T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2014/394 Esas
KARAR NO:2021/954 Karar
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:01/08/2012
KARAR TARİHİ:20/12/2021
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... E. Sayılı dosyasında kaydedilen ve Mahkememizin .../... E. Sayılı dosyasına kayden devam etmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 01.01.2012 tarihinden önce ... Yetkili satıcısı olan ...den ... ... marka 2011 model bir araç aldığını, 01.01.2012 tarihi itibariyle davaya konu aracın Türkiye Satış haklarını ...nin aldığını, aracın alındığı günden beri fren tertibatındaki arızalar nedeniyle sık sık yetkili servise götürüldüğünü ancak sonuç alınamadığını, aracın fren tertibatındaki arızanın giderilemediği gibi en son da şanzıman arızası nedeni ile aracın kullanılamaz hale geldiğini, bunun üzerine müvekkilinin aracın arızasının tespiti için ... 44. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... D.iş sayılı dosyası ile tespit talebinde bulunulduğunu, aracın kullanılamaz hale gelmesi nedeni ile çekici vasıtasıyla yetkili servin ve aracı satan bayi olan ... ve Tic. Ltd. Şti'nin ... ... San. Sitesi ... Sok. N... adresine bırakıldığını, servisle yapılan görüşmelerde, fren tertibatı ve şanzıman arızasının bu araçlarda sık sık görüldüğü taraflarına şifahi olarak beyan edildiğini, yetkili firma ile yapılan görüşmelerde bir çözüme ulaşılamadığını, müvekkili şirketin aracının kullanılamaz hale gelmesi nedeni ile mağdur olduğunu, müvekkili şirkete ait ... plaka sayılı aracın sık sık arıza göstermesi ve kullanılamaz hale gelmesi nedeni ile yapılan tespit neticesinde aracın gizli ayıplı çıkması nedeni ile müvekkilinin ödediği fatura bedeli olan 73.000 Euro, araç bakım bedeli 4.409,24-TL satıcı tarafından araca yapılan ilave donanım bedeli olan 3.095,40-TL ile aracın kullanılamaz hale gelmesinden dava tarihine kadar olan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 30.400-TL nin ve karar tarihinde ayrıca tespit edilecek olan toplam kira bedelinin ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, bu talepleri kabul görmediği takdirde aracın yenisi ile değiştirilmesini ve aracın karar tarihine kadar olacak kira geliri kaybının ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, dava harç ve masrafların da davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu aracın davacıya 30.07.2010 tarihinde teslim edildiğini, dava tarihi itibariyle aracın 2 yıllık garanti süresinin sona erdiğini, mezkur araçla ilgili açık yada gizli tüm ayıba karşı tekeffül/garantisinin dava açılmadan önce sona erdiğini, müvekkili şirketin dava konusu araca ait garanti /ayıba karşı tekeffül süresinin bu davanın açıldığı tarih itibariyle sona erdiğini, aracın komple garantisinin sona ermiş olması sebebiyle kanunun her türlü tartışmadan uzak mezkur maddesi, dava konusu aracın teslim tarihi dikkate alındığında, davanın esasına girilmeksizin, "aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli ya da açık olduğu vs." hususlarının araştırılmasına ve bu konuda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına gerek olmaksızın davanın zamanaşımı sebebiyle reddedilmesi gerektiğini, kanunun lafzi yorumlayarak, satıcıya iade edilmeyerek uzun süre boyunca binlerce kilometre kullanılmış ve piyasadaki ikinci el değeri önemli ölçüde düşmüş bir aracın, herhangi bir mamulle aynı sınıfa sokularak, yeni bir "0" km araçla değiştirilmesine veya bedelinin reeskont faizi ile birlikte iadesine karar verilmesinin hakkaniyet ilkelerine uygun olmadığını, bedel iadesine karar verilmesinin ise Kanuna ve tarafların hak ve menfaatlerine açıkça aykırı olduğunu, davacı tarafın araçta gizli ayıptan kaynaklanan arıza olduğu yönündeki iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, periyodik bakımın bir arıza kaydı olmadığını, aracın son servis girişi hariç, diğer tüm servis girişlerinin periyodik bakım ya da genel kontrol talimatıyla açılmış olduğunu, davacının donanım bedeli olan 3.095,40-TL'nin iadesine ilişkin talebinin kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davanın hüsnüniyet kaidelerine açıkça aykırı talep ve iddialarının hakdüşümüne ve mururuzamana uğramış olması ve muayene ve ihbar sürelerinin kaçırılmış