T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/89 Esas
KARAR NO: 2018/482
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/01/2017
KARAR TARİHİ: 02/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...’dan Türkiye’ye taşınacak dava dışı sigortalı ITI Kapı Firmasına ait emtianın taşıma risklerine karşı müvekkili tarafından 26381526 numaralı abonman sigorta poliçesi ile teminat verildiğini, taşımanın davalı ...tarafından üstlenildiğini, davalı ... şirketinin de sorumluluk sigortacısı olduğunu, 01.06.2016 tarihinde İtalya’dan ... plakalı araca yüklenen yükün 06.06.2016 tarihinde antrepo girişinde hasarlı olduğunun tespit edildiğini ve bunun ... taşıma senedine şerh düşüldüğünü, müvekkilinin %10 bedel artışı ile 3.850,59 TL tazminat ödediğini; ancak %10 bedel artış farkı düşülerek 3.500,54 TL tazminatın davalılardan müteselsilen sorumlu olmaları gözetilerek talep edildiğini, davacının ödemesinin 18.08.2016 tarihli olduğunu, TTK m.1472 gereği davacının sigortalısına halef olduğunu, bu alacağın tahsili amacı ile ... 4. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalı borçluların haksız itirazı ile takibin durduğunu ileri sürerek davalıları itirazının iptali ile davalıların icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Uluslar arası Taşımacılık Ltd. Şti. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Dosyada akdi temlike ilişkin yazılı bir belge sunulmadığını, hasarın ambalaj ve istifleme kusurlarından kaynaklandığını, ekspertiz raporunda da hasarın kapılara dıştan gelen basınç sebebi ile içe çökme, eğilmeler olduğunu, CMR m.17/4 gereği bu savunma karşısında ispat külfetinin de davacı üstünde olduğunu, müvekkili açıcından “istifleme ve ambalaj” kaynaklı hasarlardan sorumlu olunmayacağı yönünde CMR taşıma senedine şerh düşüldüğünü, sovtajın çok düşük belirlendiğini, hasarın yüksek belirlendiğini beyan ederek davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu poliçe incelendiğinde de görüleceği üzere poliçe 6. sayfa 18 ve 19 maddeler gereği ambalaj ve istifleme sonucu oluşan hasarlar poliçe teminatı kapsamında olmadığını, husumetin dayanağını CMR karayolu ile yapılan uluslararası emtia taşımaları için taşıyıcının sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olup hasarın ambalaj eksikliği ve istif/sabitleme sebebiyle meydana gelmiş olduğundan müvekkil şirketin dava konusu taleplere ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını, CMR Konvansiyonu Madde 23' de taşımacının zarardan sorumlu tutulması halinde uygulanacak sınırlı sorumluluk esaslarının düzenlendiğini, buna göre taşımacının ancak zarara uğrayan/ zayii olan emtia ağırlığının 8.33 SDR karşılığı nispetinde tazminat ödeyeceğini, velev ki müvekkiline bir kusur atfı halinde zayii olan malın ağırlığına karşılık gelen sorumluluk miktarının tespiti gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 4. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası, poliçe, mail yazışmaları, sigorta ekspertiz raporu, ödeme dekontu ve ibraname fotokopisi bilirkişi incelemesi sonucu alınan rapor.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 67. maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı ... şirketinin sigortalısına ödediği hasar tazminatını davalılardan isteyip isteyemeceği, hasarın ambalaj eksikliği ve istif / sabitleme sebebiyle meydana gelip gelmediği, davalıların hasardan sorumlu olup olmayacakları, alacağın temliki şartlarının oluşmadığı yönündeki aktif husumet itirazının ve zamanaşımı def'inin yerinde olup olmadığı hususlarındadır.
Davacı TTK 1472. maddesine göre sigorta halefiyet kuralına dayandığından alacağın temliki şartlarının oluşmadığı yönündeki aktif husumet itirazının reddine, TBK 72. maddesi gereğince zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve herhalde fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yıl olup mal teslimi ve hasar tespitinin 06.06.2016 tarihli olduğu, takip tarihinin 27.10.2016 olduğu, CMR m.32 gereği olan 1 yıllık süre içinde takibe girişildiği anlaşıldığından zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.
İlgili ... 4. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra takibi dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine 27/10/2016 tarihinde sigorta tazminatı rücuu sebebine dayalı olarak 3.500,54 TL asıl alacak, 70,49 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.571,03 TL'nin asıl alacak bakımından yıllık %10,50 faizi ile birlikte tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı ...ne 02/11/2016 tarihinde, davalı ... AŞ'ne 04/11/2016 tarihinde tebliğ edildiği, 03.11.2016 tarihinde takibe konu borca, ferilerine ve faiz oranına, işlemiş faize itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
Dosyada mevcut 01.06.2016 tarihli yükleme talimatına konu 10.004,56 EURO kıymetinde “kapı” emtiası 4 kap halinde 3.510,00 kg bürüt miktarında, ... plakalı taşıtla ... deposundan; ... Antreposuna taşınırken hasarlanmıştır. CMR taşıma senedinde hasar tespiti yapılmıştır. Hasar tespitinde davalı ... firmasının kaşe ve imzası mevcuttur. Hasar tespitinde “…2 kap darbeli ve hasarlı vaziyette araçtan antrepoya alınmıştır…” şeklinde şerh sabittir.
Taşıyıcı davalı ...Şti, taşıtan-gönderen ise dava dışı ITI Kapı firmasıdır. Navlun bedeli 3.559,08 TL fatura edilmiştir. Survey Turkey 23.06.2016 tarihli Ekspertiz raporunda %10 ilavesiz 3.500,54 TL hasar tespit edilmiş; %10 bedel artış ilaveli 3.850,60 TL hasar tazminatı hesaplanmıştır. 150,00 TL sovtaj hesaba katılmıştır. Hasar toplam 3 adet kapıda tespit edilmiş; 1.108,24 EURO tutarlı emtiada belirlenmiştir. 2 adet çiftli, 1 adet tekli kapıda belirlenen hasar dosya kapsamına uygun; ekspertiz çalışması görgüye dayanan Sigortacılık Kanunu gereği delil olarak itibar edilecek niteliktedir.
Davacı ödemesi 18.08.2016 tarihinde ...BANK ... Kurumsal Şubesinden ... Bankası sigortalı hesabına EFT ile olmuştur. Miktarı, 3.850,59 TL olup; davacı bu ödeme miktarı ile sınırlı olmak üzere sigortalısı ITI Kapı firmasına yasal halef olmuş ve sorumlulara karşı rücuen tazmin talep edebilecektir. TTK m.1472 gereği halefiyet için ayrıca TBK m.183 ve devamı hükümlerine göre temlik sözleşmesi veya alacak temliki işlemi tesisine gerek yoktur. Akdi temlik aranmaksızın, davacının halefiyeti yasal şartlar gerçekleştiği için TTK m.1472 gereğidir.
Deliller toplandıktan sonra dosya İ.Ü. Uaştırma ve Lojistik Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. ... ile Sigorta Tahkim Hakemi ...'a tevdi edilerek mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlemeleri istenmiş, bilirkişi heyeti mahkememize sunmuş olduğu 15/02/2018 tarihli raporunda özetle, Davanın özünü, Davacı ...Ş. tarafından sigortalanan ahşap kapı emtiasının varma yerinde antrepo teslimi sırasında hasarlı olması ve sigorta ekspertiz raporuna göre davacının tazminat ödeyerek taşımacı ve sorumluluk sigortacısından hasar bedelini talep etmesine rağmen taşımacı firma tarafından ödeme yapılmaması ve daha sonra da icra takibine itiraz ile takibin durdurulması üzerine davacı ... şirketi alacak talebinin oluşturduğunu, davacı sigortacının rücu hakkının gerçekleştiğini, yükün 4 kap halinde CMR m.17 gereği taşıma sürecine girerken hasar veya sair ihtirazi kayıt olmaksızın girdiğini, taşıma süreci sonunda hasar tespitinin taşıyıcı tarafından da teyit edildiğinin açık olduğunu, hasarın taşıyıcının sorumluluk sürecinde meydana geldiğini, davalı ... firmasının CMR taşıma senedinde açıkça “yüklemede istifleme ve ambalajdan” meydana gelebilecek hasarlardan sorumlu olmayacağı yönünde kayıt bulunduğunu ancak bu kaydın bir sorumsuzluk kaydı olmadığını, yükleme-istifleme ve ambalajlamada rol almadığı, bu işleri gönderenin yaptığı şeklinde değerlendirilmesi gerektiğini, öyleyse somut olayda, hasar yükleme -istifleme –sabitleme – ambalaj kaynaklı olsa bile bu işlerin taşıyıcının değil gönderenin edimi olduğu anlamına geldiğini, bu işleri gönderen ITI firması için satıcı-yurt dışı firmanın yapmış sayılacağını, ancak yine de yolculuk başlarken hasarsız ve sağlam alınan 4 kaptan 2 kapta hasar bulunduğunu, bu durumda davalı taşıyıcının ambalaj görünüş şekli ve istifleme-sabitlemeye nezaretten dolayı sorumlu olması gerektiğini, zira, 4 kaptan 2 kap sağlam ve istiflerinde sorun olmaksızın taşınırken 2 kabın hasar gördüğünü, bunun da dıştan baskı-basınç ve darbeler kaynaklı olduğunu, ambalaj değil İstifleme ve Sabitleme kaynaklı hasar olduğunun gözlendiğini, davalının, yükleme ve istiflemeyi kendisinin yapmadığı gözetildiğinde, hasarda kusur katkısının nispeten daha az olduğunu, gönderenin daha fazla olması gerektiğini ancak taşıtan Türkiye’de alıcı, taşıyıcı ...’dan teslim alan konumu, yükün parsiyel olması-tam araç dolusu teşkil etmemesi hususları değerlendirildiğinde, kusurun eşit %50-%50 müterafik kusur olarak tespitinin somut olaya daha uygun olacağını, zira istifler ve sabitleme taşıyıcı tarafından yapılmamış ise de diğer 2 kap ile hasarlı 2 kap arasında istifleme-sabitleme farkını taşıyıcının fark ederek gerekli uyarıları yapması halinde hasarın olmayabileceğini, İtalyan İhracatçı Locher firmasının düzenlediği faturanın malın çıkış yeri-İtalya fiyatını yansıttığını, bunun CMR m.23’e uygun fiyat olarak gözlendiğini, sigorta ekspertiz raporunun da fatura bedelleri gözetilerek hazırlanmış olup sovtaj düşülerek bulunan değere sigorta sözleşmesi gereği %10 bedel artışı farkı eklenerek bulunmuş 3.850,60 TL tazminat miktarının hesaplandığını, sigortacının sigorta sözleşmesinin nispiliği gereği, bedel artış farkını ödemesine rağmen CMR veya diğer taşımalarda da taşıyıcının verdiği zarar kapsamında bu bedel artış farkının yer almadığını, bu durumda taşıma sürecinde meydana gelen hasar zararının 3.500,54 TL olarak belirlendiğini, belirlenen bu miktar üzerinden %50 kusur oranı gözetildiğinde, davalının sorumlu tutulabileceği tazminatın 1.750,27 TL hesaplandığını, CMR m.27 hükmünde belirtildiği gibi, talebin taşıyıcıya iletilmesinden itibaren ticari temerrüt faizi işletilebileceğini ancak temerrüdün takipten önceki tarihlte gerçekleştiğinin sabit olmadığını beyan etmiştir. Bilirkişi Raporu dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişlidir.
İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK m.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir.
Somut olayda, davacı ... şirketinin sigortalısına ödediği hasar tazminatı ile sınırlı olmak üzere davalı taşıyıcıya karşı TTK m.1472 gereği rücuen tazmin talebinde bulunabileceği, CMR m.17 bakımından taşıma süreci sonunda hasarın CMR taşıma senedine düşülen ihtirazi kayıt ile teyit edildiği, meydana gelen hasarın toplam 4 kaptan 2’sinde meydana geldiği, sunulan fotoğraflardan ambalajdan ziyade yükleme-istifleme kaynaklı hasar meydana geldiğinin anlaşıldığı, ambalaj ve yükleme edimlerinin davacının sigortalısının sorumluluğunda olduğu, ancak, yükün niteliği, görülür durumu, taşıyıcı ile sözleşme yapanın alıcı olması gibi hususlar gözetildiğinde istif/sabitleme sebebiyle meydana gelen hasardan %50 müterafik kusur ile zarara katkısı gözetilerek sorumlu tutulabileceği, bu hususun CMR m.17/5. fıkra gereği olduğu, davalının borçlu olmadığı yönündeki itiraz sebebini ve cevap dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaları kanıtlayamadığı, davacının kusur durumuna göre 1.750,27 TL asıl alacak ve CMR m.27 gereği, icra takibi tarihinden itibaren faiz talep edebileceğinin kanıtlandığı, Yargıtay kararları gözetildiğinde davacının TL talebi için ticari temerrüt faizi talebinde bulunabileceği anlaşılmış, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davalılar tarafından ... 4 İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın 1.750,27 TL asıl alacak yönünden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, davacının icra takibi tarihinden itibaren temerrüt faizi talep edebileceğine, dava konusu alacak bakımından halefiyete dayanan dava ve talebin zarar-kusur-sorumluluk hususlarında yargılamayı gerektiren içeriği dikkate alınarak tarafların icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, davalılar tarafından ... 4 İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın 1.750,27 TL asıl alacak yönünden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, davacının icra takibi tarihinden itibaren temerrüt faizi talep edebileceğine,
İcra inkar tazminatı talebinin reddine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 119,56 TL ilam harcından peşin yatırılan 60,99 TL harcın mahsubu ile bakiye 58,57 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Davacı tarafından yatırılan 60,99 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 1.750,27 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 1.820,76 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalılara eşit oranda verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvuru harcı, 1.200,00 TL bilirkişi ücreti, 217,50 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 1.448,90 TL yargılama giderlerinden davanın kabülü oranında 710,15 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ile davalı ...vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/04/2018
Katip ...
Hakim ...