T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/110 Esas
KARAR NO: 2021/825 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/01/2018
KARAR TARİHİ: 17/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından ... 22. İcra Müdürlüğü nezdinde ... esas sayısı ile müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, takibe konu alacağın müvekkili şirkete ait kamyonların 2016-2017 yıllarına ilişkin köprü geçiş ücreti-para cezası olduğunu, kamyonların HGS cihazlarının hepsinde bakiye olmasına rağmen gişenin HES cihazlarını okumadığını, müvekkilinin banka kayıtlarından 2-3 kez geçiş ücreti çekildiğini ve geçiş fişi kesildiğini, örneğin ... plakalı kamyondan 2 kere 145,95-TL çekilmesine rağmen geçiş esnasında HGS kartının okunmadığını ve ayrıca 145,95-TL'lik fiş kesildiğini, ... plakalı kamyona ilişkin 20.02.2017 tarihinde 2 kez geçiş ücreti çekildiğini ve davalı tarafından geçiş ücretinin 10 katı olarak kaçak geçiş ücreti ve geçiş bedeli olarak 1.420,65-TL'nin icra takibine konulduğunu, müvekkilinin banka kayıtlarından görüleceği üzere müvekkilinin köprü geçiş ücretlerini ödediğini, takibe konu bedellerin bir kısmının müvekkilden 2 kere tahsil edildiğini, fakat hiçbir bedel ödenmemiş gibi kaçak geçiş bedeli kesilerek icra takibine konulduğunu, müvekkilin hiçbir borcunun olmadığını, öncelikle kötü niyetle açılan takibin tedbiren durdurulması ve yargılama sonunda iptaline karar verilmesini, davalı tarafından müvekkili şirkete ait ...plakalı kamyondan 77,10-TL, ... plakalı kamyondan 64,50-TL, ... plakalı kamyondan 90-TL, 16 BM 651 plakalı kamyondan 184,7-TL, ...plakalı kamyondan 6,5-TL, ... plakalı kamyondan 45,45-TL, ... plakalı kamyondan 304,75-TL, ... plakalı kamyondan 157,80-TL, ... plakalı kamyondan 0,30-TL, ... plakalı kamyondan 52,50-TL, ... plakalı kamyondan 692,50-TL, ... plakalı kamyondan 75-TL, ... plakalı kamyondan 174,70-TL, ... plakalı kamyondan 145,95-TL, ... plakalı kamyondan 263,20-TL, ... plakalı kamyondan 157,55-TL, ... plakalı kamyondan 149,10-TL, ... plakalı kamyondan 6,75-TL olmak üzere toplamda 2.648,35-TL fazla tutar çekildiğini, ... 22. İcra Müdürlüğü nezdinde başlatılan ... sayılı dosyasına konu alacağa ilişkin müvekkilinin borcunun bulunmadığının tespitine, kötü niyetli davalının % 20'den az olmamak üzere icra tazminatına mahkum edilmesine, fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik, müvekkilinin banka hesabından fazla çekilen toplam 2.648,00-TL'nin davalıdan alınarak müvekkiline iade edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; OGS / HGS hesabını müsait tutmanın, geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmanın davacının sorumluluğunda olduğunu, davacının talebine konu olan geçiş ücretlerinin ücret toplama sistemleri aracılığı ile HGS hesabının yetersiz olması ve/veya müvekkili şirkete yüklenemeyecek bir sebeple çekilemediğini, davacıya ait muhtelif plakalara tanımlı HGS hesabına ilişkin provizyon sorgusu kontrolünün yapıldığını ve “Ürün Bakiye Yetersiz/ Kara Liste/ Kayıt Bulunamadı/ İptal Ürün” sonuçları ile dönüldüğünü, provizyon sorgu sonuçlarının ilgili PTT den veya ilgili bankadan sorulması gerektiğini, provizyon sorgusunun olumsuz dönen davacının HGS etiketinden geçiş ücretinin çekilemediğini ve geçiş ücreti ve 10 kat tutarında ceza bedeli tahakkuk ettirildiğini, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolunun işletmesini yürüten müvekkili şirketin işlemlerini 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanununa uygun olarak yürüttüğünü, müvekkili şirket ile yetkili idare arasında imzalanmış olan işletme protokolünün 7.1. maddesi hükmü; araç sahiplerinin OGS veya HGS aracılığı ile otoyolu kullanmak istemeleri halinde, kullanmak istediği sistemin abonesi olması gerektiğini ve kullanılabilir durumda yeterli bakiyeye sahip etiket bulundurmak, 7.7. maddesinde ise geçiş ücretinin elektronik olarak tahsil edilememesi halinde manuel ödeme olarak yapmak zorunda olduğunu, müvekkili şirketin tarafı olmadığı abonelik ilişkisinden herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketin ve KGM tarafından PTT ve ilgili bankalar nezdinde müşterilere ait hesap dökümlerini gösterir dökümün paylaşılması hususunda başvuruların yapıldığını ancak bu hususta herhangi bir olumlu sonuç alınamadığını, bu hususun ilgili bankalar ve PTT den sorulmasını talep ettiklerini, 6001 sayılı kanunun 30. Maddesi 5. Fıkrası kapsamında müvekkili şirket tarafından geçiş yapan araca ait OGS veya HGS hesaplarından geçiş ücreti tahsil edildiğini, hesapların uygun olmaması halinde araç sahiplerinin ihlal tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebildiğini, bu süre sonunda ücretin ödenmemesi durumunda müvekkili şirket tarafından kanunun açık hükümleri uyarınca ücretin 10 katı tutarında ceza uygulandığını, bu konuda müvekkil şirkete bir sorumluluk yüklenemeyeceğini, dosya kapsamındaki ihlalli geçiş tarihlerinde müvekkili şirkete ödeme yapılabilecek ve ihlalli geçiş olup olmadığı hakkında bilgi edinilebilecek kanalların açık olduğunu, ... Bankası ve Halk Bankası ve Web sitesi ve mobil uygulamalar üzerinden sorgulama ve kredi kartı vasıtası ile ödeme yapılabildiğini, davacıya ait ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ... plakalı araçların müvekkili şirketin işletmiş olduğu otoyoldaki gişe ve serbest geçiş bölgelerinden ücret ödemeden geçişler yaptığını, davacı tarafın dilekçesinde belirtilen araçlardan mükerrer tahsilat yapılmadığı, ... ve ... plakalı araçlar için geçiş anında provizyon sorgusu yapıldığını, ancak banka tarafından provizyona olumlu yanıt verilmediğini ve işlemin iptal edildiği, banka tarafından geçiş anında provizyona olumlu yanıt verilmemesi sebebiyle geçiş ücreti tahsil edilemediğini, bankanın kusurundan kaynaklı işlem için taraflarına açılan davanın reddinin gerektiğini, ihlalli geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde tekrar provizyon sorgusu yapıldığını ancak banka tarafından iptal ürün cevabı verilmiş olması sebebiyle geçiş ücretinin tahsil edilemediğini, bu nedenlerle davacı tarafın borçlu olduğunun tespitine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller; İhlalli geçişlere ait görüntüler ve geçiş dökümleri, HGS Provizyon sorgu kayıtları, İşletme Protokolü, Uzman görüşü, ...tarihli, ... sayılı KGM'nin yazısı, banka kayıtları, ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosya, Bilirkişi İncelemesi
... 22. İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı icra dosyasının incelenmesinden; Davalı alacaklının Geçiş Ücreti-Para Cezası-Faiz ve KDV alacağı sebebine dayalı olarak davacı borçlu aleyhine toplam 10.272,04-TL üzerinden olmak üzere 17.11.2017 tarihinde ödeme emri düzenlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce taraflar arasında uyuşmazlıkla ilgili olarak bu konuda uzman olduğu anlaşılan Elektrik Mühendisi Bilirkişi ...'a tevdii edilerek Bilirkişi Raporu aldırılmıştır. Elektrik Mühendisi Bilirkişi ...'ın hazırlamış olduğu 12.06.2019 havale tarihli Bilirkişi Raporuna göre özetle;
"...Davacının, davalı tarafından banka hesabından fazla çekildiğini iddia ettiği miktarın, yukarıda açıklanan nedenlerle hesaplanamadığı,
- Toplam 15 adet ihlalli geçiş için toplam geçiş bedeli 931,35.- TL,
- Toplam 15 adet ihlalli geçiş için toplam cezâ bedeli 3.725,40.-TL, olmak üzere;
Davacının davalıya olan toplam borç tutarının 4.656,75.- TL olduğu,..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Mahkememizce dosyanın Ek Rapora gönderilerek sunulan okunaklı evrak da değerlendirilmek suretiyle Ek Rapor alınmasına karar verilmiştir. Elektrik Mühendisi Bilirkişi ...'ın hazırlamış olduğu 24.02.2020 havale tarihli Bilirkişi Ek Raporuna göre özetle;
"...Davacının davalıya olan toplam borç tutarının 811,99.-TL olduğu,..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi Ek Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Bilirkişi Raporu ve Bilirkişi Ek Raporuna dair davacı ve davalı vekillerince beyan ve itirazda bulunulmuştur.
Mahkememizce taraflar arasında uyuşmazlıkla ilgili olarak bu konuda uzman olduğu anlaşılan Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Elektrik Mühendisi Bilirkişi ...'a tevdii edilerek Bilirkişi Heyet Raporu aldırılmıştır. Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Elektrik Mühendisi Bilirkişi ...'ın hazırlamış olduğu 05.01.2021 havale tarihli Bilirkişi Heyet Raporuna göre özetle;
"...Davalı vekilinin 04.02.2020 tarihli dilekçesindeki kısmi ödeme beyanları kapsamında takip tarihi itibariyle davacı şirketin sorumlu tutulabileceği bedel, geçiş bedeli +4 kat ceza bedeli= 4.375,15 TL. asıl alacak bedeli + 295,73 TL. (Faiz) +53,23 TL. (KDV) = 4.724,12 TL. olarak belirlenmiş bu bedel üzerinden takibin davacı şirket adına devam edebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafça, davalı sorumluluğunda bulunan gişeler için 1388,50 TL. fazladan yapılan mükerrer ödeme talep edilebileceği kanaatine varılmıştır,..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi Heyet Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Bilirkişi Heyet Raporuna dair taraf vekillerince beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuştur.
Mahkememizce itirazlar doğrultusunda Bilirkişi Heyeti Ek Raporu alınmak üzere dosyanın Bilirkişi Heyetine tevdiine karar verilmiştir. Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Elektrik Mühendisi Bilirkişi ...'ın hazırlamış olduğu 03.03.2021 havale tarihli Bilirkişi Heyeti Ek Raporuna göre özetle;
"...kök raporumuzdaki kanaat ve hesaplamalarımız doğrultusunda Kanaatimiz aynen devam etmekte olup,
Hukuki değerlendirme sayın Mahkemenize ait olmak üzere,..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi Heyeti Ek Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Mahkememizce dosyanın itirazlar doğrultusunda 2. ek rapor alınmak üzere bilirkişi ...'a tevdiine karar verilmiştir. Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Elektrik Mühendisi Bilirkişi ...'ın hazırlamış olduğu 22.10.2021 havale tarihli Bilirkişi Heyeti 2. Ek Raporuna göre özetle;
"...Kök ve 1. Ek Raporumuzdkki kanaat ve hesaplamalarımız doğrultusunda Kanaatim aynen devam etmekte olup,
Hukuki değerlendirme sayın Mahkemenize ait olmak üzere,..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi Heyeti 2. Ek Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Bilirkişi Raporları ve Ek Raporları hüküm kurmaya uygun bulunmuştur.
GEREKÇE;
Taraflar arasındaki ihtilaf; Davalı tarafından düzenlenen davacıya ait kamyonların 2016- 2017 yıllarına ilişkin köprü geçiş ücreti para cezası bedelinden dolayı başlatılan icra takibinden dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığı, icra takibinden dolayı ödenen bedellerin iadesinin gerekip gerekmediği hususlarındadır.
Tüm dosya kapsamından; Davalı otoyol işleticisi şirket tarafından davacı aleyhine ihlalli geçişler ve ceza ücreti sebebine dayalı olarak ... 22. İcra Dairesi'nin ...E sayılı icra takibi düzenlendiği, hükme esas alınan 05.01.2021 havale tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda davacı şirketin icra takibine konu edilmiş geçişlerinin liste olarak sunulduğu, davacı tarafından ikame edilen iş bu davada sahibi olduğu araçlardan mükerrer olarak geçiş ücretleri alındığını, davalı otoyol işleticisi şirketin zaten tahsil etmiş olduğu ücretler için yeniden takip yapmış olduğu iddiasıyla icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitini ve icra baskısı altında ödemiş olduğu meblağın istirdadını talep etmiş olduğu, davacı tarafın takibe konu asıl alacak (geçiş ücreti ve ceza bedelinden) sorumlu tutulmaması için geçiş tarihleri itibarıyla ilgili plakalı aracın geçiş ücretini HGS / OGS veya gişeli geçişte nakit veya kredi kartı ile ödediğini ispat etmesi gerektiği, ceza bedelinden sorumlu tutulmaması için geçiş esnasında HGS / OGS bakiyesinin yeterli olduğunu ispatlaması veya geçişi takip eden 15 gün içinde geçiş bedelini karşılar meblağdaki tutarı HGS / OGS hesabına yatırdığını ispat etmesi gerektiğini, 7144 sayılı Torba Kanun ile, Torba Kanunun yürürlük tarihi olan 25.05.2018 tarihi itibarı ile ve sadece tahsil edilmemiş ceza tutarları hakkında uygulanmak üzere geçiş ücretinin geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde ödenmemesi halinde tahakkuk eden geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki cezanın 4 katı olarak değiştirildiği ve hazine payı uygulamasının ortadan kaldırıldığı, bu kapsamda takip tarihi itibarıyla davacı şirketin sorumlu tutulabileceği bedelin 889,12-TL geçiş bedeli, 4 kat ceza bedeli olarak 3.556,48-TL olmak üzere 4.445,60-TL asıl alacak bedeli, 301,87-TL faiz, 54,33-TL KDV olmak üzere 4.801,80-TL olarak hesap edildiği, davalı vekilinin 04.02.2020 tarihli dilekçesinde kısmi ödeme beyanında bulunulduğu, dolayısı ile davacı şirketin sorumlu tutulabileceği bedelin geçiş bedeli ve 4 kat ceza bedeli olmak üzere 4.375,15-TL asıl alacak bedeli, 295,73-TL faiz, 53,23-TL KDV olmak üzere toplamda 4.724,12-TL olarak belirlendiği, hükme esas alınan Bilirkişi Heyeti Ek Raporuna göre ... plakalı araç için 145,95-TL, ... plakalı araç için 145,95-TL, ...plakalı araç için 263,2-TL, ...plakalı araç için 135,05-TL, ...plakalı araç için 137,85-TL, ... plakalı araç için 128,7-TL, ... plakalı araç için 2,8-TL, ... plakalı araç için 278,35-TL, ... plakalı araç için 139,05-TL, ... plakalı araç için 11,6-TL mükerrer ödeme yapıldığı, mükerrer ödemeler toplamının 1.388,50-TL olduğu, davacı tarafça, davalı sorumluluğunda olan gişeler için 1.388,50-TL mükerrer ödeme yapıldığı dolayısıyla Menfi tespit talebi yönünden; davacının davasının kısmen kabulü ile ... 22. İcra Dairesi'nin ... E sayılı icra takibinin 4.375,15-TL asıl alacak, 295,73-TL işlemiş faiz, 53,23-TL KDV olmak üzere toplamda 4.724,12-TL üzerinden devamına, kötüniyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine, İstirdat talebi yönünden; davacının davasının kısmen kabulü ile, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 1.388,50-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair taleplerin reddine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-)Menfi tespit talebi yönünden;
Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile
... 22. İcra Dairesi'nin ... E sayılı icra takibinin 4.375,15-TL asıl alacak, 295,73-TL işlemiş faiz, 53,23-TL KDV olmak üzere toplamda 4.724,12-TL üzerinden DEVAMINA,
Kötüniyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından REDDİNE,
İstirdat talebi yönünden;
Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile
Dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 1.388,50-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
FAZLAYA DAİR TALEPLERİN REDDİNE,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 417,55-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 220,66-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 196,89-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ret olunan kısım üzerinden hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
5-)Davacı tarafça yatırılan 220,66-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-)Davacı tarafından yatırılan 35,90-TL başvuru, 5,20-TL vekalet harcı, 2.450,00-TL bilirkişi ücreti ve 224,20-TL posta giderinden ibaret toplam 2.715,30-TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları dikkate alınarak 1.284,54-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına;
7-)Taraflarca yatırılan kullanılmayan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf Mahkemesi) nezdinde İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı. 17/11/2021
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır