T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/406 Esas
KARAR NO: 2022/230
DAVA: Tazminat (Uluslararası Taşımadan Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 26/04/2017
KARAR TARİHİ: 16/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birleşen davaların yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'da mukim ... şirketinden 6 adet trafo satın aldığını, söz konusu trafoların yükleme, istifleme, taşıma ve boşaltma işi için ... Senedi ile davalı şirket ile anlaştıklarını, davaya konu emtianın işbu taşınma için davacı tarafından ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... numaralı poliçe ile sigorta teminatına alındığını, davalı tarafından taşıma sırasında yüklerin başka bir kamyona aktarıldığını ve bu aktarmaya bağlı olarak 1 adet ... seri numaralı trafonun hasarlandığını ve hurdaya döndüğünü, işbu hasarın davalı tarafından uygun olmayan şekilde ve sabitlemeden başka kamyona nakli esnasında meydana geldiği, şirket yetkilisinin özet beyan verirken bu durumu tespit ettiğini ve fotoğrafladığını ve hasar miktarının servis raporuyla 4.269-00 USD olarak tespit ettirdiklerini, ... Sigorta A.Ş.'ye hasarın ödenmesi hususunda başvurduklarını ancak davalı şirketin istifleme ve taşımadaki kusurunun teminat kapsamında olmadığından taleplerinin reddedildiğini, sigorta şirketi tarafından yaptırılan ekspertiz incelemelerinde hasarın davalı şirketin taşımada aktarma yapmasından ve yeterince istifleme ve sabitleme yapmamasından kaynaklı olduğunun tespit edildiğini, hasarın ambalajlanmadan kaynaklamadığından bahisle söz konusu trafonun hurdaya uğramasından kaynaklı zararları ile, söz konusu trafonun kullanılmamasından kaynaklı yoksun kalınan karı talep ettiklerini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak ilk aşamada yoksun kalınan kar için 1.000,00 TL ve trafonun hurda vasfına dönüşmesinden doğan zarar için keşfen belirlenecek değer üzerinden ıslah etmek üzere ilk aşamada 5.000,00 TL olmak üzere toplam 6.000,00 TL'nin trafonun hasara uğradığı 14/01/2016 tarihinden itibaren işleyen ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili 16/12/2019 tarihli dilekçesi ile bu talebini 30.608,87 TL olarak ıslah etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin...güzergahında davalının mallarını taşıdığını, delillerinin ise faturalar, dekont, taşıma - gümrük belgeleri, gümrük kayıtları olduğunu, davalının müvekkiline yaptırdığı son taşımadan kaynaklanan ödeme dekontu, taşıma gümrük belgeleri, gümrük kayıtları, ticari defterler ve belgeler olduğunu, bakiye alacağının tahsili amacı ile davalı aleyhine... 12. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın takibe itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalının taşımaları yaptırdığını, faturaları alıp kısmen ödeme yaptığını, icra dairesinin yetkisine dair itirazının hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasında taşıma sözleşmesinden kaynaklanan borç-alacak-cari hesap ilişkisi olduğunu, dava konusunun para alacağı olduğunu, dava konusu alacağı doğuran işin uluslararası bir taşıma olduğunu, malın getirildiği yerin ... Gümrük Müdürlüğü ve teslim yerinin ise İstanbul olduğunu belirterek itirazının iptaline ve takibin devamına, alacağa 24/02/2017 tarihinden itibaren avansz faizi işletilmesine, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının taleplerinin CMR Konvansiyonu'nun 32. maddesi uyarınca zamanaşımına uğradığını, ayrıca davaya konu taleplerin belirsiz alacak davasına konu olamayacağını, dava konusu emtianın hasarlanmasının sebebinin hatalı ambalajlama olduğunu, ... şirketi tarafından tanzim edilen ekspertiz raporuyla da hasarın ambalajlamadaki hatadan kaynakladığının tespit edildiğini, yine bu hususun ... Sigorta A.Ş. tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi ile de tespit edildiğini, emtianın ... Gümrüğü'ne gelene kadar başka bir kamyona aktarımının yapılmadığını, davalının malın teslim alırken hasar ihbarat yapmadığını, emtiayı gümrükte teslim alan yurtiçi taşımayı kendilerinin yapmadığını, yurtiçi taşımayı yapacak kamyona yükleme ve istiflemeyi de kendilerinin yapmadığını, hasarın nakliyenin hangi aşamasında meydan geldiğinin belirli olmadığını, bir an için davalının iddialarının kabul edilmesi halinde de davalının sorumlu olacağı hasar miktarının ve işleyecek faizin CMR hükümleri uyarınca hesaplanması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının müvekkili şirkete ait malı taşıdığı sırada mala zarar verdiğini, takibe dayanak faturanın müvekkiline gönderilmediğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Uluslararası hamule senedi, ... 12. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyası, sigorta poliçesi, servis raporu, ekspertiz raporu, fotoğraflar, mailler, ticari defterler.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Asıl davada davacı tarafından açılan dava, taşıma sırasında hasar gören maldan kaynaklanan zarara ve kar kaybı bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Birleşen davada davacı tarafından açılan dava, navlun alacağından kaynaklanan İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
1-Asıl Davada, taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı şirketin davaya konu trafoyu 14/01/2016 tarihinde ... Gümrük Müdürlüğüne yükleme, istifleme ve taşıması esnasında hatalı ve kusurlu eylemlerde bulunup bulunmadığı, trafonun hurda vasfına dönüşmesinden doğan zarardan davalının sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise zarar miktarı ve davacı şirketin mahrum kaldığı gelir miktarı, malın hasarlanmasının hatalı ambalajlamadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, hasarın nakliyenin hangi aşamasında meydana geldiği, belirsiz alacak davası itirazının ve zamanaşımı def'inin yerinde olup olmadığı hususlarındadır. Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını belirleyebilmesi davacıdan beklenemeyeceğinden HMK 107/1.fıkrası gereğince belirsiz alacak davası açılamayacağına ilişkin itiraz reddedilmiştir.
Taraflar, davacı tarafından satın alınan 6 adet trafonun,...'da mukim satıcı ...'den alınarak Türkiye'ye davali taşıma şirketi tarafından taşınması hususunda anlaşmışlardır. Eşyaların kara yolu ile uluslararası taşınmasında yükleme ve teslim yerinin iki ayrı ülkede olması bunlardan en az bir ülkenin CMR (Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi)'ye taraf olması ve taşımanın kara yolundan taşıt ile (motorlu taşıt, dizi halinde taşıt, römorklar ve yarı römorklar) bir ücret karşılığında yapılması, Türkiye'nin CMR'ye ve ek protokole 31 Ekim 1995 tarihinde taraf olmuş olması nedenleriyle somut olaya CMR hükümleri uygulanacaktır. Davacı ...Tic. Ltd. Şti tarafından dava konusu malın 14/01/2016 tarihinde hasarlandığının bildirilmiş olması karşısında CMR 32. maddesi gereğince bir yıllık zamanaşımı süresinin asıl dava tarihi olan 26/04/2017 tarihinden önce dolduğu anlaşılmış, asıl davanın (Davacı ...Tic Ltd Şti’nin Davasının) zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Birleşen Davada, davacı ... A.Ş'nin davalı ... Ltd. Şti'nden yaptırdığı son taşımadan kaynaklanan ve ... 12.İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra takibine konu ettiği bakiye 3.332,38 TL navlun alacağı bulunup bulunmadığı hususlarındadır.
İlgili ... 12. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasının incelenmesinde, birleşen davada davacının birleşen davanın davalısı hakkında 24.02.2017 tarihinde başlattığı ilamsız icra takibinde, alacağın dayanağı olarak Fatura ve Cari Hesap alacağı göstermek suretiyle 3.332,38 TL alacağın icra giderleri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlattığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlu vekilinin, 1-Müvekkili şirketin alacaklıya borcu olmadığı gibi hasarlı taşımadan uğranılan zararından alacağı bulunduğunu, bu nedenle müvekkiline gönderilen ödeme emrine ve içeriği borcun tamamına, faizlerine, masraf ve vekalet ücreti dahil borcun tüm fer’ilerine karşı itiraz ettiklerini, müvekkili şirkete faturanın tebliğ edilmediğini, içeriğinden haberdar edilmediğini ve temerrüde de düşürülmediğini, 08.02.2017 tarihli 3.332,38 TL meblağında cari hesap bakiyesi ve fatura muhteviyatında belirtilenlerden dolayı müvekkili şirketin herhangi bir borcu bulunmadığını, 2-Müvekkili şirketin ... şirketinden aldığı 6 adet 400 Kva 33/0.4Kv Dökme Reçineli Kuru tip trafolardan .... seri numaralı 1 (adet) trafo, alacaklı şirketin taşıması esnasında hasar gördüğünü, hurdaya ayrıldığını, meydana gelen hasar, alacaklı şirketin tıra yüklenen trafoları uygun olmayan şekilde ve düzgün sabitlemeden bir başka kamyona nakli esnasında gerçekleştiğini, alacaklı şirketin yönlendirdiği kasko şirketleri ... Sigorta A. Ş. tarafından yapılan eksper incelemesinde; hasarın aktarmaya bağlı olarak gerçekleştiğini, hasarın sabitleme ve istiflemeden kaynaklandığını belirttiğini, bu konuda hasarın tazmini nedeniyle dava açma hakkları da saklı tutuklarını ileri sürerek müvekkili şirketin 6127 seri numaralı 1 (adet) trafoda meydana gelen hasar bedeli ile takibe konu borç arasında takas-mahsup haklarının kullanılmasına karar verilmesini talep ettiği, alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlular tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK m.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir.
Mali Müşavir Bilirkişi ...'nun talimat yolu ile düzenlediği raporu ile tespit ettiği üzere, birleşen davanın davacısının 2016 yılı ticari defterlerinde, ...Tic Ltd Şti aleyhine takip başlattığı 3.332,38 TL alacak kayıtlıdır.
Mali Müşavir ..., Hukuçu ... ve Makine Mühendisi ...'den oluşan bilirkişi heyetinden mahkememizce aldırılan rapor ile de, ... AŞ'nin defterlerinde de 24.02.2017 icra takip tarihi itibariyle 3.332,38 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
Her iki taraf defterlerindeki kayıtlar birbirini teyit eder nitelikte olup örtüşen kayıtların varlığı ile ...AŞ'nin icra takibine konu ettiği alacağın varlığı ortaya çıkmış, birleşen davanın davalısının takibe itirazında ve birleşen davaya cevabında ileri sürdüğü itiraz nedenleri ile aynı içerikteki asıl davadaki talepler zamanaşımına uğramış, Birleşen Davanın (Davacı ... AŞ’nin Davasının) Kabulü ile, davalı ...Ltd Şti tarafından ... 12. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, geçerli bir ilamsız genel icra takibinin varlığı, borçlunun yedi günlük süre içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçlunun itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatının davalı ... Tic Ltd Şti ‘den alınarak davacı ... AŞ’ye verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Asıl Davanın (Davacı ... Ltd Şti’nin Davasının) Reddine,
Birleşen Davanın (Davacı ... AŞ’nin Davasının) Kabulü ile, davalı ...Tic Ltd Şti tarafından ... 12. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatının davalı...Tic Ltd Şti ‘den alınarak davacı ... A.Ş’ye verilmesine,
Asıl davada, Harçlar Kanununca alınması gerekli 80,70 TL ilam harcının peşin yatırılan 102,47 TL harcın ve 421,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 442,77 TL harcın davacıya iadesine,
Asıl davada, dava ön şartının yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T m.7/2 gereğince hesaplanan 5.100,00 TL avukatlık ücretinin davacı ... Ltd Şti'den alınarak davalıya verilmesine,
Birleşen davada, Harçlar Kanununca alınması gerekli 227,63 TL ilam harcından peşin yatırılan 56,91 TL harcın mahsubu ile bakiye 170,72 TL harcın davalı ... Ltd Şti'den alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Birleşen davada, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 3.332,38 TL avukatlık ücretinin davalı ...Tic Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
Asıl davada, davacı ... Ltd Şti tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
Birleşen davada, davacı ... A.Ş tarafından yapılan 35,90 TL TL başvuru harcı, 56,91 TL peşin harç, 1.196,00 TL bilirkişi ücreti ve tebligat giderlerinden oluşan toplam 1.288,81 TL yargılama giderlerinin davalı ... Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup anlatıldı. 16/03/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır