T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1277 Esas
KARAR NO: 2019/209
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2016
KARAR TARİHİ: 11/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından ... 4. İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosyası üzerinden faturaya dayalı olarak müvekkili aleyhine icra takibi başlatılmış ise de, dayanak faturaya konu işlerin eksik ve ayıplı olması nedeni ile müvekkilinin davalıya bu miktar kadar borcu bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından imalatı yürütülmekte olan binada bulunan 18 adet dairenin iç kapı ve mutfak işlerinin imalatının davalı tarafından üstlenildiğini ve taraflar arasında buna ilişkin 22.09.2014 tarihli satış sözleşmesi başlıklı matbu form imzalandığını, form içeriğinde imalatı ve montajı yapılacak işlerin adet ve kalitesinin belirlendiğini, toplam iş bedeli olarak KDV dahil 138.000,00 TL üzerinde mutabakat sağlanmış olup bu bedelin 18.000,00 TL lik bölümünün iş bitiminde ödenmesi kararlaştırıldığını, buna göre üstlenilen ana iş dağılımı 36 adet camlı ahşap kaplama kapı, 90 adet camsız ahşap kaplama, 18 adet mutfak, komple, 18 adet portmanto, 18 adet banyo dolabı ve çamaşır makinası modülü şeklinde olduğunu, dava konusu miktarın iş tesliminde ödenmesi gereken bedel olduğunu, davalı üstlendiği işi sözleşmeye uygun teslim edemediği için talep hakkı bulunmadığını, davalı şirketin üstlenilen işlerin bir bölümünün taahhüt edilen kalitede imal ve montajının gerçekleştirilmediğini, bir bölüm işlerin de eksik imal edildiğini, sözleşmede 120.000,00 TL peşin ödenmesi ve 18.000,00 TL nin de iş bitiminde ödenmesi kararlaştırıldığını ancak taahhüt edilen işlerin gereği gibi imal edilmemiş olması, eksiklik ve ayıplar bulunması nedeniyle de bakiye ödeme yapılmamış olup davalının bu bakiye miktara ilişkin talebi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davalının eksik ve ayıplı imalatının, belirli aşamalarda ve birden fazla olacak şekilde kendisine hatırlatıldığını ve sözleşme gereklerinin yerine getirilmesi gereğinin bildirilmiş olmasına karşın sonuç alınamadığını, toplam zararın müvekkili tarafından ödenmemiş olan 18.000,00 TL den daha yüksek olmasına karşın bugüne kadar davalıdan bu yönde bir talepte bulunulmadığını, bu nedenle yapılacak yargılama sonucunda müvekkilinin uğradığı zararın dava konusu olan 18.000,00 TL den daha yüksek olduğunun tespiti halinde, tespit edilecek miktarın istirdadı talep haklları saklı tuttuklarını, sözleşme ve fatura içeriğinin uyumsuz olduğunu, davalının eksik ve ayıplı imalatı fatura içeriğine göre kabul ettiğini, dava konusu edilen alacak için davalı tarafından düzenlenmiş olan ve icra takibine dayanak yapılan 15.04.2015 tarihli fatura içeriğinin de gerçeği yansıtmadığını, fatura her ne kadar sözleşmede belirlenmiş olan 138.000,00 TL olarak düzenlenmiş ise de içeriğinde yer alan açıklamaların sözleşmeye uygun olmadığını, sözleşmede yer alan imalat bilgisi ile faturada bulunan bilgi karşılaştırıldığında davalının sözleşmeye uygun fatura düzenlemediğinin net bir şekilde anlaşılacağını, sözleşmede kapı ve mutfak tezgâhı imalatı da üstlenilmiş olmasına rağmen bu kalemlerin faturada hiç belirtilmediğini, buna karşılık mutfak dolabı (6*18=) 108 m2 olması gerekirken faturada dört katı fazla oranda, 438 m2 olarak belirtilerek birim fiyat uygulandığını, bu şekilde, fatura bedeli mutfak dolabı metrajının yüksek tutulması ile sözleşme bedeline uygun hale getirildiğini, kapıların ve mutfak tezgâhının faturaya konu edilmemesinin eksik ve ayıplı imalatın davalı tarafından dolaylı olarak kabulü anlamına geldiğini ileri sürerek dava konusu icra dosyasına konu edilen icra takibinde talep edilen alacak nedeni ile müvekkilin borçlu olmadığının tespitine, davalı yanın eksik ve ayıplı imalatta rağmen, iş teslimi şartına bağlı olan bakiye ödemeyi istemekte haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle %20 den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkili şirket arasında bulunan ticari ilişki sebebi ile müvekkilinin davacıdan 15.04.2015 tarihinde düzenlenen 138.000,00.