T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/84
KARAR NO: 2019/1074
DAVA: TAZMİNAT (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/01/2016
KARAR TARİHİ: 28/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında, 08/08/2014 tarihli ... numaralı sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeye göre müvekkili şirketin ... Organize Sanayi Bölgesi parsel 116-2 ...'de yapımı gerçekleştirilen ... Yüksek Teknoloji Ürünleri (TİF) Fabrikası çelik konstrüksiyon yapım işleri imalatlarının yapılması için gerekli olan her türlü imalatların ugulama projelerinde gösterildiği şekil ile sözleşme eklerine, yasal yükümlülüklere uygun mahiyette birim fiyat ile yapılması işini üstlendiğini, davalının hem imalat projelerini hem de inşaat sahasında yer teslimini geciktirmesinden kaynaklı, işin uzamasından dolayı maddi kayıplar yaşadıklarını, müvekkili şirketin davalıdan kaynaklanan durumlar sebebiyle planlanandan 10 ay daha fazla şantiyede bulunmak zorunda kaldığını, buna bağlı olarak idari kadro, personel, vinç, İSG giderlerine bağlı olarak montaj maliyetlerinin arttığını, tüm genel giderlerinin devam ettiğini, uzun süreler fabrikasında kapasite ayırmak durumunda kaldığını ve sonuç olarak zarara uğradığını, 08/08/2014 tarihli sözleşmeye göre işin toplam süresinin 2 ay olacağının belirlendiğini, müvekkilinin buna göre kendini ayarlayarak yapılan sözleşmeye uygun olarak 2 aylık dönem için bir şantiye şefi ile sözleşme yaptığını, sözleşme süresinin bitmesi üzerine personelin ayrıldığını, bunun üzerine başka bir inşaat mühendisi ile 4 aylık şantiye şefliği sözleşmesi imzalandığını ve aynı şekilde sözleşme süresinin sona ermesiyle birlikte ayrıldığını ve işin devamına 2 inşaat mühendisi ile birlikte devam ettiklerini, şantiye süresi boyunca 4' er aylık sözleşme sürelerinin dolması ile birlikte ayrılan topograf ve harita mühendisi sayısının 7 olduğunu, idari personel sirkülasyonu normal kabul edilemeyecek seviyelerde gerçekleştiğini ve bu sebeple müvekkili şirketin zor durumda kaldığını, tüm idari personel giderleri 4 aylık sözleşme süresine göre hesaplandığını ancak 12 aylık süre aşımı ile birlikte bu değerin çok üzerinde gerçekleştiğini, bu proje için sözleşmelerde belirlenen sürelerin gerçekleştirilebilmesi için davalı tarafından öncelikle mimari ve statik projelerinin henüz işin başında iken tamamlayarak müvekkili şirkete teslim etmesi gerekirken bu projelerin müvekkili şirkete zamanında teslim edilmediğini, ayrıca davalının karar değişiklikleri süreç boyunca projeler üzerinde revizyonlara sebep olduğunu, ayrıca sürenin uzaması nedeniyle değişen mevsim şartlarının da maliyet artışına etkisi olduğunu, bölgede kış mevsiminde ağır hava koşullarına maruz kaldığını ve çalışmaların çok zor olduğunun davalı tarafından belirtildiğini ancak gerek projelerin hazır olmaması ve müvekkiline geç teslim edilmesi, gerekse şantiye yer teslimlerinin zamanında yapılmaması nedeniyle müvekkili şirketin çalışmalarını bu ağır koşullar altında yürütmek durumunda kaldığını, mevsim şartları ile birlikte betonarme yapıları çevreleyen zemin koşulları da bozulmuş ve çalışmaya müsaade etmeyecek seviyelere ulaştığını, bu durum ile ilgili olarak davalı proje müdürüne söz konusu durum hakkında defalarca talepte bulunmalarına rağmen hiçbir sonuç alamadıklarını, montaj sahasının zamanında teslim edilmemesinin de maliyet artışına etkisi olduğunu, söz konusu maliyet artışından doğan zarar hususunda toplam 399.796,20.TL.' lik