T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1174 Esas
KARAR NO: 2021/192
DAVA: Tazminat (Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/12/2016
KARAR TARİHİ: 04/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından ... İli, ... İlcesinde jeotermal elektrik üretim santralı kurduğunu, araç ve ekipmanlarının Almanya'da bulunun ... tarafından temin edilmesi, kurulması test ve devreye alma aşamalarından sonra müvekkiline teslimi hususunda 9.250.000,00 USD bedelli sözleşme akdedildiğini, santralin taşınması, sahaya teslimi, mantajı ve test aşamasında gerçekleşebilecek terör, yangın, deprem gibi olaylarla ile santralin kurulumu testi ve devreye alma aşamalarında doğabilecek tüm zarar ve hasarların teminat altına alınması için müvekkili tarafından davalı sigorta şirketi ile ... tarihinde ... nolu Montaj All Risk Sigorta poliçesi akdedilerek doğabilecek tüm risklerin 9.650.000 USD limit ile teminat altına alındığını, santral kurulumu devam ederken yapılan kontrollerde tank içindeki yağa su karıştığı, su nedeni ile tankdaki yağın kullanılamaz hale geldiğini, tank ve dişli grubunda paslanma oluştuğunu tespit etmeleri üzerine bu durumu davalı sigorta şirketine ihbar ettiklerini, sigorta şirketi tarafından sahaya gönderilen ilk eksperin teknik bilgisi olmadığından yerine başka bir eksperin çağrıldığını ancak bu aşamada Bakanlık Müfettiş Kurulunun saha incelemesi için verdiği randevu yaklaştığından müvekkili tarafından eksper incelemesinden sanra davalı sigorta şirketine bilgi verilmesi, hasarın müvekkil tarafından bizzat karşılanması ve daha sonra sigorta şirketinden talep edilmesini kararlaştırdıklarını, makinede meydana gelen hasarın müvekkil şirket tarafından yapılarak hasarın giderilmesinde müvekkili şirket tarafından yapılan masrafların rapor ve faturalarla belgelediklerini, hasarın giderilmesinden sonra montaj aşamasının tamamlanarak test aşamasına geçildiğini, 2015 yılı Ekim ayında test çalışmaları devam ederken vakum pompası arızalanarak kilitlendiğini, yapılan incelemede pompanın hasar gördüğü, sızdırmazlık salmastralarının kırıldığını, türbindeki bütan gazı ile redüktördeki yağın birbirine karıştığını tespit ettiklerini ve bu durumu da sigorta şirketine bildirdiklerini, bakanlık müfettiş kurulunun inceleme randevusuna az bir zaman kaldığından bu hasarında müvekkili tarafından karşılanarak sigorta şirketinden talep edilmesinin kararlaştırılması üzerine müvekkili tarafından ikinci hasarında karşılanarak masraflara ilişkin ayrıntılı rapor oluşturduğunu, akabinde santralin test ve devreye alma aşaması devam ederken ulusal şebekede elektrik kesintisi olması halinde sistem kendisini idamesi amacıyla tasarlanan ... testi yapılırken ters yönlü elektriksel kuvvet neticesinde etkilenen sistemin arıza vermesiyle arıza oluştuğunu, yaptıkları incelemede şaft, şaft yatağı ve ...'in hasarlandığını tespit ettiklerini, bu son hasarında davalı sigorta şirketine bildirdiklerini, bu arazınında önceki arızalarda olduğu gibi işin aciliyeti nedeniyle müvekkili tarafından yapılması ve sigorta şirketinden talep edilmesinin kararlaştırıldığını ve daha önceki hasarlarda olduğu gibi hasarın müvekkili tarafından yapıldığını, meydana gelen hasarların hiçbirinde müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, müvekkili tarafından tüm bildirimlerin yasal süresi içinde yapıldığını, davalı sigorta şirketinin öncelikle sahaya gönderdiği eksperi değiştirdiğini, sonrasında görevlendirdiği eksperin hazırladığı raporu müvekkili ile paylaşmadığını ve akabinde 02/03/2016 tarihli yazı ile her üç hasara ilişkin tazminat taleplerinin reddedildiğini ve daha inceleme sona ermeden davalı sigorta şirketi tarafından sigorta poliçesinin feshedildiğini, sigorta şirketinin reddine ilişkin hirçbir gerekçesinin bulunmadığını, davalı sigorta şirketi tarafından tanzim edilen red yazısına karşı tüm dayanakların yeniden eklenerek 08/08/2016 tarihinde yeniden başvurduklarını ancak davalının bu başvuruya karşı cevap dahi vermediğini beyan ederek fazlaya ilişkin talep ve dava haklarını saklı tutarak dava konusu sigorta teminatı kapsamında hasarın müvekkil tarafından giderilmesi için yaptığı harcamaların şimdilik 500.000.TL nin sigorta ihbar tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tazminine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı Vekili Davasında:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği hasarların tamamının poliçe teminatları arasına girmediğini, her üç hasar değerlendirildiğinde 01/09/2015 tarihli hasarın müvekkiline 09/10/2015 tarihinde ihbar edildiğini müvekkili tarafından hasar dosyası oluşturularak gerekli incelemelerin yapıldığını düzenlenen eksper raporunda türbin dişli grubu yağmur suyu nedeniyle paslandığı, altında yer alan yağ kanalına akan paslı su tanka intikal ederek tankta bulunan hidrolik yağının evsafını bozduğu, Mayıs 2015 yılında şantiyeye ulaşan türbin yerine Eylül 2015 ayında monte edildiğinde dişli grubu muhafaza bloğunun üstünde yer alan 2 adet gözlem ve müdahale kapaklarından sızmış olan yağmur suyunun içeriye intikal etmesi sonucunda bahse konu hasarın olduğunu, türbinin montaj öncesinde 3 ay gibi bir süre şantiyenin açık alanında bekletildiğini ve bu esnada korozyona bağlı hasırın gerçekleştiği tespitinin yapıldığını, sonuç olarak hasarın ani ve beklenmedik olmadığını zaman içerisinde artarak meydana gelmesi nedeni ile hasarın teminat dışında olduğunu 27/10/2015 tarihli hasarın müvekkiline 02/11/2015 tarihinde ihbar edildiğini, oluşturulan hasar dosyasında yapılan incelemede bahse konu hasarın montaj konusu makinenin imalatından kaynaklandığının tespit edildiğini, poliçe özel şartları gereği teminata girmeyen hasar talebinin reddine karar verildiğini, 25/11/2015 tarihli hasarın müvekkiline aynı gün ihbar edildiğini müvekkili tarafından hasar dosyası oluşturularak gerekli incelemelerin yapıldığını, bahse konu ... Patentli ve özel tasarımlı Organik Rankine Çevrimi Santrali paket ünite olarak anahtar teslimi ihale edildiğini, hasarın tamamen ... Tasarımı ve test verilerine göre sorumluluğunda olduğunu, işçilik masraflarının muafiyet altında kaldığını, bu hasarında sözleşme genel şartlar 3.d maddesi geçerli olup montajı yapılan makinenin kendi bünyesindeki bozukluk teminat dışı olup üreticinin sorumluluğu ve garantisi altında olduğunu, sonuç olarak her üç hasarın açısından da poliçe teminatlarına giren bir durum bulunmadığını, müvekkil şirket tarafından verilen ret kararlarında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, ayrıca davacı tarafın iş bu dava açısından taraf ehliyeti bulunmadığını, dava konusu poliçede rehin alacaklısı olarak ... AŞ, ... şubesi yer aldığın, huzurdaki davanın bu banka tarafından ikame edilmesi gerektiğini, kabul anlamında olmamak üzere davacı tarafça ileri sürülen hasar rakamları ile fatura içeriklerinin gerçekle uyumlu olmadığını beyan ederek davanın reddine yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Deliller:
Sigorta poliçesi, eksper raporu, hasarlara ilişkin belgeler , faturalar, ticari defterler bilirkişi incelemesi, taraf açıklamaları ve tüm dosya kapsamı
Gerekçe :
Dava, montaj all risk sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Davacı ile ...' da bulunan dava dışı ... arasında ... İli, ... İlcesinde kurulacak jeotermal elektrik üretim santralinin araç ve ekipmanlarının temin edilmesi, kurulması test ve devreye alma aşamalarından sonra teslimi hususunda 9.250.000,00 USD bedelli sözleşme imzalanmıştır.
Santralin taşınması, sahaya teslimi, mantajı ve test aşamasında gerçekleşebilecek terör, yangın, deprem gibi olaylarla ile santralin kurulumu testi ve devreye alma aşamalarında doğabilecek tüm zarar ve hasarların teminat altına alınması davalı sigorta şirketi ile ... tarihinde ... nolu Montaj All Risk Sigorta poliçesi akdedilerek doğabilecek tüm risklerin 9.650.000 USD limit ile teminat altına alınmıştır.
Uyuşmazlık, hasarların teminat kapsamında kalıp kalmadıkları ve uygulanması gereken muafiyet oranı ile tazminat miktarına ilişkindir.