-TL bedelli faturadan kaynaklı 18.000,00.-TL bakiye alacağı bulunduğunu, davacı borçlu iddialarının aksine, sözde eksik veya ayıplı işlemlere karşı müvekkiline herhangi bir ihtar ve/veya beyanda bulunulmadığını, sırf bu hususun bile müvekkilinin edimlerini taahhüt ettiği şekilde yerine getirdiğini kanıtlar nitelikte olduğunu, faturada müvekkilinin üstlendiği edimlerin taslak kalemler halinde açıklandığını, faturanın irsaliyeli olarak 15.04.2015 tarihinde düzenlendiğini, söz konusu faturanın herhangi bir unsurunda eksiklik olmadığı gibi bahsi geçen sözleşme ile fatura arasında uyumsuzluk bulunmadığını, davacı borçlu tarafından da dava tarihine kadar faturaya karşı herhangi bir itirazda bulunulmamış olup işbu fatura uyarınca da ödemeler gerçekleştirildiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası, taraflar arasında imzalanan sözleşme, fatura örnekleri, mahallinde yapılan keşif sonucu aldırılan inşaat mühendisi bilirkişi raporları, mali müşavir ve sözleşme uzmanı bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 72.maddesine dayalı menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasından dolayı davacının borçlu olup olmadığı, borçlu ise borç miktarının ne kadar olduğu, taraflar arasındaki sözleşmeden dolayı karşılıklı edimlerin yerine getirilip getirilmediği hususlarındadır.
İlgili ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davalı alacaklı tarafından 18.000,00 TL asıl alacak, 1.092,58 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 19.092,58 TL fatura alacağının icra giderleri, vekâlet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek % 10,50 avans faiziyle birlikte tahsili amacı ile icra takibi başlatıldığı ve takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 22/09/2014 tarihli Satış Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeye göre yapılacak işin 18 dairede Kapı, Mutfak Dolabı, Portmanto, Banyo Dolabı, Çamaşır Makinesi Modülü olarak belirlendiği, Ürün Satış Fiyatı: 138.000,00 TL KDV dahil, Ödeme Şekli: 120.000,00 TL üç çekle, bakiye 18.000,000 TL işbitimi nakit olarak ödeneceği hususlarının düzenlendiği anlaşılmıştır.
Deliller toplandıktan sonra inşaat mühendisi bilirkişi ile mahallinde keşif yapılmış, bilirkişi ... tarafından mahkememize sunulan kök ve ek raporlarda özetle; Sözleşme konusu işlerin yapılmış olduğu ancak kapıların renginde ton faklılıklarının bulunduğu, mutfak tezgahının da akrilik esaslı olması gerekirken akrilik boyalı olarak imal edildiği, metraj konusunda taraflar arasında bir anlaşmazlık bulunmamakta olup uyuşmazlığın, imalatın aynının faturaya yansıtılmadığı yönünde olduğu, Yapı İşleri Genel Şartnamesi madde 41 de: "Geçici kabul için yapılan incelemede teknik olarak kabulünde sakınca görülmeyen ve işin idareye teslimi ve kullanılmasını ve/veya işletilmesini engellemeyen, giderilmesi de mümkün olmayan veya fazla harcama ile ve zaman kaybını gerektiren kusur ve eksiklikler görülecek olursa hakediş veya teminatından uygun görülecek bir bedel kesilmek şartı ile iş idare tarafından bu haliyle kabul edilebilir, "dendiği, bu kesinti miktarının Geçici Kabul teklifinde zikredilen %5 oranı ile sınırlı olduğu, 6098 sayılı TBK 474-475-477 maddeleri, Yapı İşleri Genel Şartnamesi 41. madde hükümleri ve de 4735 sayılı Kamu İhale Yasasının 36. maddesi gereği sözleşme bedeli üzerinden %5 indirim/mahsup yapılabileceği, kapı imalatı için toplam 1.260. TL, mutfak tezgahları için toplamda 10.080.-TL, her iki imalat için 1.260 + 10.080 = 11.340.-TL kesinti yapılabileceği beyan edilmiştir.
