T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1119 Esas
KARAR NO: 2021/826
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/11/2016
KARAR TARİHİ: 17/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı firma ile firmaları arasında davalı firmaya ait ürün ve hizmetlerin satışı, dağıtımı, pazarlanması ve abonelere sözleşme ile belirlenen hizmetlerin verilmesine ilişkin 01/11/2006 tarihinde 5 yıl geçerli olacak şekilde Kobi Satış Kanalı Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmenin 12/04/2011 tarihinde 5 yıllığına yenilendiğini, davaya konu edilen sözleşmenin kurulması ve devamı için sözleşmenin eki niteliğinde ve 11 maddeden oluşan Kobi Satış Kanalı Temel Yeterlilik ve Devam Etme Şartları'nı içeren bir takım koşullar da belirlendiğini, firmaları sözleşme ile belirlenen yükümlülüklerini yerine getirdikten sonra yine sözleşme ile belirlenen çalışanlarınınn prim alacakları ve firmaların hak edişlerinin tespiti ve ödenmesi için davalı firmaya her ay gerekli belgeleri gönderdiğini, davalı firma ise gönderilen belgeler üzerinde yaptığı inceleme ve hesaplama sonrasında sözleşmenin eki niteliğinde bulunan Satış Kazanç Sistemi Tablosu ile hak ediş bedelini hesaplayarak firmalarına mail ile bildirdiğini, davalı tarafından belirlenen bu bedel üzerinden davalı firmaya fatura kesildiğini ve sonrasında ödeme işlemi gerçekleştiğini, hak edişlerilerinin hesaplanması için toplam 12 kalemden oluşan prim esası belirlendiğini, davalı firmanın 6 yıldır devam ettirdiği ödeme şeklini bir anda sonlandırdığını, kendi hesaplayarak gönderdiği hak ediş bilgilerine ilişkin faturalar kendilerine gönderilmesine rağmen hak edişlerini sebepsiz yere ödemediğini, bunun yanı sıra faturalandırılması beklenen hak edişler ile ilgili de hiçbir bilgilendirme ya da ödeme yapmadığını, ... 19. Noterliğinin ...tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ve ... 19. Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile asılsız ve gerçek dışı bir takım iddia ve ithamlarda bulunarak 01/11/2006 ve 12/04/2011 tarihli Kobi Satış Kanalı Sözleşmelerini haklı nedenler ile feshettiklerini bildirdiklerini, gönderilen ihtarnamede sözleşmenin haklı nedenler ile feshedildiği yazılmış olsa da sözleşme fesih nedeni 12/04/2011 tarihli Kobi Satış Kazanlı Sözleşmesi'nin 16.5 maddesine dayandırıldığını, davalı firma sözleşmeyi feshederken var olan art niyetini halen devam ettirdiğini, ne davaya konu edilen faturalandırılmış alacakları ile ilgili ödemeyi yapmakta ne de faturalandırılmayı ve ödenmeyi bekleyen hak edişler ile ilgili bir ödeme yapmakta olduğunu, faturalandırılmayan hak ediş bedelleri ile ilgili ... 7. Asliye Tic. Mah.'sinin ... E. Sayılı dosyası ile dava açılmış olup, yargılama devam ettiğini, iş bu davanın konusunun sözleşmeye dayalı olarak yapılan işlerin davalı firmaya bildirilmesi, davalı firma tarafından yapılan inceleme ve bilgilendirme sonrasında davalı firmaya gönderilen faturaların ödenmemesine ilişkin olduğunu, davalı firma her ne kadar faturaların iade edildiğini iddia etmekte ise de tüm bu faturalar kendileri tarafından verilen bilgi doğrultusunda gönderildiğini, davalı firma bu fatura bedellerini ödememek için hiçbir açıklaması olmayan son derece keyfi ceza, gider vb. adı altında faturalarda gönderdiğini, tamamı ile firmalarının hak edişlerini önlemeye yönelik bu faturalar, usulüne uygun olarak davalı firmaya iade edildiğini, yapılacak yargılama, davalı firmanın Siebel yazılımı üzerinde ve tarafların ticari defterleri üzerinde uzman bilirkişiler tarafından yapılacak inceleme sonrasında davalı firmanın itirazının haksız olduğu ortaya çıkacağını ileri sürerek itirazın iptaline, davalı firma aleyhine alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına, yargılama harç ve giderlerinin davalı firma üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın prim alacaklarının ödenmediği iddiası ile müvekkili şirket aleyhine başlattığı icra takibinin dayanağı belgelere bakıldığında, 12.07.2012 tarihli 3 adet, 24.05.2012 tarihli 1 adet faturaya dayanıldığının anlaşıldığını, taraflar arasındaki ticari ilişki cari hesap şeklinde devam etmekte olup müvekkili şirkete ait ticari defter ve kayıtlar incelendiğinde davacı taraf ile cari hesap bakiyesinin bulunmadığının ve davacı tarafın tüm hak edişlerinin ödendiğinin anlaşılacağını, bu nedenle davacı tarafın prim alacaklarının ödenmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, taraflar arasında 01.11.2006 tarihli Kobi Satış Kanalı Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin devamı için en önemli hususlar olan personel yönetiminde gerekli şartların sağlanmaması personelin çok sık değişmesi, personelin ortalama 2 ay çalışıp ayrılması, 2011 yılının Kasım ayından 2012 yılının Şubat ayına kadar toplam 3 ofis müdürü değiştirilmesi müvekkili şirkete verilen taahhüt gereği organizasyonda toplamda 18 kişi olması gerekirken 8-10 kişilik bir kadro ile işin sürdürülmeye çalışılması, personelin primlerinin sürekli olarak geç ödenmesi personelden senet alınması, son 7 ay içinde 2 ay hariç satış hedeflerinin yakalanamaması, 2012 yılı Ocak ay, performansının %65 de kalması, bu hususların düzeltilmesi için müvekkili şirketçe sözlü olarak yapılan uyanlara rağmen sözleşmeye ve iş ortaklığına aykırılığın düzeltilmemesi gibi nedenlerle sözleşmenin müvekkili şirketçe imzalanan sözleşmenin feshi ve askıya alınması başlıklı 19/5 maddesine dayanılarak ... 19. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile haklı olarak feshedildiğini, bu fesihten sonra imzalanan sözleşmenin eki niteliğinde ...Kanattan Ceza Prosedürü gereği fesih olan herhangi bir bayinin alacaklarının fesih tarihinden 6 ay süre ile ödenmemekte, bu altı aylık sürenin sonunda oluşmuş primler var ise fark bedelleri düşüldükten sonra ödenmekte olduğunu, davacı tarafın alacaklarının zamanından önce ödendiğini beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 8. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası, ... Satış Kanalı Ceza Prosedürü Bayi Bilgilendirme Dökümanı örneği, Kobi Satış Kanalı Sözleşmesi örneği, bilirkişi raporları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasındaki 12/04/2011 tarihli Kobi Satış Kanalı Sözleşmesi nedeniyle tarafları karşılıklı olarak edimlerini yerine getirip getirmediği, davacı firma tarafından düzenlenen faturaya dayalı olarak cari hesap alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarı hususlarındadır.
İlgili ... 8. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 03/05/2013 tarihinde faturalardan kaynaklanan 90.679,38 TL asıl alacak, 9.365,82 TL işlemiş yasal faiz olmak üzere toplam 100.045,20 TL alacağın icra giderleri, vekâlet ücreti ve asıl alacağa işleyecek % 9 yasal faiziyle birlikte tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 20/05/2013 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 27/05/2013 ve ve 27.10.2015 tarihli itiraz dilekçelerinde özetle; Alacaklı ile müvekkili şirket arasında ticari ilişki bayilik sözleşmesi kapsamında yürütüldüğünü, alacaklı tarafından düzenlenen ve müvekkili şirkete tebliğ edilen ve iş bu takibe konu edilen faturalar müvekkili şirket tarafından böyle bir alacağın bulunmaması sebebi ile iade edildiğini ileri sürdüğü, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 01.11.2006 tarihli “Kobi Satış Kanalı Sözleşmesi” ve ekleri Ek Protokol No 1, Ek-1 Satış Kazanç Sistemi, Ek-2 Sair İşlem Prosedürü ve “... Satış Kanalı Ceza Prosedürü Bayi Bilgilendirme Dökümanı” ile Ek-1: ... Satış Kanalı Ceza Prosedürü, Ek-2: ... Satış Kanalı Ceza Uygulamaları Tablosu Açıklamaları ve Uygulama Esasları düzenlenmiştir.
Deliller toplandıktan sonra ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılmak suretiyle rapor düzenlemesi için dosya mali müşavir ... ve sözleşme uzmanı Doç. ...'a tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından sunulan ve birbirlerini teyit eden 03/03/2020 tarihli kök rapor ile 26/11/2020 tarihli ek rapor ve ikinci ek rapor dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.
İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK M.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir. Somut olayda, davalı tarafça sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiği, fesihten sonra imzalanan sözleşmenin eki niteliğinde Vodafone Türkiye Satış Kanattan Ceza Prosedürü gereği fesih olan herhangi bir bayinin alacaklarının fesih tarihinden itibaren 6 ay süre ile ödenmediği, bu altı aylık sürenin sonunda oluşmuş primler var ise fark bedelleri düşüldükten sonra ödenmekte olduğu, davacı tarafın alacaklarının zamanından önce ödendiği iddia edilmiş olup bu iddianın ispatı davalı tarafa aittir. Davalı tarafça sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiği iddiası kanıtlanamamıştır.
Davacı şirketin icra takibinde talep ettiği alacağını dayandırdığı faturalar davalı tarafça davalı ticari defterlerine işlenmiştir. Davacı şirket, icra takibinde 90.679,38 TL alacak talebinde bulunmuşsa da, ticari defterlerinde 69.671,81 TL alacaklı olup alacak hesabında ticari defterlerde tespit edilen tutar dikkate alınmıştır. Davalı taraf, fatura bazında ödeme yapmadığından davacı şirketin icra takibine konu faturalarının ödenip ödenmediğini tespit etmek mümkün değildir. Davacı taraf, davalı tarafın ticari defterlerinde rastlanılmayan 19.06.2012 tarihli 3.815,00 TL ve 12.07.2012 tarihli 7.935,15 TL tutarındaki faturaları tebliğ ettiğine ve düzenlenmesine dayanak herhangi bir belge ibraz etmediğinden davalı taraftan talep edemeyecektir. Taraflar arasındaki sözleşmede ödeme vadesine ilişkin düzenlemeye rastlanmadığından ve davacı tarafça cari hesap kat edilip alacak talebine ilişkin ihtarname keşide edilmediğinden takip tarihi itibariyle faiz talebinde bulunamayacaktır. Sonuç olarak, davacı alacağı davacının 19.06.2012 tarihli faturası 3.815,00 TL, davacının 19.06.2012 tarihli faturası 7.935,15 TL, davalının 29.02.212 tarili faturaları 765,00 (345+420) TL düşüldükten sonra 57.156,66 TL olarak belirlenmiştir.
Davalı vekili, ... firmasına yapılan ödemeye ilişkin dekont sunduklarından bahisle söz konusu faturanın hesaplama dışı tutulmasının hatalı olduğu itirazında bulunmuş ise de, davalı taraf, davacı şirkete “ ...” açıklamalı 02.10.2012 tarih ve... (...) nolu KDV dahil 2.400,00 TL fatura düzenleyerek ticari defterlerinde davacı şirkete olan borcundan düşmüş, ayrıca dava dışı ... cari hesabından 2.400,00 TL virman ile ticari defterlerinde davacı şirkete olan borcundan 05.10.2012 tarihinde ikinci kez düşmüştür. Davacı şirketin defter kayıtlarında her iki işlem de tespit edilmemiştir. Kaldı ki davalı tarafça sunulan dava dışı şirkete 11/10/2012 tarihinde 2.400,00 TL ödeme yaptığına ilişkin İşlem Detayı / Transaction Detail başlıklı bilgisayar çıktısı ödeme belgesi (banka dekontu) niteliğinde olmadığından değerlendirmeye alınmamıştır.
Davacı taraf, davalının düzenlemiş olduğu 29.06.2012 tarihli 839284 nolu 25.499,16 TL tutarındaki faturayı ... 10. Noterliğinden ...tarihinde keşide ettiği ... yev. no ihtarname ekinde, ... tarih ... nolu 26.400,00 TL tutarındaki faturayı ... 10. Noterliğinden ... tarihinde keşide ettiği ... yev. no ihtarname ekinde iade etmiştir. Davalı şirketin düzenlemiş olduğu söz konusu iki faturanın davacı şirkete ne zaman tebliğ edildiğine ilişkin herhangi bir belge ibraz edilmediğinden, davacı tarafın faturalara 8 günlük sürede itiraz edip etmediği tespit edilememiş ise de, ... 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08/02/2018 tarihli yazısı ekindeki, davacı şirketin ... 10. Noterliğinden davalı şirkete keşide ettiği ... tarih ve ... nolu ihtarnamede yazılanlardan davalı şirketin ... tarih ... (...) nolu 25.499,16 TL tutarındaki faturayı, 29.08.2012 tarih ... (...) nolu 26.400,00 TL tutarındaki faturayı ve 02.10.2012 tarih ... (...) nolu 2.400,00 TL tutarındaki faturayı ... 19. Noterliğinden keşide ettiği ... tarih ve ... sayılı ihtarname ekinde davacı tarafa tebliğ ettiği, davacı şirketin 8 günlük süre içerisinde 12.10.2012 tarihinde davalı tarafa itiraz ederek iade ettiği tespit edildiğinden bu miktarlar davacı alacağından düşülmemiş, davalı tarafından ... 8. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra takibine yöneltilen itirazın 57.156,66 TL asıl alacak yönünden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, geçerli bir ilamsız genel icra takibinin varlığı, borçlunun yedi günlük süre içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçlunun itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
Davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile, davalı tarafından ... 8. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra takibine yöneltilen itirazın 57.156,66 TL asıl alacak yönünden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 3.904,37 TL ilam harcından peşin yatırılan 1.208,28 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.696,09 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Davacı tarafından yatırılan 1.208,28 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 8.230,37TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 6.375,51 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan 38,45 TL yargılama giderlerinden 16,48 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 29,20 TL başvuru harcı, 1.400,00 TL bilirkişi ücreti, 165,00 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 1.594,20 TL yargılama giderlerinden davanın kabulü oranında 910,77 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/11/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır