T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1218 Esas
KARAR NO: 2022/63 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 29/12/2018
KARAR TARİHİ: 31/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafın yetki itirazının yerinde olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmede yetki şartının kararlaştırıldığını, her iki tarafın tacir olduğunu, davalı tarafın T.T.K bağlamında tacir olduğunu, davalı ile müvekkili şirket arasında imzalanan 01.03.2017 tarihli sözleşmenin 21. Maddesinde; "Dostane ve karşılıklı görüşmeler ile çözümlenemeyen anlaşmazlıklar halinde İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili olacaktır" hükmü doğrultusunda taraflar arasında yetki sözleşmesi olması sebebiyle H.M.K 17. maddesi uyarınca davanın açıldığı Mahkeme ve icra takibin başlatıldığı ... 19. İcra Müdürlüğünün yetkili olduğunu, davalının yetki konusundaki itirazlarının reddi gerektiğini, müvekkili şirketin nakliye işi iştigal ettiğini, davalı ile müvekkili arasında yük taşıma sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme kapsamında davalı tarafın müvekkili şirketin müşterilerine ait ürünlerin taşımasını gerçekleştirdiğini, davalı tarafın sözleşmeyi süresinden önce fesih ettiğini, bu nedenle de sözleşme hükümleri gereğince cezai şartın yansıtıldığını, davalı tarafın fatura bedelini ödemek istemediğini, bu nedenle de cezai bedeli kadar olan müvekkili alacağı davalı alacaklarından takas / mahsup yolu ile mahsup edildiğini, davalı taraf sözleşmede açıkça belirlenmiş olmasına rağmen, cezai bedelini ödemek istemediğini, mahsup neticesinde de davalının müvekkili firmaya ödemesi gereken 10.494,67-TL bir bedel borcu kaldığını, davalıya karşı, icra takibi başlatmadan önce ... 17. Noterliği'nin ...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı gönderildiğini, davalı tarafa da 12.09.2018 tarihinde tebliğ edildiğini, iş bu ihtarname gönderilmesine rağmen, olumlu - olumsuz cevap alınamaması nedeni ile de davalı hakkında 21.09.2018 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığını, ... 19. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından başlatılan ilamsız icra takibindeki takip konusu faiz ve fer’ileri ile birlikte yetki ve tüm borca karşı yaptığı haksız ve mesnetsiz itirazın iptaline, ... 19. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında başlatılan ilamsız icra takibinin 10.494,67-TL tutarındaki asıl alacak üzerinden devamına, takibe haksız ve kötü niyetli itiraz eden davalının takip konusu alacağın % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, faiz, masraflar ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan 01.03.2017 tarihli yük taşıma sözleşmesinde tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüğünün belirlendiğini, davacının sözleşme gereği ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebi ile müvekkili tarafından ... 13. Naterliğinden ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmeyi haklı nedenlerle fesih ettiğini, davacı şirketin müvekkiline gönderdiği... tarih ve ... nolu faturaya müvekkili tarafından ... 15. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiyeli ihtarname ile sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesi nedeniyle itiraz edildiğini, fatura aslının iade edildiği ve davacı şirketten olan 9,500,00-TL alacağının ödenmesini talep ettiklerini, akabinde Müvekkiline davalı şirketten olan 9.500,00-TL alacağının tahsili için 20.04.2018 tarihinde ... 27. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında icra takibi yaptığını davalı şirket alacak iddiasına itiraz etmeden icra dosyasına ödemeyi yaptığını, bu durumun davacı şirketin sözleşmedeki ödeme yükümlülüğüne uymadığını ve kötü niyetli olduğunu ortaya koyduğunu, dava dilekçesinde sözleşmedeki 20.000,00-TL cezai şarttan müvekkili alacaklarının mahsubu ile bakiye 10.494,67-TL cezai şart talep edildiği şeklindeki beyanda müvekkilinin alacaklarının ödenmediği ve sözleşmeyi feshetmesinin haklı nedene dayandığı davacı şirket tarafından ikrar edildiğini, müvekkili aleyhine açıları itirazın iptali davasının reddi ile yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller; ... 19. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya, Yük Taşımaz Sözleşmesi, Cari Hesap Ekstresi, ... 17. Noterliği'nin ...tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü Müzekkere cevabı, ... Ticaret Odası Müzekkere cevabı, Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu müzekkere cevabı, Bilirkişi raporu.
... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nce müzekkereye cevap verildiği, ...'in tacir olarak kayıtlarında yer almadığının bildirilmiştir.
TESK'ten müzekkeremize cevap verildiği,
...'in ... Kamyoncular Kamyonetçiler Esnaf Odası'na kayıtlı olduğunun bildirilmiştir.
... Ticaret Odası'nca müzekkereye cevap verildiği, ...'in münferit kaydına ya da şirket ortaklığına dair bilgiye rastlanmadığının bildirilmiştir.
