T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/32 Esas
KARAR NO: 2024/13
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/01/2017
KARAR TARİHİ: 10/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının ... 1. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile müvekkiline karşı icra takibinde bulunduğunu, müvekkilinin yasal süreler içerisinde takibe itirazda bulunamadığını, takibin kesinleştiğini, takibe konulan çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin iş bu çeki ciro yoluyla devralmış olduğunu, kendisinin haberi ve bilgisi olmaksızın imzasının taklit edilerek cirolandığını, çekin vadesi geldiği zaman ise hamil ... tarafından kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, sürelerden, yasalardan ve mevzuatta yazılı haklarından haberdar olmayan müvekkilinin ise hakkını aramak için herhangi bir yasal hakkını bugüne dek kullanmadığını, takibin kesinleşmesi ile birliktte müvekkiline ait taşınmazlar üzerine haciz işlemi yapıldığını ileri sürerek davaya konu çek üzerindeki imzanın taklit edilmiş olması, müvekkiline ait olmaması nedeniyle müvekkilinin ... 1. İcra Dairesi'nin ...esas sayılı dosyasında takibe konulan çek dolayısıyla borçlu olmadığının tespitine, davalının haksız ve kötü niyetli yapmış olduğu icra takibi nedeniyle %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu çekin müvekkiline taraflar arasındaki borç ve alacak ilişkisi nedeniyle verildiğini, davalı tarafın davaya konu çek nedeniyle herhangi bir borcunun olmadığı iddiasının haksız olduğunu, davacı tarafın iddialarının tamamen soyut olup davacı tarafın müvekkiline herhangi bir borcunun bulunmadığını yazılı delil ile ispat etmek zorunda olduğunu, bu yönde Yargıtay kararları bulunduğunu, zira takibin dayanağının çek olup kambiyo senetlerinin sebepten mücerret olduğu hususunun izahtan varest olduğunu, ayrıca davacı tarafın imzaya itirazının da tamamen haksız ve kötü niyetli olduğunu, zira davaya konu çekin bizzat davacı tarafından ciro edilerek müvekkiline verildiğini, bu hususun mahkeme tarafından çek üzerinde bulunan imza üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi ile de doğrulanacağını, yine hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkilinin davaya konu ciro üzerinde bulunan imzanın davacıya ait olmadığını bilebilecek veya öngörebilecek durumda olmayıp iyiniyetli yetkili hamil olduğunu, 2008 yılında müvekkili tarafından keşideciye ve davacıya karşı icra takibi başlatıldığını, icra takibi nedeniyle o tarihte davalıya tebligat yapıldığını ve takibin kesinleştiğini, 2008 yılında icra takip dosyası kesinleşen bir çek için 2017 yılında dava açan davacının iyiniyetli olmayacağını beyan ederek davanın reddine, haksız ve kötüniyetli davacının %20’den aşağı olmamak kaydıyla tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası, davaya ve takibe konu edilen çek üzerinde yaptırılan grafolog bilirkişi incelemesi sonucu aldırılan bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 72.maddesine dayalı menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu icra dosyasından takibe konu edilen çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığı, bu çekten dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığı, icra dosyasına davacı tarafından ödenen paranın davacıya iadesinin gerekip gerekmediği, davalı tarafın hak düşürücü süre ve zaman aşımı itirazının yerinde olup olmadığı hususlarındadır. Menfi tespit davaları için hak düşürücü süre ve zaman aşımı öngörülmediğinden bu yöndeki itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.
İlgili ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyasının incelenmesinde, davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine 10/04/2008 vadeli, .. seri numaralı, 4.500,00 YTL bedelli çekten kaynaklanan alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davacı borçluya tebliğ edildiği ve takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
MK 6.maddesi gereğince bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur. İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Menfi tespit davasında borçlu, borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa bu durumda ispat yükü davalı alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle ile düştüğünü ileri sürüyorsa ispat yükü doğal olarak davacı borçluya düşer.
Somut olayda, davacı borçlu, borçlanma iradesinin bulunmadığını, dava konusu çekteki imzanın kendisine ait olmadığını iddia ettiğinden ispat yükü davalı alacaklıdadır. Davalı, dava konusu çek üzerindeki imzanın davacıya ait olduğunu ispat ile yükümlüdür.
Davacı davaya konu çekteki imzayı inkar ettiğinden davaya ve takibe konu edilen çek aslı celp edilmiş, mahkememiz huzurunda davacının imza örnekleri alınmış ve davacının mukayeseye esas imzalarını içerir belge asılları toplanarak grafolog bilirkişi ...'dan çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığı hususlarında rapor düzenlenmesi istenmiş, bilirkişi mahkememize sunmuş olduğu kök ve ek raporlarda özetle; İnceleme konusu ... Bankası ... Şubesine ait, keşide yeri ..., keşide tarihi 10.04.2008 olan “4.500-Dörtbinbeşyüz YTL” tutarlı, ... çek numaralı çekte, ... adına atılmış ve özellikleri ayrıntılı olarak belirtilen 1. ciro imzası ile ...'a ait yine ayrıntılı olarak özellikleri belirtilen gerek farklı yıllara ait samimi imzalar olarak nitelendirilen mukayese imzalar gerekse mahkeme huzurunda alınmış istiktab tutanakları olarak nitelendirilen mukayese imzaların analitik karşılaştırmasının yapılması ile; Mukayese tablosundan da anlaşılacağı üzere, öncelikle işleklik derecesi olmak üzere, başlangıç oluşumu ve diğer içerik oluşumların tersimi, ebadı, konumlandırılma biçimleri, bağlantı ve oranı, kalem yürütme ve dönüş hareketleri, presyon varyantları ile ifadesini bulan vital değerler, ritm, ritm/form dengesi bitirme özelliği bakımından farklılıklar saptandığını, saptanan bulgular göz önüne alındığında; İnceleme konusu, ... Bankası ... Şubesine ait, keşide yeri Mecitözü, keşide tarihi 10.04.2008 olan “4.500-Dörtbinbeşyüz YTL” tutarlı, ... çek numaralı çekte, ... adına atılmış ve yukarıda özellikleri belirtilen 1. ciro imzası ile ...'a ait mevcut mukayese imzalar arasında ; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından da farklılıklar saptandığından söz konusu 1. Ciro imzasının mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'ın Eli Ürünü Olmadığı kanaatinde olduğunu bildirmiş, bilirkişi raporu, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.
Davalı tarafça davaya konu çekteki imzanın davacıya ait olduğu kanıtlanamadığından davacının ... 1. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına konu edilen çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasına davacı tarafça ödenmiş olan paranın davacıya iadesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Davanın kabulü ile davacının ... 1. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına konu edilen çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasına davacı tarafça ödenmiş olan paranın davacıya iadesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 427,60 TL ilam harcından peşin yatırılan 76,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 350,75 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 4.500,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvuru harcı, 76,85 TL peşin harç, 600,00 TL bilirkişi ücreti, 168,80 TL tebligat ve müzekkere giderleri olmak üzere toplam 877,05 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair KESİN olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.10/01/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır