T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/21 Esas
KARAR NO: 2018/1049
DAVA: Menfi Tespit (Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 27/04/2010
KARAR TARİHİ: 12/10/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili İstanbul 1. Tüketici Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; davacının davalı şirkete ait iletişim şirketinden toplam 10 adet telefon hattı satın aldığını, bu telefonlardan ... ve ... nolu telefonların aylık abone bedeli 17.000 TL diğer ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... nolu telefonların aylık ücretinin de 49, 000 TL olarak belirlendiğini ilk ay görüşme ücreti 8 telefon için 400 olması gerekirken 630,00 TL fatura geldiğini bu durumun şirkete bildirildiğini ve yanlışlık olduğunu bir sonraki ayda düzeltileceğinin sözlü olarak bildirilerek tüm telefonları diğer ileştişim şirketine naklettiğini, davalı şirket toplam 8 adet telofonun diğer operatöre nakledilmesi nedenile ile davacıya toplam 5.519,10 TL'lik 05/02/2010 ödeme tarihli fatura göndererek bu faturanın ödenmesini, ödeme yapılmadıgı takdirde yasal işlem yapılacağının ihtar edildiğini, davacının bu şekilde borcu olmadığını, sözleşme davacıya teslim edilmediğinden bu şekilde cezai şartın da bir anlamın kalmadığını, bu nedenle kullanılmayan döneme ilişkin 5.519,10 TL'lik 05/02/2010 ödeme tarihli faturadan dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili İstanbul 1. Tüketici Mahkemesine verdiği cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; davacı tarafın 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde tüketici sıfatının olmadığını, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davalı borçlu aleyhine gerçekleştirilmiş olan borçlunun korunmaya değer güncel hukuki yararı olmadığı için menfi tespit davası açmakta hukuki yararının olmadığını, davacının dava dilekçesinde itiraz etmiş olduğu faturanın kaynağının belirtilmediğini, dava dilekçesinde belirtilen faturanın kaynağının belli olmadığı, davacı tarafın 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında kanun çerçevesinde Tüketici sıfatının bulunmadığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İstanbul 1. Tüketici Mahkemesi'nce yapılan değerlendirme sonucu 21/01/2013 tarih ve 2010/505 Esas 2013/3 Karar sayılı kararıyla; davanın ticaret mahkemesinin görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosya tevzi bürosu tarafından mahkememize tevzi edilmesi üzerine mahkememiz esasına kayıt edilerek yargılamaya devam olunmuştur.
... 29 İcra Müdürlüğü'nün ( Şişli 4. İcra Müdürlüğü'nün 2010/19643 ) ... Esas sayılı icra dosyasının sureti getirtilip incelendiğinde; davalı alacaklı ...tarafından davacı borçlu ... aleyhine icra takibinde bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce (Kapatılan İstanbul 41. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce) yapılan yargılama sonucunda Mahkememizin (Kapatılan İstanbul 41. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin) 03/12/2013 tarih ve 2013/89 Esas, 2013/274 Karar sayılı kararımız ile; davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce (Kapatılan İstanbul 41. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce) verilen 03/12/2013 tarih ve 2013/89 Esas, 2013/274 Karar sayılı kararın temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay'a gönderilmiş olup Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 07/10/2015 tarih ve 2015/8800 esas, 2015/15337 karar sayılı bozma ilamı ile;'' Hakkı ihlal edilen bir kişi davacı olarak mahkemeye başvurup hukuki korunma talep edebilir. Ancak, davacının hukuki korunma talep edebilmesi için korunmaya değer bir yararının bulunması gerekir.
Davacının dava hakkına sahip bulunması mahkemeden hukuki koruma isteyebilmesi için yeterli değildir. Dava açan kişinin ayrıca dava açmakta hukuki bir yararı bulunmalıdır.
Kural olarak inşai davalarda ve eda davalarında hukuki yararın bulunduğu varsayılır. Davacı bu tür davalarda hukuki yararının bulunduğunu bildirmek ve ispat etmekle yükümlü değildir. Ancak şüphe halinde hukuki yararın mevcut olup olmadığı inceleme konusu yapılır.
