T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/291 Esas
KARAR NO: 2019/638 Karar
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 18/09/2014
KARAR TARİHİ: 03/07/2019
Mahkememizce verilen 23/03/2016 tarihli ve 2014/355 E., 2016/234 K. Sayılı kararın Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nce 23/01/2018 tarihli ve 2016/5207 E., 2018/178 K. Sayılı Bozma İlamı üzerine Mahkememizin 2019/291 E. Sayısına kayden devam etmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
... Asliye Ticaret Mahkemesine hitaplı davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalının mimari proje çizimi için anlaştıklarını, bu anlaşmanın borçlu şirketin yetkilisi ... ile yapıldığını, müvekkilinin dava konusu taşınmaz için yine ...'in talimatı ve yetkilendirmesi ile 2 mimari proje çizdiğini, bu projelerin tasdik edildiğini ve inşai safhaya getirilmiş olduğundan aleniyet kazandıklarını, projelerin izinsiz kullanılmasını engellemek için mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, davalı şirketin müvekkilinin eser borcunu ifa etmesinden sonra temerrüde düştüğünü ancak borcu ödemeye yanaşmadığını, müvekkilinin borçlu şirket yönetim kurulu başkanı ... ile arkadaşlığı ve dostluğunun yıllara dayandığını, yapılan iş karşılığı ücret alamadığını ve projeleri çizerken yapmış olduğu masrafları borçlu şirkettten alamadığını, bu borcun tahsili için yapılan icra takibine davalı tarafça itiraz edildiğini, bu nedenlerle öncelikle ihtiyati tedbir kararının kabulünü, ... 4. İcra dairesinin ... E sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı şirketin %40 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, ücreti vekaletin ve dava masraflarının davalıya bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından yapılan icra takibine itiraz edildiğini, davacının yapmış olduğu takibin haksız olduğunu, davacı taraf ile müvekkili arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, davacı tarafın iddia ettiği gibi davalı tarafından yazılı veya sözlü bir talimat bulunmadığını, proje bedeli olarak talep edilen miktarın fahiş olduğunu, takipte masraf adı altında 22.958,16-TL talep edildiğini, ancak bu masrafların kim tarafından karşılandığının ve kullanıldığının belli olmadığını, alacak miktarının likit olmaması sebebi ile icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini, davacı tarafın işin ifası zamanında muaccel hale geldiğini iddia etmesine rağmen diğer taraftan faiz başlangıç tarihini işin tamamlanmasından önceki bir tarih olarak belirlediğini, bunu kabul etmediklerini, bu nedenlerle davanın reddine, davacının %40'tan az olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yapılan masraflarla vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Deliller:
... 4. İcra dairesinin ... E sayılı dosyası, Davacı tarafından çizilen iki adet proje, faturalar, Bilirkişi incelemesi
... 4. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin ... 21. İcra Dairesi’nin ... E. sayılı üzerinden devam ettiği, davacının davalı aleyhine 10/05/2010 tarihinde 13.709,00-TL Asıl alacak, 22.958,16-TL masraf ve 18.010,55-TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 54.677,71-TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, borçlunun itiraz ederek takibi durdurmuş olduğu görüldü 21/05/2012 havale tarihli Mimar ..., Mali Müşavir ... ve Öğretim Üyesi Prof Dr. ...’tan oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen raporda; “… taraflar arasında bir işgörme akdinin kurulduğu, bu ilişki çerçevesinde davacıya mimari proje hazırlanması, ruhsat alınması ile ilgili işlemlerin yapılması için ücret ödenmesi gerektiği, ayrıca bu esnada yapılmış masraf var ise o masrafların da BK m 394 gereği faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği, davacının talep etmekte olduğu 13.709-TL mimari proje hazırlama ücretinin işin niteliğine uygun ve kadri marufundan olduğu, ancak bu meblağ için temerrüt faizi talep edilemeyeceği, davacının davalı şirketin işlerinin görülmesi esnasında 22.958,16-TL tutarında masraf yaptığı, ancak bu masrafların belgeli tutarlarının 2.478,40-TL olduğu, bu masrafların da, ilgili mercilere ödenme tarihinden itibaren hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiği, buna göre 13.709,00-TL mimari proje, 2.478,40-TL belge karşılığı masraflar, 948,13-TL faiz olmak üzere toplam 17.135,53-TL olduğu yönünde görüş bildirilmesinin isabetli olacağı” değerlendirilmiştir.
Yapılan itirazlar sonucu Bilirkişi Heyetince 16/04/2013 tarihli ek rapor düzenlemiştir. Raporda; “… davacının talep edebileceği toplam proje bedeli 31.584,26-TL, davalı adına yaptığı masraflar içerisinde “masraf” olarak talep edebileceği meblağın ise 2.668,4-TL olmak üzere toplamda 34.252,66-TL olduğunun değerlendirildiği,…” şeklinde görüş bildirilmiştir.
Yapılan itirazlar doğrultusunda dosya 2. Kez ek rapora gönderilmiş ve 23/05/2014 havale tarihli Bilirkişi Heyeti 2. Ek raporunda; “… taraflar arasında bir iş görme akdinin kurulduğu, bu ilişki çerçevesinde davacıya mimari proje hazırlanması, ruhsat alınması ile ilgili işlemlerin yapılması için ücret ödenmesi gerektiği, ayrıca bu esnada yapılmış masraf var ise o masrafların da BK m 394 gereği faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği, davacının talep etmekte olduğu 13.709-TL mimari proje hazırlama ücretinin işin niteliğine uygun ve kadri marufundan olduğu, ancak bu meblağ için temerrüt faizi talep edilemeyeceği, davacının davalı şirketin işlerinin görülmesi esnasında 24.862,66-TL tutarında masraf yaptığı, ancak bu masrafların belgeli tutarlarının 2.668,40-TL olduğunu, bu masrafların da, ilgili mercilere ödenme tarihinden itibaren hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiği, buna göre 13.709,00-TL mimari proje, 2.668,40-TL belge karşılığı masraflar, 1.035,93-TL faiz olmak üzere toplam 17.413,33-TL olduğu yönünde görüş bildirilmesinin isabetli olacağı değerlendirilmiştir.” şeklinde görüş bildirilmiştir.
İtirazlar üzerine 3. Ek rapor Mimar ...’çe hazırlanmış olup raporda; “ davacının, davalı şirketin işlerinin görülmesi esnasında yaptığı masrafların belgeli tutarlarının toplamının 2.668,40-TL olduğu, davacının talep etmekte olduğu 13.709,00-TL mimari proje hazırlama bedelinin işin niteliğine uygun ve kadri marufunda olduğu…” yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce ... E dosyasında yapılan yargılama sonucunda ... tarihli ve ... K. sayılı karar ile; "dosya üzerinde birkaç kez bilirkişi raporu alınmış olup son alınan raporda ve bu raporun evveliyatı olan 23/05/2014, 16/04/2013 ve 21/03/2012 tarihli raporlarda yapılan incelemeler sonucunda davacı ile davalı arasında sözlü olarak kurulan bir sözleşme nedeni ile ... ili, ... ilçesi, ... köyü ... sokağında kain tapunun 23 pafta 44 ada, 75 parsel nolarında kayıtlı taşınmaz ile ilgili işlerin ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde davacıya taşınmaza ait mimari projenin hazırlanması görevi verildiği ve buna ilişkin 28/06/2008 tarihli düzenleme vekaletnamenin dosyada olduğu, inşaat hukuku uygualamasında iş sahiplerinin genellikle mimari veya mühendislik işlerini yapılması ile görevlendirdikleri mimar veya mühendislere işin bir bütün olarak yapılmasını teminen bu tür yetkiler içeren vekaletler verdiklerini ve böylece mimar veya mühendisin hem inşaatın proje işlerini yaptığı hem de projenin ilgili imar kurallarına uygunluk ve uygulanabilirliğinin sağlanmasını teminen ilgili idari kuruluşlara onaylatılması, işlerin idari makam ve merciler nezdinde takibi görevini de birlikte verdiği, bu sebeple davalı şirketin mimar olan davacıya bu tür bir vekalet vermiş bulunması kendisine hem mimari projenin hazırlanması hem de ilgili idari mercilerden gerekli onayların alınması görevini vermiş bulunduğu şeklinde anlamak gerektiği ve taraflar arasında mimari projenin hazırlanması ve bu proje esas alınarak inşaat projesi alınmasını amaçlayan bir sözleşme ilişkisinin kurulduğunun kabul edilmesi gerektiği ve bunun sonucu olarak davacı tarafın mimari projeyi yaptığı ve beşiktaş belediyesinden de onaylattığı ve bu tür işlerin karşılıksız bir şekilde yapılması söz konusu olamayacağından davalının proje hazırlama ve işlerin takibi ile ilgili faaliyetlerin karşılığını da davacı mimara ödemesi gerektiği anlaşılmıştır.
