T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/868 Esas
KARAR NO: 2019/894
DAVA: Menfi Tespit/İstirdat
DAVA TARİHİ: 07/09/2015
KARAR TARİHİ: 11/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit/İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle;tarafınca inşaat işlerinin yapıldığı ... Üniversitesi Kulüp odalarının mekanik tesisat hakkedişlerine giren tüm imalatların 26/05/2014 tarihine kadar yapılması konusunda 83.000,00.-TL bedel karşılığında davalı şirket ile anlaşma sağlandığını, 15 gün içerisinde işlerin bitirilmesi şartı ile 2 numaralı davalı şirketin yetkilisi olan 1 numaralı davalı ...’a senet tanzim edildiğini, ancak davalı şirketin süresi içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu nedenle söz konusu senedin bedelsiz kaldığını, buna rağmen senet kapsamında 1 numaralı davalı ... tarafından ... 36. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından yapılan icra işlemleri neticesinde ...’den olan hakkediş alacaklarına haciz konularak tahsilat yapıldığını beyanla neticeten ... 36. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile yürütülen icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile icra dosyasından davalıya ödenmiş olan bedelin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili davaya cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle;taraflar arasında akdedilen sözleşmede belirtilen tüm işlerin müvekkili tarafından yapılarak davacıya ve asıl iş sahibi ...’ye teslim edildiğini, ayrıca söz konusu işlerin davacıya teslim edildiğine dair İş Teslim Tutanağının mevcut olduğunu, yapılan işle ilgili olarak müvekkili tarafından davacıya 20/08/2014 tarihli, ... seri numaralı ve 83.000,00.-TL bedelli fatura düzenlendiğini, bu faturaya davacı tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığını, senet bedelinin ödenmemesi üzerine ise müvekkili tarafından davacı aleyhine ... 36. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve davacının dava dışı şirketten alacağına haciz konulmak suretiyle söz konusu senet bedelinin tahsil edildiğini bu nedenlerle davanın reddine, %20’den az olmamak üzere davacının tazminata mahkum edilmesine, muhakeme masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 36. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası, Taraflar Arasındaki Sözleşme, Fatura, İş Teslim Tutanağı, Ödeme Belgesi, Tanık, Bilirkişi raporu.
TÜM DOSYA KAPSAMINDAN: Dava, menfi tespit ve istirdat taleplerine ilişkindir.
Davaya konu ... 36.. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası getirtilip dosya arasına konulmuştur, incelendiğinde; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine 12/09/2014 tarihli ödeme emri ile 83.000,00 TL asıl alacak, 249,00 Tl komisyon, 300,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 1.309,24 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 84.858,24 TL'lik takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 17/09/2014 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 19/09/2014 tarihli dilekçesi ile takibe itiraz ettiği ve 31/10/2014 tarihinde davacı borçlu tarafından dosya borcunun ödendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 01/03/2019 tarihli ara kararı gereğince dosya, Mali Müşavir, Makine Mühendisi ve Borçlar Hukuku Uzmanı'ndan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 23/05/2019 teslim tarihli raporda; "Davacı ile davalı şirket arasında, konusu İTÜ kulüp odaları mekanik tesisat hak edişine giren tüm imalatların yapılması olan bila tarihli bir sözleşmenin imzalandığı, işin bedelinin KDV dahil 83.000.-TL olarak kararlaştırıldığı, ödemenin ise hak ediş alındığında nakit olarak banka hesabına ? ödeneceğinin yazılı olduğu,