Tespit davalarında bu arada menfi tespit davasında davacının davanın açılmasında hukuki yararı bulunmalıdır. Davacı menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunduğunu bildirmeli, açıklamalı ve gerekirse ispat etmelidir. (Kuru Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, 2001, c.II.s.1368; Hanağası Emel; Davada Menfaat, Ankara, 2009,s.314)
Davacı menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunduğunu ispat edemezse dava dava şartı olan hukuki yararın bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmelidir.
Somut olayda davacı, kendisine gönderilen fatura ve yasal takip uyarısı nedeniyle hakkında bir icra takibi yapılmadan eldeki davayı açmıştır.
Yapılmış bir icra takibi olmadan da borç tehdidi altında olan kişinin menfi tespit davası açabileceği, İcra iflas Kanununun 72/1.maddesinde açıkca düzenlenmiştir.
O halde, dava konusu olayda, hakkında davalı tarafından düzenlenen fatura ve yasal takip uyarısı bulunan davacının, davalı alacaklı tarafından başlatılan bir icra takibi öncesinde eldeki menfi tespit davasını açmakta hukuki yararı bulunduğunun kabulü ile işin esasının incelenmesi gerekirken, aksine düşüncelerle, davanın açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Bozma nedenine göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA,''gerekçesiyle mahkememizce verilen karar bozularak dosya mahkememize gönderilmiş olup mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam edilmiştir.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun olan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 07/10/2015 tarih ve 2015/8800 esas, 2015/15337karar sayılı bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizin 19/12/2017 tarihli ara kararı gereğince dosya rapor hazırlanmak üzere mali müşavir bilirkişi, haberleşme konusunda uzman bilirkişi ve akit uzmanı bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz 27/02/2018 teslim tarihli raporda özetle; Sayın Mahkeme tarafından, tarafımıza tevdii edilen 2016-21E noiu, Menfi Tespit konulu dosya muhteviyatı incelenmiş, tespitlerde bulunulmuştur. Buna göre; Davacının toplamda 10 adet hattryla ... İletişim A.Ş.’nin müşterisi olduğu, 8 adet hattı İçin Iştecelle Hoşgeldiniz Kampanyasına dahil olduğu, 12 aylık taahhütnamenin bitmesine 9 ay kala 9 hattını farklı operatöre taşıdığı, Ocak/2010 dönemine ait, borç bilgilerinde Iştecelle HoşgeJdiniz Kampanyası dahilindeki ilgili hatların kampanya kullanım miktarlarının aşılıp aşılmadığı bilgisinin dosya kapsamında ilgili hatların kullanım detayları olmadığı için tespit edilemediği, bu nedenle KDV, ÖİV dahil aylık 49 TL bedelin kampanya bitine kadar olan süre 9 ay için ödenmesi gerektiği, Davalının borçtu olarak belirttiği hatların toplam borcunun 2.240,6 TL olduğu, ... AŞ. tarafından sunulan borç bilgilerinde davacının ... numaralı hat için 126,54 TL ödeme yaptığı, Sonuç olarak davacının, davalı ...Ş.'ye 2.114,06 TL borçlu olduğu yönünde görüş ve kanatte bulunmuşlardır.
Bilirkişi raporu davacı vekiline ve davalı vekiline HMK 281 ve 186 madde meşruatlı davetiye ile tebliğ edilmiştir.
Mahkememizin 27/03/2018 tarihli ara kararı gereğince ek rapor düzenlenmesi için dosya bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 18/07/2018 teslim tarihli ek raporda özetle; Tüm dosya kapsamı, taraf beyanları, sunulan deliller incelenmiş ve aşağıda belirttiğimiz sonuçlara varılmıştır.1- Davalı tarafından sunulan ödeme tablosu incelendiğinde davacının dava konusu dokuz adet hatta ait Ekim/2009, Kasım/2009 ve Aralık/2009 fatura borçlarını ödediği tespit edilmiştir. 2- Mahkemeye sunulan konuşma detay süreleri, fatura dönemleri şeklinde incelendiğinde davacının kampanya dahilindeki konuşma sürelerini aşmadığı ve dava konusu telefon hatlarına ilişkin süre sınırı aşımı olmadığı halde faturalarda Yurtiçi kullanım ücreti yansıtıldığı anlaşılmaktadır. 3- Elektronik Haberleşme Kanunu Madde 50 doğrultusunda hatalı olan faturalar için sorumlu olmayan davacının, hatlarını farklı operatörlere taşımasından kaynaklanan faturalar için sorumlu tutulamayacağı belirtilmektedir. 4- ... İletişim A.Ş. tarafından sunulan borç bilgilerinde davacının ... numaralı hat için 126,54 TL ödeme yaptığı görülmektedir.5- Dava konusu hatlar için toplam fatura borcu 44,2 TL olarak hesaplanmıştır. 6- Davacının davalıya 126,54 TL ödeme yaptığı dikkate alındığında, davacının davalıdan 82,34 TL alacaklı olduğu yönünde görüş ve kanaatte bulunmuşlardır.
