T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/892 Esas
KARAR NO: 2019/487
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 11/10/2017
KARAR TARİHİ: 17/05/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; taraflar arasında bağıtlanıp 09.12.2013 tarihinde onaylanan acentelik sözleşmesi ile davalıya, davacının ... il ve ilçelerinde yetkili acenteliğinin verildiğini, sözleşmenin 1.6.17 maddelerinde belirtildiği üzere davalıya, davacı nam ve hesabına poliçe düzenlemek ve sigortalılardan sigorta pirimi tahsil etme yetkileri de tanındığını, davalı-acentenin, sözleşmenin 17 ve 20. maddesi ile sigorta Acenteleri Yönetmeliğinin 17. maddesine aykırı davranarak sigortalılardan tahsil ettiği primleri zamanında davacı-sigorta şirketine intikal ettirmediğini, müvekkili şirketin 02.02.2017 tarihinde ... 6. Noterliği’nin ... yevmiye sayısı ile davalı acenteye cari hesap prim borcunun ödenmesi için ihtarname gönderildiğini, akabinde davalı acente borcu kabul ederek müvekkili şirket ile 03.03.2017 tarihinde cari hesap borcunu ödeme planına ilişkin protokol imzalandığını, davalı acentenin borcunu kabul ettiğini ve 03.03.2017 tarihli protokolün 6. maddesi uyarınca 2016 yılı denetim firması tarafından tespit edilen 958.106,00-TL lik cari hesap borcunu gösteren mutabakat mektubunu imzlayarak şirkete verdiğini, davalı-acentenin protokolün 8. maddesine göre müvekkili şirkete vermiş olduğu çeklerin karşılıksız çıktığını, müvekkili şirketin çek tahsilatı yapamadığını, Protokolün 9. maddesi uyarınca davalı acenteden 45.000,00-TL tahsilat yapıldığını ve bu tahsilatın davalı-acentenin cari hesap borcundan düşüldüğünü, davalı acentenin Acentelik teminatı olarak vermiş olduğu ... Bankası 05.02.2014 tarih ve ... nolu teminat mektubu Acentelik Sözleşmesinin 33. maddesi uyarınca nakde çevrilerek davalı-acentenin borcundan mahsup edildiğini, davalı acente bakiye borcunu ödemediğinden ve protokol şartlarını yerine getirmediğinden müvekkili şirketin 12.09.2017 tarihinde ... 6. Noterliği’nin ... yevmiye sayısı ile acentelik sözleşmesinin feshedildiğini ve verilen yetkilerin kaldırıldığının ihbar olunduğunu, şirket kayıtlarına göre davalı acentenin poliçe iptallerinden sonra dava tarihi itibariyle bakiye borcunun 694.286,92-TL olarak göründüğünü, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL alacağın 21.09.2017 temerrüt tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmiş, davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir,yokluğunda yargılamaya devam edilerek yokluğunda karar verilmiştir.
TÜM DOSYA KAPSAMINDAN: Dava Acentalık Sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.
Mahkememizin 13/11/2018 tarihli ara kararı gereğince dosya rapor hazırlanmak üzere mali müşavir ve sigorta hukukçusu bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 15/04/2019 teslim tarihli raporda özetle;a) Davacı şirket ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdik ve GİB onaylarının süresinde yapıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, defterlerin birbirini teyit ettiği ve defterlerin delil niteliği taşıdığı, b) Davacı şirket, 11/10/2017 dava tarihinde ticari defterlerinde 694.286,92 TL alacaklı olduğu, c) Davacı şirketin 694.286,92 TL asıl alacağı ve takip tarihindeki 3.744,08 TL işlemiş faizi talep edebileceği, Ayrıca, 694.286,927 TL asıl alacak üzerinden, dava tarihinden itibaren T.C.Merkez Bankasınca avans işlemlerine dava tarihinde uygulanan % 9,75 ve değişen oranlardaki avans faizini talep edebileceği yönünde görüş ve kanaatte bulunmuşlardır.
Yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde bilirkişi raporu mahkememizce yeterli görülüp itibar edilmiştir.
Taraflar arasında 09.12.2013 tarihli “ Acentelik Sözleşmesi ” düzenlenmiştir.
Ayrıca, davacı şirket alacağınının tahsilatına yönelik davalı şirket ile 03.03.2017 tarihli PROTOKOL düzenlenmiştir.
