T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/944 Esas
KARAR NO: 2018/1396
DAVA: Menfi Tespit ve İstirdat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/10/2017
KARAR TARİHİ: 24/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit ve İstirdat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 22.10.2015 tarihinde yürürlüğe giren sözleşme kapsamında ... isimli şirketten elektrik enerjisi almaya başladığını, bir yıl süreli olarak imzalanan sözleşmede elektrik eneıjisi birim fiyatı 0,17750 TL/Kwh olarak tespit edilşdiğini, daha sonra taraflar arasında 24.10.2016 tarihli ek protokol imzalanmış 01.01.2017 — 31.12.2017 tarihli arasında elektrik enerjisi birim fiyatı 0,169 TL/Kwh olarak tespit edildiğini, kök sözleşmenin diğer hükümlerinin aynen yürürlükte olduğu hükme bağlandığını, davalı şirketin bu gelişmelerden sonra tek taraflı olarak mail ekinde müvekkili şirkete bir yazı gönderdiğini ve piyasa koşullarını bahane ederek 01.01.2017 - 31.12.2017 tarihleri arasında elektrik eneıji birim fiyatını 0,185 TL Kwh olacak şekilde yükselttiğini beyan ettiğini, bunun üzerine davalı şirkete 28.12 2016 gün 30986 yevmiye sayılı ihtarname gönderilerek piyasa koşulları bahane edilerek yapılan fiyat artışının kabul edilemez olduğundan yasal nedenlerle fiyat artışı yapılıyor ise gerekçelerinin bildirilmesi, müvekkili şirketin sözleşme ile bağlı kalmaya devam edeceğini, sözleşmede aykırı birim fiyat üzerinden gönderilen faturaların itirazi kayıtla ödeneceği ifade edilmiş olup haksız alınan tutarların iadesini talep etme hakkı saklı tutulduğunu, bu arada davalı şirketin bir başka yazı göndererek 01.01.2017- 31.12.2017 dönemi için birim fiyatın 0,195 TL/Kwh çıkarıldığını, müvekkilinin bu yazıya mail ile yanıt vermiş olup ihtarnamedeki hususları tekrar ettiğini, son olarak davalı müvekkile 07.02.2017 gün ve 1312 sayılı ihtarname ile yanıt verildiğini, fiyat değişikliğinin sözleşmenin 7.5. maddesi kapsamında "Elektrik Piyasası Malı Uzlaştırma kapsamında tedarikçinin ödemesi gereken bedellerde değişiklik olması nedeni ile" yapıldığını ifade ettiğini ileri sürerek Aralık 2016 fatura dönemi için müvekkilden haksız yasaya ve sözleşmeye aykırı olarak alınan 3.508,14 TL 'nin ödemenin yapıldığı 16/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline, ocak 2017 dönemi için müvekkilden haksız yasaya ve sözleşmeye aykırı olarak alınan 10.735,37 TL'nin ödemenin yapıldığı 17/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; enerji birim fiyatı davacı ile kurulu sözleşmenin 7.5. maddesi uyarınca değiştirilmiş olduğundan davacı taleplerinin haksız bulunduğunu, enerji maliyeti birim fiyatındaki değişiklikler ... 'ın resmi sitesinden görülebildiği gibi durumun davacıya gönderilen ihtarname ile de izah edilmiş bulunduğunu, PTF aritmetik ortalama 2016 Ekim Ayı'nda 140,505 iken 2016 Kasım Ayı'nda 148,062 TL, 2016 Aralık Ayı'nda ise 219,04-TL'na yükseldiğini, müvekkil şirketin davacıya yaptığı elektrik tedarikinden zarar eder duruma geldiğini, elektrik birim fiyatlarındaki artışların nedeni olarak doğalgaz arz sıkıntısı ve dolayısıyla doğalgaz fiyatındaki artışlar, döviz kurundaki artışlar, ...'ın piyasaya müdahalesi ve YEKDEM bedelindeki artışlar gibi etkenler gösterildiğini, davacının aralık ayı faturası ile ilgili talebinin anlaşılamadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep ederiz.
DELİLLER :
Sözleşme, Devir Protokolü, Ek Protokol, fatura, ödeme belgeleri, ticari defter ve belgeler, makbuzlar, ihtarnameler, yazışmalar, bilirkişi incelemesi.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Dava, İİK 72.maddesine dayalı menfi tespit ve istirdat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı şirketin 0,169 TL / Kwh birim fiyat üzerinden fatura düzenlemesi gerekip gerekmediği, davalının davacıdan tahsil ettiği elektrik bedelinden dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığı, fazla tahsilat bulunup bulunmadığı hususlarındadır.