Bilirkişi ek raporu davacı vekiline ve davalı vekiline HMK 281 ve 186 madde meşruatlı davetiye ile tebliğ edilmiştir.
TÜM DOSYA KAPSAMINDAN: Dava abonelik sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit davasıdır.
Davacı ... 02.10.2009 tarihinde,..., ..., ..., ..., ..., ...,... ,..., ..., ... numaralı telefon hatlarını ... AŞ.'ye taşıma amaçlı, Kurumsal Aboneler İçin Numara Taşıma Talep Formuyla başvuruda bulunmuştur.
Davacı 01.10.2009 tarihinde; ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...numaralı telefon hatları için ... ’e Hoşgeldlniz Kampanyası Taahhütnamesini imzalamıştır.
...'e Hosgeldiniz Kampanyası Taahhütnamesine göre:
Madde 3:"Kampanya kapsamındaki hat/hatlarımızı, bu hatlara gönderilen "kampanya katılım onay mesaji"nın gönderim tarihinden itibaren 12 ay (oniki) ay süreyle haberleşmeye kapatamayacağımızı (de-active etmeyeceğimizi), kesin veya geçici olarak kapatılmasına sebep olmayacağımızı, başka bir kişi ya da kuruluşa devretmeyeceğimizi, ûn ödemeli veya bireysel hatta geçirmeyeceğimiz/ veya söz konusu haltımızı hiçbir şekilde başka bir GSM Operatörüne taşımayacağımızı/devretmeyeceğimizi, tarifemi değiştirmeyeceğimizi
Madde 4: “Ek-1‘de belirtilen her bir faturalı hatlımıza, her bir hatta, kampanya katılım onay mesajının gönderim tarihinden itibaren 12 (oniki) ay boyunca, Kampanya kapsamında; (a) ...'den Turkcetl'e aylık 2500 (ikibinbeşyüz) dakika; şirketimizin üzerine kayıtlı hatlarla (şirketiçi) 2500 (ikibinbeşyüz) dakika ve diğer her yöne (diğer operatörler ve sabit hatlar ile) hatlarla 300 (üçyüz) dakika ile sınırlı olmak ve sadece yurtiçinde yapılacak görüşmelerde kullanmak üzere ücretsiz görüşme süresi faydalanacağını"
Madde 5: İşbu Kampanya kapsamında kampanya katılım onay mesajının gönderim tarihinden itibaren 12 (oniki) ay boyunca £k-1’de belirtilen hatlardan kampanyaya katılımı onaylanarak 4. Maddedeki faydalardan yararlanacak /yararlanan herbir hattımızın Turkcell Hizmet Faturalanna her ay KDV, ÖİV dahil aylık 49 TL (KırkDokuzTürkLirası) tutarındaki sabit bedelin “İşTcelTe Hoş geldin Kampanyası bedeli" olarak yansıtılacağını"
Madde 6: İşbu Kampanya kapsamında belirtilen şekilde şekilde kampanyaya katılımı onaylanan batlarımıza sağlanacak ücretsiz görüşme süresinin aşılması halinde, kullanımı aşan kısma ilişkin ücretlendirmenin ... adresinde detayı yer alan güncel İşte Tarife ücretlendirmesi üzerinden hesaplanarak ilgili her bir hattımızın o ayki faturaya yansıtılacağını”
Madde 7: “Ek-1'de belirtilen hatların 4. Maddede yer alan faydalar dışındaki her türlü ses, SMS, MMS ve/veya her tüdü yurtdışı kullanımının, ilgili her bir hattın içinde bulunduğu mevcut tarife üzerinden 5. Maddede düzenlenen ...'e Hoşgeldin Kampanyası bedelinden ayrıca ücretlendirileceğini,