Taleple bağlı kalınarak uyuşmazlığın niteliğine uygun konusunda uzman bilirkişilerden uzmanlık raporu alınmıştır. Alınan raporda hasarların meydana gelmesinde davacının kusurunun bulunmadığı, üretici firmanın kusurlu bulunduğu ve % 10 muafiyet uygulanması gerektiği görüşlerine yer verilmiştir.
Poliçede test aşamasında muafiyet sınırı hasarın % 10, minimum 25.000 USD olduğu, doğal afetler, bakım, yangın, hırsızlık olaylarında % 10 olduğu, diğer hasarlarda ise % 5 olduğu düzenlenmiştir. Her bir olay yönünden ayrı ayrı 25.000 USD muafiyet uygulanacağınına ilişkin poliçede açık bir hüküm bulunmadığından bu miktar toplam muafiyet miktarı olarak kabul edilmiştir.
Rizikonun teminat dışı kaldığının ispat yükü davalı sigorta şirketindedir. Mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesi ve dosya içeriğindeki deliller ile hasarın teminat kapsamında olduğu, davalı tarafın bunun aksini ispatlayamadığı anlaşılmıştır.
İşin yapımı esnasında teminat kapsamında kalan 3 farklı hasar oluşmuştur. Hasarlar tesisisin kurulum aşamasında meydana geldiğinden zarar hasar anına göre hesaplanmıştır.
Birinci hasara ilişkin;
01.09.2015 tarihli 11/540392 numaralı hasar dosyası; bilirkişi tarafından yukarıda belirtilen hasar doğal afetler sonucu oluşan hasar olarak değerlendirilmiş ve bu nedenle muafiyet miktarının 10.000,00 USD olduğu belirlenmiştir. Ancak dosya içeriğinde doğal afet olarak kabul edilebilecek miktarda yağmur yağdığını gösterir bir delil bulunmamaktadır. Bu nedenle yağmur doğal afet olarak kabul edilmemiş ve hasar poliçede yer alan diğer hasarlar başlığı altında düzenlenen test ve deneme aşaması öncesi oluşan hasar kabul edilerek muafiyet oranı 5.000 USD olarak uygulanmıştır.
Yapılan bilirkişi incelemesi ile meydana gelen zararın 219.192,31 TL olduğu tespit edilmiştir. 5.000 USD muafiyet oranı (5.000*2,72=13.600) uygulandığından zarar miktarı 205.592,13 TL olarak belirlenmiştir.
İkinci ve üçüncü hasara ilişkin;
Bilirkişi incelemesi ve dosya içeriği ile bu iki hasarın test aşaması hasarı olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda raporda da belirtildiği üzere bu iki hasara % 10 muafiyet oranı uygulanmıştır.
Bilirkişi incelemesi ile ikinci hasarda meydana gelen zararın 278.768,04 TL olduğu, % 10 muafiyet (27.876,04 TL) düşümü ile toplam zararın 250.891,23 TL olduğu belirlenmiştir.
Üçünci hasarda meydana gelen zararın 56.780,00 TL olduğu, % 10 muafiyet (5.678,00 TL) düşümü ile toplam zararın 51.102,00 TL olduğu belirlenmiştir.
Hükme esas alınan bilirkişi raporu (Birinci hasara ilişkin muafiyet oranı % 5 kabul edilmekle) ve dosya içeriğindeki belgeler ile hasarların meydana gelmesinde davacının kusurunun bulunmadığı, hasarların garanti kapsamında kalmayıp teminat kapsamında kaldıkları, davalının poliçe limitleri dahilinde sorumluluğunun bulunduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla somut olayda üç hasar için toplam zararın 507.585,36 TL olduğu hesaplanmıştır. Taleple bağlı kalınarak 500.000 TL nin temerrüt tarihi olan 23/11/2015 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-) Davanın Kabulü ile 500.000 TL nin temerrüt tarihi olan 23/11/2015 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-)Karar tarihine göre alınması gereken 34.155,00.TL. Karar ve ilam harcından peşin alınan 8.538,75.TL. Peşin. harcının mahsubu ile bakiye 25.616,25.TL. harcın davalıdan tahsili ile HAZİNE ADINA İRAD KAYDINA,
3-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 42.050,00.TL. nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-)Davacı tarafından yapılan toplam 12.512,95.TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-)Taraflarca yatırılan, bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 04/03/2021
Başkan
(e-imza)
Üye
(e-imza)
Üye
(e-imza)
Katip
(e-imza)
Peşin Harç : 8.538,75,- TL
Başvuru Harcı : 29,20 .- TL
Vekalet Harcı : 4,20 .- TL
Bilirkişi Ücreti : 3.600,00.- TL
Posta Giderleri : 340,70.- TL
Toplam: 12.512,95.- TL