T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/371 Esas
KARAR NO: 2018/1415
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 18/04/2017
KARAR TARİHİ: 28/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptalidavasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; müvekkili ... Sigorta A.Ş.’ye ait ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan, ...Tic. A.Ş.'nin, ... firmasına 227016 no.lu fatura ile satmış olduğu (toplam 42 palet, 3.266 adet) akü emtialarının, Ankara'dan Kazakistan'a nakliyesi işi 04.05.2015 tarih ve ... no.lu navlun faturası karşılığında davalı ... Ltd. Şti. tarafından üstlenildiğini, sigortalı emtialar davalı nakliyeci ... Ltd. Şti. sorumluluğunda olmak üzere yine davalı tarafından sağlanan 3 adet 20 konteynıra yüklenerek ... limanından gemi ile Rusya'da ... limanına götürülmüş, burada yapılan tahliyede liman safhasında hasar olmadığından tutanak tutulmamış ve konteynerler boşaltılarak paletler halinde tren vagonlarına yüklenmek suretiyle Almaty'e nakliyesi yapıldığını, Sigortalı emtiaların taşındığı trenin Almaty’e varışının müteakip vagonların açılması sonrasında, vagon içerisinde sigortalı akü paletlerinin bazılarının kaydığı ve bazı akülerin kutup başı ve gövde kısımlarından hasarlandığı görülmüş olup söz konusu hasara ilişkin hasar tutanağı tanzim edildiği ve ayrıca hasarın fotoğraflandığını, sigortalı tarafından taşıma sırasında meydana gelen hasarın sigorta poliçesinden karşılanmasına ilişkin müvekkili şirkete yapılmış olan başvuru üzerine ... no.lu dosyadan görevlendirilen sigorta eksperi tarafından düzenlenen Ekspertiz Raporunda; “..navlun faturasından nakliye işleminin ... Ltd. Şti. tarafından yapılmış olduğunun anlaşıldığı, bu çerçevede hasarın nakliye sırasında meydana gelmesi sebebiyle hasar bedelinin navlun faturası düzenleyen ... Ltd. Şti. firmasına rücu edilebileceği kanaatine varıldığını, poliçe genel ve özel şartları çerçevesinde hasar miktarının 1.358,27 USD olduğu” yönünde görüş ve kanaat belirtildiğini, müvekkili ... Sigorta A.Ş., davaya konu olay nedeniyle sigortalısına, 15.09.2015 tarihinde, %10 ilave bedel dahil 4.136,88-TL sigorta tazminatı ödediğini, Müvekkili ... Sigorta A.Ş., TTK 1472 maddesi uyarınca sigortalının haklarına halef olduğundan davalı tarafın sorumluluğunu karşılayan 3.760,79-TL (%10 ilave bedel düşülmüş) alacak için zarar sorumlusuna rücu hakkı doğduğunu, davalı taşıyıcı şirket yükü teslim aldığı andan, teslim ettiği ana kadar bunların kısmen veya tamamen kaybından, hasara uğramasından sorumlu olduğunu, Sigortalı emtia, davalı şirkete sağlam ve eksiksiz teslim edilmiş olmasına karşın davalı tarafından üstlenilen nakliye sırasında hasara uğramış ve alıcısına hasarlı olarak teslim edildiğini, bu sebeple taşıma sırasında meydana gelen hasardan dolayı davalı taşıyıcı sorumlu olup hasarı tazminle mükellef olduğunu, borçlu/davalı şirkete yapılan rücu ihtarından her hangi bir sonuç alınamaması üzerine davalı aleyhine ... 1. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının itirazda bulunarak icra takibini durdurduğunu, davalının icra takibine itirazlarının iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatının ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; davacı tarafın sigortalısına ödemiş olduğu bedele binaen rücu etmesi gereken tarafın müvekkili şirket olmadığını, müvekkili şirketin, dava konusu alacağın kaynaklandığı hasarlı ürünleri İzmit limanından Rusya’nın ... limanına kadar taşımasını eksiksiz ve ayıpsız şekilde, ürünlere herhangi bir zarar gelmeksizin gerçekleştirdiğini, Uluslararası taşımacılıkta kabul edilen evrensel kurallar uyarınca taşıma aracısı (...) ile gerçek taşıma işini yapan (...) kişinin hukuki sorumluluklarının farklı olduğunu, bu kapsamda nakliyat sırasında oluşan zarardan, fiili olarak zararın oluştuğu sırada nakliyatı yapan kişi/firma sorumlu olduğunu, bu kapsamda müvekkili şirketin ayıp veya eksik ifaya ilişkin sorumluluğu, ürünlerin deniz yoluyla iki liman arasında taşınması sürecinde mevcut olduğunu, bu aşamadan sonra oluşacak her türlü zarardan, o sırada taşıma işlemini yapan kişi/firma sorumludur ki somut olayda da bu firma müvekkili şirket olmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinin ekinde sunmuş olduğu ... Ltd. Şti. tarafından tanzim edilen Hasar Ekspertiz Raporu’nda ve bu raporun dayandığı ... tarafından gerçekleştirilen gözetim raporunda da açık bir şekilde belirtildiği üzere ürünler müvekkili şirket tarafından Rusya’daki limana kadar sorunsuz ve nizami bir şekilde taşındığını, ürünlerin taşındığı konteyner limandan çıkarılırken de herhangi bir hasar bulunmadığından bu konuda bir tutanak tutulmadığını, bununla birlikte ... Sigorta’nın raporunun ikinci sayfasının ikinci paragrafının son cümlesinde, “Liman safhasında hasar olmadığından tutanak tutulmadığı, ... ile ... arasındaki nakliye sırasında hasarın meydana geldiği anlaşılmıştır.” şeklinde görüş bildirilmesiyle, zararın, ürünlerin müvekkili şirketin sorumluluk alanından çıktıktan sonra oluştuğunun tespit edildiğini, aynı husus davacı tarafın 12 numaralı “Sigortalı Hasar Beyan Dilekçesi” başlıklı delilinde de belirtilmiş ve yükün trene aktarıldıktan sonra zararın gerçekleştiği, bir başka deyişle ürünlerin müvekkili şirketin sorumluluk alanından çıktıktan sonra zararın meydana geldiği ikrar edildiğini, nakliye işlemlerinin fiili uygulamasında ürünlerin vagonlara yüklenmesi ve demir yolu ile son varış yerine ulaştırılması işlemi demir yolu yetkililerinin kontrolü ve sorumluluğu altında olduğunu, fiili olarak müvekkili firmanın hasar gören ürünleri trene kendisinin yüklemesi ve bunları Almaata’ya kadar taşımanın mümkün olmadığını, bu taşıma işlemini münhasıran Rusya demiryolu yetkililerinin gerçekleştirmekte olduğunu, bu kapsamda da karşı tarafça iddia edilen hasarın demiryolu taşıması sırasında gerçekleşmesi nedeniyle davanın yöneltilmesi gereken kişi/kurum, taşımayı fiili olarak gerçekleştiren demiryolu şirketi ve yetkilileri olduğunu, bu nedenle açılan davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
TÜM DOSYA KAPSAMINDAN: Dava taşıma sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazmin talepli itirazın iptali davasıdır.
Davaya konu ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası getirtilip dosya arasına konulmuştur,incelendiğinde;davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 21/06/2016 tarihinde 3.760,79 TL asıl alacak, 302,92 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam: 4.063,71 TL'lik ilamsız takipte bulunulduğu, ödeme emrinin borçluya 29/06/2016 tarihinde tebliğ olduğu, davalı borçlu 01/07/2016 tarihli dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür.
Mahkememizin 01/12/2017 tarihli ara kararı gereğince dosya mali müşavir ve Taşıma-sigorta hukukçusu bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 25/04/2018 teslim tarihli raporda özetle;a) - Davacı şirket, elektronik ortamındaki defterlerinin kayıtlarını yasal sürede Gelir İdaresi sistemine aktararak E-Defter beratlarını aldığı, e-defter kapsamında olmayan defterlerinde noterde açılış tasdiki süresinde yapıldığı ve her üç defter kayıtları birbirini teyit ettiğinden, ticari defterlerin delil niteliği taşıdığı, Davalı şirket ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiki süresinde yapıldığı, defterlerin birbirini teyit ettiği ve ticari defterlerin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, b) Davacı şirket ticari defter ve belgelerinin incelenmesinde; davacı şirketin, dava dışı ... A.Ş. firmasına 15.09.2015 tarihinde 4.136,88 TL karşılığı 1.358,27 USD ödeme yaptığı, davalı şirket ödemesi olmadığı, c) Dava konusu taşıma sürecinde yükün paletler halinde taşımasının davalı tarafından organize edildiği, düzenlediği faturaya göre, konteyner içi yüklemeler ve konteynerden aktarma ile vagon yüklemelerinin de davalı tarafın üstlendiği edim yükümlülükleri içinde kaldığının anlaşıldığı, d) Taşıma süreci sonunda, vagon içi istiflemelerin hatalı olmasından, gerekli sabitleme ve istifleme şartlarının sağlanamamasından dolayı, yükte kısmi hasarların meydana geldiği, varış yerinde gözetim raporu-fotoğraflar ve sonrasında alınan sigorta ekspertiz raporunun somut olaya uygun olduğu, e) Taşınan akülerde meydana gelen zarar tespitlerinin dosya kapsamı delillere ve fatura ile sevk evrakına uygun belirlendiği, f) Davacının sigortalısına yaptığı ödeme ile sınırlı olmak üzere, sigortalısına halef olduğu, rücuen tazmin talebi bakımından %10 bedel farkı düşülmekle davacının 3.732,73 TL asıl alacak bakımından tazminat talebinin yerinde olduğu, g) Davacının işlemiş faiz talebi bakımından takip tarihinden önce temerrüdün sabit olmadığı, Değerlendirme ve tespitleri çerçevesinde; davacı şirketin 3.732,73 TL asıl alacak üzerinden, takip tarihinden itibaren T.C. Merkez Bankasınca kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlardaki avans faizi talep edebileceği yönünde görüş ve kanaatte bulunmuşlardır.
