine ihtiyati haciz konulmuştur.
26.02.2015 tarihli icra tutanağından davacı borçlunun 7 adet hacizli aracının satışı talep edilmiş, talep icra müdürlüğünce kabul edilmiş ise de, araç haczi ile ilgili yazılar icra dosyasında bulunamamıştır. Ancak dava dilekçesi ekinde 09.09.2014 tarihli haciz belgeleri vardır.
Borçlu ... Tic. Ltd. Şti. 30.03.2015 tarihinde “borç ödendiğinden araçlar ve taşınmazlar üzerindeki hacizlerin kaldırılmasını” talep etmiş, icra müdürlüğünce talep kabul edilerek tüm hacizler aynı tarihte kaldırılmıştır.
Davacı ... Ltd. Şti. vekili Av. ... tarafından 08.10.2014 tarihinde verilen dilekçede; “... 2. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasından, müvekkilinin taşınmazları ve araçları üzerindeki taşkın hacizlerin kaldırılmasını” talep etmiş, ... 8. İcra Hukuk Mahkemesi 2014/1456 E.-2015/198 K. sayılı, 21.04.2015 tarihli karar ile “…İcra dosyasında asıl borçlu olan ... Deri tarafından ödenerek kapatıldığı, hacizlerinde bu nedenle kaldırıldığı, davanın konusuz kaldığı” gerekçesi ile “Davacının davasının konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, …davacının yapmış olduğu giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacının yatırmış olduğu gider avansından kalan tutarın istek halinde ve dosya kesinleştiğinde davacıya iadesine, 500,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine” karar verilmiştir. Kararı davacı temyiz etmiş se de, Y.12.HD. 2016/7873-16567 sayılı, 09.06.2016 tarihli ilamı ile “İİK.nun 363. maddesine göre kararın kesin olduğu” belirtilerek “temyiz dilekçesinin reddine” karar verilmiştir.
İcra Müdürlüğünce 10.02.2015 tarihinde yapılan kapak hesabında dosya borcu (anapara, faiz, icra harç ve masraflarıdahil) 12.108,95 TL hesaplanmış, ... Banka’nın ...Tic. Ltd. Şti. için 10.02.2015 tarihinde yatırdığı12.003,79 TL’den takip alacaklısı vekili Av. ...’a 25.03.2015 tarihinde ödenmiştir.
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kapsamında ... Bankası A.Ş. tarafından 09.02.2015 tarihinde dosyaya yatırılan 11.835,00 TL aynen 04.09.2015 tarihinde ... Bankası A.Ş.’ne iade olunmuştur.
Davacı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından 18.09.2014 tarihinde teminat bedeli olarak 11.046.00 TL icra dosyasına yatırılan para, dosya borcu ödendiğine göre serbest kalmıştır. Alınmamış ise alınmasına engel bir durum kalmamıştır.
... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında:
... Bankası A.Ş.tarafından ... aleyhine 18.09.2014 tarihinde açılan davada, davaya konu çekte iradesi olmadan elinden çıkan çeklerin İstirdatı talep edilmiş,26.09.2014 tarihinde Mahkemece İcra Dosyalarına davacı tarafından yatırılan paraların HMK 396 ve devamı uyarınca dosya alacaklısına ödenmemesine, 147.538,00 TL nin % 100 teminatla depo edilmesi halinde ihtiyati tedbir kararının infazı için İcra Müdürlüklerine gönderilmesine” karar verilmiştir.
... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/970 E.-2014/259 sayılı, yine 2014/1003 E.-2014/288 K. sayılı,yine 2014/1053 E: sayılı, yine ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/1109 E. sayılı dosyaları ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/901 E. sayılı dosyası ile birleştirilmiştir. Dosyadaki en son 14.02.2017 tarihli tutanaktan “... Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... soruşturma sayılı dosyasının neticesinin beklenmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı ...Tic. Ltd. Şti. bu davaya katılmamıştır.
... 10.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/1179 E, bozmadan sonra 2016/575 E. sayılı dosyasında: T. İş Bankası A.Ş. tarafından hasımsız olarak 04.07.2014 tarihinde Bankanın rızası hilafına elinden çıkmış olan 40 adet çekin iptali için açılan davada, 2014/1179 E.-2015/110 K. sayılı, 04.03.2015 tarihli kararla;“dava konusu yapılıp, ilan süresi içerisinde hamilleri ortaya çıkan ve davacıya işbu çek hamillerine karşı istirdat davası açılması için süre verilen çeklerin (dava konusu çekte bu gruba dahlldir) iptallerine ilişkin talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer çekler yönünden davanın kabulü ile çeklerin 6102 sayılı TTK'nm 764 vd. maddeleri uyarınca iptallerine karar verilmiş”, kararı davacı vekili ile üçüncü şahıs Hamza Yılmaz ve Ayhan Demirkaynatan vekili ile ... vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiş, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 10.02.2016 tarihli 2015/7222 esas 2016/1291 karar sayılı ilamı bozulması üzerine ... 10.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/575 E.-2017/302 K. sayılı, 01.11.2017 tarihli karar ile,aralarında dava konusu“...Tic.Ltd.Şti. tarafından keşide edilmiş ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait,31.07.2014 tarihli, ... çek numaralı, 8.000-TL bedelli çeklerin ilan süresi içerisinde hamilleri ortaya çıkmış olduğundan ve bu çek istirdat davasına konu edildiğinden, bu çeklerin iptaline ilişkin talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına, bu çeklerle ilgili verilen tedbir kararının devamına”, başka bir çek yönden davanın reddine, başka 14 çekle ilgili davanın kabulüne ve çeklerinin iptallerine” karar verilmiştir.
Davacı ...Tic.Ltd.Şti.bu davaya katılmamıştır.
... 8.İcra Hukuk Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyasında:
... 2.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasındaki takibe,diğer borçlu ... Ltd. Şti. tarafından “yapılan takibin haksız olduğu, takibe konu çekin ciro silsilesinin kopuk olduğu, çeklerin ... Bankasına tahsile verildiği, Banka çalışanı tarafından çalınmak suretiyle tedavüle çıkarıldığı, durumu fark eden Bankanın tevdi mahalli ve çeklerin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı aldırdığı, ... 32.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... esasında zayi olduğu iddiasıyla dava açıldığı, Banka tarafından ayrıca ... Cumhuriyet Başsavcılığına ... sayılı dosyasında suç duyurusunda bulunduğu” gerekçesi ile itiraz edilmiştir. Davanın derdest olduğu ve faiz hesabı için Bilirkişiye sevk edildiği anlaşılmıştır. Davacı ...Tic.Ltd.Şti. bu davaya aktif olarak katılmamıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ...Soruşturma No.lu dosyasında:
... Bankası A.Ş. vekili tarafından 15.07.2014 tarihinde ... Cumhuriyet Başsavcılığına verilen dilekçede “Müvekkili Banka müşterileri tarafından tahsil amacıyla ... Bankası A.Ş. ... Şubesi’ne teslim edilmiş olan toplam 511.838,78-TL bedelli 47 adet çek, Banka personeli şüpheli ... tarafından, hileli davranışlarla, kendisine ve üçüncü kişilere yarar sağlamak amacıyla üçüncü kişilere verildiği, çeklerden günü gelenlerin üçüncü kişilerce tahsil edilmeye başlandığı” iddiası ile ..., ..., ... hakkında “Bankayı aracı kılarak dolandırıcılık, zimmet, hırsızlık, resmi belgede sahtecilik, suç işlemek için örgüt kurmak” suçlarından soruşturma yapılarak kamu davası açılması talep edilmiştir.
... Bankası A.Ş. ... Şubesinin ..., ..., ... hakkındaki şikayeti ile 12.12.2014 tarihli 2014/5918 Birleştirme No.lu kararla birleştirilmiştir.
Soruşturma dosyasında şüpheli olan 4 kişinin Savcılık'ta verdikleri yazılı ifadeler aşağıda özetle açıklanmıştır:
Şüpheli ... 03.04.2015 tarihinde verdiği ifadede; suç tarihinde ... Bankası ... Şubesinde Operasyon görevlisi olarak 9,5 yıllık memur olarak çalıştığını, başka bankalara yaklaşık 15.000 TL şahsi borcu olduğunu, Şube Müdürünün Başka bankalara borcu nedeniyle kendisini ikaz ettiğini, borcu kapatmasını söylediğini, borcundan ailesinin, eşinin haberinin olmadığını, bankadaki görevi nedeniyle çek ve senet teslim aldığını, borcu kapatmak amacıyla bankanın şikayeti ile diğer müşteki ...’ün şikayeti ile birleşen iki dosyada bildirilen toplam 511.838,78 TL bedelli toplam 47 adet çek farklı olduğu müşteki ... adına olan 25.000 TL çek bunlardan ayrı olduğu, ... Bankası şikayetine konu 47 adet çek ...’a teslim edilmiştir. Suça konu çeklerin bu şekilde silsile yolu ile teslim edilen çekler olduğunu, ben kendi hesabıma ya da diğer bir tabirle zimmetine belirtilen miktarda parayı geçirmediğini, sadece diğer bankalara 15.000 TL borcunu kapattığını, borcu kapatma için ...’a parça parça 30.000 TL.lık çek verdiğini, borcu kapatamadığı için daha çok çek verdiğini, böyle devam ederek 511.838,78 TL.ye ulaştığını, bu çeklerden 115.000 TL.lık kısmının tahsil olduğunu, tahsil edilen çek bedellerinin kimde ödendiğini bilmediğini, diğer şüpheli ...’i tanımadığını, ne iş yaptığını bilmediğini ve suçlamayı bu şekilde kabul ettiğini beyan etmiştir.
Şüpheli ... 28.04.2015 tarihinde verdiği ifadede; Plastik Hammadde ticareti ile uğraştığını, Diğer şüphelilerden ...’i tanımadığını, ...’ın kendisine gelerek plastik hammaddesi almak istediğini, yaptığı pazarlık ile aldığını, karşılığında kendisine çekler verdiğini, ilk alışverişte 2 çek verdiğini, ... kendi cirosunu atarak çekleri kabul ettiğini, ... ...’i çalışanı olduğunu söylediğini, daha sonra her alış veriş sonucu çekler verdiğini, daha sonra çekler başkasına ait çalıntı olduğu belirtilerek çeklerin ödenmediğini, ticari olarak aldığı çekleri iki kez ödediğini, hakkında icra takipleri yapıldığını, ... faturaları ... adına kesmesini söylediğini, telefon ederek TC Kimlik numarasını aldığını, ... ile yüzyüze görüşmediğini, banka zararı olan 47 adet çek bedeli 511.838.78 TL den haberinin olmadığını, diğer suçlamaları kabul etmediğini beyanla, 06.04.2016 tarihinde de aynı ifadeyi tekrar etmiştir.
Şüpheli ... 14.09.2015 tarihinde verdiği ifadede, Medikal Malzeme temin eden firmada 4,5 yıldır çalıştığını, Diğer şüphelilerden ...’i üniversite öğrencisi iken tanıdığını, herhangi bir birlikteliklerinin olmadığını, daha sonra kendisinin de, ...’ün de evlendiğini, daha sonra Bankaya girdiğini tefecilerden para aldığını, ödeyemediğini evli ve hamile olduğunu söyleyerek yardım istediğini, müşterilerden hatır çekleri aldığını, ablasının gelecek parası olduğunu, kendisinin de kredi kartlarını kapatarak kredi çekip geri ödeyeceğini bu şekilde hatır çeklerini piyasaya sürmek hususunda yardım istediğini, yardımcı olacağını söylediğini, eşine anlatmasını istediği ancak yuvasının yıkılacağını belirttiği, bunun üzerine 3 tane değeri 20-25 bin TL olan çeki aldığını, çekleri Kadir isimli arkadaşına ciro ettiğini, bu kişinin çek tutarından biraz eksik parayı kendisine nakit olarak verdiğini, kendisinin de ... hanıma verdiğini, daha sonra çeklerin günü geldiğinde ... hanım parasının gelmediğini belirterek başka bir çek verdiğini, önceki çeklerin vadesini uzatmak istediğini, Kadir ile görüşüp yeni çekler götürdüğünü, bu çeklerin karşılığı da ... hanım tarafından Kadire ödendiğini, söz konusu çekleri arkalarındaki ciroları silip ... hanıma teslim ettiğini, bu olaydan sonra yeni çekler verdiğini kendisinin çekip hesaplarına yatırdığını olayın bundan ibaret olduğunu, ... hanımın bu çekleri Bankadan aldığını ve gayri meşru bir iş yaptığını bilmediğini, müşterilerden kendi adına aldığı hatır çeki olduğunu söylediğini, bu sebeple yardımcı olduğunu, suç teşkil eden olaylardan savcılıkça davet edildiğinde haberinin olduğunu, suç kastı ile hareket etmediğini, yalnızca ... hanıma yardımcı olmak amacıyla bu işlemlere karıştığını, kaldı ki ... hanım söz konusu çekleri gizli kapaklı şekilde vermediğini, çalıştığı bankada teslim ettiğini, herhangi bir şeyden şüphelenmedim, kadir isimli kişi kendisini ...’e gönderdiğini, aslında ...’e anlattığını, görüştüklerini, bu şekilde irtibat sağladığını, ancak alışveriş için bu çekleri kabul ettiği hususunun doğru olmadığını, Kadir aracılığı ile tanıştığım bu kişiye çekleri götürüp kendisinden bir müddet sonra nakit para aldığını, parayı ...’e verdiğini, ...’in ... hanım ile görüşüp görüşmediğini bilmediğini, Kadir isimli kişinin adresini ve soyadını bilmediğini beyan etmiştir.
Şüpheli ... 31.10.2014 tarihinde verdiği ifadede, ... ilinde bulunduğum sırada arkadaşı ... vasıtasıyla tanıdığı ...’in teklifini kabul ederek kendisine borç mukabilinde 25.000-TL, kendisi de bana 25.000-TL bedelle tanzim edilmiş üzerinde ... cirosu bulunan çeki verdiğini, çekin günü geldiğinde bankaya çeki ibraz ettiğinde çekin çalıntı olduğunun söylendiği, ... isimli şahıs ... Bankası'nda çalışan personelmiş. bu şekilde bir çok çeki birilerine vermiş, ben de bu olay nedeniyle zarar uğradım için kendisi aleyhine İstanbul Adliyesi'nde alacak davası açtığını, olayla hiç bir ilgisi olmadığı, çekin sahte olduğunu bilmediğini beyan etmiştir. Soruşturmanın devam etmekte olduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Davacının keşidecisi olduğu ... Bankası ... Şubesi hesabına keşideli 246245 no.lu 31.07.2014 tarihli 8.000 TL.lık çekin davalı Bankanın çalışanı ... tarafından, hileli davranışlarla, yarar sağlamak amacıyla üçüncü kişilere verildiği; çekin ... tarafından keşideci davacı ...Tic. Ltd. Şti., lehtar ... TicLtd Şti. ve ... aleyhine ... 2.İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasında takibe konulduğu dosyadan açıkça anlaşılmakta olup, bu hususta taraflar arasında ihtilaf yoktur.
... tarafından davacı ...Tic. Ltd. Şti.’ne ... 2.İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasından takip yapılması üzerine, davacının bu takip nedeniyle açtığı dava masrafları ve kendi avukatına ödediği vekalet ücreti maddi ve haksız takip ve haciz nedeniyle uğranılan manevi zarar davanın konusunu oluşturmaktadır.
Davacı tarafından ... 2.İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasında yapılan İcra takibi nedeniyle açılan davalara ödemiş olduğu harçları ve giderlerin 188,20 TL olacağı bilirkişilerce hesaplanmıştır. Davacının talep ettiği 184,60 TL ise zarar olarak kabulü mümkün görülmemiştir.