Tarafların 22.10.2015 tarihinde yürürlüğe giren ve 15 maddeden oluşan " Elektrik Enerjisi Serbset Tüketici Çift Terimli Sanayi Sözleşmesi " ni karşılıklı imzaladıkları, 24.07.2017 tarihinde de devreden konumundaki D Tes Elektrik Enerjisi ... A.Ş. ile devralan konumundaki ve davalı ... ve davacı konumundaki ... Tic. A.Ş. üçlününün arasında 4 maddeden oluşan " Devir Protokolü " adı altındaki protokolünün imzalandığı, ayrıca 24.10.2016 tarihinde de " Ek Protokol " imzalandığı, sözleşmenin 5.1 maddesinde sözleşme süresi boyunca tüketiciye uygulanacak elektrik enerjisi birim satış bedelinin 0,17750 TL/kWh olacağının düzenlendiği, 24.10.2016 tarihli protokolde de " İşbu Ek Protokol ile yukarıda belirtilen taraflar arasında münakid 22.10.2015 tarihli Sözleşme'nin burada belirtilenler dışında kalan diğer hükümleri ve şartları aynen saklı kalmak ve geçerliliklerini korumak kaydıyla, taraflar 01.01.2017- 31.12.2017 döneminde elektrik enerjisi birim fiyatının 0,169 TL olacağı konusunda mutabakata varmıştır." şeklinde düzenleme yer aldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında dava konusu ile ilgili yazışmalar mevcuttur. Davalının davacıya attığı mail " Bildiğiniz üzere enerji tedarikiniz firmamız tarafından karşılanmaktadır. Şirketimiz tarafından bu olumsuz piyasa koşullarına rağmen, bugüne kadar herhangi bir iskonto veya birim fiyat değişikliğine gidilmemiştir. Şu anki şartlar ve piyasa gidişatı nedeniyle tedarikinizi 01.01.2017 tarihi itibari ile maalesef 0,185 TL/MWh olarak devam ettirme durumunda olacağımızı bilgilerinize sunarız. " şeklinde gönderilmiştir. Davalının davacıya attığı mail " Şu anki şartlar ve piyasa gidişatı nedeniyle tedarikinizi 01.01.2017 tarihi itibariyle maalesef 0,195TL/kWh olarak devam ettirme durumunda olacağımızı bildiririz. " şeklinde gönderilmiştir.
Davacının davalıya ... tarih ve ... yevmiye nolu , davalının da davacıya ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnameler göndermişlerdir.
Delillerin toplanmasının ardından mahkememizce aldırılan Elektrik Mühendisi ... tarafından düzenlenen 23/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda, bilirkişi özetle; Davalının, davacıdan 2016/12 dönemi için tahsil ettiği ... nolu tüketim faturasındaki dava konusu olan 0,1775 TL/kWh aktif enerji birim fiyatının doğru olarak uygulandığı, davalının, davacıdan 2017/01 dönemi için tahsil ettiği ... nolu tüketim faturasındaki dava konusu olan 0,195 TL/kWh aktif enerji birim fiyatının doğru olarak uygulandığı, davacının 1. Faturadan 3.508,14 TL, 2. Faturadan 10.735,37 TL nin sözleşmeye aykırı olarak tahsil edildiği iddiasının ve bedellerin iadesi talebinin yerinde olmadığı beyan edilmiştir. Bilirkişi Raporu, ddsya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hükme esas almaya elverişlidir.
MK 6. maddesi gereğince bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur. İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Menfi tespit davasında borçlu, borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa bu durumda ispat yükü davalı alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme ile düştüğünü ileri sürüyorsa ispat yükü doğal olarak davacı borçluya düşer.
Somut olayda, davacı borçlu borçlanma iradesi bulunmakla birlikte davalı şirketin fazla birim fiyatı üzerinden fatara düzenlediğini, 0,169 TL / Kwh birim fiyat üzerinden fatura düzenlemesi gerektiğini ileri sürmekte olup bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Kök sözleşmenin şüresinin 22.10.2015 - 22.10.2016 arasında olduğu, bu aralıkta elektrik birim fiyatının sözleşme gereği 0,17750 TL/kWh olarak kabul edilmesinin gerektiği, bu fiyatın 01.01.2017 tarihine kadar devam etmesinin gerektiği, 24.10.2016 tarihli protokolde taraflar arasında 01.01.2017- 31.12.2017 döneminde elektrik enerjisi birim fiyatının 0,169 TL olacağı konusunda mutabakata varıldığı, davalının, davacıya gönderdiği yazılarda 01.01.2017 döneminden sonra elektrik enerjisi birim fiyatının sırasıyla önce 0,185 TL/kWh, sonraki yazısında da 0,195 TL/kWh olacağını bildirdiği, Kök Sözleşmenin dava konusu ile ilgili 7.5 maddesinin " Elektrik Piyasası Mevzuatında Tedarikçi'nin maliyetlerini oluşturan her türlü iletim ve dağıtım sistem kullanım ve diğer bedellerde, iletim veya dağıtım hat kayıplarında veya Elektrik Piyasası Mali Uzlaştırma kapsamında Tedarikçi nin ödemesi gereken bedellerde bir değişiklik olması durumunda Tedarikçi Tüketici' ye uyguladığı elektrik enerjisi birim satıs fiyatını, birim satış fiyatındaki değişikliği fatura tarihinden önce Tüketiciye yazılı olarak bildirmek kaydıyla, tek taraflı olarak değiştirme hakkına sahiptir. İşbu yeni durum hususunda faturanın Tüketiciye ulaşması itibariyle 5 (beş) işgünü içinde karşılıklı mutabakat sağlanamaması hafinde Tedarikçi bildirim tarihinden itibaren 1 (bir) ay içinde iş bu sözleşme'yi tek taraflı olarak feshetme hakkına sahiptir. Sözleşmenin bu madde de belirtilen nedenlerde feshedilmesi halinde, Tüketici Tedarikçi'den herhangi bir gerekçeyle her ne ad altında olursa olsun, zarar, ziyan, tazminat ve benzeri hiçbir hak veya alacak talebinde bulunmayacaktır ancak bu halde Tedarikçi'nin uğramış olduğu her türlü zararı karşılamak üzere Tüketici, tedarik süresi boyunca gerçekleşen en yüksek fatura bedelinin 3 (üç) katı tutarında ceza bedeli ödemekle yükümlü olacaktır." şeklinde düzenlendiği, Elektrik Piyasası Mali Uzlaştırma Merkezi yani PMUM, ... bünyesinde yer alan ve ilgili mevzuat çerçevesinde, Ulusal Yük Dağıtım Merkezi tarafından elektrik enerjisi arz ve talebinin gerçek zamanlı olarak fiziki dengelenmesi sonucu tüzel kişilerin birbirlerine borçlu ya da alacaklı oldukları tutarları hesaplamak suretiyle mali uzlaştırma sistemini çalıştıran birim olup PMUM'un temel amacının Türkiye, elektrik enerjisi arz ve talebini dengede tutmak olduğu, dengeleme mekanizması, ikili anlaşmaları tamamlayıcı nitelikte olup gün öncesi dengeleme ile gerçek zamanlı dengelemeden oluşan faaliyetleri kapsadığı, PMUM kapsamı gereğince elektrik tedarik eden firmanın birtakım kalemlerin, örneğin, piyasa takas fiyatındaki aritmetik ortalama her ay artarak değiştiği, bunun haricinde profil maliyeti, dengesizlik maliyeti ve yekdem fiyatları ay bazında arttığı, bu artan kalemleri tedarikçi firmanın sözleşmenin 7.5 maddesi gereğince tüketicilerin elektrik birim fiyatına yansıtmasının gerektiği, bu itibarla davalının, davacıdan 2016/12 dönemi için tahsil ettiği ... nolu tüketim faturasındaki dava konusu olan 0,1775 TL/kWh aktif enerji birim fiyatının doğru olarak uygulandığı, davalının, davacıdan 2017/01 dönemi için tahsil ettiği ... nolu tüketim faturasındaki dava konusu olan 0,195 TL/kWh aktif enerji birim fiyatının doğru olarak uygulandığı, bu faturalardaki bedellerin tamamından dolayı davacının davalıya borçlu olduğu anlaşılmış, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
Davanın reddine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 35,90 TL ilam harcının peşin yatırılan 243,25 TL harçtan mahsubu ile bakiye 207,35 TL harcın davacıya iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 2.180,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/12/2018
Katip ...
Hakim ...