T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/247 Esas
KARAR NO: 2018/581
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senedinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/03/2017
KARAR TARİHİ: 30/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senedinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Ticaret Limited Şirketi'nin ... 'da kimyasal hammedde ticareti yaptığını, şirket yetkilisinin ise ... olduğunu, davalı faktoring şirketi tarafından, dava dışı ... Tic Ltd. Şti. ile ... Makine Boya İnş. ve Kim. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine ... ... ... Şubesine ait 30.10.2016 keşide tarihli, 42.700,00 TL bedelli, ... numaralı çeke dayanarak, ihtiyati haciz kararı alındığını ve ... 27. İcra Müdürlüğünün ... Tal. sayılı dosyasına talimat yazılarak, müvekkili şirketin faaliyet gösterdiği "..." adresine hacze gelindiğini, müvekkillerinin dava dışı borçlu şirketlerle herhangi bir fiili veya organik bağı olmamasına rağmen alacaklı vekilinin talebiyle istihkaklı haciz yapıldığını ve müvekkili şirkete ait malların haczedildiğini, istihkaklı hacze dayanak olarak da Atalaylar Makine Şirketinin, müvekkili şirketten talep ettiği siparişlerin ve TOBB kapasite raporunun müvekkili şirket bilgisayarından çıkması ve müvekkili şirket yetkilisi ...'in oğlunun Atalaylar Makine şirketinde eski ortak olması gösterildiğini, müvekkili ...'in de mallarının muhafaza altına alınmaması için haciz ve muhafaza baskısı altındayken dava konusu bonoyu doldurup hem şirket hem de kendi adına imzalayarak davalıya teslim ettiğini ancak müvekkillerinin davalı ile yukarıda beyan ettiği haciz olayı dışında bir ilişkisi bulunmadığını, bu hususun müvekkili şirketin defter ve kayıtları da incelendiğinde ortaya çıkacağını, müvekkillerinin dava dışı ... Makine Şirketi ile hukuki veya organik bir bağ bulunmadığını, müvekkili şirkete dava dışı ... Makine Şirketi'ne ait sadece sipariş ve TOBB kapasite raporu bulunduğunu, müvekkili şirketin kimya hammaddesi ticareti yaptığını, kimya sanayiinde kullanılan birçok hammaddeyi uyuşturucu veya patlayıcı yapımında kullanıldığını, hammadde talep eden firmaların, bu hammaddeyi kullanmaya elverişliliklerinin ve izinlerinin olup olmadığının tespiti gerektiğini, müvekkili şirketin de bu tespiti yapmak için hammadde talep eden firmaların TOBB kapasite raporlarını görmesi gerektiğini, bu raporlar mail ortamında talep edildiğinden, müvekkili şirket bilgisayarında dava dışı ... Şirketi'ne ait ... kapasite raporu bulunduğunu, müvekkili şirket yetkilisi ...'in oğlunun ... Makine şirketinde eski olarak olduğu beyan edilmiş ise de bu ortaklığın 2014 yılı içerisinde olup 3 ay kadar kısa bir zaman dilimi sürdüğünü, ... Makine şirketinin mali yapısı ve ticari ahlakının müvekkillerinin oğluna uymaması sebebiyle ortaklıktan derhal ayrıldığını, ayrıca davalı tarafın icra takibine konu ettiği çekteki imzanın ... Makine Şirketi yetkililerine ait olmadığı hususunda ... 24. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı "İmzaya İtiraz" davasının açılmış olduğunu haricen öğrendiklerini ileri sürerek ... 30 İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasından takibe konan bononun haciz ve muhafaza baskısı altında imzalanmış olması nedeniyle müvekkillerin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin bir faktoring şirketi olduğunu, ... Ticaret Ltd. Şti. ile faktoring sözleşmesi akdettiğini, bu sözleşme kapsamında, faturaya dayalı alacak temlik alınmış olup, ödeme olarak 30.10.2016 keşide tarihli çekin müvekkiline verildiğini, çekin karşılıksız kalması üzerine borçlular ... Ticaret Ltd. Şti. ve ... Tic. Ltd. Şti. aleyhine ... 13. Asliye Ticaret Mah. ... D. iş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını ve bu kararın ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu edilerek icra takibine başlanıldığını, borçlu ... Tic. Ltd. Şti.'nin menkul, gayrimenkul malları ile hak ve alacaklarının haczi ve muhafazası için 12.01.2017 tarihinde gerçekleştirilen haciz işlemi sırasında davacı tarafından istihkak iddia edildiğini, taraflarınca istihkak iddiasına itiraz edilerek, İİK m. 97 kararı verilmesi talebinde bulunulduğunu, esasın icra müdürlüğünce dosyanın İİK m. 97 mucibinde icra hukuk mahkemesine gönderilmesi üzerine, ... 24. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2017/45 E 2017/46 K sayılı kararı ile takibin devamına karar verildiğini, mezkur takibin devamı kararının akabinde taraflarınca 07.03.2017 tarihinde borçlunun mallarınının haciz, ek haciz ve muhafazası amacı ile aynı adrese tekrar gidildiğini ve sonrasında davacılar ile ... 27. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosya borcuna istinaden protokol yapılmış olup 07.03.2017 tanzim, 08.03.2017 vade tarihli 40.000,00 TL bedelli bononun davacılar tarafından verildiğini, yapılan protokolde '' Bu protokol ile alınan bononun kayıtsız ve şartsız bir ödeme aracı olduğunu ve bononun alınması ile bu protokolün düzenlenmesinin amacının dosya borcunu ödeme şeklini belirlemek olduğunu taraflar sözleşme serbestisi ilkesi kapsamında kabul, beyan ve taahhüt ederler '' şeklindeki hususlar yer almakta olup tarafların karşılıklı iradeleri ile protokolün imzalandığını ve davaya konu bononun verildiğini, bononun vadesi geldiği halde ödenmediğinden davacı borçlular aleyhine ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını ve ihtiyati haciz kararının ... 30. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyasına sunulup (... 27. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür etmemek kaydı ile ) icra takibi başlatıldığını, borçlu ...Tic. Ltd. Şti.'nin menkul, gayrimenkul malları ile hak ve alacaklarının haczi ve muhafazası için 12.01.2017 tarihinde gerçekleştirilen haciz işlemi sırasında davacı tarafından istihkak iddia edildiğini, taraflarınca ''Borçlu şirket ... Tic. Ltd. Şti.'nin eski ortağı ...'in 3. kişi şirket ortağı ...'in oğlu olması, borçlu şirket eski ortağı ve 3. kişi şirket ortağı arasındaki akrabalık bağı gereği aralarında organik bağ mevcut olması, aynı borçlu için ... 29. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasından yazılan talimat ile ... 6. İcra Müdürlüğü... T. sayılı dosyası ile 24/11/2016 tarihinde aynı adreste yapılan hacizde haciz mahallinde borçlu şirkete ait ünvanının yazılı olduğu Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Kapasite Raporu ve borçluya ait makine ve tesisat tablosu gibi ticari ve muhasebesel evrakın yer alması, borçlu şirket ile 3. kişi şirketin ticari faaliyet konularının birebir aynı olması" gibi nedenler ile borçlu ile davacı şirket arasındaki organik bağdan dolayı davacı şirketin istihkak iddiasına itiraz edildiğini, itirazları doğrultusunda İcra Müdürlüğü'nce icra dosyasının İİK m.97 mucibinde ... 24. İcra Hukuk Mahkemesi' ne sevk edildiğini, ... 24. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2017/45 E ve 2017/46 K sayılı kararı ile takibin devamına karar verildiğini, takibin devamı kararları gereği mülkiyet karinesi borçlu dolayısı ile alacaklı lehine olup borçlu şirket ile 3. kişi işletme arasındaki ekonomik, ticari ve organik bağın da göstergesi olduğunu, bu defa takibin devamı kararına istinaden 07.03.2017 tarihinde gidilen hacizde davacılar ile belirtilen protokol imzalanmış olup borç kabul edilip davacılar tarafından kayıtsız şartsız ödeme taahhüdünü içeren davaya konu bononun verildiğini, söz konusu haciz işlemi ... 27. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası borçlusu olan ... Tic. Ltd. Şti.