Mahkememizin 18/05/2018 tarihli ara kararı gereğince dosya ek rapor hazırlanmak üzere mali müşavir ve Taşıma-sigorta hukukçusu bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 14/09/2018 teslim tarihli ek raporda özetle;Sayın mahkeme Ek görevlendirmesi gözetilerek yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde KÖK raporda varılan sonuçları değiştirecek yeni bir bulgu veya delil sunulmadığı, KÖK rapor sonuç ve kanaatlerimizin aynen devam ettiği yönünde görüş ve kanaatte bulunmuşlardır.
Mahkememizin 28/12/2018 tarihli duruşmasının ara kararı ile; Dosya kapsamı itibari ile davalı vekilinin yeni heyetten yeni rapor alınması talebinin reddine karar verilmiştir.
Yargılama sırasında alınan bilirkişi kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde bilirkişi raporu mahkememizce yeterli görülüp itibar edilmiştir.
Davacıya sigortalı ... firmasının satışını yaptığı ve taşıttığı 42 palet-3266 adet akü emtiasının taşımasının davalı ... firması tarafından üstlenildiği, Malın Ankara-Almaata-Kazakistan taşımasının organize edildiği dosya içeriğinden sabittir.
Taşınan mal PALETLER HALİNDE taşımaya verilmiş; davalının tedarik ettiği KONTETYNERLER ile taşınmıştır. Toplam üç adet konteyner içine istiflenen PALETLER, konteynerlerle taşındıktan sonra; demiryolu taşımasında VAGONA YÜKLENMİŞ ve bu demiryolu taşıması sonunda yükün istifi bozularak, paletlerde bulunan bir kısım emtialar hasar görmüştür. Dosyada sunulu sigorta ekspertiz raporu ve fotoğraflar söz konusu hasarı göstermektedir.
Davacının düzenlediği navlun faturası 704103 numaralı olup; 04.05.2015 tarihlidir. Faturada açıkça “3x20 konteynerlerden yük alınarak VAGONA YÜKLENECEKTİR” kaydı yer almaktadır. Bu durumda, davalı ... firması yükü konteynere yüklemek, konteyner ile kara+denizyolu taşımasını yapmak; akabinde demiryolu taşıtına-vagona YÜKLEMEK VE YÜKÜ DEMİRYOLU İLE SEVK etmek hususunda fatura düzenlemiştir.
Sunulu fotoğraflar; vagon içinde yükün İSTİFLERİNİN DAĞILMASINDAN dolayı hasar oluştuğunu göstermektedir. Bu da; davalının sorumluluğunda olan vagon aktarması+vagon istiflemesi+vagon sabitlemesinden kaynaklı hasar olarak teyit edilmektedir.
Davalının üstlendiği taşıma süreci multimodal-birden çok taşıma yönteminin kullanıldığı bir taşıma sözleşmesine dayanmaktadır. Bu duruma Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası bir konvansiyon yoktur. 6102 sayılı TTK m. 902 ve devamı hükümlerine göre TTK 4.Kitap 1. Ve 2.Kısım hükümleri uygulanmak gerekmektedir. TTK m. 863 hükmünde ise “…taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek…” demiryolu aşamasında vagon yüklemesi süreci bakımından gönderenin yerine; aktarmayı üstlenen davalı karma taşıma taşıyıcısının görevidir. Bu görevi gereği gibi yerine getirmediği için yükte hasar meydana gelmiştir. Özellikle tam vagon yüklerinde taşıyıcının nezareti bile söz konusu olmamakta; somut olayda KONTEYNERLERDEN YÜKÜN ALINARAK PALETLER HALİNDE VAGONA YÜKLEMESİ kaynaklı hasar zararından davalının sorumlu olması gerekmektedir.