Yaptırılan hesaplamalar sonucunda davacının davalı şirketin işlerinin görülmesi esnasında toplam 2.668,40 TL, mimari proje hazırlama bedelinin 13.709,00 TL olduğu ve proje bedelleri toplamının toplam 17.864,26 TL olduğu ve bu rakamlar üzerinden davacının takip yapmakta haklı olduğu ve bu miktarlara ilişkin itirazın iptaline ve takibin devamına karar vermek gerektiği, takip talebindeki istenen alacaklar yargılamayı gerektirdiğinden şartlar oluşmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine" karar verilmiş olup verilen karar davalı tarafça temyiz edilmiştir.
Yargıtay 15. Hukuk Dairesince 23/01/2018 tarihli ve 2016/5207 E, 2018/178 K sayılı Bozma İlamında; "...Davacının icra takibi ve itirazin iptâli davasındaki talebi 13.709,00 TL proje bedeli, 18.010,55 TL işlemiş faiz, 22.958,16 TL masraftan ibaret olup diğer proje bedelleri ile ilgili herhangi bir talebi bulunmadığından 13.709,00 TL proje bedeli, 2.668,00 TL masraf ve 948,13 TL işlemiş faiz toplamı 17.325,13 TL üzerinden itirazın iptâline ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %16 oranını aşmamak koşuluyla değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına karar verilmesi gerekirken takip talebi ve dava dilekçesinde bulunmayan sair proje bedelinin alacağa dahil edilerek 6100 sayılı HMK'nın 26/1 maddesi uyarınca; "Hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebilir" şeklindeki yasa hükmüne aykırı şekilde sair proje bedeli istenmediği halde talebin aşılması suretiyle sair proje bedeli alacağı yönünden de itirazının iptâline karar verilmesi doğru olmamış..." gerekçesi ile mahkememiz kararını bozmuş ve dava mahkememizin 2019/291 E sırasına kaydedilmiştir.
Bozmaya uyularak yapılan yargılamada; Yargıtay Bozma İlamında belirtildiği üzere icra takibinin 13.709,00 TL proje bedeli, 2.668,00 TL masraf, 948,13 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 17.325,13 TL üzerinden devamına, Asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %16 oranını aşmamak koşulu ile değişen oranlarda avans faizi işletilmesine dair karar vermek gerektiğinden aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davalının İtirazının İPTALİ ile davacının davasının KISMEN KABULÜNE, icra takibinin 13.709,00 TL proje bedeli, 2.668,00 TL masraf, 948,13 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 17.325,13 TL üzerinden DEVAMINA,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %16 oranını aşmamak koşulu ile değişen oranlarda avans faizi İŞLETİLMESİNE,
2-Alınması gereken 1.183,48.-TL harçtan peşin alınan 812,00.- TL harç düşüldükten sonra kalan 371,48.-TL Bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. ne göre hesaplanan 2.725,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. ne göre hesaplanan 3.282,31.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 1.320,40.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 15 Gün içerisinde TEMYİZ YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı.03/07/2019
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)
MASRAF DÖKÜMÜ:
Bilirkişi Ücreti: 1.200,00.-TL
Teb.Müz.: 329,00.-TL
Kabul oranı (%32): 490,00 TL
İlk Dava Harcı: 830,40-TL
Toplam: 1.320,40.-TL
(e-imza) (e-imza)