Davacı muhasebecisi ... adlı şahıs tarafından, davacının borcunu ödemediğinden dolayı defterleri tarafımıza sunmaktan imtina ettiğinden dolayı davacı defterlerinin incelenemediği, esasen takdiri mahkemenize ait olmak üzere, taraflar arasındaki sözleşmede işin bedelinin 83.000.-TL olarak kararlaştırılması, davalı şirketin davacıya 83.000,62.-TL.lik fatura düzenlediği görülmekle ve işin yapıldığı da gelen ihale dosyasından anlaşılmakla artık davacı defterlerinin incelenmesine gerek de olmadığı,
Davalının, sözleşme gereği düzenlemiş olduğu 83.000,62.-TL.lik faturanın, kendi defterlerinde davacıyı borçlandıracak şekilde kayıtlı olduğu, davalılardan ... tarafından 83.000.-TL bedelli senetten dolayı icra takibine geçildiği, akabinde icra marifetiyle yapılan kapak hesabında davacı borcunun 102 268,50.-TL olarak hesaplandığı, bu tutarın davacının ...’den olan hak edişinden kesilerek icra dosyasına yatırıldığı, davalı vekilince resmi kesintilerden sonra 93.273,30.-TL.nin tahsil edildiği, buna göre davalı defterlerinde davacı yanın herhangi bir borç yada alacağının gözükmediği,
Davacının sunduğu sözleşmenin tarafının davalılardan ...Ltd.Şti. olduğu, senedin ise diğer davalı ... emrine düzenlenmiş olduğu ve takibin de ... tarafından açıldığı görülmekle, kamuya açık ... Ticaret Sicil Memurluğu kayıtlarından ...’ın davalı şirketi münferiden temsile yetkili ve tek ortak olduğunun anlaşıldığı,
İhale dosyasına göre, dava dışı ... tarafından düzenlenen 2 nolu Hak Ediş Raporunda, davacı hak edişinden 7.747.71.-TL.lik Gecikme Cezası adı altında kesinti yapılmış olduğu, GÜNLÜK GECİKME CEZASI başlıklı belgeye göre, söz konusu işte 48 günlük gecikme olduğu, sözleşme bedelinin 322.821,45 TL olmasına nazaran, 322.821.45 x 48 x 0,0005 hesabıyla 7.747,71.-TL Ceza Hesaplandığı, bu cezadan kimin sorumlu olduğunun teknik incelemede değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
T e k n i k İ n c e l e m e ;
Yapım İşleri Kesin Kabul Teklif Belgesine göre, İTÜ Ayazağa Yerleşkesi 75.Yıl Öğrenci Sosyal Merkezi Kulüp Odaları ve Çevresi, onarım , tadilat, yenileme inş ( 2014 ) işinin Detay Mühendislik Hizmetleri - ... firmasına 298.000.-TL bedelle verildiği, sözleşme tarihinin 13/2/2014, işin süresinin 70 gün, sözleşmeye göre işin bitim tarihinin 26/5/2014 olduğu, geçici kabulden önceki süre uzatımının 10 gün, süre uzatım dahil işin bitirilmesi gereken tarihin 5/6/2014 olduğu, işin bitirildiği tarihin 24/7/2014 olduğu, geçici kabul itibar tarihinin 24/7/2014 olduğu,
Buna göre yüklenici tarafından gerçekleştirilen işin 18/6/2015 tarihinde geçici kabulünün yapıldığı, 24/7/2015 tarihinde ise kesin kabulünün yapılacak hale geldiği, 28/9/2015 tarihinde kesin kabul tutanağının imzalandığı, 05/10/2015 tarihinde de rektör tarafından onaylandığı görülmektedir.
Yapım İşleri Kesin kabul tutanağına göre de süre uzatımı dahil işin bitirilmesi gereken tarihin 05/06/2014 olduğu, işin bitirildiği tarihin ise 24/7/2014 olduğu, sözleşmeye göre işin tamamlanmasından kesin kabule kadar olan teminat süresini 1 yıl olduğu, 24/7/2014 tarihinde geçici kabulü yapılan, 24/7/2015 tarihinde ise kesin kabul zamanı gelen söz konusu iş için 28/9/2015 tarihinde söz konusu işyerine gidildiği, yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu ve geçici kabulde tespit edilen noksanlıkların tamamlandığı ve teminat süresinde gerektiği gibi korunduğu, işin kesin kabule engel eksik, kusur ve arızalarının bulunmadığı görülmüş olup,
Buna göre yüklenici tarafından gerçekleştirilen işin 18/6/2015 tarihinde geçici kabulünün yapıldığı, 24/7/2015 tarihinde ise kesin kabulünün yapılacak hale geldiği, 28/9/2015 tarihinde kesin kabul tutanağının imzalandığı, 05/10/2015 tarihinde de rektör tarafından onaylandığı görülmektedir.
Davacı tarafında dosyaya sunulan sözleşmenin tetkikinde, davacı ile davalının, söz konusu ihaleye konu işin mekanik tesisat hak edişine giren tüm imalatların kdv dahil 83.000.-TL karşılığında yapılacağının, işin 15 gün içinde bitirileceği, işin bitiş tarihinin 26/5/2014 olduğu, bitirilmediği tarihte idareden gelecek gecikme cezalarının davalıya yansıtılacağının kararlaştırılmış olduğu görülmektedir.
İhale dosyasında bulunan ... Yapı İşleri ve teknik Daire Başkanlığınca davacıya hitaben düzenlenen 24/04/2014 tarihli “teknik eleman bulunmaması” başlıklı yazıda özetle, söz konusu işin 18/3/2014 tarihinde teslim alınarak işe başlanıldığı, …yerinde yapılan denetimler ve incelemeler sonucu, işin iş programına uygun olarak yürütülmediği, sözleşmenin 23.maddesi gereğince bulunması gereken teknik elemanların şantiyede bulunmadığı, işin yürütülmesi için gereken kalifiye elamanların çalışmadığının tespit edildiği, işin süresinde bitirilebilmesi için, iş programına ve sözleşme şartlarına uygun olarak gerekli çalışmaların ve hassasiyetin gösterilmesi, aksi halde cezai müeyyide uygulanacağının kararlaştırılmış olduğu anlaşılmaktadır.
Yine İhale dosyasında bulunan ... Yapı İşleri ve teknik Daire Başkanlığınca davacıya hitaben düzenlenen 30/05/2014 tarihli “işin bitirilememesi” başlıklı yazıda özetle, söz konusu işin sözleşme şartlarına uygun olarak 26/5/2014 tarihinde bitirilerek hizmete açılmasının planlandığı, 27/5/2014 tarihinde yapılan incelemede, işin geçici kabule hazır hale gelmediği, düzenlenen 1 no.lu hak ediş sonucu yapılan imalatların % 21 oranına gelmiş olduğunun görüldüğü, sözleşme gereği işin başında bulunması gereken teknik elemanların bulunmadığı, sonuç olarak 26/5/2014 tarihinde belirtilen işlerin 15 gün cezalı olarak 10/06/2014 tarihinde bitirilmesinin gerektiği, ayrıca ihale kapsamında yapılan ve % 21 oranı kapsayan işlerde çeşitli hatalar, kusurlar, tekniğe, işin standardına, şartnamelere uymayan imalatlar bulunduğu, bu durumun kısa sürede düzeltilmesi, düzeltilemeyecek imalatların yenilenmesi gibi işlerin, faaliyetlerin verilen ilave süre içinde yapılması gerektiği şeklinde davacının uyarıldığı anlaşılmaktadır.
Akabinde ise, 2.nolu Hak Ediş Raporuna bakıldığında, davacı hak edişinden 7.747.71.-TL.lik Gecikme Cezası adı altında kesinti yapılmış olduğu, GÜNLÜK GECİKME CEZASI başlıklı belgeye göre, söz konusu işte 48 günlük gecikme olduğu, sözleşme bedelinin 322.821,45 TL olmasına nazaran, 322.821.45 x 48 x 0,0005 hesabıyla 7.747,71.-TL Ceza Hesaplandığı anlaşılmıştır.
10.09.2014 tarihli İŞ TESLİM TUTANAĞI başlıklı belgede, ihalesi ... Detay Müh. Ltd: Şti. uhdesinde kalan ve ... Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı tarafından verilen ... Mekanik tesisat işleri işinde mekanik tesisatların... Firması tarafından zamanında ve eksiksiz olarak ... beye teslim edildiği, idari kontrol heyeti tarafından tamamlanmamış olan imalatlardan ... firmasının sorumlu olduğu, eksik işlerin sözleşme miktarından düşüleceği, inşaat ve elektrik işlerinin bitirilemediği, mekanik işlerin 10.09.2014 tarihinde bitirildiği, ancak elektrik işlerinin sürdüğü belirtilmiştir.
Yukarıdaki belgeler çerçevesinde, dava dışı ... Rektörlüğü tarafından uygulanan 7.747,71 TL’lik gecikme cezası davalı şirketin hatasından kaynaklanmaktadır.
İspat kuralına ilişkin M.K'nun m.6 hükmüne göre: " Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olduğuların varlığını ispatla yükümlüdür." HMK.m.190/1 hükmüne göre: "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir."Görüldüğü üzere bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur. Dolayısıyla davacı tarafından, işin davalı tarafından geçiktirilmiş olduğunun ve bu nedenle ceza uygulandığının kanıtlanması gerekmektedir. Yukarıda yapılan tespit dikkate alındığında, davalının sebebiyet vermiş olduğu gecikme nedeniyle uygulanan cezai miktarının 7.747,71 TL olduğu dikkate alındığında, davacının dava konusu bono nedeniyle sadece bu oranda sorumlu olmadığının kabulü gerekir. Dolayısıyla davacının icra takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte, 7.747,71 TL'yi talep edebileceği açıktır.
SONUÇ :
A)Dosyaya sunulan 10/09/2014 tarihli İŞ TESLİM TUTANAĞI başlıklı belge dikkate alındığında, davalının sebebiyet vermiş olduğu gecikme nedeniyle uygulanan cezai miktarının 7.747,71 TL olduğu,
B)Dolayısıyla davacının dava konusu bono nedeniyle sadece bu oranda sorumlu olmadığının kabul edilmesi gerektiği,
C)Bu bakımdan davacının icra takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte, 7.747,71 TL 'yi talep edebileceği, " şeklinde görüş bildirdikleri anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde bilirkişi raporu mahkememizce yeterli görülüp itibar edilmiştir.
GEREKÇE:
Buna göre, ... Yerleşkesindeki bir kısım onarım tadilat işlerine ilişkin işin davacı tarafça yapıldığı, bu işe ilişkin olarak bir kısım onarımların davacı tarafndan yapımı konusunda davalı şirket yetkilisi ile 26/05/2014 tarihine kadar yapımı hususunda sözleşme imzalandığı, bedelin 83.000,00 TL olarak belirlendiği, davalı asil tarafından bu bedelin ödenmemesi üzerine verilen bononun ... 36. İcra Müdürlüğü'nün ... nolu dosyasında takibe konulduğu ve tahsil edildiği, davacının işin zamanında bitirilmemesi nedeniyle senedin bedelsiz kaldığı ve idare tarafından hakedişlerine yapılan takip nedeniyle haciz konulduğundan bahisle ödenen miktarın istirdadını talep ettiği, davacıya ... tarafından verilen işin 28/09/2015 tarihinde kesin kabulünün yapıldığı, ancak işteki gecikme ve bir takım eksiklikler nedeniyle davacının hak edişinden 7.747,71 TL kesinti yapıldığı, ihale dosyası içeriği ve alınan bilirkişi raporuna göre söz konusu gecikme cezasının davalı şirketin hatasından kaynaklandığı, bu haliyle davacının davalıya vermiş olduğu senet kapsamında işin idare tarafından teslim alınması nedeniyle borçlu olduğu, ancak hakedişinden kesilen 7.747,71 TL 'nin davalının kusurundan kaynaklanması nedeniyle davalıdan talep edebileceği, tahsilat yapılmış olması nedeniyle bu bedelin istirdadı talebinin uygun görüldüğü, fazlaya ilişkin istemin ise reddi yönünde aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine, ... 36 İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına konu 03/07/2014 tanzim tarihli 25/07/2014 vade tarihli 83.000 TL bedelli borçlusu İsmail, alacaklısı davalı ... olan bonoya ilişkin olarak icra dosyasında tahsil edilen 7.747,71 TL lik kısım açısından davanın kabulü ile bu miktarın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Şartları oluşmadığından tazminat taleplerinin reddine,
3-Karar tarihine göre alınması gereken 529,25 TL harcın peşin alınan 1.417,44 TL harçtan mahsubu ile bakiye 888,19 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-Davacı taraftan peşin alınan 529,25 TL harç masrafının davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalılar duruşmalarda kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 8.627,75 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan toplam : 2.457,80 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 229,43TL sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine
Dair verilen karar davacının yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 11/10/2019
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)
Davacı Masraf Dökümü :
Harç giderleri: 27,70-TL
Bilirkişi Ücreti : 2.100,00-TL
Teb.-müz.posta giderleri: 330,10-TL
Toplam: 2.457,80-TL