aleyhine gerçekleştirildiğinden takip borçlusu olmayan davacıların kendilerinin haciz baskısı altında olduğunu, bu nedenle senet verildiğini iddia edemeyeceklerini, ayrıca takibin devamı kararlarının da hacizli malların borçlunun elinde bulunduğunu gösterdiğini, borçlu ile 3. kişi işletme arasında açık bir şekilde organik bağ olduğunu, nitekim huzurda ki dava konusuna Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2015/612 E ve 2015/16701 K sayılı ilamının emsal olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 30 İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası, bono örneği, ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası, ... 24 İcra Hukuk Mahkemesinin 2017/45 E ve 2017/46 K sayılı takibin devamı kararı, ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 72. maddesine dayalı menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... 30. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasından takibe konulan 07/03/2017 tanzim, 08/03/2017 ödeme tarihli 40.000 TL bedelli bonodan dolayı davacıların davalıya borçlu olup olmadıkları, bononun haciz ve muhafaza baskısı altında imzalandığı yolundaki iddianın yerinde olup olmadığı hususlarındadır.
İlgili ... 30. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasının incelenmesinde, davalı alacaklı tarafından davacı borçlular aleyhine, 07/03/2017 tanzim tarihli, 08/03/2017 vadeli, 40.000,00 TL bedelli bononun dayanak olarak gösterildiği icra takibi başlatıldığı ve takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
MK 6. maddesi gereğince bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur. İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Menfi tespit davasında borçlu, borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa bu durumda ispat yükü davalı alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun düştüğünü ileri sürüyorsa ispat yükü doğal olarak davacı borçluya düşer.
Somut olayda, davacı borçlular davaya konu bononun haciz ve muhafaza baskısı altında imzalanmış olduğunu iddia ettiklerinden borçlanma iradelerinin bulunmadığını ileri sürmektedirler. Bu durumda borçlular borcun varlığını inkar ettikleri için ispat yükü davalı alacaklıya düşmektedir ancak davalı alacaklı temel ilişkiden mücerret borç ikrarına dayalı kambiyo senedine (bonoya) dayanmakta olup ispat yükü yer değiştirerek davacı borçluların davaya konu bononun haciz ve muhafaza baskısı altında imzalanmış olduğunu ispat etmeleri gerekmektedir. Davacılar vekili duruşmaya gelmemiş, mazeret de bildirmemiş olup dava, davalı tarafça takip edilmiştir. Davacı tarafça ileri sürülen iddianın kanıtlanamadığı, ... 27. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasından 07.03.2017 tarihinde gidilen hacizde dosya borcuna istinaden protokol yapılmış olup davaya konu 07.03.2017 tanzim, 08.03.2017 vade tarihli 40.000,00 TL bedelli bononun davacılar tarafından verildiği, davacılar ile davalı arasında yapılan protokolde, protokol ile alınan bononun kayıtsız ve şartsız bir ödeme aracı olduğunun ve bononun alınması ile bu protokolün düzenlenmesinin amacının dosya borcunu ödeme şeklini belirlemek olduğunun kabul, beyan ve taahhüt edildiği, tarafların karşılıklı iradeleri ile protokolün imzalandığı, davaya konu bononun vadesi geldiği halde ödenmediği, davacıların davaya konu bono nedeni ile davalıya borçlu oldukları, davacı alacaklının ... 30. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası üzerinden davaya konu bonoya dayalı takip başlatmakta haklı olduğu anlaşılmış, davanın reddine, icra takibi durdurulmadığından şartları oluşmayan davalının tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
Davanın reddine,
Davalının tazminat talebinin reddine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 35,90 TL ilam harcının peşin yatırılan 683,10 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 647,20 TL harcın davacıya iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 4.750,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/04/2018
Katip
Hakim