T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1142 Esas
KARAR NO: 2021/203
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/11/2016
KARAR TARİHİ: 09/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; davacı ...Ltd.Şti. ile davalı arasında bir factoring sözleşmesi akdedildiğini, taraflar arasındaki son factoring işleminin; müvekkilinin dava dışı ...-... unvanlı müşterisinden alacaklı olduğu 272.400,80 TL’nin 59.726,40.-TL’lik bölümünün davalıya temlik edilmesine ilişkin olduğunu, bu kapsamda davalı tarafından müvekkiline 56.343,41 TL’lik ödeme yapıldığını ve dava dışı şirket tarafından verilen 24.000,00 USD’lik çekin davalıya teslim edildiğini, ancak söz konusu çek bedelinin dava dışı şirket tarafından vadesinde ödenmediğini, bu nedenle söz konusu çekin davalı tarafından ilk olarak ... 5. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına, daha sonra ise yine ... 5. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına takip konusu yapıldığını, 30/11/2015 tarihinden başlanarak 06/06/2016 tarihine kadar 1 numaralı davacı tarafından davalıya toplamda 108.522,00 TL ödeme yapıldığı, 2 numaralı davacı tarafından ise 31/10/2016 tarihinde davalıya 27.605,00.-TL ödeme yapıldığını, bu kapsamda davalı tarafından başlatılan icra dosyalarına ilişkin borçların tamamının müvekkillerince ödendiğini, bu nedenle takip konusu 24.000,00.-USD’lik çekin istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... 5. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile 10/12/2015 tarihinde 24.372,00 USD’lik alacak için 1 numaralı davacı ...LTd.Şti. aleyhine icra takibi başlatıldığını, 30/05/2016 tarihinde ise 25.080,00 USD’lik alacak için yine ... 5. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirket kayıtlarına göre davacıların, 28/02/2015 tarihi itibarıyla 132.146,21 TL, temerrüt tarihi olan 30/09/2015 tarihi itibarıyla 153.013,63 TL borçlu durumda olduklarını, diğer yandan taraflar arasında akdedilen Faktoring Sözleşmesi kapsamında müvekkilinin %78,40 oranında temerrüt faizi talep etmeye hak kazandığını, diğer yandan davacılar tarafından yapılan toplam ödeme tutarının 138.526,64 TL olduğunu, davacılar tarafından her ne kadar ana para tutarının büyük bir kısmı ödenmiş ise de faize ilişkin olarak müvekkilinin dava tarihi itibari ile 167.783,14.-TL alacaklı durumda olduğunu belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.
Davaya konu ... 5 İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası getirtilip dosya arasına konulmuştur, incelendiğinde; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine 24.000,00 USD asıl alacak, 1.080,00 USD işlemiş faiz olmak üzere 25.080,00 USD'lik icra takibinde bulunulduğu görülmüştür.
Davaya konu ... 5 İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyasını sureti getirtilip dosya arasına konulmuştur, incelendiğinde; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu şirket aleyhine 24.000,00 USD asıl alacak, 1.080,00 USD işlemiş faiz olmak üzere 25.080,00 USD'lik icra takibinde bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce tarafların bildirmiş olduğu deliller toplanmış, faktoring sözleşmesi ve ödemeye ilişkin belgeler, icra dosyaları dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, borçlu olunmadığının tespiti ve çek istirdadı istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı şirket ile davalı faktoring şirketi arasında yapılan faktoring sözleşmesi uyarınca davacı şirket ve davacı kefil ...'un da icra dosyaları kapsamında davalıya borçlu olup olmadığı, icra takip şartlarının oluşup oluşmadığı, çekin iade koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Mahkememizin 22/09/2017 tarihli ara kararı gereğince dosya rapor hazırlanmak üzere bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 05/03/2018 teslim tarihli raporda özetle;
"Davacı şirket ile davalı şirket arasında faktöring işlemleri yapılması amacıyla 17.12.2010 tarihinde imzalanan 300,000,00 TL.lık sözleşme ile ticari ilişkinin başladığı, söz konusu sözleşmede diğer davalı ... müşterek borçlu ve müteselsil kefalet imzasının bulunduğu, Kredi sözleşme limitinin 500.000 TL.ye kadar yükseltildiği,
Davalı Şirketin ... 5.İcra Müdürlüğü ...Esas dosyasında Davacı Şirket, ... 5.İcra Müdürlüğü ...esas dosyasında ise davacı ... aleyhine 24.000 USD.lik çek ve ferileri karşılığı icra takibi başlattığı,
Davacıların ilk takip dosyası öncesi davalı şirkete borçlarının 153.453 TL olduğu, ikinci takip dosya tarihinde ise borcun 48.780,00 TL .ye düştüğü, davacıların ikinci takip başlangıç tarihinde kadar takip konusu karşılıksız çek takip TL tutarının çok üzerinde ödeme yaptıkları ve ödemelerin bu dosyaya ait olduğunun kabulü halinde bu dosyalar kapsamında borçlarının kalmadığının anlaşıldığı,
Muhterem Mahkemenin aksi görüşte olması halinde ise, davacıların dava tarihinde tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalı şirkete faizsiz 20.325.00 TL (şirket kayıtlarında 25.213,81 TL) borçlarının hesaplandığı,
Davacı ve davalı şirketin sunduğu ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter onayları olması nedeniyle takdir Mahkemeye ait olmak üzere delil niteliği taşıdığı" yönünde görüş ve tespitlerde bulunulmuştur.
Tarafların rapora ilişkin itirazları üzerine dosyamız Mahkememizin 30/03/2018 tarihli ara kararı gereğince, ek rapor hazırlanmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 27/06/2018 tarihli ek raporda özetle;
"Davalı şirketin 1.10.2015 tarihine göre temel borç ilişkisinden kaynaklanan toplam alacağının 131.379,68 TL olduğunun tespit edildiği,
Dava konusu olana ... Bankası ... şubesine ait ... no.lu 30.09.2015 tarihli 24.000 Amerikan Doları (Harç değeri 73.933.33 TL) ve 1.080,00 USD olmak üzere toplam 25.080,00 USD üzerinden davacı ... aleyhine ... 5.İcra Müdürlüğü ... esas dosyasında takip yapıldığı,
Davacı şirket ile davalı şirket arasında faktöring işlemleri yapılması amacıyla 17.12.2010 tarihinde imzalanan 300,000,00 TL.lık sözleşme ile ticari ilişkinin başladığı, söz konusu sözleşmede diğer davalı ... müşterek borçlu ve müteselsil kefalet imzasının bulunduğu, Kredi sözleşme limitinin 500.000 TL.ye kadar yükseltildiği,
Davalı şirketin tespit edilen 131.379,68 TL alacak tutarına yıllık % 76,40 faiz oranı üzerinden yapılan ödemeler de dikkate alınarak yapılan hesaplamalarda,
Davalı şirketin temel borç ilişkisinden kaynaklanan 1.10.2015 tarihine göre toplam 131.379,68 TL tutar için herhangi bir icra takibi yapmadığı dolayısıyla yapılan ödemelerin öncelikle faize mahsubu şekilde bir hesap yapılamayacağı, borcun takip ve dava tarihine göre ayrı ayrı faiz hesabı yapılabileceği,
Davacıların takip tarihinde 22.857,04 TL asıl alacak, 47.719,73 TL işlemiş faiz ve 2.385,99 TL gider vergisi olmak üzere davalı şirkete toplam 70.962,76 TL borçlu olduklarının hesaplandığı,
Aynı şekilde dava tarihinde davacıların toplam 53.253.39 TL faiz ve gider vergisinden ileri gelen bir borcu olduğunun hesaplandığı,
Dolayısıyla davacıların davalı şirkete gerek takip ve gerekse dava tarihinde borçlu oldukları" yönünde görüş ve tespitlerde bulunulmuştur.