Av. ... tarafında kesilen 01.10.2014 tarihli vekalet ücreti makbuzunda yazılı 3.062,50 TL, ... 2. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası nedeniyle vekil ile müvekkil arasındaki akdi vekalet ücretidir, dolayısıyla açılan davaların takibi nedeniyle katlanılan bir zarar oluşmuştur.
TBK’nun Sorumluluk Hükümleri Açısından Değerlendirme,
Hileli davranışlarda bulunduğu sabit olan davalı banka personeli (dava dışı) ... ile davalı banka arasında iş sözleşmesi mevcuttur. ...’in kendisine menfaat temin etmek amacıyla yaptığı hileli davranışlar sonucu davacı taraf dava konusu zarara uğramıştır. ...’in kendisine menfaat temin etmek için giriştiği hileli davranışı hem kendisinin hem de yanında çalıştığı davalı bankanın sorumluluğunu gerektirir. TBK.m.49 gereğince “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür”. Yanlarında adam çalıştıranlar, çalışanların 3.kişilere karşı işledikleri haksız fiilden dolayı ise kusursuz sorumluluk altındadırlar. TBK.m.66/1 gereğince “Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür”. Bu hüküm gereğince, adam çalıştıran davalı banka, çalışan ... ve zarar gören ise davacı olmaktadır. Her ne kadar aynı maddenin ikinci fıkrasında “Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse, sorumlu olmaz” kuralı ile bir kurtuluş imkanı getirilmiş ise de, davalı bankanın bu hususta kendisine terettüp eden ispat külfetini yerine getiremediği değerlendirilmektedir. Bu itibarla davalı banka, eski çalışanı ...’in davacıya zarar veren hileli davranışlarından ötürü davacının uğradığı hesaplanan 3.250,70 TL tutarındaki zararı tazminle yükümlüdür.
Sonuç itibariyle; Davalı bankanın, yanında adam çalıştıran sıfatıyla, eski personeli ...’in yaptığı hileli davranışlardan dolayı davacının uğradığı (188.20+3.062.50 =) 3.250,70 TL tutarındaki zararı tazminle yükümlü bulunduğu, davacının davalı bankadan 3.250,70 TL. Maddi tazminat talep edebileceği anlaşılmakla; Davacının maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, 3.250,70 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Davacı, davalıdan manevi tazminat talep etmişdir. 6098 sayılı TBK. nun 58. Maddesi uyarınca kişilik haklarının zedelenmesinden zarar gören kişinin manevi tazminat talep hakkı vardır. Manevi tazminat için kişilik haklarına saldırı teşkil eden bir bir hareketin varlığı şarttır. Dava konusu olayda davalı bankanın davacının kişilik değerlerini ihlale yönelik kusurlu bir davranışı bulunmamakta olup, dosya kapsamı itibariyle ortada kişilik haklarına saldırı teşkil eden bir eylem de bulunmamaktadır. Davacının kişilik haklarının zarar ördüğü iddiasına dayalı manevi tazminat taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla; Davacının açmış olduğu manevi tazminat davasının reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davacının maddi tazminat davasının kısmen kabulüne, 3.250,70 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacının manevi tazminat davasının reddine,
3-a)Karar tarihine göre maddi tazminat yönünden alınması gereken 222,06 TL harçtan peşin alınan 58,66 TL harcın mahsubu ile bakiye 163,40 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
b)Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 58,66 TL maddi peşin harç masrafının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
c)Karar tarihine göre manevi tazminat yönünden alınması gereken 44,40 TL harcın peşin alınan 3.415,50 TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.371,10 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-a)Davacı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince kabul edilen maddi tazminat yönünden hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
b)-Davalı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince reddedilen maddi tazminat yönünden hesaplanan 184,60 TL (AAÜT 13/2 Maddesi gereği ) vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı bankaya verilmesine,
c)Davalı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince reddedilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı bankaya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam : 2.289,20 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 36,57 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 01/02/2019
Katip
Hakim
Davacı Masraf Dökümü :
Harç giderleri: 25,20-TL
Bilirkişi Ücreti : 2.100,00-TL
Teb.-müz.posta giderleri: 164,00-TL
Toplam: 2.289,20-TL