olması sebebiyle davanın reddine, davacının mesnetsiz ve haksız davasının reddine, araç değiştirme kararı verilir ise, davacının aracının müvekkiline varsa üzerindeki tüm takdiyatın kaldırılarak iadesine, muhakeme masrafları ve ücreti vekaletin davacı tarafa karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Oto San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle iddia edildiği gibi araçta imalat hatası var ise bundan kaynaklı taleplerin müvekkili şirkete değil, üretici firmaya ileri sürülmesi gerektiğini, davacı tarafın, müvekkili şirkete başvurarak Chreysler marka bir araç satın aldığını ve trafiğe çıktıktan kısa bir süre sonra araçta arızalar olduğunu iddia ettiğini, davacı tarafın iddia ettiği arızaların, yargılamaya konu araçta bulunmadığını, davacı tarafın 27.02.2012 tarihinde aracın bakım ve onarımı için müvekkili şirkete teslim ettiğini, bakım için gereken parçaların temin edilmesine rağmen davacı tarafın mahkeme kanalıyla tespit yapılacağından ve bu sebeple araç üzerinden herhangi bir müdahalenin yapılmaması yönündeki ihtarnamesinden dolayı araç üzerinde bakım çalışması yapılamadığını, araç için istenen parçaların hazır olduğunu ve tamirine başlanacağına dair davacı tarafa ihtarname gönderildiğini, fakat bu çekilen ihtarnamelerden netice alınamadığını, bahsedilen arızaların hiç birinin "araçta ayıp" olarak değerlendirilecek cinste olmadığını, davacının, kanunun öngördüğü sürede muayene ve ihbar mükellefiyetlerini yerine getirmediğinden süre yönünden davanın reddine, yasal koşulları oluşmayan davanın esastan reddine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davaya husumet yönünden itiraz ettiklerini, müvekkili şirketin 01.01.2012 tarihi itibarıyla ..., ... ve ... markalarının fiili dağıtım, satış, satış sonrası hizmetleri ile ithalat etme yetkisine sahip olduğunu, bu davada taraflarına sözleşmeden veya kanundan doğan bir yükümlülüklerinin olmadığını, aracın 03.08.2010 tarihinde diğer davalı ...den satın alındığını, araca son iki yıllık tam garanti verildiğini, bir subjektif hak, kendisinden istenebilecek olan kişi, o hakka uymakla yükümlü ( borçlu) olan kişi olduğunu, (davalı sıfatı , pasif husumet) oysa bu dava alacağın yani dönme (fesih) ile fatura bedelinin talep edilemeyeceği üçüncü kişi durumundaki müvekkili ...'a yönelttiğini, dava konusu aracın ... tarafından satılmadığını, ithal edilmediğini, üretilmediğin, ve tamir edilmediğini, araca ilişkin hiçbir taahhüt verilmediğini, dolayısıyla müvekkili yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddedilmesi gerektiğini, taraflarına süresinde ve usulüne uygun ayıp ihbarının yapılmadığını, zamanaşımı definde bulunduklarını, mezkur araçta garanti kapsamında yapılan tek işlemin 25.10.2010 tarihinde yapılan, aracın kontak anahtarını zaman zaman tanımaması sebebiyle yapılan yazılım yükleme işlemi olduğunu, bunun dışında frenle ilgili şikayetlerin kullanımdan kaynaklandığını, aracın son servis girişinin hariç, diğer tüm servis girişlerinin periyodik bakım, kullanımından kaynaklı ve genel kontrol talimatıyla açıldığını, yapılan tüm bakım onarım işlemlerinin araç sahibi şirketin yetkilisinin onayı ve kabulüyle ücretli olarak yapıldığını, fren arızası iddiası ve şanzıman arızası iddiasının tek ve giderilemeyen bir ayıp gibi gösterilmeye çalışıldığını, araçtan yaklaşık 50.000 km faydalanan karşı tarafın sözleşmeden dönme talebinin kabulü ile aracın yenisi ile değiştirilmesi durumunda dönmenin satıcı müvekkili şirkete vereceği zarar ile alıcıya sağlayacağı fayda arasında ticari hayatta dürüstlük kuralları ile bağdaşamayacak derecede bir oransızlığın söz konusu olacağın dikkate alınarak, bedele indirimi yoluna gidilmesini, hem aracın kullanarak menfaat hem de faiz talep edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirket için gerçekleşmiş bir temerrüd olgusunun da gerçekleşmediğini, aracın tamirine haksız şekilde onay veremeyen davacının satış tarihinden itibaren faiz istemesinin mümkün olmadığını, haksız ve yersiz davanın reddine, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, her ne kadar hukuken mümkün olmamakla birlikte davanın kabulü halinde alıcının maldan elde ettiği menfaatlerin ve amortisman oranında değer kaybının iadesini talep etmiştir.
