T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/454 Esas
KARAR NO: 2019/403
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 15/05/2017
KARAR TARİHİ: 29/04/2019
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin tekstil imalat işi ile iştigal ettiğini, ...'ın da şirket sahibinin kardeşi olduğunu ve aynı zamanda da bu şirkette çalıştığını, 09/04/2017 tarihinde iş yerinde meydana gelen hırsızlık sonucu şirkette bulunan çelik kasa ile birlikte şirkete ait 25 adet boş çek yaprağının bulunduğu çek koçanı ile müşterilerden alınmış 5 adet çekin de çalındığını, davaya konu 2 adet çekin de çalınan çekler arasında yer aldığını, işbu çeklerin çalınmasından sonra ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında çek zayi davası ile ödeme yasağı kararı verildiğini, ... Bank ... şubesine ait, keşidecisi ... A.Ş olan, ... çek nolu, 01/05/2017 tarihli, 11.641,10 TL bedelli çekin çalınmasından sonra müvekkili şirket adına da sahte kaşe vurulmak suretiyle sahte imza atıldığını, başkaca şirket kaşeleri ile cirolanmak suretiyle son olarak davalıya verildiğini, yazdırılan işbu çekin daha sonra ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından 12.852,57 TL üzerinden icra takibine konularak tahsil yoluna gidildiğini, icra takibine konulduğunu, bu takip nedeniyle ... 24. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında dava açıldığını, dava konusu diğer çek olan ... Şubesine ait, keşidecisi ...Tic. Ltd. Şti olan, ... çek nolu, 30/04/2017 tarihli, 18.207,00 TL bedelli çekin de müvekkili şirket adına düzenlenen sahte kaşe vurulmak suretiyle, yine sahte imza aldığını ve cirolanmak suretiyle davalıya verildiğini, işbu çekin daha sonra ... 24. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu, bu takip nedeniyle ... 19. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasının açıldığını, ihtiyati haciz kararı üzerine çek bedellerini icra dosyasına yatırmak zorunda kaldıklarını ileri sürerek ilgili icra dosyalarından başlatılan icra takiplerinden dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespiti ile takip konusu çeklerin davalıdan istirdadı ile müvekkillerine aynen iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER :
Çek asılları, olay yeri inceleme raporu, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, ... 24. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, ... 19. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası, ... 24. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası, ... CBS'nin ... Soruşturma sayılı dosyası, ... CBS'nin ... Soruşturma sayılı dosyası, bilirkişi incelemesi.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Dava, TTK 704.maddesine dayalı çek istirdadı davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, çalındığı iddia edilen ... Bankası ... Şubesine ait ... çek nolu 30/04/2017 tarihli 18.207 TL bedelli çek ile ...bank ... Şubesine ait ... çek nolu 01/05/2017 tarihli 11.641 TL bedelli çekten dolayı davacıların davalıya borçlu olup olmadıkları, çeklerdeki imzaların davacılara ait olup olmadığı, çeklerin istirdadı gerekip gerekmediği hususlarındadır.
Dava konusu çeklerin de içinde bulunduğu çeklerin çalınmasından dolayı davacı tarafın suç duyurusunda bulunması üzerine soruşturmalar başlatıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu çekler hakkında ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden ödeme yasağı kararı verilmiştir.
Dava konusu çeklere dayalı olarak ... 24. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ve ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takipleri başlatılmıştır.
Mahkememizce Grafolog ...'dan aldırılan 20/02/2019 tarihli bilirkişi raporunda; İnceleme konusu, "... Bankası A.Ş. ... şubesi tarafından düzenlenen, keşide yeri İstanbul tarihi 30.04.2017 olan ... çek numaralı, "18.207-onsekizbinikiyüzyedi TL "tutarlı çekte, ... adına atılmış l. ciro imzası ile ...'a ait mevcut mukayese imzalar arasında ; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılık saptandığından söz konusu 1. Ciro imzasının, mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'ın eli ürünü olmadığı, İnceleme konusu, ... Bankası A.Ş. ... şubesi tarafından düzenlenen, keşide yeri İstanbul tarihi 30.04.2017 olan ... çek numaralı, "18.207-onskizbinikiyüzyedi TL" ve ...banka A.Ş. ... şubesi tarafından düzenlenen, keşide yeri ... tarihi 01.05.2017 olan ... çek numaralı, ''11.641,l0-onbirbinaltıyüzkırkbir TL on kuruş" tutarlı çekte, "... Tic. Ltd. Şti" adma alılmış ciro imzaları ile ilgili şirkette imza atmaya yetkili ..., ... ... ve ...'a ait mevcut mukayese imzalar arasında yukarıda sayılan tanı unsurları bakımından farklılık saptandığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ..., ... ve ...'ın eli ürünü olmadığı beyan edilmiştir.
MK 6. maddesi gereğince bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur. İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Menfi tespit davasında borçlu, borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa bu durumda ispat yükü davalı alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme ile düştüğünü ileri sürüyorsa ispat yükü doğal olarak davacı borçluya düşer.
TTK 704.maddesine göre, Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamiline yazılı bir çek bahis mevzuu olsun ister ciro suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup da hamil hakkını 702.maddeye göre ispat etsin çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle mükelleftir. Davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekip çeki elinde bulunduran davalı yeni hamil, çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü değildir. Aksi halin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.
Somut olayda, davacı taraf borcun varlığını inkar ettiğinden ispat yükü davalı alacaklıdadır. Davalı alacaklı, davacıların borçlu olduğunu ispatla yükümlüdür. Davalı, kambiyo senedine dayanmaktadır. Bu durumda mücerretlik ilkesi gereği ispat yükü yer değiştirmektedir. Borçlular davaya konu kambiyo senetlerinden dolayı borçlu olmadıklarını, kambiyo senetlerinin çalındığını ve davalının çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ispatla yükümlü olup borçlu taraf çeklerin çalındığına dair C. Başsavcılığı'na şikayette bulunarak çeklerin yetkili hamilleri olduklarını ve dava konusu çeklerdeki imzaların borçlu tarafa ait olmadığını ispat etmiştir. Davalı, dava konusu çeklerin çalıntı olup olmadığını araştırmadan çekleri iktisap etmekte ağır kusurlu olup davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
Davanın kabulü ile,
... 27 İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına konu ... banka A.Ş ... Şubesine ait ... çek nolu 11.641,10 TL lik 01/05/2017 keşide tarihli çekten dolayı davacı ... Tic. Ltd. Şti'nin davalıya borçlu olmadığının tespitine, çekin istirdatına ve çekin davalıdan alınarak davacı ... Ltd. Şti'ye verilmesine,
... 24 İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına konu ...Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... çek nolu 30/04/2017 keşide tarihli, 18.207,00 TL lik çekten dolayı ...'ın davalıya borçlu olmadığının tespitine, çekin istirdatına ve çekin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 2.038,92 TL ilam harcından peşin yatırılan 562,87 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.476,05 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 3.581,77 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
Davacılar tarafından yapılan 31,40 TL başvuru harcı, 562,87 TL peşin harç, 107,50 TL tebligat ve müzekkere giderleri, 700,00 TL bilirkişi ücretinden oluşan toplam 1.401,32 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacılar vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/04/2019
Katip ...
Hakim ...