T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1180 Esas
KARAR NO: 2022/47 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/12/2018
KARAR TARİHİ: 24/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı ... A.Ş., arasında ticari faaliyetlerin olduğunu, ticari faaliyetler sırasında ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı 15.04.2018 keşide tarihli ve 75.000,00-TL çekin müvekkili tarafından , tarafların ticaretine istinaden davalıya sipariş çeki olarak verildiğini ve karşılığında mal alımı konusunda anlaşma sağlandığını, ... şirketinin çekin karşılığı olanı malı teslim etmediği gibi çeki haksız ve kötü niyetli diğer davalı ... Şirketine temlik ettiğini, verilen çekin avans çeki olduğunu, karşılığında mal alınmadığını, davalı ... şirketinden veya ... ambalaj şirketinden kesilen bir fatura olmadığını, bu sebeple uyuşmazlık konusu çekin dayanağının olmadığını, davalılardan ... A.Ş ile ...Tic, Ltd. Şti. arasında organik bağ olduğunu, şirketlerin ortaklarının, adreslerinin, iştigal ettikleri işin aynı olduğunu, davalıların kötü niyetle çeki ciro ettiğini, davaya konu edilen çekte keşideci müvekkili şirket olan davacı ... Ltd. Şirketi, davalı ... A.Ş. lehdar, ... Ltd. Şti. ise lehdarın cirosu ile çekte hamil olan tüzel kişi olup alacağın mal satışı ile ilişkili faturalarla tevsik edilmemiş olduğunu ve aralarında organik bağ olan davalı şirketlerin kötü niyetle çeki şirketler arasında ciro ettiğinin aşikar olduğunu, bu durumda çekleri temlik alan... A.Ş. ile davalı şirketler arasında factoring sözleşmesi bulunup bulunmadığının, taraflarınca bilinememesinin yanı sıra bulunsa dahi bunun usul ve yasalara aykırı şekilde gerçekleştiğini, Faktoring şirketinin fatura karşılığı olmadan çekleri bile bile borçlu müvekkili şirket zararına temlik alarak takibe geçtiğini, açıkça kötü niyetli ve borçlunun zararına hareket ettiğini, 6361 sayılı kanuna aykırı olarak müvekkili şirketi zarara uğrattığını inceleme ve yargılama sonucunda anlaşılacağını, ... 24. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibinin durdurulmasına, icra dosyasının yürütülmesinin ve icra dosyasına gelecek paranın davalıya ödenmemesi için dava sonuçlanıncaya kadar ihtiyati tedbir kararı ile durdurulmasına, Muhatap Banka ... Bankası ... şubesi tarafından verilen ...29317 seri numaralı 15.04.2018 keşide tarihli ve 75.000,00 TL bedelli çek sebebiyle müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine, müvekkilinden icra tehdidi altında tahsil edilen ya da edilecek paranın ticari faizi ile davalılardan istirdadına, İcra takibinin iptaline, toplam alacak üzerinden %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin bir faktoring şirketi olduğunu, diğer davalı ... Şirketi(...) ile arasında 17.04.2015 tarihli ... Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, dava konusu çekin de, bu faktoring sözleşmesi kapsamında ve ilgili mevzuata uygun şekilde diğer davalı ...'ten tevdi alındığını ve çekin bedelinin de müvekkili tarafından diğer davalı ...'a ödendiğini, müvekkili şirketin gerekli araştırmaları yapmadan ve teyit almadan işlem yapmadığını, faturayla tevsik edilmemiş hiçbir alacağı temlik almadığını, somut olayda da çekin, davacı şirketten diğer davalı ile arasındaki ticari ilişki ve çekin mahiyeti konusunda teyit alındıktan sonra ve davalılar arasındaki ticari ilişkiyi gösterir 15.09.2017 tarihli ve ... numaralı fatura ile birlikte ciro yoluyla devir alındığını, davaya konu çek ile birlikte alınan faturadan anlaşıldığı üzere müvekkili şirketin ticari ilişki sonucunda düzenlendiğini, çeki ticari ilişkiyi tevsik eden evraklarla birlikte devraldığını, ayrıca çekin, teyit alındıktan ve istihbarat çalışması tamamlandıktan sonra devralındığını, müvekkilinin kanuni yükümlülüklerine uygun hareket ettiğini, üzerine düşen özen ve sorumluluğu yerine getirdiğini, müvekkilinin çeke dayalı bir alacağı mevcut olduğunu, çek vadesi gelince yasal süre içerisinde bankaya ibraz edildiğini, muhatap bankaca çekin karşılığının ödenmediğini ve böylece müvekkilin alacağına kavuşamadığını, müvekkilinin iyi niyetli yetkili hamili olduğunu ve takip hakkının bulunduğunu, somut olayda zarara uğrayan tarafın da çek bedelini diğer davalıya ödeyen ve geri tahsil edemeyen müvekkili olduğunu, bu durumda müvekkilinin haklarının yasa gereği korunması gerektiğini, dava konusu çekin, ... 24. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, müvekkilinin iyi niyetli yetkili hamil olduğunu, çekteki ciro zincirinin düzgün olduğunu ve borçlulara karşı icra takibi başlatılmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, davanın açılmasında müvekkilinin hiçbir kusurunun olmadığını, haksız davanın müvekkili şirket bakımından reddine, davacı aleyhine % 20 den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... A. Ş. ve ... Ltd. Şti.ne usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zabtının tebliğ edilmiştir ancak cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır.
Deliller; Fatura, Faktoring Sözleşmesi, çek tevdi, teslim bordrosu, ... Vergi Dairesi Başkanlığı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden davalılara ait ...Ltd. Şti ve ... ... AŞ.ye ait 2017 ve 2018 yılı BA ve BS formları, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden ... Ltd. Şti ile ... ... A.Ş.'ye ait ticaret sicil kayıtları, Davacı ve davalı ... ticari defter ve kayıtları, ... 24. İcra Dairesinin ... E. Sayılı takip dosyası, Talimat Bilirkişi Raporları, Bilirkişi İncelemesi ... 24. İcra Dairesi'nin ...E. Sayılı icra dosyasının incelenmesinden; ... vekilince 15/04/2018 vadeli 75.000-TL tutarlı çek alacağı sebebine dayalı olarak ... Limited Şirketi, ..., ...Ticaret Limited Şirketi, ..., ... ve... aleyhine 73.400,00-TL asıl alacak, 746,34-TL işlemiş faiz, 7.500,00-TL %10 Karşılıksız çek tazminatı olmak üzere toplam 81.646,34-TL olmak üzere 23.05.2018 tarihinde ödeme emri düzenlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce 22/05/2019 tarihli celsede " %15 teminatla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yolunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine" dair karar verilmiştir.
Mahkememizce 20/11/2019 tarihli celsede davacı tanıkları ... ve ...' ın tanık sıfatıyla dinlenmesi için ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimat gereği davacı tanıkları ...ve ... tanık olarak dinlenmiştir.
Mahkememizce 13/10/2020 tarihli ara karar gereği, davacı tanıkları ... ve ...' ün tanık sıfatıyla dinlenmesi için ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimat gereği davacı tanıkları ... ve ... tanık olarak dinlenmiştir.
Mahkememizce ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak Mali Müşavir bilirkişi seçilerek davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesine karar verilerek Bilirkişi Raporu aldırılmıştır. ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat Sayılı dosyasında; Mali Müşavir Bilirkişi ...'ın hazırlamış olduğu 02.01.2020 tarihli Talimat Bilirkişi Raporuna göre özetle;
"...Davaya konu olan ve davacı ...TİC.LTD.ŞTİ tarafından keşide olunarak davalı ... TİC.A.Ş'ne çek tevdi bordrosu ile verilen/gönderilen çekler listesinde bulunan ... Bankası A.Ş. ... şubesi'ne ait 15.04.2018 tarihli 75.000.00TL'lık çekin, davacı muhasebe defter kayıtlarında 159.VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI /159.01.E010 ... SAN.VE TİC.A.Ş. hesabında 10.132.916.53TL'lık BORÇ KALANI içerisinde olduğu anlaşılmaktadır..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Talimat Bilirkişi Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın dava konusu hususunda rapor alınmak üzere davalı şirketler ... Ltd Şti ile ... ... A.Ş'nin ticari defterlerinin incelenmek üzere mali müşavir seçilerek ... ATM'ye talimat yazılmasına karar verilmiştir. ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasında; Mali Müşavir Bilirkişi ...'nun hazırlamış olduğu Talimat Bilirkişi Raporuna göre özetle;
"...Davalılar ...Ticaret Ltd. Şti. ile ...'nin ticari defterlerinin tarafımıza sunulmamış olması nedeniyle davalı şirketlerin defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, açılış ve kapanış tasdiklerinin bulunup bulunmadığının tespit edilememiş, Dava Dosyasında Bulunan davalılar ... Ltd. Şti. İle ...'nin 2017 ve 2018 yılı Ba/Bs formları ile diğer Belgelerin İncelenip değerlendirilmesi sonucunda davacı ... Ticaret Ltd. Şti. (... Ltd. Şti.) ile ... Ltd. Şti. arasında bir ticari ilişki olmadığı, ancak ... ile ticari ilişkisinin bulunduğu, Davalılar ... Ltd. Şti. ile ... ile arasında 2017 yılı içinde bir ticari ilişkinin tespit edildiği ve davacı tarafından düzenlenen davaya konu ... seri no.lu ve 15.04.2018 keşide tarihli 75.000,00 TL'lık çekin lehtarı ... tarafından ... Ticaret Ltd. Şti.'ne ciro edildiği ve onun tarafından da ... A.Ş.'ye ciro edildiği,
Davacı tarafından ...'nden alacaklı olduğunu ileri sürülmesine, 02.01.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre ise davacının ...'nden alacaklı olduğu sonucuna varılmasına rağmen, ticari defterlerin sunulmamış olması nedeniyle de, davacı ile ... arasında bir alacak borç ilişkisinin tespit edilemediği, öte yandan da Davacı ile ...Ticaret Ltd. Şti. arasında bir alacak borç ilişkisi olmadığı,..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Talimat Bilirkişi Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili tarafından Talimat Bilirkişi Raporuna ve davanın esasına dair beyan dilekçesi sunulmuştur.
Davalı ... vekili tarafından Talimat Bilirkişi Raporuna ve davanın esasına dair beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuştur.
Mahkememizce, dosyada alınan Bilirkişi Raporları ile birlikte gerekli görüldüğü takdirde yerinde inceleme yetkisi de verilmek suretiyle ... A.Ş ticari defterleri de incelenmek suretiyle talep ve cevap dilekçelerinin de değerlendirilmek suretiyle Bilirkişi Raporu hazırlanmak üzere dosyanın Mali Müşavir ...'ya tevdiine karar verilerek Bilirkişi Raporu aldırılmıştır. Mali Müşavir Bilirkişi ...'nun hazırlamış olduğu 26.11.2021 havale tarihli Bilirkişi Raporuna göre özetle; "... İncelenen davalı şirkete ait 2017 yılı yevmiye ve kebir defterlerine ait beratların yasal sürelerde alındığı, Envanter defterinin açılış tasdikinin yasal süresinde olduğu, bu anlamda sunulan ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, HMK 222 hükmü de gözetilerek tüm bu hususlarda takdir Sayın Mahkemenize ait olduğu,
Davalı yanın incelenen 2017 yılma ait ticari defterlerinde davaya konu 15.04.218 keşide tarihli ... seri numaralı ... Bankası ... şubesine ait toplam tutarı 75.000,00 TL olan çek, davalı ...Ş. 'ne ait 2017 yılı ticari defterlerinde 15.09,2017 tarihinde 234461nolu yevmiye maddesinde kayıt altına alındığı, Aşağıdaki tabloda görüleceği üzere (2). Ve (3). davalı konumunda olan şirket hissedarlarının aynı kisiler olduğu, ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından görevlendirilen SMMM ...tarafından davacı şirket ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 02.01.2020 tarihli rapora göre, ihtilafa konu ... seri numaralı 15.04.2018 keşide tarihli ... Bankası A.Ş. ... şubesine ait çekin “159. VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI 159.01.E010 ... SAN. VE TİC. Hesabında 10.132.916,53 TL'lik borç kalanı içerisinde olduğu anlaşılmaktadır.” İfadelelerine göre, ihtilafa konu çekin üçüncü davalı konumunda olan şirkete davacı şirket tarafından sipariş avansı olarak verildiği, çek bedeli karşılığı olan emtianın davacıya teslim edilmediği, Davacı yanın menfi tespit talebinin değerlendirilmesi hususunun sayın Mahkemenizin takdirlerinde olduğu,..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna ve davanın esasına dair beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuştur.
Davalı ... vekili tarafından bilirkişi raporuna ve davanın esasına dair beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuştur.
Bilirkişi Raporları hüküm kurmaya uygun bulunmuştur.