Sözleşmenin İlgili Maddeleri;
MADDE 1- SÖZLEŞMENİN KONUSU
SİGORTA ŞİRKETİ bu sözleşmeyle ACENTE'yi faaliyet konusu içinde bulunan ... sigorta branşlarında mevzuatın emredici hükümleri ile aşağıdaki sözleşme hükümleri çerçevesinde A ACENTESİ olarak tayin etmiştir.
ACENTE de aynı hükümler çerçevesinde kendi faaliyet bölgesinde sigorta teklifnamelerini ve poliçelerini, sigorta edilen rizikonun özelliklerini, sigorta ettiren ve/veya sigortalı ile sigorta edilecek menfaatin ilişkisini ve sigortanın hangi sıfatla yapıldığını saptayarak düzenlemeyi; primlerin poliçe bazında tahsili ile SİGORTA ŞİRKETİ'ne intikalini, hasar halinde uymak zorunda olduğu yükümlülükleri yerine getirmeyi taahhüt etmektedir.
MADDE 20- PRİMLERİN ŞİRKETE İNTİKALİ
ACENTE tahsil ettiği primleri ilgili komisyon ve vergiler düşüldükten sonra kalan kısmını en geç ertesi haftanın son iş gününün bitimine kadar SİGORTA ŞİRKETİ'ne posta çeki, posta havalesi, SİGORTA ŞİRKETİ adına açılmış bir banka hesabına yatırmak veya diğer yollarla intikal ettirmekle yükümlüdür.
ACENTE'nin tahsil ettiği primler süresi içinde SİGORTA ŞİRKETİ'ne intikal ettirmemesi ve ilgili mevzuatın asgari peşin tahsilat ve azami vade şartlarına ilişkin hükümlerine aykırı işlemler yapması veya SİGORTA ŞİRKETİ'nce kendisine verilen yetkilerin dışına çıkarak sözleşme yapması halinde ACENTE'nin sözleşme yapma ve prim tahsil etme yetkisi kaldırılır ve bu durum usulüne uygun tescil ve ilan olunarak 7 gün içinde sicile işlenmek üzere Sigorta Şirketleri Birliği' ne bildirilir. Aynı yıl içinde iki defa sözleşme yapma ve prim tahsil yetkisinin kaldırılması halinde ACENTE'nin bu yetkileri bir daha verilemez.
Sigorta acenteleri prim alacağını tecil veya miktarını tenzil edemezler. ACENTE tahsil ettiği primleri süresi içinde SİGORTA ŞİRKETİ'ne öder, cari hesap şeklinde ödeyemez.
Her ayın ilk on iş günü içinde, bir önceki ayın üretim, tahsilat ve ödemeleri için taraflar arasında mutabakat yapılır ve buna ilişkin belgelerin birer örneği ayrı saklanır.
MADDE 28-TEMERRÜT FAİZİ
ACENTE, SİGORTA ŞİRKETİ alacaklarını vadesinde ödemediği takdirde azami ödeme süresini aşan ödemenin oluştuğu tarihteki kısa vadeli banka iskonto faizini ödeyecektir.
Protokol Maddeleri;
1.Acentenin kapalı olan ekranı açılacaktır. Poliçe prim tahsilatında acente ile açık hesap değil kapalı sistem çalışılacaktır ( poliçe priminin tamamı peşin olarak tahsil edilmeden poliçe tanzimi yapılmayacak)
2.Acentenin üretim komisyonları, acentenin şirkete olan borcuna mahsup edilecektir. Acentenin şirkete olan cari hesap borcu kapanana kadar acentenin üretim komisyonlarının tamamı borcuna mahsup edilecektir.
5.Acentenin protokol tarihindeki şirket kayıtlarına göre cari hesap borcu 855.138,47-TL 'dir. Acente ile yapılacak olan gerekli çalışmalardan sonra mutabakat yapılacaktır.
7.Acente; Mart 2017 dönemi sonuna kadar ...ne 30.000,00-TL tutarında kesin ve süresiz teminat mektubu verecektir.
8.Acente şirket alacaklarının bir kısmı için; aşağıda belirtilen tarih ve tutarda şirket yetkilisi ... tarafından keşide edilmiş toplam 180.000,00 TL tutarında çek verecektir.
Davacı şirket, davalı şirkete ... 6. Noterliğinden keşide ettiği ... tarih ve ... yev. no.lu fesih ihtarnamede; “ Şirketimiz ile acenteliğiniz arasında akdedilen 09.12.2013 tarihli Acentelik sözleşmesine istinaden ... (Eski Ünvanı ... A.Ş.) acentesi olarak tanzim etmiş olduğunuz poliçeler nedeniyle , vadesi geçen cari hesap borcunuz 358.380,42 TL.olup, toplam carî hesap pirim borcunuz 948.303,99-TL ’ dir.
Acentelik Sözleşmesinin 12. Maddesi uyarınca şirketimize vermiş.' olduğunuz 05.02.2014 tarihli ... Bankası A.Ş.’nin ... no’lü' 30.000,00-TL ile 17.02.2016 tarihli ... Bankası A.Ş’nin ... no’lu 2.000,00 TL tutarlarındaki kesin teminat mektubunu paraya çevireceğimizi de ihtaren bildiririz.
Bu nedenlerle; vadesi geçen cari hesap borcunuz olan 358.380,42 TL.’yî ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren 3 gün içinde ödemenizi..” İhtarında bulunmuştur..
Davacı şirket, davalı şirkete ... 6. Noterliğinden keşide ettiği ... tarih ve ... yev. no.lu fesih ihtarnamede; “Şirketimiz ile acenteliğiniz arasında akdedilen 09.12.2013 tarihli Acentelik sözleşmesine istinaden ... (Eski Ünvanı ... A.Ş.) acentesi olarak tanzim etmiş olduğunuz poliçeler nedeniyle, toplam cari hesap pirim borcunuz 16.08.2017 tarihi itibariyle 691.214,70-TL ’ dir.
Acenteliğinizle yaptığımız görüşmelerden bir sonuç alınamadığı için tarafınıza .... Noterliği’nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname keşide edilmiş. İş bu ihtarnamenin tarafınızca tebliği üzerine şirketimizle anlaşmak istediğinizi bildirmiştiniz.
03.03.2017 tarihinde şirketimiz ile acenteliğiniz arasında borcunuzun tahsilatına yönelik protokol imzalanmıştır. Ancak protokol hükümleri yerine getirilmediği gibi borcunuzda ödenmemiştir.
Bu nedenlerle; vadesi geçen cari hesap borcunuz olan 691.214,70 tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde ödemenizi...” İhtarında bulunmuştur.İhtarname davalı muhatap şirkete 14/09/2017 tarihinde tebliğ edilmiş olup ihtarnamede verilen 7 günlük sürenin sonunda 22/09/217 tarihinde temerrüt oluşmuştur.
Davalı şirket ile; 31.12.2016 tarihli cari hesap bakiyesi tutarına ilişkin mutabakatta, davalı şirket 31.12.2016 tarihinde Toplam Hesap Bakiyesi: 958.106 TL, Dask Hesap Bakiyesi 6.977 TL = 965.083 TL, 03.03.2017 tarihli protokol tarihinde ise, 855.138,47 TL borcu olduğunu ikrar etmiştir.
Faiz Talebi Hakkında: Davacı şirket, davalı şirkete ... 6. Noterliğinden keşide ettiği ... tarih ve ... yev. no.lu fesih ihtarnamede; “....Bu nedenlerle; vadesi geçen cari hesap borcunuz olan 691.214,70 TL’yi tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde ödemenizi...” İhtarında bulunmuştur. Söz konusu ihtarname 14.09.2017 tarihinde davalı tarafa tebliğ edilmiş olup ihtarnamede verilen 7 günlük sürenin sonunda 22/09/217 tarihinde temerrüt oluşmuştur.
Sonuç itibariyle: Davacı şirket ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdik ve GİB onaylarının süresinde yapıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, defterlerin birbirini teyit ettiği ve defterlerin delil niteliği taşıdığı, Davacı şirket, 11/10/2017 dava tarihinde ticari defterlerinde 694.286,92 TL alacaklı olduğu, ve dava dilekçesinde fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilinin talep edildiği anlaşılmakla; Davanın kabulüne, 10.000,00 TL alacağın 22/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın kabulüne, 10.000,00 TL alacağın 22/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihine göre alınması gereken 683,10 TL harçtan peşin alınan 170,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 512,32 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam: 1.832,18 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 17/05/2019
Katip ...
Hakim ...
MASRAF BEYANI
202,18 TL Harç Masrafı
1.400,00 TL Bilirkişi Ücreti + 50,00 TL Bilirkişiye Yol Ücreti
180,00 TL tebligat ve müzekkere gideri
TOPLAM : 1.832,18 TL