Davalı tüm bu aşama için taşıyıcı-taşıyıcı sayılan komisyoncu ya da taşıma işleri organizatörü sıfatını haiz olup, kendi alt taşıyıcılarının, liman görevlilerinin, demiryolu çalışanlarının kusurlarından sanki kendi kusuru gibi TTK m.879 gereği sorumlu olacaktır.
Dosyaya alınan ... Services firması raporu görgüye dayalı yerinde inceleme yapılarak hazırlanmış hasar tespitini göstermektedir. Ayrıca ... Sigorta Eksperliği raporunda da 1.259,86 USD zarar belirlenmiş; 12,60 USD ve 12,47 USD tenzilatlarla 1.234,79 USD; %10 bedel artışı ile de 1.358,27 USD ödenmesi gereken tazminat tespit edilmiştir.Bilirkişi raporunda dosya kapsamı faturalar ve sair sevk evrakı ile uyumlu olduğunun değerlendirildiği belirtilmiştir.
Davacı sigorta tazminatı ödemesi talebini davalıyı temerrüde düşürecek şekilde ihtar ve ihbar ile iletmediği, ancak takip tarihinde davalının temerrüde düşürüldüğü değerlendirilmektedir. Bu nedenle takip tarihine kadar işlemiş faiz talebi yerinde görülmemiştir.
Sonuç itibariyle; Davacı şirket ticari defter ve belgelerinin incelenmesinde; davacı şirketin, dava dışı ... A.Ş. firmasına 15.09.2015 tarihinde 4.136,88 TL karşılığı 1.358,27 USD ödeme yaptığı, davalı şirket ödemesi olmadığı, dava konusu taşıma sürecinde yükün paletler halinde taşımasının davalı tarafından organize edildiği, düzenlediği faturaya göre, konteyner içi yüklemeler ve konteynerden aktarma ile vagon yüklemelerinin de davalı tarafın üstlendiği edim yükümlülükleri içinde kaldığının anlaşıldığı, taşıma süreci sonunda, vagon içi istiflemelerin hatalı olmasından, gerekli sabitleme ve istifleme şartlarının sağlanamamasından dolayı, yükte kısmi hasarların meydana geldiği, varış yerinde gözetim raporu-fotoğraflar ve sonrasında alınan sigorta ekspertiz raporunun somut olaya uygun olduğu, taşınan akülerde meydana gelen zarar tespitlerinin dosya kapsamı delillere ve fatura ile sevk evrakına uygun belirlendiği, davacının sigortalısına yaptığı ödeme ile sınırlı olmak üzere, sigortalısına halef olduğu, rücuen tazmin talebi bakımından %10 bedel farkı düşülmekle davacının 3.732,73 TL asıl alacak bakımından tazminat talebinin yerinde olduğu anlaşılmakla; Davanın kısmen kabulüne, davalının ... 1 İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin; 3.732,73 TL asıl alacak yönünden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacağın varlığının tespiti yargılama gerektirdiğinden ve şartları oluşmadığından davacının tazminat talebinin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın kısmen kabulüne, davalının ... 1 İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin; 3.732,73 TL asıl alacak yönünden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alacağın varlığının tespiti yargılama gerektirdiğinden ve şartları oluşmadığından davacının tazminat talebinin reddine,
3-Karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince hesaplanan 254,98 TL harçtan peşin alınan 69,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 185,58 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 69,40 TL peşin harç masrafının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar yönünden hesaplanan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ret edilen miktar yönünden hesaplanan 330,98 TL ( AAÜT. 13/2 maddesi gereği ) vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacının yapmış olduğu toplam: 1.349,70 TL yargılama giderinin davanın red/kabul oranına göre 1.239,76 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,geri kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
9-Davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
10-Karar kesinleştiğinde Mahkeme kasasındaki belge aslının iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 28/12/2018
Katip
Hakim
MASRAF BEYANI
31,40 TL Harç Masrafı
1.200,00 TL Bilirkişi Ücreti
118,30 TL tebligat ve müzekkere gideri
TOPLAM : 1.349,70 TL