Mahkememizin 05/10/2018 tarihli ara kararı gereğince dosyamız 2. kez ek rapor hazırlanmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 10/12/2018 tarihli ek raporda özetle;
"Önceki raporda Davalı şirketin 1.10.2015 tarihine göre temel borç ilişkisinden kaynaklanan toplam alacağının 131.379,68 TL olduğuna ilişkin yapılan tespitte herhangi bir değişiklik yapılamadığı,
Faiz oranları üzerinde toplanan itirazlar dikkate alınarak davacıların yıllık % 14, davalının yıllık % 76,40 oran talebi üzerinden, davacı şirketin ... 5.İcra Müdürlüğü ... dosyasında 10.12.2015 takip tarihine göre, Davacı kefil ...’un ... 5.İcra Müdürlüğü ... dosyasındaki 30.05.2016 takip tarihine göre davacıların borç/alacak tutarının aşağıdaki iki şıkta yeniden gösterildiği, hesaplamalara Tahsil harcı, icra masrafları ve vekalet ücretinin dahil olmadığı,
a)Davacıların temerrüde düşmedikleri beyanıyla yıllık % 14 faiz oranı üzerinden faiz yürütülmesi talebinin kabulü halinde ;
Davacı şirketin ... 5.İcra Müdürlüğü ... e dosyası takip tarihinde (10.12.2015) davalı şirkete 128.379,68 TL asıl alacak ve 3.744,24 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 132.123.92 TL, dava tarihinde ise toplam 5.881,38 TL borcunun hesaplandığı,
Davacı ...’un ... 5.İcra Müdürlüğü ... e dosyası takip tarihinde (30.05.2016) davalı şirkete 22.857,04 TL asıl alacak ve 7.451,76 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 30.308,80 TL, dava tarihinde ise toplam 5.881,38 TL borcunun hesaplandığı,
b)Davacıların temerrüde düştüklerinin kabulü halinde yıllık % 76,40 faiz oranı üzerinden faiz yürütülmesi talebinin kabulü halinde;
Davacı şirketin ... 5.İcra Müdürlüğü ... e dosyası takip tarihinde (10.12.2015) davalı şirkete 128.379,68 TL asıl alacak ve 20.432,88 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 148.812,56 TL, dava tarihinde ise toplam 53.253,39 TL borcunun hesaplandığı,
Davacı ...’un ... 5.İcra Müdürlüğü ... e dosyası takip tarihinde (30.05.2016) davalı şirkete 22.857,04 TL asıl alacak ve 50.105,72 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 72.962,76 TL, dava tarihinde ise toplam 53.253,39 TL borcunun hesaplandığı,
Dolayısıyla davacıların davalı şirkete gerek takip tarihlerinde ve gerekse dava tarihinde borçlu oldukları" yönünde görüş ve tespitlerde bulunulmuştur.
Mahkememizin 05/03/2019 tarihli ara kararı gereğince dosyamız yeniden mali müşavir, bankacı ve faktoring konusunda uzman bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 27/06/2019 teslim tarihli raporda özetle;
"Davalı şirketin 1.10.2015 tarihine göre temel borç ilişkisinden kaynaklanan toplam alacağının 139.334.80 TL olduğunun tespit edildiği,
Dava konusu olana ... Bankası ... şubesine ait ... no.lu 30.09.2015 tarihli 24.000 Amerikan Doları (Harç değeri 73.933.33 TL) ve 1.080,00 USD olmak üzere toplam 25.080,00 USD üzerinden davacı ... aleyhine ... 5.İcra Müdürlüğü ... esas dosyasında takip yapıldığı,
Davacı şirket ile davalı şirket arasında faktöring işlemleri yapılması amacıyla 17.12.2010 tarihinde imzalanan 300,000,00 TL.lık sözleşme ile ticari ilişkinin başladığı, söz konusu sözleşmede diğer davalı ... müşterek borçlu ve müteselsil kefalet imzasının bulunduğu, Kredi sözleşme limitinin 500.000 TL.ye kadar yükseltildiği,
Davalı şirketin tespit edilen 139.334.80TL alacak tutarına yıllık % 48.48 faiz oranı üzerinden yapılan ödemeler de dikkate alınarak yapılan hesaplamalarda,
Davalı şirketin temel borç ilişkisinden kaynaklanan 1.10.2015 tarihine göre toplam 139.334.80 TL tutar için herhangi bir icra takibi yapmadığı dolayısıyla yapılan ödemelerin öncelikle faize mahsubu şekilde bir hesap yapılamayacağı, borcun takip ve dava tarihine göre ayrı ayrı faiz hesabı yapılabileceği,
Takip tarihine göre, davalı faktöring şirketinin 69.625.20 TL asıl alacak, 1.534.52 TL işlemiş faiz ve 76.73 TL gider vergisi olmak üzere toplam 71.236.45 TL alacağının hesaplandığı,
Dava tarihine göre ise davalı şirketin 58.793.75 TL asıl alacak, 1.900.21TL işlemiş faiz ve 95.01 TL gider vergisi olmak üzere toplam 60.788.97 TL davalı faktöring şirketin alacağının hesaplandığı,
Dolayısıyla davacıların davalı şirkete gerek takip ve gerekse dava tarihinde borçlu oldukları" yönünde görüş ve tespitlerde bulunulmuştur.
Rapora yönelik itirazlar üzerine Mahkememizin 26/11/2019 tarihli ara kararı gereğince dosyamız ek rapor hazırlanmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi ler tarafından ibraz edilen 22/06/2020 tarihli ek raporda özetle;
"Davalı şirketin 1.10.2015 tarihine göre temel borç ilişkisinden kaynaklanan toplam alacağının 153.012.63TL olduğunun tespit edildiği,
Dava konusu olana ... Bankası ... şubesine ait ... no.lu 30.09.2015 tarihli 24.000 Amerikan Doları (Harç değeri 73.933.33 TL) ve 1.080,00 USD olmak üzere toplam 25.080,00 USD üzerinden davacı ...aleyhine ... 5.İcra Müdürlüğü ... esas dosyasında takip yapıldığı,
Davacı şirket ile davalı şirket arasında faktöring işlemleri yapılması amacıyla 17.12.2010 tarihinde imzalanan 300,000,00 TL.lık sözleşme ile ticari ilişkinin başladığı, söz konusu sözleşmede diğer davalı ... müşterek borçlu ve müteselsil kefalet imzasının bulunduğu, Kredi sözleşme limitinin 500.000 TL.ye kadar yükseltildiği,
Davalı şirketin tespit edilen 153.012.63TL alacak tutarına yıllık % 48.48 faiz oranı üzerinden yapılan ödemeler de dikkate alınarak yapılan hesaplamalarda,
Davalı şirketin temel borç ilişkisinden kaynaklanan 1.10.2015 tarihine göre toplam 153.012.63 TL tutar için herhangi bir icra takibi yapmadığı dolayısıyla yapılan ödemelerin öncelikle faize mahsubu şekilde bir hesap yapılamayacağı, borcun takip ve dava tarihine göre ayrı ayrı faiz hesabı yapılabileceği,
Takip tarihine göre,87.986.51 TL asıl alacak, 2.152.69 TL işlemiş faiz ve 107.63 TL BSMV olmak üzere toplam 90.246.83 TL davalı faktöring şirketin alacağının hesaplandığı,
Dava tarihine göre ise davalı şirketin 81.802.42 TL asıl alacak, 2.643.85 TL işlemiş faiz ve 132.19 TL gider vergisi olmak üzere toplam 84.578.47 TL davalı faktöring şirketin alacağının hesaplandığı,
Dolayısıyla davacıların davalı şirkete gerek takip ve gerekse dava tarihinde borçlu oldukları" yönünde görüş ve tespitlerde bulunulmuştur.
Bu kapsamda yapılan yargılama, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; alınan tüm kök ve ek bilirkişi raporlarının davacıların borçlu olup olmadıkları noktasında aynı yönde tespit ve değerlendirmeler içerdiği, birbirleriyle uyumlu olduğu, mahkememizce itibar edilebilir bulunduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve HMK'nın 193.maddesi doğrultusunda banka kayıtlarının esas alınması gerektiği, buna göre davacıların dava ve takip tarihleri itibariyle davalıya borçlu olduklarının, menfi tespit istemlerinin ve çek istirdadı taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurumuştur.
HÜKÜM:Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihine göre alınması gereken 59,30 TL harcın peşin alınan 1.389,43 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.330,13 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davalı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince belirlenen 11.376,80 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 2.100,00 TL bilirkişi ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7-Davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 09/03/2021
Katip
(e-imza)
Hakim
(e-imza)