maddi kayıbın proje yönetimine sunduklarını, normalde sözleşmede yer alan tonojlar ve iş süresi ile toplam sözleşme bedelinin 922.581,30.TL. +KDV olarak hesaplandığını, ancak davalı taraftan kaynaklı gecikmeden dolayı 399.796,20.TL. +KDV' yi davalıdan talep ettiklerini beyan ederek müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan sözleşmeye istinaden davalının hem imalat projelerini hemde inşaat sahasında yer teslinini geciktirmesi nedeniyle, müvekkili şirketin yaşadığı maddi kayıp ve zararlardan doğan alacak olarak 399.796,20.TL.' nin sözleşme bitim tarihi olan 08/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davacı Vekili Davasında :
Dava Dilekçesini tekrar ederek, davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı Vekili Davaya Cevabında :
Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle;Davacının tazmin talebine ilişkin iddia ettiği oluguların maliyete etkisine dayandığını, ancak bu iddia edilen olgulardan önce taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesi gerektiğini, sözleşmenin 6. Maddesinde söz konusu fabrikanın çelik konstrüksiyon yapım işleri imalatlarının yapılması için gerekli olan her türlü imalatların uygulama projelerinde gösterildiği şekil ile sözleşme ve eklerine, yasal yükümlülüklere uygun mahiyette birim fiyat ile yapılması işi olduğunu ve sözleşmenin 7.maddesine sözleşme konusu işin birim fiyat usulüyle yapılması işi olduğunu, dolayısıyla sözleşmenin birim fiyatlarının sabit olduğunu herhangi bir ad altında ilave ödeme yapılamayacağının düzenlendiğini, davacının tüm hususları değerlendirerek ve inceleyerek teklif verdiğini, ayrıca sözleşmenin 15.maddesinin "i" bendinde iş için gerekli olan projelerle diğer teknik belgelerin yükleniciye tesliminde, gecikme olması veya uygulanmak üzere yükleniciye verilen proje ve teknik belgelerde yeni proje veya belge hazırlanmasının gerektirecek ve dolayısıyla zamana ihtiyaç gösterecek şekilde değişiklik yapılması hallerinde yüklenicinin hiçbir itiraz öne süremeyeceğinin düzenlendiğini, projenin tesliminde gecikme olması halinde dahi davacının herhangi bir itiraz ve talepte bulunamayacağının açık şekilde düzenlendiğini, sözleşmenin iş sahası ile ilgili veriler başlıklı 16. Maddesinde yüklenicinin iş sahasının çevresel iklim etkileri konusunda yeterli bilgi sahibi olduğunu, sözleşme bedelini oluştururken bu bilgilerin fiyatlara yansıtıldığını kabul ve taahhüt eder ve yüklenicinin çevre koşulları ile ilgili riskler olasılıklar ve sözleşme bedelini etkileyebilecek tüm diğer koşullara ilişkin bilgileri elde etmiş olduğunu kabul edeceğinin düzenlendiğini, bu düzenlemenin bile tek başına davacının dava dilekçesinde yer verdiği iddialarının sözleşmeye aykırı olduğunu ve hukuken dayanağının olmadığının açıkça gösterdiğini, yine sözleşmenin 21. Maddesinin "e" bendinde mücbir sebepler veya işverenin sebep olduğu hallerden dolayı işte sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi halinde bu durumun işverence incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait süre uzatılabilir, mücbir sebep halleri hariç diğer koşullarda süre uzatımı verip vermemek işverenin taktirinde olduğunu, yüklenicinin bundan dolayı hiçbir hak ve talepte bulunamayacağını, sözleşmenin 12.maddesine göre yüklenicinin kendi seçtiği erişim yollarının uygunluğu ve kullanılabilirliğini kabul eder, işveren bu tür yolların kullanılmaları veya kullanılmamalarından doğabilecek iddia ve taleplerden dolayı sorumlu olamaz yüklenicinin kullandığı erişim yollarının bakımından sorumlu olduğunu, davacının sözde maliyet artışı nedeniyle talepte bulunmasının sözleşmeye açıkca aykırı olduğunu, davacının maliyet artışına dayanak gösterdiği olguların mevzuata ve sözleşmeye göre kabulünün mümkün olmadığını, kaldıki bu olgulara ilişkin sözleşme de düzenlemeler olduğunu, bu düzenlemelere aykırı taleplerin reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının projelerin ve montaj sahasının zamanında teslim edilmediğine ilişkin iddialarının yerinde olmadığını, ayrıca işin gecikmesine davacının yaptığı hatalı imalatların neden olduğunu, müvekkili şirketin iş sahasındaki yetkililerinin bu hataların düzeltilmesi talebinde bulunulduğunu, davacının bu hatalı imalatları gidermesi ve düzeltmesi de işin süresinin uzamasına neden olduğunu, davacının kendi kusuruyla sebep olduğu süre artışından kaynaklı taleplerde bulunmasının kabul edilemeyeceğini, ayrıca davacının hatalı imalatlarının yanında sözleşme uyarınca yapması gereken işleri de uyarılarına rağmen zamanında tamamlamadığını, davacının mevsim şartlarını ilişkin iddilarına göre dosyaya sunduğu fotografların sadece 14.11/2014-26/11/2014-04/12/2014 ve 18-19/06/2015 tarihlerine ilişkin olduğunu davacının beyanına göre işin 16 ay yani 480 gün devam ettiği dikkate alındığında 5 güne ilişkin mevsim koşullarını gösterdiğinin açık olduğunu, bu durumda işin devam ettiği süre zarfında sadece kısa bir zamanı ilişkin hava ve iş sahası koşullarının çalışmayı engellediği iddiasıyla maliyet artışı talebinde bulunmasının kendi içinde çelişki olduğu gibi dava dilekçesindeki iddiaları da desteklemekten uzak olduğunu, ayrıca davacının iddia ettiği ağırlıkta ve işin yapılmasını engelleyecek nitelikte mevsimsel koşullarında yaşanmadığını, davacının zarar hesabına ilişkin taleplerinin yersiz olduğunu, davacı ile imzalanan sözleşmede sabit birim fiyat bazlı bir sözleşme olduğunu, müvekkili şirketin sözleşme miktarının arttırma ve azaltma hakkına sahip olduğunu, davacının özellikle talep ettiği tutarın büyük çoğunluğunun genel giderler kaleminin ne şekilde hesaplandığı ve tutarların gerçekten gider olarak harcanıp harcanmadığınında aanlaşılmadığını, davacının mevcudiyetini iddia ettiği personel ve ekipman da iddia edildiği süreçlerde iş sahasında bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının talep ettiği tutarların fahiş olduğunu ve kabulünün mümkün olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Toplanan Deliller :
Taraflar arasında düzenlenmiş bulunan 08/08/2014 tarihli sözleşme, Taraflarca ibraz edilen deliller ile talep edilen deliller celp edilip incelenmiştir.
Davanın niteliği gereği tarafların tanık dinletme talepleri kabul edilmiştir. Usulüne uygun tanık sıfatı ile dinlenen Tanık ... beyanında '' Ben davacı şirkette usta başı olarak çalıştım. 7 ay kadar çalıştım. şuanda çalışmıyorum. 2014 yılı eylül ayından mart sonuna kadar çalıştım. normalde bizim oraya 2 ayda işi bitirmemiz gerekiyordu. ona göre bir ekiple gitti, yanlış hatırlamıyorsam eylülde gittik, bizim gittiğimizde bina bitmemişti. binalardaki yanlışlardan dolayı bizim imalat binaya uymadı. ben oraya 20 kişi ile gitmem gerekirken 40 kişiyle gittim. işçiliği ikiye katladım. işin bitişini bilmiyorum. davacının ne kadar zarar ettiğini bilmiyorum. ben 2 ayda bitireceğim diye gittim 7 ay durduk iş bitmedi. işin gecikme sebebi yer teslimi, imalatların binaya uymaması hava şartları idi. normalde kış girmeden bi işler bitecekti. ancak yağmur yaş olduğundan gecikti. malzemeleri vinçlerle monte ettiğimiz için zemin yoktu. zemini hazırlayıp veremediler. çalışma ortamı vincin kurulmasına uygun değildi, sözleşme şartlarında vincin çalışacağı zeminin ve şantiyenin kim tarafından hazırlanacağı konusunda bilgim yoktur vinç battığında ben firmamdaki mühendise söylediğimde oda işverenden yardım isteyin diyordu. bizde işverenden yardım alıyorduk, ben şantiyeye ilk önce Güçlü şirketi ile gittim, Güçlü belli bir gün için anlaşmış yapamayınca bırakıp gitmiş biz ... devam ettik'' şeklinde; Tanık ... beyanında ''Ben ... de gayrimenkul ve inşaat departmanında teknik ofis şefiyim inşaat mühendisiyim.... de 24/06/2014 tarihinde göreve başladım görevi başladığım tarihte projeye başlanmıştı. ben görevi başladıktan sonra ... projesi ile değil ... deki bir başka bir proje ile ilgilendim. ... ilgilenen arkadaşda benimle aynı pozisyondaki arkadaştı. onunla projeleri konuşuyorduk, dolayısıyla ... e işin verildiğinden ve sözleşmenin imzalandığından bilgim vardı. proje müellefinden dolayı aksamalar oldu. sözleşmeler imzalandığından ... e projelerin %40 teslim edildi. 2015 ocak ayında ... beyin ayrılması sonucu ... e geldim. ...'in bütün projelerini yönetmesi için bir proje yönetim firması ile anlaşıldı. İşveren olarak ... olarak biz bu proje yönetim firması ile muhatap olduk, bizim adımıza şantiyeyi yöneten firmadır. 2015 ocak itibariyle ... in muhatabı da bu firma oldu. firamın adı ... firmasıydı. davacıya proje verilmesi gerektiğinde ... firması davacı ile davalı arasında koordinasyonu sağlıyordu. bizim adımıza imalatların kalitesini kontrol ediyordu. davacının iddiaları olan imalat projelerini ve inşaat sahasında yer teslimini geciktirme hususunda bilgim yoktur. sözleşme imzalandığı tarihte ... firması yoktu. teslim edilen projelerde iş gecikmeleri oldu'' şeklinde ; Tanık ... beyanında : ''Ben 2006/ eylül den 2016 eylül e kadar inşaat mühendisi olarak davacı şirkette teknik müdür olarak çalıştım. Dava konusu projeyi biliyorum. Ben ... in bütün proje montaj grupları bana bağlıydı. Davaya konu ... OSB nde yapılan ... Konstrüksiyon yapım işleri ile ilgili şantiye şefliği vardı. Bana bağlı olarak çalışıyordu. Davalı imalat projelerini ve inşaat sahasında yer teslimini geciktirdi. Bin 2014 yıhının 8. Ayında sözleşme imzaladık, sözleşme süresi 2 aydı. Bu süre içinde bütün imalatları bitirip tamamlamamız gerekiyordu. Bunun içinde bize davalının bütün projeleri teslim etmesi gerekiyordu. Ancakbu sürede davalı hiçbir projeyi teslim etmedi. Bizim görevimiz ... nin bize verdiği statik projeyi imalat projesine dönüştürmekti. Onlar böyle bir proje veremeyince biz mimari projelerden yararlanarak kendi projelerimizi kendimiz yaptık, hem statik hemde imalat projelerimizi yaktık, 2 aylık proje sözleşme bitiminden sonra 10 ay daha orda kaldık, bu süre içindeki bütün personel ve vinç masrafları idari personel masrafları onların evlerinin kiraları şirket araçlarının kiraları masraf olarak üzerimizde kaldı. Davacı vekilinin talebi ile soruldu : biz Ağustos ayında başlayıp ekimde bitirmemiz gereken bir projeydi. Ancak yaz şartlarında yapmamış gerekiyordu. Süre uzayınca kış mevsimi geçirmek zorunda kaldık, buda çalışmaları olumsuz etkiledi. Vinçler çalışamadı. Davalı vekilinin talebi ile soruldu : işin başında 2 aylık sürede ... bize proje verdi. Bize imalata sokabilecek seviyede değildi '' şeklinde anlatımda bulundukları görülmüştür.
Mahkememizin 03/12/2018 Tarihli ara kararı ile '''Tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller, tüm dosya kapsamı taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince davalının imalat projelerini ve inşaat sahasında yer teslimini geciktirip geciktirmediği, davacı şirketin bu sebeplerle maddi kayıplarının olup olmadığı değerlendirilerek celse arasında resen belirlenen mali müşavir ..., İnşaat Mühendisi ..., sözleşme konusunda uzman akademisyen ... 'in vasıtasıyla 6100 Sayılı HMK 266 vd maddeleri gereğince inceleme yapılmasına'' karar verilmiştir. Bilirkişi heyeti vasıtası ile düzenlenen 22/02/2019 Tarihli rapor ile özetle ''..Davacı şirket, davalının inşaat sahasında yer teslimini geciktirmesi ve hava koşullarının ağırlaşması sebebiyle işin uzaması neticesinde 399.796,20.TL.+KDV tutarında ek maliyet kaynaklı zarara uğradığını beyan ederek bunun tazminini talep etmektedir, Ancak, yukarıda ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere, davacının ek maliyet zararlarını hesaplama konusunda sunduğu bilgi ve belgelerin mali ve Teknik yönden yeterli ve açıklayıcı olmayışı nedeniyle tazminat tutarı, mevcut dosya kapsamına göre hesaplanamamıştır.'' şeklinde görüş bildirdikleri görülmüştür. Davacı tarafın rapora itiraz ve beyan dilekçesinde rapora eksik olduğu belirtilen belgelerin dosya kapsamında bulunduğu hesaplama için belgelerin yeterli olduğu yönündeki iddiası ve itirazının tek tek değerlendirilmesini yapmak üzere dosyamız önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiş düzenlenen raporda özetle ''...kök raporda yapılan açıklamalar ışığında davacının ek maliyet zararları iddiası ile ilgili olarak taraflarınca bir görüş belirtilmemekte olduğu görüş ve kanaatine vardıklarını'' belirtmişlerdir. Davacı taraf ; yeni bir bilirkişi heyeti vasıtası ile inceleme yapılmasını ve ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davasının sonucunun beklenilmesi talebinde bulunmuş ise de; Dosyanın mevcut hali ile karar vermeye elverişli olduğu göz önünde bulundurularak yeni heyet vasıtası inceleme yapılması yönünde ki talep mahkememizce kabul edilmemiştir. Davacı tarafın ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davasının sonucunun beklenilmesi yönünde ki talebi ise ilgili davanın davalılarının farklı olduğu, dava konusunun da aynı yere ve projeye ilişkin olmadığı, Mahkememizin dava dosyasında ki delillerin toplandığı mahkememizce ilgi davanın sonucunun beklenilmesinin dosyamızın aydınlığa kavuşmasına etki etmeyeceği hususugöz önünde bulundurularak davacı tarafın talebinin reddine karar verilmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi:
Tüm dosya kapsamı dikkate alınarak; Davacı taraf özetle; taraflar arasında, 08/08/2014 tarihli sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeye göre davacı şirketin ... Yüksek Teknoloji Ürünleri (TİF) Fabrikası çelik konstrüksiyon yapım işleri imalatlarının yapılması için gerekli olan her türlü imalatların ugulama projelerinde gösterildiği şekil ile sözleşme eklerine, yasal yükümlülüklere uygun mahiyette birim fiyat ile yapılması işini üstlendiğini, davalının hem imalat projelerini hem de inşaat sahasında yer teslimini geciktirmesinden kaynaklı, işin uzamasından dolayı davacının maddi kayıplar yaşadıklarını, planlanandan 10 ay daha fazla şantiyede bulunmak zorunda kaldığını, buna bağlı olarak idari kadro, personel, vinç, İSG giderlerine bağlı olarak montaj maliyetlerinin arttığını, tüm genel giderlerinin devam ettiğini, uzun süreler fabrikasında kapasite ayırmak durumunda kaldığını ve sonuç olarak zarara uğradığını, montaj sahasının zamanında teslim edilmemesinin de maliyet artışına etkisi olduğunu, davalının hem imalat projelerini hemde inşaat sahasında yer teslinini geciktirmesi nedeniyle, müvekkili şirketin yaşadığı maddi kayıp ve zararlardan doğan alacak olarak 399.796,20.TL.' nin sözleşme bitim tarihi olan 08/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı taraf özetle ;Davacının sözde maliyet artışı nedeni ile talepte bulunmasının sözleşmeye açıkça aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi talebinde bulunmuştur.
Taraflar arasında ki ihtilafın sözleşmesel dayanağı taraflar arasında düzenlenmiş bulunan 08/08/2014 Tarihli sözleşmedir. Sözleşmenin konusu ... Organize Sanayi Bölgesi parsel 116-2 ...'de yapımı gerçekleştirilen ... Yüksek Teknoloji Ürünleri (TİF) Fabrikası çelik konstrüksiyon yapım işleri imalatlarının yapılması için gerekli olan her türlü imalatların ugulama projelerinde gösterildiği şekil ile sözleşme eklerine, yasal yükümlülüklere uygun mahiyette birim fiyat ile yapılması işidir. Davacı taraf yüklenici , davalı taraf ise işveren sıfatına haizdir. Taraflar arasında ki ihtilaf konusu taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince davalının imalat projelerini ve inşaat sahasında yer teslimini geciktirip geciktirmediği, davacı yüklenici şirketin bu sebeplerle maddi kayıplarının olup olmadığı, maddi kayıpları var ise bunları davalı taraftan talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkindir. Dinlenen davacı tanıkları sözleşme konusu işin gecikmesine yönelik beyanda bulunmuşlardır. Taraflar arasında ki ihtilafın çözümünde taraflar arasında ki sözleşmenin ilgili maddelerinin incelenmesi gerekmektedir. Bilirkişi raporunda ayrıntılı şekilde belirtildiği gibi Sözleşmenin konusu 6.maddede düzenlenmiştir. İlgili madde '' Madde 06 Sözleşmenin konusu : ... Yüksek Teknoloji Ürünleri (TİF) İlaç Fabrikası Çelik Koııstrüksiyon yapım işleri imalatının yapılması için gerekli olan her türlü imalatların uygulama projelerinde gösterildiği şekil ile sözleşme ve eklerine , yasal yükümlülüklere uygun mahiyette birim fiyat ile yapılması işidir.'' şeklindedir. Sözleşmenin 7.maddesinde sözleşmenin bedeli belirlenmiştir. İlgili madde özetle ''Madde 07 Sözleşmenin bedeli : Sözleşme konusu BİRİM FİYAT usulüyle yapılması işidir. Sözleşmenin birim fiyatları sabit olup herhangi bir ad altında ilave ödeme yapılamaz. İşin toplam bedeli 922.581,30 TL + KDV dir.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sözleşmenin 10.maddesinde işe başlama düzenlenmiştir. İlgili maddede özetle ''...Yüklenici sözleşmenin yapıldığı tarihten sonra 3 (üç) gün içinde yeri teslim almaya ve yer tesliminden itibaren iş programına göre işe başlamaya mecburdur. Yüklenicinin yer teslimi ve işe başlamanın gecikmesi halinde sözleşme md.22 ye göre fesih hakkı uygulanır...'' şeklindedir. Sözleşmenin 15.md.si Projelerin uygulanması başlığı altında düzenlenmiştir. İlgili madde özetle (e) bendinde “ İşveren, sözleşme konusu işlerle ilgili proje vb. teknik belgelerde gerekli göreceği her türlü değişikliği yapmaya yetkilidir. Yüklenici, işlerin devamı sırasında gerekli görülebilecek bu değişikliklere uygun olarak işe devam etmek zorundadır.'' (i) bendinde ''.İş için gerekli olan projelerle diğer teknik belgelerin yükleniciye tesliminde gecikme olması veya uygulanmak üzere yükleniciye verilen proje ve teknik belgelerde, yeni proje veya belge hazırlanmasını gerektirecek ve dolayısıyla zamana ihtiyaç gösterecek şekilde değişiklik yapılması hallerinde yüklenici hiçbir itiraz öne süremez'' şeklinde düzenleme yapılmıştır. Sözleşmenin 21.md.sinde işin süresi belirlenmiştir. İlgili maddede özetle ''Yüklenici sözleşme kapsamındaki işleri sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 2 ay (İki ay ) takvim günü içersin de geçici kabule hazır hale getirecektir. Hava, yol tatil resini günleri ve sair hususları dikkate alarak sözleşme kapsamında ki işleri ifa etmeyi, bu sebeplerle ek süre talep etmemeyi kabul beyan ve taahhüt etmiştir.'' şeklindedir. Sözleşmenin 27.md.si ise Sözleşme birim fiyatlarının değişmezliği eskalasyun uygulaması başlığı altında düzenlenmiştir. İlgili Maddede özetle '' Yüklenici gerek sözleşme süresi gerekse varsa uzatılan süre içinde sözleşmenin tamamen ifasına kadar vergi, resim, harç, bunlarla sınırlı olmamak üzere sair bilcümle mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle ve malzeme fiyatlarının yükselmesi ile ekonomik dalgalanmalar gibi diğer nedenler ile birim fiyatların değiştirilmesi ve artırılması talebinde bulunamaz. Çelik malzeme ve her türlü malzeme fiyatında oluşabilecek fiyat artışından dolayı yükleniciye fiyat farkı verilmeyecektir. Sözleşme birim fiyatlarında hiçbir şart ve surette eskalasyon uygulanmaz. İşverence onaylanmış bir süre uzatımı olsa dahi su süreye eskalasyon uygulanmaz.'' şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen 08/08/2014 Tarihli sözleşmenin 10.maddesine göre davacı ( yüklenici ) sözleşmenin yapıldığı tarihten sonra 3 (üç) gün içinde yeri teslim almaya ve yer tesliminden itibaren iş programına göre işe başlamaya mecburdur. Yüklenicinin yer teslimi ve işe başlamanın gecikmesi halinde sözleşme md.22 ye göre fesih hakkı uygulanır şeklinde düzenleme vardır. Sözleşmenin 21.maddesinin (a) bendi uyarınca Yüklenicinin Sözleşme kapsamınında ki işleri sözleşmenin imzalanmasından itibaren 2 ay içinde geçici kabule hazır hale getireceği belirlenmiş, davacı taraf bu süre içinde işverenin imalat projelerini ve inşaat sahasında yer teslimini geciktirdiği iddia etmiş ise de , davacı yüklenici işe başlamış olmasına rağmen gecikmeye yönelik olarak, sözleşmeden kaynaklanan fesih hakkını kullanacağını, maliyet artışının olacağını ve bunu talep edeceğine yönelik davalı tarafa usulüne uygun bir bildirimde bulunmamıştır. Bu hali ile davacı tarafın işin bitiminden sonra gecikmeden kaynaklanan maliyetin artışına yönelik ek ücret talebinde bulunması Mahkememizce 4721 Sayılı Kanunun 2.md. sinde ifadesini bulan Dürüstlük Kuralına aykırı görülmüştür. Kaldı ki; yukarıda belirtildiği üzere taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 15.md.sinin (i) bendinde İş için gerekli olan projelerle diğer teknik belgelerin yükleniciye tesliminde gecikme olması veya uygulanmak üzere yükleniciye verilen proje ve teknik belgelerde, yeni proje veya belge hazırlanmasını gerektirecek ve dolayısıyla zamana ihtiyaç gösterecek şekilde değişiklik yapılması hallerinde yüklenici hiçbir itiraz öne süremez şeklinde düzenleme yapılmıştır. Davacı tarafın imzalayarak kabul ettiği sözleşmenin ilgili maddesinin varlığı karşısında gecikmeden doğan maliyet artışı talebinde bulunması açıkça sözleşmeye aykırılık göstermektedir. Sözleşmenin 7.md.sinde yüklenicinin yapacağı işin bedeli belirlenmiştir. İlgili maddede sözleşme konusunun birim fiyat usulüyle yapılması kararlaştırılmış, sözleşmenin birim fiyatları sabit olup işin toplam bedeli dışında herhangi bir ad altında ilave ödeme yapılamayacağı kararlaştırılmıştır. Davalı tarafça yapılan işe ilişkin olarak sözleşmede kararlaştırılan bedel ödendiğinden, davacı tarafın başkaca bir bedel talep etme hakkı bulunmamaktadır. Sözleşmenin 27.md.si ise Sözleşme birim fiyatlarının değişmezliği eskalasyun uygulaması başlığı altında düzenlenmiştir. İlgili Maddede; yüklenicinin gerek sözleşme süresi gerekse varsa uzatılan süre içinde sözleşmenin tamamen ifasına kadar vergi, resim, harç, bunlarla sınırlı olmamak üzere sair bilcümle mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle ve malzeme fiyatlarının yükselmesi ile ekonomik dalgalanmalar gibi diğer nedenler ile birim fiyatların değiştirilmesi ve artırılması talebinde bulunamayacağı, çelik malzeme ve her türlü malzeme fiyatında oluşabilecek fiyat artışından dolayı yükleniciye fiyat farkı verilmeyeceği, sözleşme birim fiyatlarında hiçbir şart ve surette eskalasyon uygulanamayacağı kararlaştırılmıştır. Sunulu nedenlerle; Tarafların 08/08/2014 Tarihli sözleşmenin içeriğini 6098 Sayılı Kanunun 26.md.si uyarınca kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirledikleri, dava konusu taleplerin açıkça taraflar arasında düzenlenmiş sözleşmeye aykırı olduğu sübut bulunduğundan davacı tarafın davasının reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
1-)Davacı tarafın davasının REDDİNE;
2-)Davacı tarafından yatırılan 6.827,52.TL. Peşin harç dan 44,40.TL.karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 6.783,12.TL. harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-)Davalı vekili lehine 29.937,72.TL. vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
4-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-)Davalı tarafından yapılan 5,20.TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-)Taraflarca yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,
6100 Sayılı HMK'nın 345./1Maddesi uyarınca ilgililere kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize vereceği bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar alenen okunup usulen tefhim kılındı. 28/11/2019
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...