Deliller; ... plaka sayılı aracın trafik sicil kayıtları, Faturalar, ... plaka sayılı aracın tramer kayıtları, Araç Kiralama Sözleşmesi, Ödeme tablosu, Ödeme belgeleri, Kredi Sözleşmesi, Cari Hesap Ekstresi, İmza Sirküleri, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosya, Bilirkişi Raporları
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş Sayılı dosyasının incelenmesinden; Delil tespiti isteyenin ... ve Tic. Ltd. Şti, aleyhine tespit istenenin ise ...olduğu, tespit talebinin konusunun ... marka ... marka 2011 model bir araçtaki arıza nedeninin delil olarak tespitine ilişkin olduğu, Mahkemece alınan Değişik iş Delil Tespiti Raporunda;
"Tespite konu araç, ... plakalı, ... Marka, ... tipi, 2001 model, ... motor, ... şase numaralı, otomatik şanzıman otomobilin fren ve beyin kısmının üretimden kaynaklanan gizli ayıplı tamir edilebileceğinin veya ne zaman tamir edilebileceğinin belirsiz olduğu, aracın orijinal yenisi ile değiştirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır..." şeklinde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce dava konusu ... plaka sayılı araçta ve varsa değişen parçalarınında keşfen incelenmesine, incelemenin ... Makine Bölümü Otomotiv Birimi emekli öğretim üyesi Dr. Müh. ... maarifetiyle yapılarak, teknik donanıma haiz laboratuvar ortamında inceleme yaptırılması karar verilerek 10.06.2013 tarihinde keşif yapılarak Bilirkişi Heyet Raporu aldırılmıştır. Dr. Mühendis Bilirkişi ... ve Prof. Dr. Bilirkişi ...'ın hazırlamış olduğu 06.11.2013 tarihli Bilirkişi Heyet Raporuna göre özetle;
"...Aracın fatura bedelinin 73.000.-EUR olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla davacı söz konusu meblağı, iade tarihine kadar işletilecek ticari faizi ile birlikte talep edebilecek durumdadır.
Mevcut dosya içeriğine nazaran davacı, araçtaki ayıpların giderilmesi amacıyla bir takım bakım ve ilave donanım masrafı yapmıştır. Bu çerçevede araç bakım bedeli olarak 4.409,24 TL ve ilave donanım bedeli olarak ise 3.095,40 TL ödemiştir. Dolayısıyla davacı, söz konusu meblağların da davalı tarafa ödendiği tarihten itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte iadesini talep edebilecek durumdadır.
Davacı tarafça aracın serviste kaldığı zaman dilimi için ikame araç kiralandığı iddia edilerek ikame araç için ödenen kira bedelinin de iadesi talep edilmiştir. Ancak yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, davacının ibraz ettiği kiralama faturaları "davacı tarafından kiralanan bütün araçlara ilişkindir". Davacının kiraladığı bütün araçların kira bedelini değil, sadece sözleşme konusu araca tekabül eden araç için ödediği kira bedelini talep edebileceği şüphesizdir. Bilirkişi kurulumuz bu nitelikte bir araç için, muhtemel serviste kalma süresi olarak 1 ayın uygun olacağı ve söz konusu bir aylık dönem için de 10.000.-TL kira bedeli talep edilebileceği,
... aleyhine açılan davanın husumet yokluğu sebebiyle reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varmıştır,..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Davalılar vekillerince Bilirkişi Heyet Raporuna beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.
Davacı vekilince Bilirkişi Heyet Raporuna beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuştur.
Mahkememizce, davacı tarafça sunulan araç kiralama sözleşmesi incelenip, sözleşme ve dava konusu araca tekabül eden araç için ödenen kira bedelinin tespiti hususunda ve tarafların bilirkişi raporuna itirazlarıda değerlendirilerek bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilerek Bilirkişi Ek Raporu aldırılmıştır. Dr. Mühendis Bilirkişi ... ve Prof. Dr. Bilirkişi ...'ın hazırlamış olduğu 20.02.2015 tarihli Bilirkişi Ek Raporuna göre özetle;
"...Aracın fatura bedelinin 73.000.-EUR olduğu; sözleşmeden dönülmesi sebebiyle davacının söz konusu meblağı, ödeme tarihinden iade tarihine kadar işletilecek ticari faizi ile birlikte talep edebilecek durumda olduğu,
Mevcut dosya içeriğine nazaran davacı, araçtaki ayıpların giderilmesi amacıyla bir takım bakım ve ilave donanım masrafı yaptığı; bu çerçevede araç bakım bedeli olarak 4.409,24 TL ve ilave donanım bedeli olarak ise 3.095,40 TL ödediği, bu masfların BK m. 205/II hükmü anlamında "satılana yapılan masraf" niteliği taşıdığı ve davacının söz konusu meblağların iadesini de davalı tarafa ödediği tarihten itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte talep edebileceği;
Davacı tarafça aracın serviste kaldığı zaman dilimi için ikame araç kiralandığı iddia edilerek talep edilen kira bedelinin, sözleşmeden dönülmesinden önceki zaman diliminde yapılmış bulunduğu, muhtemel tamir süresinin 1 ay olarak kabul edilebileceği; davacının da ancak 1 aylık dönem için kira parası talep edebileceği; bunun da 10.000.-TL olarak kabul edilebileceği;
... aleyhine açılan davanın husumet yokluğu sebebiyle reddi gerektiği;..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi Ek Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Davacı vekilince Bilirkişi Heyeti Ek Raporuna dair beyan ve itiraz dilekçesi sunulduğu,
Davalılar vekillerince Bilirkişi Heyeti Ek Raporuna dair beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.
Davacı vekilince 03.12.2015 tarihli dilekçesi ile; Davaya konu aracın değerinin 73.000 Euro olarak gösterildiğini, ancak bu değerin satış sipariş formunda belirtilen rakam olduğu, faturanın ise TL olarak kesildiği ve 140.420,76-TL olduğu, 73.000 Euro nun sehven yazıldığını, 03.08.2015 tarihinde davacı şirkete kesilen faturaların bedelinin toplam 140.420,76-TL olduğu ve davaya konu araç için taleplerinin bu değer üzerinden karara bağlanmasını, bakım ve onarım için yapılan ödemelerin toplamının 4.409,64-TL olduğu, araç için yapılan ekstra donanım bedelinin 1.400 Euro olduğunu beyan etmiştir.
Davacı vekilince herhangi bir ıslah harcı bu dilekçeden sonra dosyaya yatırılmamıştır.
Mahkememizce, dosyaya gelen yazı cevapları doğrultusunda aylık kira bedelinin hesaplanması için makina mühendisi ...'ndan ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Dr. Mühendis Bilirkişi ...'nun hazırlamış olduğu 06.02.2017 tarihli Bilirkişi 2. Ek Raporuna göre özetle;
"...... firmasından gelen yazıda ... filosunda dava konusu araç veya muadili araç bulunmadığı, bununla birlikte 2013 model ... marka Freemont tipinde bir aracın tahmini fiyatlarının verilebileceği belirtilmiş ve bir aylık kira bedeli için 3.300,00 TL+ KDV fiyat verilmiştir.
Davacı tarafından ... ve ... alınan broşür fotokopileri okunaklı olmayı fotoğraflara göre bunlar arasında emsal araç yoktur. .
... firması tarafından gönderilen listede emsal aracın K grubu araç olduğu ve ... dizel-düz vites araç için 3.100,00 TL + KDV fiyatı verilmiştir.
... ... araç dış görünüş olarak dava konusu araca benzer olmakla beraber emsal araç vasfında değildir. ... firmasının verdiği ... dizel-düz vites araç ise 7 kişilik otomobil olup dava konusu araca emsal araç değildir.
Davacı vekili tarafından ... firmasından kiralanan bir araç ile ilgili olarak ibraz olunan “Kiralık Araç Sözleşmesi”ne göre bir adet ... marka ... tipinde bir otomobil 01.03.2012 / 01.03 2013 tarihleri arasında aylığı 7.500.00 TL + KDV olmak üzere kiralanmıştır. Sözleşme 01.03.2012 tarihinde yapılmıştır. Aracın son iş emri 27.02.2012 tarihinde ve araç 54.044 km'de iken tanzim edilmiştir. Yani sözleşme tarihi aracın servise bırakılmasından birkaç gün sonraya karşılık gelmektedir. Sözleşme konusu araç lüks sınıf olmakla beraber dava konusu ..., ... Ltd. araç sınıfında değildir. Bu nedenle tarafımızdan takdir olunan bir aylık KDV dahil araç kirası (10.000.00 TL) rayiçlere uygundur, ..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi 2. Ek Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Mahkememizce, Bilirkişi ...'ndan dosyaya sunulan son belgeler incelenerek araç kiralama ile ilgili ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Dr. Mühendis Bilirkişi ...'nun hazırlamış olduğu 16.02.2015 tarihli Bilirkişi 3. Ek Raporuna göre özetle;
"...Davalı ... Tic. A.Ş. Ek rapora itirazlarında ... belirttiği üzere ... aracının dava konusu araç ile aynı sınıfta olduğu, raporda bu hususun irdelenmediği ve ... aracın yanlızca 7 kişilik denilerek yok sayıldığı savunulmuştur.
Rapor ekinde sunulan mukayese belgesinde görüldüğü gibi dava konusu ... ... araç ile ... araç arasında büyük farklar bulunmaktadır. İlk rakamlar ... ve ikinci rakamlar ... araca ait olmak üzere araç boyu 5144 mm./ 4379 mm, araç genişliği 1953 mm/1829 mm, araç yüksekliği 1816 mm/1626 mm, ön-arka iz genişliği (teker açıklığı) 1651-1646 mm/1554-1570 mm., bagaj hacmi 756 litre/433 litre, boş ağırlık 2100 kg/1488 kg, yüklü azami ağırlığı 2775 kg/2050 kg olup boyut ve kapasite bakımından ... aracın açık olarak fazlalığı mevcuttur. Bu nedenle kiralama bedeli olarak ... araç bedelinin kabulü mümkün değildir.
Davacı vekili itiraz dilekçesinde aracın alımı için ... Finansmanından kredi çektiğini beyan ederek kredi ödemelerine ilişkin belgeler ibraz etmiştir. Kredi alınması nedeniyle zarara uğradığını beyan ederek bu hususun dikkate alınmasını talep etmiştir. Konu teknik bilirkişi olarak ihtisasım dışıdır , ..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi 3. Ek Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Davacı vekilince 31.01.2018 tarihli celsesinde; Müvekkilince ... Finansman'dan aracın alımı için kredi kullanıldığı, buna ilişkin faiz ve masrafların da talep edildiği beyan edilmiştir.
Davacı vekilinin 31.01.2018 tarihli celsedeki beyanlarından dolayı Mahkememizce ilgili yerlere müzekkereler yazılmış ve cevapları beklenmiştir.
Davacı vekilince 23.01.2019 tarihli ara karar gereği dosyaya beyanlarımızın sunulması konulu dilekçesinde; davalı tarafın 23.01.2019 tarihli ve 26 numaralı celsede sunmuş olduğu ek rapor talebinin dava sürecini uzatma amacı taşıdığı, usul ve yasaya aykırı olduğu, müvekkili dava konusu aracın bedelini ödemek amacıyla kredi ve kredinin tüm masraf ve faizlerine katlanmak zorunda kaldığını, Bilirkişi Raporlarınca tespit edilen aracın alım bedeli, bakım bedeli, ilave donanım bedeli, mahrumiyet kaybı, araç kiralama bedeli ve kredi alınması hasebiyle uğranılan zararın da tespiti açısından 22.02.2017 tarihli "Ek Bilirkişi Raporuna İtiraz ve Beyanlarımız Konulu" talep dilekçeleri ekinde sunmuş oldukları kredi ödemelerine ilişkin belgelerin de dikkate alınarak Fatura bedeli olan 73.000,00- Euro'nun, araç kiralama bedeli olarak 4.409,24-TL'nin, araca yapılan ilave donanım bedeli olarak 3.905,40-TL'nin, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla aracın kullanılmaz hale gelmesine binaen mahrumiyet kaybı olarak da 30.400,00-TL'nin, aracın kira bedeline ilişkin aylık 10.000,00-TL'nin, kredi alınması hasebiyle uğranılan zararın (masraf ve faiz), tüm alacak kalemlerinin faizleri ile birlikte hesaplanması için dosyanın hesap bilirkişisine gönderilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce, dosyanın Mali Müşavir Bilirkişi ...'a tevdi ile alacak kalemlerinin -evvelki bilirkişi raporları da dikkate alınarak- tespiti ve faiz hususunda hesaplama yapmak üzere, HMK 278/4 maddesi gereği tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde yerinde inceleme yetkisi de verilerek rapor hazırlamasının istenilmesine, karar verilmiştir. Mali Müşavir Bilirkişi ...'ın hazırlamış olduğu 20.12.2019 tarihli Bilirkişi Raporuna göre özetle;
"...Davacının dava dilekçesindeki taleplerinin; Dava konusu aracın gizli ayıplı çıkması nedeni ile müvekkilinin ödediği fatura bedeli olan 73.000€'nun, 4.409,24TL araç bakım bedelinin, Satıcı tarafından araca yapılan 3.095,40TL ilave donanım bedelinin ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsili ve Aracın kullanılamaz hale gelmesinden dava tarihine kadar olan 30.400TL ve karar tarihinde ayrıca tespit edilecek olanı toplam kira bedelinin ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsilinden ibaret olduğu,
Davacının dava dilekçesindeki talepleri arasında dava konusu aracın alımına ilişkin kullanılan kredi faiz ve sair maliyetleri olmadığı, ancak Sayın Mahkemece davacının kullandığı kredi maliyetlerinin de talep edilebileceği benimsenirse ... A.Ş'nin 19.12.2018 tarihli müzekkere cevabı yazısı ve eklerine göre, davacının kullandığı kredi faiz ve BSMV giderleri toplamının 9.759,98TL olarak tespit edildiği,
Bunun yanında davacının faiz talebine ilişkin faiz başlangıcına ilişkin de bir açıklık olmadığı, Bu nedenle davacının faiz talebine ilişkin faiz başlangıcının dava tarihinden itibaren başlaması gerektiği kanaatine varılmış olmakla birlikte davacının dava dilekçesinde olmayan ya da açıklık bulunmayan taleplerinin, taleple bağlılık ilkesi gereği esas değerlendirme ve takdirinin Sayın mahkemeye ait olduğu,
Sayın Mahkemece davalıların semenin tenzili savunmasının ve ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesinin benimsenmesi durumunda 109.820,43TL için 14.07.2010 ödeme tarihi ile 01.08.2012 dava tarihi arasındaki 749 gün için 28.572,14TL işlemiş avans faizi hesaplandığı,
Sayın Mahkemece semenin tenzili savunmasının benimsenmemesi ve ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesinin benimsenmesi durumunda 160.081,70TL için 14.07.2010 ödeme tarihi ile 01.08.2012 dava tarihi arasındaki 749 gün için 41.648,65TL işlemiş avans faizi hesaplandığı,
Davacının 4.409.24TL araç bakım bedeli ve 3.095.40 TL ilave donanım bedeli için Sayın Mahkemece ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesinin benimsenmesi durumunda toplam 7.504,64TL için 1.605,98TL işlemiş avans faizi hesaplandığı,
Dava dilekçesinde, aracın kullanılamaz hale gelmesinden dava tarihine kadar olan 30.400TL ve karar tarihinde ayrıca tespit edilecek olan toplam kira bedelinin ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsili talep edildiği, Dolayısı ile davacı vekili dava dilekçesinde aracın kullanılamaz hale geldiği 27.02.2012 ile 01.08.2012 dava tarihi arasındaki 156 günlük ( 5 ay 5 günlük ) süre için 30.400,00TL talep etmiş olmakla dava konusu araç için 5.885,13TL/ay kira bedeli talep etmiş olduğu, Bu itibarla taleple bağlılık ilkesi gereği davacının talep edebileceği araç kiralama bedelinin 5.885,13TL olabileceği,
Her ne kadar önceki bilirkişi raporlarında dava konusu aracın aylık kiralama bedelinin 10.000,00TL olduğu beyan edilmiş olsa da ekonomik ve mali açıdan ele alındığında, 333 sıra numaralı V.U.K genel tebliğinde açıklandığı üzere faydalı ömrü 5 yıl ve dava tarihindeki kur ile güncellenmiş değeri 160.081,70TL olan bir aracın aylık kira bedelinin 10.000,00TL olması ekonomik gerçeklerle bağdaşmadığı,
Davacının talep edebileceği miktarın 109.820,43TL (semen tenzil edilmiş hali ile) araç bedeli, 4.409,24T7L araç bakım bedeli, 3.095,40TL ilave donanım bedeli, 5.885,13TL bir aylık araç kira bedeli olmak üzere toplam 123.210,20TL olarak hesaplandığı,
Merkez bankası verilerinden, 01.08.2012 dava tarihi itibari ile avans faizi oranının %16,50 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına dava tarihinden itibaren %16,50 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceği, ..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Davalı ... .... Ltd Şti vekilince 02.01.2020 tarihli dilekçe ile; Taleple bağlılık ilkesi gereği, davacının kredi maliyetlerini talep etmesinin mümkün olmadığı beyan edilmiştir.
Davalı ... vekilince sunulan 07.01.2020 tarihli dilekçe ile; davacı tarafın dava dilekçesinde bulunmayan hususlara ilişkin taleplerinin, netice-i talebin genişletilmesi yasağına aykırı olduğundan netice-i talebin genişletilmesine ve değiştirilmesine muvaffakatlerinin bulunmadığını beyan etmiştir.
Mahkememizin 20.01.2020 tarihli celsesinde davacı vekili söz alarak;
"... Araç değeri kök raporlarda da Euro ve Euro üzerinden istenebileceği belirtilmiş olmasına rağmen kendisi TL'ye çevirerek ve araç satım tarihindeki kuru baz alarak hatalı şekilde işlem tesis etmiştir..." diyerek Bilirkişi Raporuna sözlü itirazda bulunmuştur.
Mahkememizce, itirazlar doğrultusunda dosyanın ek rapor aldırılmak üzere bilirkişiye tevdine, karar verilmiştir. Mali Müşavir Bilirkişi ...'ın hazırlamış olduğu 27.07.2021 tarihli Bilirkişi Ek Raporuna göre özetle;
"...Dava dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan gerekçelerle yüce mahkemenin kabulü halinde,
Kök raporda arz ve izah olunan görüş ve kanaatlerin özüne, dosyaya sunulu teknik bilirkişi raporları, sayın Mahkemece dosyaya celbi sağlanan araç değer ve kira bedellerine ilişkin yazılar ile davacının başta dava dilekçesi olmak üzere bil cümle dilekçelerinde yer alan talep ve beyanları çerçevesinde ulaşılmıştır.
Bu itibarla davacının itirazlarına ilişkin hususlara Kök Rapor’da değinildiği ve ek rapor aşamasında da davalının yeni bir bilgi ve belge sunmadığı gözetilerek, bu aşamada da, aynı perspektif ile Kök Rapor’daki görüşün özünün muhafaza edildiği, ancak Sayın Mahkemenin HMK 282 gereği bilirkişi görüşü ile bağlı olmadığı gözetilerek, Sayın Mahkemenin davacı savları yönünde hüküm kurmakta muhtar olduğu mütalaa edilmiştir, ..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi Ek Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Davalı ... vekillerinin Bilirkişi Ek Raporuna dair beyan ve itirazlarını sunulmuştur.
Davalı ... vekilinin Bilirkişi Ek Raporuna ve davanın esasına dair beyan ve itirazlarını sunulmuştur.
Davalı ... ... A.Ş vekilinin Bilirkişi Ek Raporuna dair beyan ve itirazlarını sunulmuştur.
Davacı vekili karar duruşmasında dosyanın hesap yönünden bilirkişiye gönderilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi Raporu hüküm kurmaya uygun bulunmuştur.
GEREKÇE;
Taraflar arasındaki ihtilaf; Davacı tarafın ayıplı olduğu iddiasında bulunduğu davaya konu aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli ayıp ya da açık ayıp olup olmadığı, davacının ihbar yükümlülüğünün yerine getirip getirmediği, bakım ve onarım için yapılan ödemeler ile araç için yapılan ilave donanım bedeli ile araç kiralama bedeli olarak taleplerinin hangi miktarda hangi davalılardan talep edebileceği hususlarındadır.
Tüm dosya kapsamından; Davacı tarafından 03.08.2010 tarihinde davalı ... ... Oto'dan ... ... 2011 model araç alındığı, 01.01.2012 tarihinde davaya konu aracın Türkiye satış haklarını ...nin devir aldığı, aracın satın alınmasından bu yana sık sık yetkili servise götürüldüğü, araçtaki sorunun frendeki ve şanzımandaki arızalar olduğu, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş dosyasında delil tespiti yaptırıldığı, yapılan delil tespitinde düzenlenen Bilirkişi Rapor'nda fren disklerinin ayıplı olduğu, ayıbın gizli ayıp olduğu, yapılan delil tespitinin ayıbın ihbarı olarak değerlendirildiği, aracın kullanılamaz hale gelmesinden dolayı çekici vasıtasıyla yetkili servis ve aracı satan bayi olan ... Oto Servisine aracın bırakıldığı, yetkili firma ile yapılan görüşmelerde bir çözüme ulaşılamadığı, delil tespitine dair Bilirkişi Raporunun 19.06.2012 tarihinde tebliğ edildiği, aracın şirket adına alındığı ve şirket işlerinde kullanıldığı, aracın alınmasından itibaren 2 yıl dolmadan 50.000 km'de olduğu,
Davacının dava dilekçesindeki taleplerinde ödenen fatura bedeli olarak 73.000,00-Euro, Araç Bakım Bedeli olarak 4.409,24-TL, satıcı tarafından araca yapılan ilave donanım bedeli olarak 3.094,40-TL, aracın kullanılamaz hale gelmesinden dolayı dava tarihine kadar ve kaza tarihinden itibaren kiralanan araçlar için maddi tazminat ve araç kiralama bedeli olarak 30.400,00-TL talep edildiği,
Her ne kadar davacı vekilince 03.12.2015 tarihinde talebinin Euro üzerinden değil de TL üzerinden kabul edilmesini talep etmiş ve taleplerini kalem kalem açıklamış olsa da, bu dilekçesinden sonra herhangi bir ıslah ya da bedel arttırım harcı yatırmadığı ve taleplerinin dava dilekçesindeki taleplerle aynı olduğu,
Duruşmalarda davacı vekilinin Euro üzerinden karar verilmesinin talep ettiği, dosyadaki mübrez belgelerden ve Bilirkişi Raporlarında aracın 73.000,00-Euro'ya satın alınmış olduğunun belirlendiği,
Davalılardan ...nin 01.01.2012 tarihinde davaya konu aracın Türkiye satış haklarını devir aldığı, dava konusu aracın bu davalı tarafından satılmadığı, ithal edilmediği, üretilmediği ve tamir edilmediğinden bu davalı yönünden davanın reddine dair karar verilmesi gerektiği,
Aracın gizli ayıplı olduğu ve süresinde ihbar yükümlülüğüne davacı tarafından uyulduğu ve gizli ayıplı araç için davacının seçimlik hak için bedelin iadesi talebinde bulunduğu, aracın 27.02.2012 tarihinde davalıya teslim edildiği, aracın alış bedelinin 73.000,00-Euro olduğu bundan dolayı 73.000,00-Euro'nun 27.02.2012 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesine göre işleyecek faizi ile birlikte davalılar ... ... AŞ ve ... ... Ltd Şti'nce müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesinin gerektiği,
Araç Bakım Bedeli yönünden; dava dilekçesi içeriğinde yer alan araç bakım formlarından 01.12.2010 tarihinde 15.000 km bakımının yapıldığı, 30.06.2011 tarihinde 30.000 bakımının yapıldığı, 22.09.2011 tarihinde 45.000 km bakımının yapıldığı, 27.10.2010 tarihinde kit floor ve lastik paspas gideri ile 03.08.2010 tarihinde sis far ampulü , filter polen ve cam suyu giderlerinin yapıldığı bu yapılan bakımların araç için zorunlu bakımlar olduğu, 30.06.2011 tarihinde yapılan ..., washer plain gibi hususların aracın gizli ayıbı ile ilgili olmasından dolayı bu bakım bedeli olan Seri sıra numarası ... nolu fatura bedeli olan 913,28-TL'nin 01.08.2012 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar ... ... A.Ş ve ... ... Oto ... Ltd Şti'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesinin gerektiği,
İlave donanım bedelinin davacının talepleri doğrultusunda aracın gizli ayıbı ile ilgili olmayan araç sahibince lüks olarak değerlendirildiği için bu bedelin ödenmemesi gerektiği,
Maddi tazminat ve araç kiralama bedeli olarak ise; aracın iade edildiği ve 27.02.2012 ve davanın ikame edildiği tarih olan 01.08.2012 tarihleri arasında davacı tarafın araç kiralama bedeli ve maddi tazminat bedeli olarak 30.400,00-TL'nin ikame araç kiralaması için uygun olduğu, dolayısıyla 30.400,00-TL'nin dava tarihi 01.08.2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ... AŞ ve ... ... Ltd Şti'nce müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesinin gerektiği,
Davacı vekilince dava konusu aracın alımı sırasında kullanılan kredilere dair masrafların da talep edilmiş olmasına rağmen iddianın ve savunmanın genişletilmesi yasağı karşısında bu taleplerin değerlendirilmediği ve bu hususta talebin olmadığının değerlendirildiği,
Davacı vekilince karar duruşmasında dahi ek rapor talebi olmasına rağmen davanın 01.08.2012 tarihinde ikame edilmiş olması, yargılama süresinin uzamasından dolayı adil yargılanma hakkına saygı gereği tahkikat sonlandırılarak;
...yönünden davanın reddine,
73.000,00-Euro'nun aracın davalıya teslim tarihi olan 27.02.2012 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesine göre işleyecek faizi ile birlikte davalılar ... AŞ ve ... ... Oto Servis ve Tic Ltd Şti'nce müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
Araç Bakım Bedeli yönünden 913,28-TL'nin dava tarihinden 01.08.2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar ... AŞ ve ... ... Oto Servis ve Tic Ltd Şti'nce müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
İlave Donanım Bedeli talebinin reddine,
Maddi tazminat ve araç kiralama bedeli olarak 30.400,00-TL'nin dava tarihi 01.08.2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... AŞ ve ... ... Oto Servis ve Tic Ltd Şti'nce müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair taleplerin reddine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-)...yönünden davanın REDDİNE,
73.000,00-Euro'nun 27.02.2012 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesine göre işleyecek faizi ile birlikte davalılar ... AŞ ve ... ve Tic Ltd Şti'nce müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
Araç Bakım Bedeli yönünden 913,28-TL'nin dava tarihinden 01.08.2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar ... AŞ ve ... ve Tic Ltd Şti'nce müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
İlave Donanım Bedeli talebinin REDDİNE,
Maddi tazminat ve araç kiralama bedeli olarak 30.400,00-TL'nin dava tarihi 01.08.2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... AŞ ve ... ve Tic Ltd Şti'nce müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
FAZLAYA DAİR TALEPLERİN REDDİNE,
2-Alınması gereken 13.172,92 -TL harçtan yatırılan toplam 5.524,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.648,17 TL harcın davalılardan ... AŞ ve ... ve Tic Ltd Şti'nce müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye İrad Kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan toplam 5.524,75 TL harcın davalılar ... AŞ ve ... ve Tic Ltd Şti'nce müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 21.948,82-TL ücreti vekaletin davalılardan ... AŞ ve ... ve Tic Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalılar ... AŞ ve ... ve Tic Ltd Şti kendilerini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddolunan kısım yönünden 5.100,00-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile bu davalılara verilmesine,
6-Davalı ...kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. ne göre hesaplanan 5.100,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Davacının yaptığı ilk masraf 21,15-TL, vekalet harcı 3,30-TL, 1.800,00-TL bilirkişi ücreti, 170,80-TL keşif harcı, posta + tebligat +müzekkere gideri toplamı 606,05-TL olmak üzere toplam 2.601,30-TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları dikkate alınarak 2.515,27-TL'nin davalılardan ... AŞ ve ... ve Tic Ltd Şti'nce müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı ...tarafından yapılan 74,00-TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları dikkate alınarak 2,44-TL'nin davacıdan tahsili ile davalı ... ve Tic. Ltd. Şti 'ne verilmesine, geriye kalan bakiyesinin bu davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
9-Taraflarca yatırılan kullanılmayan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı ... vekilinin yokluğunda davalı ... vekilinin yüzüne karşı davalı ... vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf Mahkemesi) nezdinde İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı. 20/12/2021
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)