GEREKÇE;
Taraflar arasındaki ihtilaf; ... 24. İcra Dairesinin ...E. Sayılı dosyasına konu çekin bedelsiz olup olmadığı, davacının ... Bankası ...şubesi tarafından verilen ... seri numaralı 15.04.2018 keşide tarihli ve 75.000,00 TL çekten dolayı borçlu olup olmadığı hususlarında kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.
Tüm dosya kapsamından; Davacı ile davalı ... ... AŞ arasında ticari ilişki bulunduğu, ticari ilişki devam ederken davacı tarafından ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı 15.04.2018 keşide tarihli 75.000,00-TL bedelli çekin lehdar olarak ... ... AŞ'ne keşide edildiği, çekin önce ... Ltd. Şti'ne ciro edildiği ve sonra davalılardan Faktoring Şirketine Sözleşme gereği devredildiği, Faktoring Şirketi'nce çekin icra takibine konu edildiği ve ... 24. İcra Dairesi'nin ... E sayılı dosyasında davacının da yer aldığı borçlular aleyhine icra takibi başlatıldığı, dava konusunun çek nedeniyle başlatılan icra takibinden ve çekten dolayı davacının borçlu olmadığının tespiti ve icra takibinin iptali talebi olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin ...'ya yazılan talimat ile incelenerek Talimat Bilirkişi Raporu alındığı,...'e yazılan talimat ile davalılardan ... ... AŞ ile diğer davalı ... Ltd Şti'nin ticari defterlerinin incelenerek Bilirkişi Raporu oluşturulması talep edilmiş olduğu ve fakat ... ... AŞ ve ... Ltd Şti'nin ticari defterlerini sunmamış olduğu, davalı ... Şirketinin ticari defterlerinin incelendiği, davalı ... şirketinin 2017 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, davalı ...'nin 2017 yılı ticari defterlerinde davaya konu çekin 15.09.2018 tarihinde ... yevmiye numaralı maddesinde kayıt altına alındığı, davalı ...Ş ile davalılardan ... Ltd Şti'nin arasında 17.04.2015 tarihli Faktoring Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin diğer davalı ... ... AŞ ortakları ve Yönetim Kurulu Başkanı ..., Yönetim Kurulu Başkanı ... ve Yönetim Kurulu Üyesi ...'in kefil sıfatıyla imzaladığı, davalı ... Ltd Şti ile ... ... AŞ'nin yönetim kurulu üyelerinin aynı kişiler olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin incelenerek Talimat Bilirkişi Raporu alındığı, Mahkememizce tanık beyanlarına itibar edilmeyip ticari defter ve kayıtlara itibar edildiği, davacı tarafın ticari defterlerinde davaya konu çekin ... ... AŞ hesabında borç kalanı içerisinde yer aldığı, söz konusu çekin davacı tarafından davalı ... ...AŞ'ye sipariş avansı olarak verildiği, çek bedeli karşılığı olan emtianın davacıya teslim edilmediği, dosyaya sunulu BA-BS formlarının incelenmesinden davacı ile davalılardan ... Ltd Şti arasında ticari ilişki bulunmadığı, davacı tarafından çekin sipariş avansı olarak verildiği ve herhangi bir mal alışının bulunmadığı anlaşıldığından davacının davasının kabulü ile; davacının ... 24. İcra Dairesi'nin ... E sayılı icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti ile İcra Takibinin davacı yönünden iptaline, ispat edilemediğinden davacının Kötüniyet Tazminatı Talebinin reddine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-)Davacının davasının KABULÜ ile;
Davacının ... 24. İcra Dairesi'nin ... E sayılı icra takibinden dolayı BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİ ile İcra Takibinin davacı yönünden İPTALİNE,
Davacının Kötüniyet Tazminatı Talebinin REDDİNE,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 5.123,25-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 1.280,82-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 3.842,43-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 10.550,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davacı tarafından yatırılan 35,90-TL başvuru, 5,20-TL vekalet harcı, 1.280,82 peşin harç, 2.096,65-TL bilirkişi ücreti ve 702,54-TL posta ve tanık giderlerinden ibaret toplam 4.121,11-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-)Taraflarca yatırılan kullanılmayan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı ... vekili yüzüne karşı diğer davalılardan ... vekilinin ve diğer davalı şirketin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf Mahkemesi) nezdinde İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı. 24/01/2022
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı