T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1066 Esas
KARAR NO: 2019/580 Karar
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 13/11/2018
KARAR TARİHİ: 25/06/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 08.02.2018 tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiğini, finansal kiralamaya konu ekipmanların davalıya teslim edildiğini, davalıya ödemede temerrüde düştüğü finansal kira borçları nedeniyle ... Noterliğinden 24.07.2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderilerek borçların 60 gün içinde ödenmesi aksi takdirde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, söz konusu ihtarnamenin davalıya 02.08.2018 tarihinde tebliğ edilmiş olduğunu, verilen kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borçlar ödenmediğinden sözleşmenin feshedildiğini, davalının kanuni yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine kiralananların ihtiyati tedbirle davalıdan alınarak müvekkili şirkete teslimi için başvurulan İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’ nin ... D. İş sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararının İstanbul ...İcra Müd. ... E. sayılı dosyası ile uygulanmak üzere icra müdürlüğüne kaydettirildiğini beyanla, finansal kiralama sözleşmesine konu mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan ekipmanın aynen teslimine, aynen teslimde fiili imkânsızlık oluştuğu takdirde fiili imkânsızlığın oluştuğu tarihten itibaren işleyecek akdi faizi ile birlikte ekipmanların değerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalının ticaret sicil adresine T.K.'nun 35. Maddesine göre usulüne uygun şekilde tebligat yapılmış olup, davalının davaya cevap ve itirazlarını bildirir dilekçe vermediği anlaşılmıştır.
DELİLLER :
Finansal Kiralama sözleşmesi, İhtarname, İstanbul ... ATM nin... D.iş sayılı dosyası, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası, Bilirkişi raporu.
TÜM DOSYA KAPSAMINDAN: Dava finansal kira sözleşmesinden kaynaklı malın iadesi davasıdır.
Mahkememizin 07/05/2019 tarihli ara kararı gereğince dosya, Mali Müşavirbilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 17/05/2019 teslim tarihli raporda;
“III - İNCELEME VE DEĞERLENDİRME :
İncelemeye ibraz edilen davacı şirketin ticari defter ve kayıtları ile dosya muhteviyatı belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçları aşağıda arz edilmiştir.
1) Davacı ...A.Ş ile davalı ... A.Ş. arasında; 08.02.2018 tarihli 71273 sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedilmiştir.
2) Kiralamanın Konusunu; “ 1 adet ... model ... marka ... tipi ... Ambalaj Makinası ” oluşturmaktadır.
3) Kiralamaya konu malın davalıya teslimine ilişkin olarak Tesellüm ve Kabul Belgesinin düzenlenmiş olduğu, söz konusu belgenin üzerinde davalı şirkete ait kaşe ve imzanın mevcut olduğu görülmüştür.
4) Mevcut sözleşmenin 17. Maddesine göre; Kiracı ödeme planında belirtilen vadelerden herhangi birine uymadığı takdirde temerrüde düşeceği kabul edilmiştir.
Yine sözleşmenin 56. maddesi Delil Sözleşmesi niteliğinde olup, “ Kiracı ve kefiller, sözleşme tarafları arasında çıkacak tüm ihtilaflarda, yargı, icra ve iflas yollarında kiralayanın muhasebe ve defter kayıtları ile işbu sözleşme ve eklerinin HMK 193. Maddesi gereğince münhasıran kesin delil olacağını kabul ve taahhüt etmişlerdir.”şeklindedir.
5) Davacı şirket tarafından keşide edilen ... Noterliğinin 24.07.2018 tarih... yevmiye numaralı İhtarnamesinde; davalıya 11.835,86 TL Kira Borcu ile 184,29 TL Gecikme Faizi Borcu ve 241,52 TL Sigorta borcu olduğu bildirilmiş, davalıya toplam borçların ödenmesi için 60 günlük süre verilerek, bu süre zarfında borcun ödenmemesi durumunda sözleşmenin feshedileceği ve yasal sürenin sonundan itibaren 3 gün içerisinde finansal kiralamaya konu malı davacı şirketin kanuni adresine teslim etmeleri gerektiği ihtar edilmiştir.
Söz konusu ihtarnamenin tebliğ şerhine göre; davalı şirketin sözleşmede kayıtlı adresine “Daimi çalışan ...imzasına 02.08.2018 tarihinde tebliğ edildi.” açıklamasıyla 02.08.2018 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, sözleşmenin müteselsil kefilleri ...’ a “Adres kapalı olması sebebiyle mahalle muhtarlığına 26.07.2018 tarihinde tebliğ edildi. 2 no.lu haber kağıdı kapıya yapıştırıldı.” açıklamasıyla 26.07.2018 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, ...’ a “Adreste muhatap tanınmıyor, çıkış merciine iade.” açıklamasıyla 27.07.2018 tarihinde iade edilmiş olduğu, ...’ e “Bizzat kendi imzasına 26.07.2018 tarihinde tebliğ edildi.” açıklamasıyla 26.07.2018 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu dosyadaki mevcut tebliğ şerhinden anlaşılmakta olup, 60 günlük yasal süre 01.09.2018 tarihinde dolmaktadır.
6) Davacı şirketin incelemeye ibraz ettiği ticari defter kayıtlarının tetkikinde;
İhtarname tarihi olan 24.07.2018 tarihi itibariyle davalıya ait Kira hesabının temerrüt faizi hariç 11.835,86 TL Borç bakiyesi verdiği, Sigorta hesabının 241,52 TL Borç bakiyesi verdiği, İhtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından 27.07.2018 tarihinde 5.970,70 TL kısmi ödeme yapılmış olduğu, kanuni sürenin sonu olan 01.09.2018 tarihi itibariyle davalıya ait Kira hesabının halen temerrüt faizi hariç 11.893,42 TL Borç bakiyesi verdiği, Sigorta hesabının 262,38 TL Borç bakiyesi verdiği ve Masraf hesabının 852,06 TL Borç bakiyesi verdiği tespit edilmiştir.
Buna göre davacı şirket kendi ticari defterlerinde davalıdan, İhtarname tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç Kira hesabından 11.835,86 TL Alacaklı ve Sigorta hesabından 241,52 TL Alacaklı durumda olup, İhtarnamede verilen kanuni süre sonunda ise halen temerrüt faizi hariç; Kira hesabından 11.893,42 TL Alacaklı, Sigorta hesabından 262,38 TL Alacaklı ve Masraf hesabından 852,06 TL Alacaklı durumdadır.
7) Buna göre davacı şirket sözleşmeye konu ekipmanları davalıya teslim ederek sözleşmede üzerine düşen edimini yerine getirmiş, davalı ise ödeme planında gösterilen kira bedellerini ödememekle edimini yerine getirmemiş; dolayısıyla davacı tarafından ... Noterliğinden gönderilen 24.07.2018 tarihli ... yevmiye numaralı İhtarnamesi ile verilen 60 günlük ödeme süresi sonunda davalı tarafından kira borçları ödenmemiş, sözleşme feshedilmiştir.
8) 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu ve taraflar arasında akdedilmiş bulunan sözleşmeye göre; davalı kiraladığı malın zilyedi durumundadır. Malın mülkiyeti ise davacıya ait bulunmaktadır.
9) Finansal Kiralama Sözleşmesi’nin 43. Maddesi:
“ Kiralayan aşağıda belirtilen durumlarda sözleşmeyi başkaca hiçbir ihbar ve ihtara gerek kalmaksızın feshedebilir.
a)Kiracının kiralama bedellerini ödeme planına göre ödemede temerrüde düşmesi ve Kiralayanın 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 31.maddesine uygun olarak verdiği sürede de borçlarını ödememesi…” şeklindedir.
10) 6361 sayılı Kanunun 31. Maddesi: “Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de ödenmemesi halinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz…” şeklindedir.
11) 6361 sayılı Kanunun 33. Maddesi: “Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür.” hükmü gereğince; davalının kira bedellerini ödememesi ile temerrüdün oluşması ve sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, davacı şirketin kiralamaya konu malın iadesi talebinde bulunabileceği anlaşılmaktadır.
12) Finansal Kiralama Sözleşmesinin 44. Maddesi: “Sözleşmenin 6.1 madde dairesinde son bulması veya kiralayanın sözleşmeyi 6.2 ve 7.6 maddelerinde belirtilen esaslar dairesinde feshetmesi hallerinde kiracı, kiralananı sözleşmenin sona ermesini veya feshedilmesini takip eden 3 (üç) gün içinde kiralayana iade ve teslim etmek zorundadır. Kiralananın iadesi sırasındaki sökme, nakliye, nakliye sigortası, işçi, yükleme ve benzeri her türlü masraf ve sorumluluklar kiracıya aittir.”şeklindedir.
13) Davalı kira bedellerinden herhangi birisini süresinde ödemediği takdirde mütemerrit duruma düşmekte, dolayısıyla davacının kiralama konusu malı aynen iade alma hakkı doğmaktadır. Bu ise öncelikle keşide edilecek ihtarnamede verilecek 60 günlük ödeme süresi ile gerçekleşmektedir.(6361 sayılı Kanun.Md.31) Davacı keşide ettiği ihtarname ile bu süreyi vermiş olmasına karşın, davalının verilen bu süre zarfında mevcut borçlarını kapatmamış olması sebebiyle, davacının kiralama konusu olan malları aynen iade alma şartlarının oluştuğu kanaatine varılmaktadır.
14) İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş ... sayılı 01.11.2018 tarihli Kararında; “…Kiralamaya konu olan malın üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, davalıdan alınarak yediemin sıfatıyla davacıya teslimine…” karar verilmiş olduğu görülmektedir.
IV-SONUÇ
Dava dosyası ile davacı şirket ticari defter kayıtlarının tetkiki sonucunda, nihai takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere;
1) Davacı ... A.Ş ile davalı ... A.Ş. arasında; 08.02.2018 tarihli... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiği,
2) Finansal Kiralamaya konu malın: “ 1 adet ... model ... marka ... tipi ... Ambalaj Makinası ”olduğu,
3) Davacı ... Şirketinin ticari defterlerinde; Davalının, ihtarname tarihi olan 24.07.2018 tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç 11.835,86 TL Kira borcu ve 241,52 TL Sigorta borcu olduğu,
İhtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından 5.970,70 TL kısmi ödeme yapılmış olduğu, kanuni sürenin sonu olan 01.09.2018 tarihi itibariyle davalının halen 11.893,42 TL Kira borcu, 262,38 TL Sigorta borcu ve 852,06 TL Masraf borcu bulunduğu,
4) Buna göre davacı şirketin; Finansal Kiralama Sözleşmesinin 43.maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 31.maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkı olduğu,
5) Taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 44. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 33.maddesi gereğince, finansal kiralama konusu malın davalı şirket tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu,...” şeklinde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğe çıkartılmış davalı tarafa TK 35’e göre tebliğ edildiği ve süresinde rapora itirazda bulunulmamıştır.
GEREKÇE:
Dava finansal kiralama sözleşmesinin haklı olarak feshedilmesinden dolayı finansal kiralama sözleşmesine konu davalıya teslim edilen malın iadesi, aynen teslim mümkün değilse bedelinin tahsiline ilişkin davadır.
Bilirkişi Raporu hüküm kurmaya elverişli olduğu, Taraflar arasında düzenlenen finansal kiralama sözleşmesine istinaden 1 adet ... model ... Tipli, ...Marka Seri Nosu ... olan, ... Ambalaj Makinesi ve Tüm Aksesuarların davalıya teslim olunduğu ancak davalının kira borcunu yerine getirmediğinden noter vasıtasıyla ihtarname gönderildiği, ihtarnameye rağmen davalının borcunu ödemediği ve davacının sözleşmeyi haklı olarak feshettiği anlaşıldığından davacının davasının kabulü ile davaya konu kiralanan malın davalıdan alınarak davacıya iadesine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜNE, finansal kiralama sözleşmesine konu; " 1 ADET, ... MODEL ...TİPLİ, ... MARKA, SERİ NOSU: ... OLAN, ...MAKİNESİ VE TÜM AKSESUARLARI " nın davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana İADESİNE
2-Karar tarihine göre alınması gereken 6.899,31 TL harçtan peşin alınan 1.724,83 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.174,48 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 10.830,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam: 2.468,93-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı.
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)
MASRAF BEYANI
1.760,73 TL Harç Masrafı
600,00 TL Bilirkişi Ücreti
108,20 TL tebligat ve müzekkere gideri
TOPLAM : 2.468,93 TL
(e-imza)
(e-imza)