İnşaat Mühendisi tarafından düzenlenen rapor sonrasında ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılmak suretiyle rapor düzenlemeleri için dosya sözleşmeler konusunda uzman Doç. Dr. ... ile mali müşavir ...'e tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından sunulan raporda özetle; Davacı şirketin ibraz edilen 2015 yılı ticari defterlerinde davacı şirket 15.04.2015 tarih itibariyle davalı şirkete 18.000,00 TL borçlu iken borcunu kapattığı, davalı şirket ticari defter kayıtlarında, davalı şirketin 138.000,00 TL tutarındaki faturasının defterlerde kayıtlı olduğu ve fatura bakiyesi 18.000,00 TL’nin davacı tarafça ödenmediği, Davacının 18.000 TL bakiyenin ödenmediğini ikrar ettiği, davacı tarafın ödeme yapılmamasını davalı şirketin üstenilen işlerin bir bölümünü taahhüt edilen kalitede imal ve montajını gerçekleştirmemesine, bir bölüm işlerin de eksik imal edilmesine bağladığı, Teknik Bilirkişi tarafından tespit edilen kesinti tutarı dikkate alındığında, davalı şirketin icra takibinde talep edebileceği tutarın 6.660 (18.000 TL – 11.340 TL) TL olduğu beyan edilmiştir.
Bilirkişi Raporları, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişlidir.
MK 6. maddesi gereğince bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur. İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Menfi tespit davasında borçlu, borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa bu durumda ispat yükü davalı alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme ile düştüğünü ileri sürüyorsa ispat yükü doğal olarak davacı borçluya düşer.
Somut olayda, davacı borçlu borçlanma iradesi bulunmakla birlikte davalı şirketin üstenilen işlerin bir bölümünü taahhüt edilen kalitede imal etmemesi ve montajını gerçekleştirmemesi, bir bölümünü de eksik imal etmesi nedeni ile davalının faturaya yansıttığı ve talep ettiği kadar borcu olmadığını ileri sürdüğünden ispat yükü davacı borçludadır. Davacının taraflar arasındaki sözleşmeye konu işleri teknik olarak kabulünde sakınca olmayan, teslimini ve kullanılmasını ve/veya işletilmesini engellemeyen, giderilmesi de mümkün olmayan kusur ve eksikliklerle birlikte kabul etmekle beraber yasal mevzuat gereği nesafet kesintisi uygulayabileceği ve bu miktarın da 11.340 TL olacağı kanıtlanmış, kısa kararda yapılan maddi hatalar HMK 304.maddesi gereğince tashih edilerek dayanak alınan bilirkişi raporlarında tespit edilen miktarlar çerçevesinde davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile, davacının ... 4. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına konu asıl alacağın 11.340,00 TL si yönünden borçlu olmadığının tespitine, 6.660,00 TL asıl alacak üzerinden takibin takip tarihinden itibaren aynı şartlarda devamına, davacının tazminat talebinin davalının kötüniyetli olduğu kanıtlanamadığından reddine, takibin durdurulmasına karar verilmediğinden davalının tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
Davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile, davacının ... 4. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı icra dosyasına konu asıl alacağın 11.340,00 TL si yönünden borçlu olmadığının tespitine, 6.660,00 TL asıl alacak üzerinden takibin takip tarihinden itibaren aynı şartlarda devamına, davacının ve davalının tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 774,63 TL ilam harcından peşin yatırılan 432,47 TL harcın mahsubu ile bakiye 342,16 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Davacı tarafından yatırılan 432,47 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 2.725,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 2.725,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 29,20 TL başvuru harcı, 253,80 TL keşif harcı, 2.080,00 TL bilirkişi ücreti, 350,00 TL keşif yol ücreti, 165,00 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 2.878,00 TL yargılama giderlerinden davanın kabulü oranında 1.288,76 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye masrafın davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.11/03/2019
Katip ...
Hakim ...