T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1039 Esas
KARAR NO: 2020/661
DAVA: Çek İstirdadı
DAVA TARİHİ: 24/10/2016
KARAR TARİHİ: 23/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Çek İstirdadı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının gerçek hamili olduğu ... Bankası A. Ş. ... Şubesine ait ... keşide tarihli ... numaralı 20.000,00- TL bedelli keşidecisi ...Tic. Ltd. olan, ...bank ... Şubesine ait 30.04.2016 keşide tarihli ... numaralı 62.883,70 TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait 30.04.2016 keşide tarihli 857 numaralı 11.700,00- TL bedelli, keşidecisi ...Tic. Ltd. Şti. olan, ... Bankası A. Ş. ... Şubesine ait 05.06.2016 keşide tarihli,... numaralı 10.200,00- TL bedelli, keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti olan çeklerin davacının iş yerinde olmadığı 17.01.2016 gecesinde işyerinin demir kapı ve çelik kasalarının kırılması neticesinde diğer birçok çekle beraber çalındığını, bu olayla ilgili ... Cumhuriyet Savcılığının ... ve ... soruşturma sayılı dosyalardan soruşturmaların devam ettiğini, ayrıca dava konusu çeklerin iptali için ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas numaralı dosyasından dava açıldığını ve çek için tedbiren ödeme yasağı konulduğunu, aynı dosyada Mahkemece yazılan yazılara cevaben ... Bankası ... Şubesi tarafından dava konusu ... numaralı çek ile ilgili olarak ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına göndermiş oldukları 20.09.2016 tarihli cevabi yazıda ilgili çekin diğer davalı... tarafından 20.01.2016 tarihinde kendilerine teminat olarak ibraz edildiğini, davalı ... Bankası vekilinin 13.06.2016 tarihinde ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas dosyasına vermiş olduğu dilekçede dava konusu ... ve ... numaralı çeklerin bankalarına borç karşılığı verildiğini bildirildiğin, ... Bankası ... Şubesinin 18.07.2016 tarihli ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas numaralı dosyasına gönderdiği cevabi yazı ile ... numaralı çekin yine ... tarafından ibraz edildiğinin bildirildiğini, ... Bankası ... Şubesinin 06.06.2016 tarihli ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas numaralı dosyasına gönderdiği cevabi yazı ile ... numaralı çekin yine ... tarafından ibraz edildiğinin bildirildiğini, davacının çeklerin gerçek hamili olduğunu, çeklerin devri için üzerlerinde cirosunun bulunmadığını, davacının çekleri ciro etmediği gibi zilyetliğini de devretmediğini, ciroların sahte olduğunu, ciro silsilesinin bozuk olduğunu, çeklerin müvekkilden sadır olmadığını, davacının çekleri iş akdi sonrasında iktisap ettiğini, bu iktisaptan sonraki iş yerleri ile ya da kişilerle herhangi bir akdi iş ilişkisinin olmadığı gibi, onlara herhangi bir sebepten borcunun da bulunmadığını, nama yazılı çeklerin alacağın temliki hükümlerine tabi olduğu için TTK m.704 deki iyi niyetli iktisabın nama yazılı çeklerde korunmadığını, ayrıca davalıların çekleri iktisap ederken lehtarın hukuken mevcut olup olmadığının tespiti için gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle ağır kusurlarının bulunduğunu, dava konusu çeklerde imzanın müvekkilinin eli ürünü olmadığını, kaşelerin de sahte üretildiğini, davacının çekleri haklı iktisabından sonra ciro etmediğini, kimseye devretmediğini, kendi iktisabından sonraki cirantalarla arasında ne ticari ne hukuki hiçbir ilişkisinin bulunmadığını, davacının dosyaya sunacakları kaşe örnek yazısından anlaşılacağı üzere ... isimli iş yerinin sahibi olduğunu, davaya konu çekin arkasında ... yazıldığını, davacının adresinin kaşede görüleceği üzere ... olduğunu, oysa çek cirosundaki adresin ... olarak yazıldığını, çekin arkasındaki ciro kaşesinin davacıya ait olmadığını ileri sürerek çeklerin davacı lehine istirdadını, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Bankası A.Ş vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu dört adet çeklerin ... Ltd. Şti. tarafından temlik cirosu ile müvekkili bankaya ciro ve teslim edildiğini, bu çeklerin süresinde ibrazına karşılık ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen ödeme yasağı nedeniyle tahsil edilemediğini, davalı bankanın elinde bulundurduğu iş bu davaya konu çeklerin meşru hamili olduğunu, davacının çeklerin çalınmış olduğu, çekler üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığı yönündeki iddiasını kabul etmediklerini, davacının asıl imzalarının bulunduğu belgelerin toplanıp imza incelemesi yapılması gerektiğini, söz konusu çeklerin diğer davalı tarafından kredi borçlarının tediyesi için ciro ile teslim edildiğini, bu nedenle dava konusu olayda bankanın haklı ve son hamil olarak elinde bulundurduğu çekler için tüm borçlulara karşı müracaatta bulunma hakkına sahip olduğunu, T.T.K 690.madde göndermesi ile aynı kanunun 599.maddesi gereğince keşideci ile lehtar arasındaki doğrudan ilişkilere dayalı defilerin müracaat eden hamile karşı ileri sürülemeyeceğine dair Yargıtay kararının bulunduğunu, davalı bankanın çeki lehtardan temlik cirosu ile devraldığını, keşideci ile lehtar arasındaki mevcut olan ilişkilere dayalı defilerin müracaatta bulunana karşı ileri sürülemeyeceğini, Yargıtay’ın emsal kararına göre cironun tahsil cirosu şeklinde yapılması halinde lehtara karşı ileri sürülebilecek defilerin hamile karşı da ileri sürülebileceğini, ancak bunun için “bedeli tahsil içindir” “kabz içindir” ibarelerinin yer alması gerektiğini, dava konusu çeklerin temlik cirosu ile devredilmesi nedeniyle şahsi defilerin hamil karşı ileri sürülemeyeceğini, 6102 Sayılı TTK nın 687.maddesinde “poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi düzenleyen veya hamillerden biriyle kendi aralarında var olan bir ilişkiye dayanarak defileri hamile karşı ileri süremez. Meğerki poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun aleyhine hareket etsin” dendiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı ...'ye usulüne uygun tebligat yapılmış, bu davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER :
... CBS ... sayılı soruşturma dosyası, çek teslim bordrosu, davaya konu çekler, grafolog bilirkişi raporu, bankacı bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, TTK 792.maddesine dayalı çek istirdadı davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu edilen çeklerdeki imzaların davacıya ait olup olmadığı, çeklerdeki imzalardan dolayı davacının borçlu olup olmadığı, çeklerin istirdatının gerekip gerekmediği hususlarındadır.
Deliller ve mukayese imza örnekleri toplandıktan sonra davaya konu edilen çeklerdeki imzanın davacıya ait olup olmadığı hususunda rapor düzenlenemesi için dosya, grafolog bilirkişi ...'ya tevdi edilmiş, bilirkişi ... düzenlemiş olduğu raporunda özetle; İnceleme konusu 05.06.2016 keşide tarihli, ... numaralı 10.200,00- TL bedelli, 30.04.2016 keşide tarihli ... numaralı 11.700,00- TL bedelli, 30.05.2016 keşide tarihli ... numaralı 20.000,00- TL bedelli, 30.04.2016 keşide tarihli ... numaralı 62.883,70 TL bedelli dört adet çekte ... - ... adına atılmış, 1. ciro imzaları ile ...'a ait mevcut mukayese imzalar arasında; Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'ın Eli Ürünü Olmadığını bildirmiştir.
Dava konusu çeklerdeki imzaların davacının eli ürünü olmadığı belirlenmiş ise de, tarafların ticari defter ve belgeleri ile ayrıca ... Bankası ile ...arasındaki sözleşmeler de incelenerek dava konusu çeklerin istirdadının gerekip gerekmediği hususlarında rapor düzenlenmesi için dosya bankacı ...'ye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; ... Bankasına teslim edilen 82.883,70 TL tutarlı iki çekin 17.01.2016 tarihinde davacının işyerinden çalındığı ve davacının isteği dışında elinden çıktığı, çeklerin davacının delil niteliği taşıyan ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve çeki ciro edenler ile ticari ilişkisinin bulunduğu çekin arkasındaki kaşe ve ciroların da davacının el ürünü olmadığının bilirkişi marifeti ile belgelendiği ancak çeklerin çalınma tarihi olan 17.01.2016 tarihinden üç gün sonra davalı ... tarafından tahsilinde krediye mahsup edilmek suretiyle temlik cirosu ile davalı Bankaya teslim edildiği, davacının çekler için talep ettiği ödeme yasağının davalı bankanın çekleri teslim aldığı tarihten sonraki bir tarih olduğu, davalı banka ile diğer davalı arasında akdedilmiş Genel Kredi Sözleşmeleri kapsamında krediler kullandırıldığının davalı banka kayıtlarından görüldüğü, davalı bankanın çekleri teslim aldıktan sonra 03.02.2016 tarihinde müşterisine Borçlu Cari Hesap (Rotatif Kredi) şeklinde 150.000,- TL kredi kullandırmış olup dava konusu çekleri icra marifeti ile tahsil ettikten sonra bu krediye mahsup ettiği, yapılan işlemin bankacılık usul ve esaslarına uygun olduğu ve genel kredi sözleşmesi kapsamında tüm bankalar tarafından yapılan mutat işlemlerden olduğu beyan edilmiştir. Bankacı Bilirkişi Raporu, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hükme esas almaya elverişlidir.
Dava konusu çeklerin davalı ...nin elinde bulunmamasına göre davalı ...ne husumet yöneltilemeyeceğinden bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının davalılara toplam tutarı 104.783,70 TL tutan dört adet çek için dava açtığı, bu dört adet çekin davalı ... tarafından bankalara verildiği ancak iki tanesinin davalı ...nin ... Bank A.Ş.'den kullandırılan kredinin teminatına verilmiş olduğu, 20.000,00- TL bedelli ve 62.883,70 TL bedelli olup 82.883,70 TL tutarlı iki çekin davalı ... Bankasına teslim edildiği anlaşılmış, 82.883,70 TL tutarlı iki çek dışında kalan 11.700,00- TL bedelli ve 10.200,00- TL bedelli çekler tutarı 21.900,00 TL'lik kısma yönelik olarak davalı ... Bankası A.Ş. hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.
TTK 704.maddesine göre, çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamiline yazılı bir çek bahis mevzuu olsun ister ciro suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup da hamil hakkını 702.maddeye göre ispat etsin çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle mükelleftir. Davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekip çeki elinde bulunduran davalı yeni hamil, çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü değildir. Aksi halin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır. Somut olayda, dava, çek istirdatı istemine ilişkin olup ispat yükü davacı üzerindedir. Davacı, dava konusu 20.000,00- TL bedelli ve 62.883,70 TL bedelli çeklerin yetkili hamili olduğunu, çekler elinde iken çekleri elinde olmayan sebeplerle yitirdiğini ve TTK 704.maddesi gereğince davalı ... Bankası A.Ş.'nin dava konusu 20.000,00- TL bedelli ve 62.883,70 TL bedelli çekleri kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisabında ağır kusurlu bulunduğunu ispatlamak zorundadır. Davalı ... Bankası A.Ş.'nin kullandırmış olduğu krediye karşılık dava konusu 20.000,00- TL bedelli ve 62.883,70 TL bedelli çekleri icra marifeti ile tahsil ettikten sonra bu krediye mahsup ettiği ve yapılan işlemin bankacılık usul ve esaslarına uygun olduğu anlaşılmış, davalı bankanın çekleri kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğu yazılı delil ile kanıtlanamadığından 20.000,00- TL bedelli ve 62.883,70 TL bedelli çekler tutarı 82.883,70 TL yönünden davalı ... Bankası A.Ş hakkında açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Davanın reddine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 54,40 TL ilam harcının peşin yatırılan 1.789,45 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılmış olan 1.735,05 TL harcın davacıya iadesine,
Husumetten red kararı verilen 21.900,00 TL'lik kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 4.080,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Bankası A.Ş.'ye verilmesine,
Esastan red kararı verilen 82.883,70 TL'lik kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 11.574,88 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Bankası A.Ş.'ye verilmesine,
Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ile davalı ... Bankası vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/12/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır