T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1064 Esas
KARAR NO: 2021/597
DAVA: Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 13/11/2018
KARAR TARİHİ: 22/09/2021
Mahkememizde görülen Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğü davasının açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'ın 18.03.1999 tarihinde kurucusu ve yöneticisi olduğu ...Tic. A.Ş. adına .... Şubesinden aldığı 6.039,00-TL tutarındaki ve ... numaralı teminat mektubunu, ... A.Ş. ... Şubesinin tamirat ve dekorasyonu için ... Şirketlerinden ... A.Ş.'ne, 18/03/1999 tarihinde kurucusu ve yöneticisi olduğu ...Tic. A.Ş. adına .... şubesinden aldığı, 6.039,00 TL tutarındaki ve... numaralı teminat mektubunu ... A.Ş. ... Şubesinin tamirat ve dekorasyanu için ... Şirketlerinden ... A.Ş.'ne, 25.05.1999 tarihinde kurucusu ve yöneticisi olduğu ...Tic.A.Ş. adına, .... Şubesinden aldığı, 5.723,55-TL. tutarındaki ve ... numaralı teminat mektubunu, ... A.Ş. ... Şubesinin tamirat ve dekorasyonu için ... Şirketlerinden ... A.Ş.'ne, 25.05.1999 tarihinde kurucusu ve yöneticisi olduğu ... Tic. A.Ş. adına, .... Şubesinden aldığı, 5.723,55-TL tutarındaki ve ... numaralı teminat mektubunu, ... A.Ş. ... Şubesinin tamirat ve dekorasyonu için ... Şirketlerinden ... İnşaat A.Ş.'ne, 25.05.1995 tarihinde kurucusu ve yöneticisi olduğu ... Tic. A.Ş. adına, .... Şubesinden aldığı 6.665,62-TL tutarındaki ve ...numaralı teminat mektubunu ... A.Ş. ... Şubesinin tamirat ve dekorasyonu için ... Şirketlerinden ... A.Ş.'ne, 25.05.1999 tarihinde kurucusu ve yöneticisi olduğu ... A.Ş. adına, .... Şubesinden aldığı 6.665,62-TL. tutarındaki ve ... numaralı teminat mektubunu, ... A.Ş. ... Şubesinin tamirat ve dekorasyonu için ... Şirketlerinden ... A.Ş.'ne verdiğini, toplam 6 adet teminat mektuplarını ... A.Ş.'ye teslim eden müvekkili şirketin tadilat ve dekorasyon işlerini tamamladığını ancak teminat mektuplarını geri alamadan ... A.Ş.'ne 25 Aralık 1999 tarihinde el konulduğunu, aynı anda yapılan operasyonlarda ... Şirketlerinden ... A.Ş.'ye ait tüm evraklarla birtikte teminat mektuplarına da el konulduğunu, bu şirketin yöneticilerinin tutuklandığını ve iki yıl tutuklu kaldıklarını, şirketin fillen kapandığını, el koyma tarihinden sonra ilgili teminat mektuplarının akıbetleri bir daha bilinmediğini, on dokuz yıldır teminat mektupları Bankaya da sunulmamış olup nerede olduklarının bilinmediğini ancak ... soruşturması kapsamında el konulun çek, senet, teminat mektubu, hatta bazı banka adına kayıtlı araçların birdenbire ortadan kaybolduğunu, bu araçlardan bazılarına ülkemizin değişik illerinde el koyma işlemi yapan yetkililerin kullanımında iken yıllar sonra ulaşıldığını, müvekkilinin bu yıl içerisinde yaşı nedeni ile emekli olup şirketini kapattığı ve bu esnada .... ilgili şubesine giderek şirketin kapandığını bildirdiğini, ancak ilgili banka şubesinin müvekkilinin şahsi banka hesaplarına teminat mektubu bedelleri kadar bloke konulduğunu bildirdiğini ve teminat mektuplarının üç aylık devre komisyon bedellerini talep ettiğini, müvekkilinin on dokuz yıldır kayıp olan teminat mektupları nedeniyle hem şahsi banka hesaplarının bloke edildiğini, hem de her üç ayda bir komisyon ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek .... tarafınan ... Tic. A.Ş. lehine düzenlenip ... A.Ş.'ye verilen ..., ..., ..., ..., ..., ... sayılı 6 adet teminat mektubu için müvekkili ... 'ın şahsi hesaplarına bloke konulmuş olması ve 1999 yılından beri komisyon ücreti istenilmesi nedenleri ile bu güne kadar akıbetleri belli olmayan ve bankaya da sunulmayan teminat mektuplarının iptal ve hükümsüzlüğüne, ayrıca 10 yıllık zamanaşımı süresinin de dolduğuna karar verilmesini aksi kabulde müvekkilinin şahsi banka hesabı üzerindeki blokenin kaldırılarak devre komisyon bedeli alacaklarının iptal edilmesine karar verilmesini, dava masrafı ve vekalet ücretinin karşı taraflara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, husumetin sadece dava konusu teminat mektuplarının lehdarı olan diğer davalıya yöneltilebileceğini, müvekkili bankanın ilgili şubesi tarafından ... Tic. A.Ş lehine düzenlenip diğer davalı ... İnşaat A.Ş lehine düzenlenen ..., ..., ..., ...,... ve ... sayılı teminat mektuplarının ilgili firmaya teslim edildiğini, davacının müvekkili bankaya başvurusu sonrası kendisine mektuplarla ilgili risk çıkışı yapılabilmesi için mahkemeye müracaatla teminat mektuplarının hükümsüzlüğüne dair karar alması ve bu kararı müvekkili bankaya sunması gerektiği yönünde beyanda bulunulduğunu, mahkemece teminat mektuplarının hükümsüzlüğüne dair bir karar verilmediği sürece müvekkili bankanın mektupları iptal edebilmesinin zaten yasal olarak mümkün olmadığını, müvekkili bankanın huzurdaki davada taraf değil sadece verilecek olan hükmü uygulayacak 3. kişi konumunda olduğunu, mahkemece davacı talepleri uygun bulunursa karar kesinleşince müvekkili bankanın teminat mektuplarını iptal ederek risk çıkışını sağlayacağını, müvekkili bankanın yasal olarak tek rolünün bu olduğunu, teminat mektubu verilmesi durumunda bankalardan bir nakit çıkışı olmadığını ancak riskin doğması halinde muhataba mektup tutarının ödenmesinin söz konusu olduğunu, bu nedenle bankaların düzenledikleri teminat mektupları karşılığında müşterilerinden faiz yerine yaptıkları hizmet karşılığında komisyon aldıklarını, teminat mektuplarının üçüncü kişinin fiilini taahhüt mahiyetinde bir garanti sözleşmesi olduğunu ve Borçlar Kanunu 128. md. si kapsamında düzenlendiğini, teminat mektubu bir kıymetli evrak olmadığından muhatap mektubun aslını iade etmeden de tazmin talebinde bulunabileceğinden mektup kaybedilse hatta lehtar tarafından iade edilse dahi banka ile muhatap arasındaki garanti sözleşmesinin ilişkisi devam edebileceğini, ibra yazısı alıncaya kadar müvekkili bankanın teminat mektuplarından doğan taahhütlerinin devam ettiğini beyan ederek haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle husumet yokluğu sebebi ile, esasa girilmesi halinde ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER :
Taraflar arasındaki yazışmalar, bankacı ve mali müşavir bilirkişi raporları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, banka teminat mektuplarının hükümsüzlüğünün tespitine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ... tarafından ...Tic. A.Ş lehine düzenlenip davalı ... İnşaat A.Ş ye verilen 6 adet teminat mektubu için davacının şahsi hesaplarına bloke konmuş olması ve 1999 yılından beri komisyon ücreti istenilmesi nedenleri ile teminat mektuplarının iptalinin gerekip gerekmediği, davacının şahsi banka hesabı üzerindeki blokenin kaldırılması ve devre komisyon bedeli alacaklarının iptal edilmesi gerekip gerekmediği, davalı bankanın husumet itirazının yerinde olup olmadığı hususlarındadır. Davalı banka teminat mektuplarının düzenleyicisi olup yasal hasım olduğundan husumet itirazı reddedilmiştir.
Davacı vekilince devre komisyon bedeli alacaklarının iptal edilmesine ilişkin talepten vazgeçilmiş olup bu yönden davanın feragat nedeni ile reddine karar vermek gerekmiştir.
Bankacı ve mali müşavir bilirkişilerden aldırılan, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişli kök ve ek raporlar çerçevesinde, davalı bankanın ilgili şubesi tarafından ...Tic. A.Ş adına düzenlenip diğer davalı ... İnşaat A.Ş lehine düzenlenen ..., ..., ..., ..., ... ve ... sayılı teminat mektuplarının verildiğinin sabit olduğu ve bu konuda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, davacı tarafça ticari defterler sunulmadığından mektup konularının yerine getirip getirilmediğinin/mektupların konusuz kalıp kalmadığının ispat edilmediği, davalı ... İnşaat A.Ş.'nin en son TSG 03.03.2000 yılında 4996 sayı ile yayınlanmış bulunan şirket merkezi adres değişikliğine ait olup bu tarihten sonra hiçbir karar almadığı gibi genel kurullarının da ifa edilmediği ve mart 2000 tarihinden itibaren gayri faal olduğu bununla birlikte kanun gereği üyeliğinin de askıya alındığı, davacının muhatap ... A.Ş'den teminat mektupların iptal edildiğine veya teminat mektuplardan dolayı muhatabın davalı bankayı ibra ettiğine ilişkin belge alarak garantör durumunda olan davalı bankaya ibraz etmesi gerektiği anlaşılmış, davacı tarafça teminat mektupların iptal edildiğine veya teminat mektuplardan dolayı muhatabının davalı bankayı ibra ettiğine ilişkin muhatabı ... A.Ş.'den belge alınıp davalı bankaya ibraz edildiğine dair delil sunulamadığından davacı tarafından teminat mektuplarının konusuz kaldığına ilişkin belge sunuluncaya kadar davalı bankanın komisyon alma hakkının devam edeceği ve teminat mektuplarının zamanaşımına uğramadığı kabul edilerek davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
Davanın reddine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 59,30 TL ilam harcının peşin yatırılan 629,42 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılmış olan 570,12 TL harcın davacıya iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 5.528,45 TL avukatlık davacıdan alınarak vekil ile temsil edilen davalı ...'ye verilmesine,
Davalı ... tarafından yapılan 100,00 TL tebligat giderlerinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır