T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/580 Esas
KARAR NO: 2018/419
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 21/06/2017
KARAR TARİHİ: 23/03/2018
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmada özetle; müvekkiline ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyası ile üçüncü kişi sıfatıyla haciz işlemi yapıldığını, her ne kadar böyle bir haciz işlemi yapılmışsa da müvekkilinin takip borçlusuna karşı bir borcu bulunmadığını, bu sebeple müvekkilinin haksız ve hukuka aykırı bir biçimde geri dönüşü olmayan zararlarına sebebiyet verilmemesi için icra takibi nedeniyle uğrayacağı kuvvetle muhtemel olan hak kayıplarının da önlenmesi açısından, tedbiren haciz işlemlerinin durdurulmasına ve davalı alacaklıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmada özetle; davacı tarafın birinci talebi olan ödeme emrinin usulsüz tebliğ edilmesi iddiasının kabulü talebi açısından İcra Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan davacının bu talebinin reddine kara verilmesini, davacı tarafın ikinci talebinin ise dava dışı ... Otomotiv Lastik ve Jant Tic. Ltd. Şti ' ye borçlu olmadığının tepitine yönelik olduğunu, borçlu olmadığını ispat yükü davacı tarafta olduğunu, davacı tarafın borçlu olmadığına yönelik iddiası gerçek dışı olduğunu, davacı ....Ltd. Şti ile dava dışı ..Ltd. Şti 'nin ticari defter ve belgelerinin incelenmesi neticesinde davacının dava dışı ..Ltd.Şti'den alacaklı olduğu sübut bulacağını, davacının usulsüz tebliğe yönelik davasının reddine , davacının menfi tespit davasının reddine , davacı haksız ve kötü niyetli olduğundan % 20 inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
TÜM DOSYA KAPSAMINDAN;Dava 3.şahıs tarafından açılan menfi tespit davasıdır.
Davaya konu ... 9 İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasının sureti getirtilip dosya arasına konulmuştur, incelendiğinde; davalı alacaklı tarafından dava dışı borçlu ... Otomotiv Lastik ve Jant Tic. Ltd. Şti 'ye karşı 10/02/2017 tarihinde dört adet çek alacağından kaynaklı 231.350,00 TL asıl alacak, 34.921,51 TL işlemiş faiz, 23.135,00 TL. % 10,00 tazminat, 694,05 TL. % 0,30 komisyon olmak üzere toplam: 290.100,56 TL'lik kambiyo senetlerine özgü icra takibinde bulunulduğu görülmüştür.
İİK.nun 12. maddesine göre icra dairesi takip edilmekte olan para alacağına mahsuben borçlu veya 3.şahıs tarafından ödenen paraları kabule mecburdur.Bu ödenen miktar kadar borçlu borcundan kurtulur. İcra dairesince takip dosyasına yatırılacak olan para takip dosyasındaki borca mahsuben kabul edilecek, ödenen meblağ kadar borçlu da borcundan kurtulacaktır.
BK.unun 62.maddesi uyarınca borçlu olmadığı şeyi ihtiyari ile veren kimse hata sonucu kendisini borçlu sanarak verdiğini kanıtlamadıkça onu geri isteyemez .Ödemeyi yapan davacının dava konusu ettiği alacağı BK.unun hükümlerine göre sebepsiz zenginleşmeye dayanarak icra takip dosyasında borçlu olan ve borcu ödenmekle sebepsiz zenginleşen borçlulardan talep etmesi gerekir.
Davanın niteliğine göre; 3.kişi tarafından , yani davacı tarafından icra dosyasına yapılan ödemeden dolayı istirdat ve menfi tespit davasının icra takibinin borçlusu tarafından açılması gerekir. Bu tür davada, davacı sıfatı takip borçlusuna aittir. Takip konusu borç, 3.kişi tarafından, yani davacı tarafından ödenmiş olsa bile; davacı sıfatı asıl borçluya aittir. Çünkü, burada borçtan kurtulan takip borçlusudur.
Yargıtay 19 Hukuk Dairesi'nin 28/04/2016 tarih ve 2015/18160 Esas,2016/7678 Karar sayılı içtihadı ve Yargıtay 19 Hukuk Dairesi'nin 06/05/2009 tarih ve 2009/4422 Esas, 2009/4085 Karar sayılı içtihadında da belirtildiği üzere İcra takibine konu borcun 3.kişi tarafından ödenmiş olması halinde dahi İİK.nun 72. maddesine göre ödenen bu paranın borçlu olunmadığından bahisle istirdatına ilişkin geri ödenme talebinde bulunmak hakkı ve menfi tespit davasını açma hakkı icra takibinin borçlusuna aittir.Borcu ödeyen 3.kişi istirdat ve menfi davası açamaz. Bu nedenle icra dosyasında borçlu olmayan davacının menfi tespit davası açmada aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın reddine,
2-Davacının kötüniyeti tespit edilemediğinden ve şartları oluşmadığından davalının tazminat talebinin reddine,
3-Karar tarihine göre alınması gereken 35,90 TL harçtan peşin alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 4,50 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davalı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 23.356,03 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı.23/03/2018
Katip ...
Hakim ...