T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/675 Esas
KARAR NO: 2020/405
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/07/2017
KARAR TARİHİ: 30/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı-borçlu ile davacı şirket arasında 06.07.2012 tarihli Süpermarket İşletme Anlaşması ve 15.06.2015 tarihli Alt İmtiyaz (Franchise) Anlaşması ile davalı- borçluya "... " adresinde faaliyet göstermesi için franchise mağazası işletmesi verildiğini, taraflar arasındaki franchise işletme hakkı veren şirketin verildiği tarihte ... A.Ş 'nin ticaret unvanının ... 17. Noterliğinin ... tarih ve ... sayı ile onaylı olağanüstü genel kurul kararıyla ... A.Ş olarak değiştirildiğini, unvan değişikliğinin 06.08.2013 tarihinde Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından tescil edildiğini akabinde ise ... A.Ş, ... 17. Noterliği' nin ...Tarih ve ... sayı ile onaylı olağanüstü genel kurul kararı ile ... A.Ş ile birleştiğini, dolayısı ile ... A.Ş.'nin taraf olduğu Franchise/Süpermarket İşletme Anlaşmalarına, ... A.Ş.'nin "İmtiyaz Sahibi " sıfatıyla taraf olduğunu, ilerleyen süreçte ...Tic. A.Ş. ile müvekkili şirket arasında temlik sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşme gereğince ... A.Ş. nin temlik sözleşmesi ekinde belirtilen ticari ilişkilere istinaden doğmuş ve/veya doğacak her türlü hak ve alacaklarının müvekkili şirkete intikal ettiğini, yine ... A.Ş. ile davacı arasında akdedilen ek protokol uyarınca da davacının, imtiyaz sahibi/... T.A.Ş.'nin Alt İmtiyaz veya İşletme Sözleşmesinden kaynaklanan hak ve borçlarını veya Alt İmtiyaz/İşletme (Franchise) sözleşmesini ve ek protokollerini, ...'in grup şirketlerine, iştiraklerine, sermayedarı olduğu firmalara, Alt İmtiyaz Sahibi/İşletmecinin başkaca herhangi bir izni veya rızası gerekmeksizin, tüm sonuçlarıyla kül halinde devir ve temlik edebileceği hususunun kabul edildiğini, ... A.Ş.'nin ek protokolün ilgili bu hükmüne istinaden, dava konusu mağaza ve ilgili Süpermarket İşletme Anlaşmasının tüm hak ve borçları ile birlikte ... ye devredildiğini, mevcut akdi ve ticari ilişki davacı ile ... arasında devam ettiğinden, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ile davalı-borçluya söz konusu mağazada müvekkili şirketin hak sahibi olduğu marka ve logosu altında süpermarket işletme hakkı verildiğini ve böylece bir ticari ilişki kurulduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı-borçlunun müvekkili şirkete olan borcunu ödememesinden dolayı müvekkili şirket tarafından ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, taraflar arasında imzalanan Alt -İmtiyaz (Franchise) Anlaşmasının "İhtilafların Halli" başlıklı 16. maddesinde açıkça taraflar arasında doğabilecek her türlü ihtilaf müzakere ile çözümlenemediği halde İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğu açıkça belirtildiğinden davalı borçlunun icra takibindeki yetki itirazını kabul etmediklerini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere tazminata, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ticari merkezi İzmir olduğundan, icra takibinde yetkili yerin ... İcra Müdürlükleri olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında 06.07.2012 tarihli Süpermarket İşletme Anlaşması ve 15.06.2015 tarihli Alt İmtiyaz (Franchise) Anlaşmasının imzalandığını, davacının müvekkiline "... Narlıdere/İzmir" adresinde faaliyet göstermesi için franchise mağazası işletmesi verdiğini, müvekkili şirketin davacıya karşı sözleşmeden kaynaklı edimlerini düzenli olarak yerine getirdiğini ve herhangi bir borcunun bulunmadığını, davalı vekilinin davacıya borçlarının bulunmadığına dair iddialarının tacir olan tarafların ticari defterlerinin incelenmesi ile ortaya çıkacağını beyan ederek davanın reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyası, sözleşme, ticari defter ve belgeler, bilirkişi raporları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmeler çerçevesinde davalının taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının davalıdan alacağı bulunup bulunmadığı, alacağı varsa miktarı, İcra Müdürlüğünün yetkisine yönelik itirazın yerinde olup olmadığı hususlarındadır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 16.maddesi gereğince İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğuna ilişkin yetki şartı gereğince İcra Müdürlüğünün yetkisine yönelik itirazın reddine karar verilmiştir.
İlgili ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 13/06/2017 tarihinde Süpermarket İşletme Anlaşmasından kaynaklanan 152.353,37 TL cari hesap alacağının asıl alacağına takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %9,75 avans faizi ile tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 15/06/2017 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 16/06/2017 tarihli itiraz dilekçesinde özetle; yetkili icra müdürlüklerinin ... İcra Müdürlükleri olduğunu, alacaklı görünene borçlarının bulunmadığını ileri sürdüğü, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK m.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir.
Somut olayda, davalı borçlu cevap dilekçesinde borçlu olmadığını, düzenli olarak ödeme yaptığını ileri sürdüğünden ödeme iddiasını ispatla yükümlüdür.
Tarafların ve ... A.Ş'nin ticari defter ve belgeleri üzerinde, taraflar arasındaki sözleşmelerin de incelenmesi ile rapor düzenlenmesi için dosya mali müşavir ... ile sözleşme uzmanı Doç. Dr. ...'a tevdi edilmiş, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı, hüküm kurmaya elverişli bilirkişi kök ve ek raporları çerçevesinde, davacı defterlerine göre davacının taraflar arasındaki cari borç/alacak ilişkisinde 31.12.2016 yılından gelen 161.671,58 TL alacaklı göründüğü, 31.12.2016 tarihinde davacının davalıdan olan alacağının 161.671,58 TL olarak davacı defterlerinde kaydedildiği ve 2017 yılında yapılan satışlar ile alınan tahsilatlardan davacı alacağının 208.553,37 TL’ye baliğ olduğu, davalıya ait ticari defterlerde satıcılara yapılan ödemeler bakımından kayıtlar gelişi güzel tutulmuş olup delil niteliğinde bulunmaya elverişli olmadığı, davalı ödemeleri incelendiğinde ticari defterlerinde davacıya borcu 34.799,87 TL iken 31.03.2017 tarihinde 34.799,87 TL tek kalem ödeme yaptığını kayıt etmiş olup borç/alacak sıfırlandığı, ticari defterlerinde davacıya borcu 30.06.2017 tarihi ile 31.286,59 TL iken 30.06.2017 tarihinde 31.286,59 TL tek kalem ödeme yaptığını kayıt etmiş olup borç/alacak sıfırlandığı, 2017 yılı kayıtları üzerinden değerlendirme yapıldığında davalının davacıya nakit olarak ödediği bu iki kalem mahsup işleminin belgesini dosyaya ibraz etmesi gerektiği halde ibraz edemediği, taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde dava konusu anlaşmazlığa ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, işbu anlaşmazlığın cari hesap kaynaklı bir anlaşmazlık olduğu, davalı ... ile .... arasındaki cari ilişkiye istinaden dava dışı şirketin davacı ...Ş.'ye temlik ettiği maddi devir miktarı 118.741,82 TL olup dava dışı şirketin bu devrinin 05.12.2014 yılı dava dışı şirket kayıtlarında işli olduğu, davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkinin davacı kayıtlarına göre 05.08.2014 tarihinde başladığı ve taraflar arasındaki ticari ilişki devam ederken dava dışı ....'nin ... Virmanı içerikli mahsup ile temlik ettiği 118.741,82 TL ile birlikte davacı alacağı 179.550,88 TL olarak kayıt edilmiş olup dönem sonunda ise 175.999,56 TL olarak 2015 yılına devir ettiği, 2015, 2016 ve 2017 yıllarında devir bakiyeleri ile ticari ilişki sonunda davalıdan takip tarihi itibariyle 208.553,37 TL davacı alacağının işli olduğu ancak davacı 52.353,37 TL talep etmiş olduğundan taleple bağlı kalınması gerektiği, davacının 152.353,37 TL alacağına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık %9,75 oranından başlayacak değişen oranlarda faiz uygulanması gerekeceği anlaşılmış, davalı davacıya borcu olmadığını ileri sürse de bu iddiasını ödeme belgeleri ile ispat edemediğinden ve davacının alacağının varlığı tespit edildiğinden davanın kabulü ile davalı tarafından ... 4. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, geçerli bir ilamsız genel icra takibinin varlığı, borçlunun yedi günlük süre içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçlunun itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Davanın kabulü ile davalı tarafından ... 4. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 10.407,25 TL ilam harcından peşin yatırılan 1.840,05 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.567,20 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 18.423,57 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 31,40 başvuru harcı, 1.840,05 TL peşin harç, 2.200,00 TL bilirkişi ücreti, 220,20 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 4.291,65 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/09/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır