T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/158 Esas
KARAR NO: 2018/486
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/02/2017
KARAR TARİHİ: 02/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan kiralama sözleşmesi ile 1 adet ‘‘... Solaryum Cihazı’’ ve sözleşmede geçen diğer cihazların sözleşme sonunda kiracıya devredilmek üzere toplamda 141.207 TL + KDV (49.525 Euro + KDV) karşılığında ... Solaryum ve Güzellik Salonu’na kiralandığını, sözleşmede kira süresi boyunca kiralanan cihazların garanti kapsamında olduğunun belirtiltiğini ve ürünlerin arızalanması veya bozuk olması halinde gerekli onarım için kiraya veren tarafa gönderileceğinin belirtildiğini, kiralamaya konu cihazın muhtelif tarihlerde bir çok kez aynı sebeplerden kaynaklı arızalandığını, kiralamaya konu cihazın ayıplı olduğunun tespiti için ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesinde ... E dosyada delil tespiti davası açtıklarını, bahse konu cihaz için müvekkili tarafından davalıya 5.883,62 TL bedelli bono düzenlendiğini, iş bu bononun sözleşmenin teminatı olarak davalıya verildiğini, ancak söz konusu cihazın ayıplı olması nedeniyle, ürünün davalıya iade edileceğini ve senedin de müvekkiline iade edilmesi gerektiğini ileri sürerek bono nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ile davalıya verilen bononun iptaline ve iadesine karar verilerek davalının haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle tazminatla cezalandırılmasını ve yargılama gideri ile ücreti vekâletin karşı tarafta tahmilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesi(dava dilekçesi 06/03/2017 tarihinde tebliğ edilmiş olup 20//03/2017 tarihinde yasal süresinde sunulmuş olan)'nde özetle; davanın konusunun ticari kiralama olduğunu, ve ticaret kanununa göre ayıp nedeni ile zamanaşımı süresi 6 ay olduğunu, ayrıca davacının herhangi bir ayıp ihbarında da bulunmadığını, davacının taleplerine ilişkin zamanaşımı defini ileri sürdüklerini, davacının ayıp iddiasının yerinde olmadığını, davacının delil olarak belirttiği ... 12. Sulh hukuk Mahkemesinde delil tespiti yaptırdığını ve davaya ve tespite konu iki cihaz üzerinde de yeterli inceleme yapıldığını ve iki cihazın da test edilerek incelenmesi sonucunda ayıplı olmadığının tespit edildiğini, ayıplı olduğu iddia edilen dava konusu iki adet cihazda herhangi bir ayıp olmadığını, bu durumun davacının kendi yaptırmış olduğu ... 12. Sulh hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyasından tespit edildiğini beyan ederek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı uyap dosyası ve bono fotokopisi
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 72. maddesine dayalı menfi tespit davasıdır. Ayrıca kira sözleşmelerinde ayıptan doğan sorumluluğa ilişkin TBK 304-308 maddelerine dayanılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen 20/07/2015 tarihli kira sözleşmesine istinaden davalıya mal karşılığı (... 12 Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında ayıplı mal olmadıkları tespit edilen vakum ve solaryum cihazları) teminat amaçlı olarak verildiği iddia edilen dava konusu, düzenleyeni ... Güzellik Salonu, lehdarı ... Ltd Şti olan 20/07/2015 düzenlenme tarihli, 20/02/2017 vade tarihli 5.883-TL bedelli bono nedeniyle davacının borçlu olup olmadığı, zamanaşımı def'inin yerinde olup olmadığı hususlarındadır.
Ayıplı maldan sorumluluk ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın teslim tarihinden itibaren iki yıl olup zamanaşımı def'inin reddine karar vermek gerekmiştir.
... 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyası üzerinden delil tespiti sonucu makina mühendisinden aldırılan bilirkişi raporununda bilirkişi özetle; 20.07.2015 tarihli cihaz kiralama ve satış sözleşmesine göre, 1 adet ... ve 1 adet ... Solaryum Cihazlarının ..., ... Ltd.Şti'den kiralamak üzere anlaşmaya varıldığını, sözleşmede ürünlerin sıfır olduğuna dair bir beyan bulunmadığını, buna bağlı olarak, ürünlerin sözleşme tarihinden 7 gün sonra ilk teslim anında yetkili servis tarafından beyan edilen servis formuna göre, 28.07.2018 tarihli servis formunda, cihazın 520 saat 18 dakika çalışmış olduğu servis tarafından ...'e beyan edildiğini, Elektronik ve Mekanik ürünlerde teknik analiz yaparken ürünlerin ne kadar kullanıldığının bilinmesinin önem arz ettiğini, çalışma süreleri ve yıpranma paylarının göz ardı edilmesinin mümkün olmadığını, diğer teknik servis formları tarih sırasına göre incendiğinde, şu tespitlerin yapıldığını:
-19.08.2015 tarihli servis formunda, ... Solaryum cihazına teknik bir onarım olmadığı cihazın alt tablası ve ön kapak metalinin boyanma işlerini yapıldığın servis formunda beyan edilmiş. Üründeki bu yıpranmaların 520 saat 18 dakika kullanmadan sebep olduğu tarafımca düşünülmektedir. Alt tabla kısmı müşterilerin ayakta durduğu ve ağırlıkları ile baskı yaptığı kısımdır. Belirli bir süre içerisinde boyama gibi bakım işlemleri kaçınılmazdır. Ön metal kısmının boyama işlemi ise, zaman ile deforma olacak bir kısım değildir. Ön metalin boyama işlemi ise, zaman ile deforme olacak bir kısım değildir. Ön metalin boya işlemi ...'den önceki kiracı tarafından meydana gelen bir hasar olma ihtimali olabilir.
-01.12.2015 tarihli servis formunda, ... Integral Vakum cihazında vakum sorunu tespiti yapılmış, ölçülen değer 260 mbar değerinde olduğu beyan edilmiş. Cihazın en üst limit çalışma şartlarına göre kıyaslama yapılacak olursa, cihada vakum sorunu olduğu açıktır. Cihazın servis ortamında daha detaylı bakılacağı beyan edilmiş. Cihazın max çalışma basıncı 690 mbar'dır.
-03.12.2015 tarihli servis formunda, ... Integral Vakum cihazında vakum sorunu tespiti yapılmış, sorunun 40 saatlik filtre yuvasından kaynaklandığı tespit edilerek onarım işlemi yapılmış, onarım sonrası ölçülen basınç değeri 748 mbar olduğu beyan edilmiş. Çalışır durumda teslim edilmiş.
-13.12.2016 tarihli servis formunda, ... Solaryum cihazının elektronik chip kart değişimi yapılmış. Genel olarak bu gibi chip kartların tamirinden verim alınamamasından dolayı gerekli parça yenisi ile değiştirilmesi gerekir. Servis formuna göre bu işlem gerçekleştirilmiş.
-05.05.2016 tarihli servis formunda, ... Solaryum cihazı yetkili servis sorumlusu tarafından 10'ar dk toplamda 30 dk test edildiği ve herhangi bir sorunla karşılaşılmadığı beyan edilmiş. Servis sorumlusu ve ... Salonu yetkilisi imzası ile belgelenmiş.
-01.08.2016 tarihli servis formunda, ... Solaryum cihazının elektronik kart arızaları tespit edilmiş, Spotlight yatağının ışık kumandası ve kontrol panelinin değişeceğinin sonucuna varılmış.
-06.09.2016 tarihli servis formunda, ... Solaryum cihazının chip kart değişimi yapıldığı ve cihazın çalışır vaziyette teslim edildiği beyan edilmiş.
-19.12.2016 tarihli servis formunda, ... Solaryum cihazının 2 adet lambasının yanmadığı şikayeti ile yetkili servisin tespiti sonucu elektronik balast arızası olduğu ve değişimin gerektiği beyan edilmiş. Floresan lambaların bulunduğu sistemlerde balastlar elektrik sistemindeki ön görülemez sinyal dalgalanmaları veya farklı etkenlerden dolayı arızaya geçebilirler. Arızalı balast yenisi ile değiştirilerek sorun çözülür.
-03.01.2017 tarihli servis formunda, ... cihazında vakum yapmadığı şikayeti ile yetkili servis tarafından incelenmesi sonucu cihazın başlık hortumunun tıkandığı ve 40 saatlik filtrenin donmuş olduğu tespit edilmiş. Yetkili servis tarafından 6 saat 20 dk kullanılmış bir filtre takılarak cihaz çalışır hale getirilmiş. Teknik servisin yaptığı test sonucu 750 mbar görülmüş. Vakum sorunu giderilmiş. ...'in en üst limiti 580 mbar'dır. Bu tip cihazlar için filtreler hayati önem taşımaktadır. Filtrelerin tıkanması cihazın ana temel görevi olan vakum işlemini yapamsına engel olacaktır. Ayrıca bu filtrelerin değişimi kullanıcı tarafından dikkatlice takip edilmesi gerekir. ... kullanım kılavuzuna göre gerekli bakımların tarifi ve sorumluluğunun kullanıcıda olduğu belirtilmektedir. Aynı tarihte, ... Solaryum cihazının 19.02.2016 tarihindeki servis formundaki balast arızası tespiti 03.01.2017 servis formuna tekrar işlenmiş. Balastın üretici firmadan talep edildiği beyan edilmiş.
-05.01.2017 tarihli servis formunda, ... Solaryum cihazının 19.21.2016 tarihinde tespit edilen arızalı balastı, yedek parçadan temin edilerek değiştirilmiş. Cihaz çalışır durumda teslim edilmiş. Cihazın çalışma süresi 688 saat 42dk olarak ölçülmüş.
Sonuç olarak bilirkişi, ... Vakum cihazının vakum sorununun temel noktasının filtre olduğunun anlaşıldığını, Vakum cihazında bir kez servis tarafından onarım yapıldığının formlarda açıkça belirtildiğini, Diğer vakum sorununun kullanıcıdan kaynaklandığını, filtreyi 40 saatlik süre içinde değiştirmediğinin yetkili servis tarafından tespit edildiğini, aynı zamanda inceleme yerinde cihazı kısa bir süre test için çalıştırmak sureti ile cihazın vakum sorunu olmadığının gözlemlendiğini, teknik servis formlarındaki analizleri ile birlikte bu sonuçlara bağlı olarak, cihazın ayıplı olmadığı kanaatine vardığını, Bir diğer ürün olan ... Solaryum cihazında ise 9 kez form kaydı bulunduğunu, fakat, bu kayıtlardan arıza işlemi olarak iki kez elektronik chip kart değişimi eğer bir arıza işlemi ise, elektronik balast değişimi yapıldığının tespit edildiğini, diğer servis formlarının ise, test işlemleri ya da bir önceki arızalar için parça değişimleri gibi sorunların çözümü için hazırlanmış formlar olduğunu, aynı zamanda, inceleme yerinde cihazı kısa bir süre test için çalıştırmak sureti ile cihazın çalışır durumda olduğunun gözlemlendiğini, teknik servis formlarındaki analizleri ile birlikte bu sonuçlara bağlı olarak cihazın ayıplı olmadığı kanaatine vardığını beyan etmiştir.
MK 6. maddesi gereğince bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur. İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Menfi tespit davasında borçlu, borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa bu durumda ispat yükü davalı alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme ile düştüğünü ileri sürüyorsa ispat yükü doğal olarak davacı borçluya düşer.
Somut olayda, davaya konu bononun vakum ve solaryum cihazları karşılığı teminat amaçlı verildiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, davacı tarafça vakum ve solaryum cihazlarının ayıplı olduklarının iddia edildiği ve bu nedenle davacının bonodan dolayı borçlu olmadığının ileri sürüldüğü, bu durumda davacı tarafından borcun varlığı inkar edildiğinden ispat yükünün davalı tarafta olduğu ancak davalının temel ilişkiden mücerret borç ikrarını kanıtlayan kambiyo senedi (bono)'ne dayanıyor olması nedeni ile ispat yükünün yer değiştirdiği ve davacıya düştüğü anlaşılmıştır. Davacı vakum ve solaryum cihazlarının ayıplı olduğuna ilişkin iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür. Davacı tarafça vakum ve solaryum cihazlarını müteaddit defalar teknik servise gönderilmiş olması ve ilk servis formunun sözleşme tarihinden yedi gün sonrası olan 28/07/2015 tarihi olması karşısında davacının ayıp ihbarında bulunulduğu kabul edilse de, davacının talebi üzerine ... 12 Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında yaptırılan delil tespiti sonucu düzenlenen bilirkişi raporu davacının aleyhine olması, vakum ve solaryum cihazlarının ayıplı olmadığının tespit edilmiş olması dikkate alınarak vakum ve solaryum cihazlarının davacının elinde olması ve kullanılmış olma ihtimali nedeni ile ayıplı olup olmadıkları yönünde mahkememizden talep edilen bilirkişi incelemesinin mahkememizi doğru sonuca ulaştıramayacağı kanısı ile delil tespiti sonucu makina mühendisinden aldırılan dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı, hükme esas almaya elverişli bilirkişi raporuna itibar edilerek davacı tarafın bilirkişi incelemesi yaptırılmasına ilişkin talebi reddedilmiştir. Davacı, vakum ve solaryum cihazlarının ayıplı olduğunu, dolayısıyla davaya konu bono nedeni ile borçlu olmadığını kanıtlayamadığından davanın reddine karar ermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
Davanın Reddine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 35,90 TL ilam harcının peşin yatırılan 100,48 TL harcın mahsubu ile 64,58 TL harcın davacıya iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 2.180,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/04/2018
Katip
Hakim