Madde 10: İşbu Taahhütnamenin 4. maddesi kapsamında tarafımıza sağlanan faydaları hiç veya tamamını kullanmamış olsak dahi, Kampanya kapsamındaki batlarımıza 5. Maddede düzenlenen Kampanya Katılım Bedeli'nin 12 ay boyuna her ay her bir hatlımızın ... Hizmet Faturasına her halükarda yansıtılacağını, kullanmadığımız kısma ait bedelin indirim iadesi veya bir sonraki aya devri gibi herhangi bir talebimizin olmayacağını, söz konusu faydaları başkaca herhangi bir hatta devretme hakkımızın bulunmadığını"
Madde 11: "İşbu Taahhütnamede belirtilen yükümlülüklerime kısmen veya tamamen aykın davranmamız ve/veya Ek-1 de belirttiğimiz kampanyaya katılımı onaylanan her bir hattımız için taahhüt süresi sonra ermeden kampanyadan ayrılmak istememiz ve/veya işbu taahhütnamenin Ek-1’inde belirtmiş olduğumuz hattımızı/hatlanmızı başka bir operatöre taşımamız/devretmemiz halinde; her bir hattımız için ayn ayrı hesaplanmak üzere, söz konusu aykırılığın gerçekleştiği aydan itibaren taahhüt süresi bitimine kadar ödememiz gereken kalan vergiler dahil taksit Matlan toplamının cezai şart olarak iigili hatlanmızın ... Hizmet Faturasına söz konuşu tarihi takip eden fatura döneminde bir kerede yansıtılacağı,"hükümleri düzenlenmiştir.
... İletişim A.Ş.’nin Mahkememize sunduğu hat bilgilerinden anlaşılmaktadır ki, davacı 01.01.2010 tarihinde kullanmakta olduğu hatlardan, İştecelle Hoşgeldiniz Kampanyası kapsamındaki ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... numaralı 7 hattını ve ..., ... numaralı Şirketiçi Bedava kapsamındaki 2 hattını farklı operatöre taşımıştır.
Mahkememizin 19/12/2017 tarihli ara kararı gereğince dosya rapor hazırlanmak üzere mali müşavir, haberleşme konusunda uzman bilirkişi ve akit uzmanı bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz 27/02/2018 teslim tarihli raporda özetle; Sayın Mahkeme tarafından, tarafımıza tevdii edilen 2016-21E noiu, Menfi Tespit konulu dosya muhteviyatı incelenmiş, tespitlerde bulunulmuştur. Buna göre; Davacının toplamda 10 adet hattryla ... İletişim A.Ş.’nin müşterisi olduğu, 8 adet hattı İçin Iştecelle Hoşgeldiniz Kampanyasına dahil olduğu, 12 aylık taahhütnamenin bitmesine 9 ay kala 9 hattını farklı operatöre taşıdığı, Ocak/2010 dönemine ait, borç bilgilerinde Iştecelle HoşgeJdiniz Kampanyası dahilindeki ilgili hatların kampanya kullanım miktarlarının aşılıp aşılmadığı bilgisinin dosya kapsamında ilgili hatların kullanım detayları olmadığı için tespit edilemediği, bu nedenle KDV, ÖİV dahil aylık 49 TL bedelin kampanya bitine kadar olan süre 9 ay için ödenmesi gerektiği, Davalının borçtu olarak belirttiği hatların toplam borcunun 2.240,6 TL olduğu, ... İletişim AŞ. tarafından sunulan borç bilgilerinde davacının ... numaralı hat için 126,54 TL ödeme yaptığı, Sonuç olarak davacının, davalı ...Ş.'ye 2.114,06 TL borçlu olduğu yönünde görüş ve kanatte bulunmuşlardır.
Mahkememizin 27/03/2018 tarihli ara kararı gereğince ek rapor düzenlenmesi için dosya bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 18/07/2018 teslim tarihli ek raporda özetle; Tüm dosya kapsamı, taraf beyanları, sunulan deliller incelenmiş ve aşağıda belirttiğimiz sonuçlara varılmıştır.1- Davalı tarafından sunulan ödeme tablosu incelendiğinde davacının dava konusu dokuz adet hatta ait Ekim/2009, Kasım/2009 ve Aralık/2009 fatura borçlarını ödediği tespit edilmiştir. 2- Mahkemeye sunulan konuşma detay süreleri, fatura dönemleri şeklinde incelendiğinde davacının kampanya dahilindeki konuşma sürelerini aşmadığı ve dava konusu telefon hatlarına ilişkin süre sınırı aşımı olmadığı halde faturalarda Yurtiçi kullanım ücreti yansıtıldığı anlaşılmaktadır. 3- Elektronik Haberleşme Kanunu Madde 50 doğrultusunda hatalı olan faturalar için sorumlu olmayan davacının, hatlarını farklı operatörlere taşımasından kaynaklanan faturalar için sorumlu tutulamayacağı belirtilmektedir. 4- ... İletişim A.Ş. tarafından sunulan borç bilgilerinde davacının ... numaralı hat için 126,54 TL ödeme yaptığı görülmektedir.5- Dava konusu hatlar için toplam fatura borcu 44,2 TL olarak hesaplanmıştır. 6- Davacının davalıya 126,54 TL ödeme yaptığı dikkate alındığında, davacının davalıdan 82,34 TL alacaklı olduğu yönünde görüş ve kanaatte bulunmuşlardır.
Yargılama sırasında alınan bilirkişi kök ve ek raporu tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde bilirkişi raporu mahkememizce yeterli görülüp itibar edilmiştir ve tüm dosya kapsamına göre, Davalı tarafından sunulan ödeme tablosu incelendiğinde davacının dava konusu dokuz adet hatta ait Ekim/2009, Kasım/2009 ve Aralık/2009 fatura borçlarını ödediğinin bilirkişilerce tespit edildiği, Mahkemeye sunulan konuşma detay süreleri, fatura dönemleri şeklinde incelendiğinde davacının kampanya dahilindeki konuşma sürelerini aşmadığı ve dava konusu telefon hatlarına ilişkin süre sınırı aşımı olmadığı halde faturalarda Yurtiçi kullanım ücreti yansıtıldığının anlaşıldığı, Elektronik Haberleşme Kanunu Madde 50 doğrultusunda hatalı olan faturalar için sorumlu olmayan davacının, hatlarını farklı operatörlere taşımasından kaynaklanan faturalar için sorumlu tutulamayacağının belirtildiği, ... İletişim A.Ş. tarafından sunulan borç bilgilerinde davacının ... numaralı hat için 126,54 TL ödeme yaptığı, dava konusu hatlar için toplam fatura borcunun 44,2 TL olarak hesaplanmış olup Davacının davalıya 126,54 TL ödeme yaptığı dikkate alındığında, davacının davalıdan 82,34 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla; Davanın Kabulü ile 05/02/2010 ödeme tarihli, 5.519,10 TL lik faturadan kaynaklı (davadan sonra kapanan ... 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki takibe dayanak faturadan kaynaklı) davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, Davalının ağır kusuru ve kötü niyeti tespit edilemediğinden ve şartları oluşmadığından davacının tazminat talebinin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın Kabulü ile 05/02/2010 ödeme tarihli, 5.519,10 TL lik faturadan kaynaklı (davadan sonra kapanan Şişli 4. İcra Müdürlüğünün 2010/19643 Esas sayılı dosyasındaki takibe dayanak faturadan kaynaklı) davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Davalının ağır kusuru ve kötü niyeti tespit edilemediğinden davacının tazminat talebinin reddine,
3-Karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince hesaplanan 377,00 TL peşin harcın ve 35,90 TL başvuru harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam: 1.908,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7-Davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 12/10/2018
Katip ...
Hakim ...
MASRAF BEYANI
1.500,00 TL Bilirkişi Ücreti
408,00 TL tebligat ve müzekkere gideri
TOPLAM : 1.908,00 TL