Mahkememizce yazılan talimat gereği ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat Sayılı dosyasından davalının ticari defterlerinin incelenmek üzere Talimat Bilirkişi Raporu alınmıştır. Bilirkişi Mali Müşavir ...'çe dosyaya sunulan Talimat Bilirkişi Raporunda özetle;
"...Davalının 2017 yılında davacıya kestiği faturaları defter kayıtlarına işlediği, ancak davacı tarafından 2017 yılında davalıya yapılan ödemeler davalı kayıtlarına işlenmemiştir. Aynı durum, davalının 2018 yılı kayıtlarına da uygulanmıştır. Davalı kayıtlarında, davalıya elden veya banka yoluyla yapılan ödemeler işlenmemiş, her fatura bedeli kasayla kapatılmıştır. Yani, davalı tarafından davacı adına tanzim edilen fatura bedelleri peşin alınmış gibi kasa hesabıyla kapatılmıştır.
Davacı tarafından tanzim edilen, ... tarihli ... sıra nolu 20.000,00-TL bedelli ceza-i şart faturası da davalı kayıtlarında işli değildir.
İhtilafın çözümü, taraflar arasında yer alan 01.03.2017 tarihli yük taşıma sözleşmesinin davalı tarafından haklı nedenle feshedilip edilmediğine ilişkindir.
Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere;
Davalının, haklı neden dayalı olarak sözleşmeyi feshetmesine karar verilmesi halinde, davacının davalıdan alacağının bulunmayacağı,
Davalının sözleşmeyi haklı nedene dayalı feshettiğinin kabul edilmemesi halinde ise; davacının davalıdan 10.500,00-TL alacağının olacağı, davacının 10.494,67-TL olarak talep ettiği,
Her iki tarafça da yapılan takiplerde tarafların birbirinden faiz talep etmediği..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Talimat Bilirkişi Raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Taraf vekillerince Talimat Bilirkişi Raporuna karşı beyan dilekçesi sunulmuştur.
Mahkememizce davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelenmesi için Bilirkişi Raporu aldırılmıştır. Mali Müşavir Bilirkişi ...'nun hazırlamış olduğu 03.11.2020 tarihli Bilirkişi Raporuna göre özetle;
"... Dosya mevcudu, davacı yan ticari defterleri, dava ve icra dosyası ile yine bu kayıtların dayanağı belgelerin muhasebesel yönden tetkiki sonucunda ve raporumuz içinde açıklanan nedenlerle/netice-i taleple bağlılık ilkesi sayın Mahkemece ayrıca gözetilmek kaydı ile;
İncelenen davacı şirkete ait 2018 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığı, davacı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin VUK. ve TTK. hükümlerine göre usulüne uygun ve süresinde tasdik edildiği,
Davalı yanım, davacı yan aleyhine ... 27. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayı dosyası üzerinden başlattığı 9.500,00 TL tutarlı takip ile cari hesaptan kaynaklanan alacağı davacı ... A.Ş. tarafından 10.05.2018 tarihinde icra Müdürlüğünün dosyasına ödendiği, davacının cari hesap yönünden davalıya borcunun kalmadığı,
Taraflar arasında düzenlenen 01.03.2017 tarihli yük taşıma sözleşmesinin davalı tarafından tek taraflı olarak feshinin hukuki yorum gerektirdiği, bu hususun sayın mahkemenin takdirinde olduğu, Şayet Sayın Mahkemece sözleşmenin haksız yere fesih edildiğine dair karar verir ise, davacı yanın davalı yandan Fesih ceza bedeli açıklamalı faturadan kaynaklı olarak 20.000,00 TL alacaklı olduğu, ancak davacı yan 21.09.2018 tarihli icra takibinde 10.494,67 TL talep ettiğinden talebe bağlılık ilkesi gereğince taleple bağlı kahnarak 10,494,67 TL talep edebileceği,
Taraflar arasında düzenlenen 01.03.2017 tarihli yük taşıma sözleşmesinin davalı yan tarafından haklı yere feshedildiği Sayın Mahkemenizce benimsenmesi halinde davacı yanın davalı yandan alacak talehinde bulunamayacağı,
Tarafların inkâr tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin Sayın Mahkemenizirn takdiri içinde kaldığı,..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Mahkememizce taraflar arasında uyuşmazlıkla ilgili olarak bilirkişi incelenmesi için Bilirkişi Raporu aldırılmıştır. Taşıma Bilirkişisi ...'nin hazırlamış olduğu 19.03.2021 tarihli Bilirkişi Raporuna göre özetle;
"...Dosya mevcudu, dava ve icra dosyaları ile yine bu kayıtların dayanağı belgelerin tetkiki Bilirkişi Raporları tarafların özgür iradeleri ile imzaladıkları “Taşıma Sözleşmesi Maddeleri “ dikkate alındığında
Davalı yanın, davacı yan aleyhine ... 27. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden başlattığı 9.500,00 TL tutarlı takip ile cari hesaptan kaynaklanan alacağı davacı ... Lojistik Hizmetleri A.Ş. tarafından 10/05/2018 tarihinde icra Müdürlüğünün dosyasına ödendiği, davacının cari hesap yönünden davalıya borcunun kalmadığı,
Taraflar arasında düzenlenen 01/03/2017 tarihli yük taşıma sözleşmesinin haksız yere fesih edildiğine dair karar verilmesi halinde, davacı yanın davalı yandan Fesih ceza bedeli açıklamalı faturadan kaynaklı olarak 20.000,00 TL alacaklı olduğu, ancak davacı yan 21.09.2018 tarihli icra takibinde 10.494,67 TL talep ettiğinden talebe bağlılık ilkesi gereğince taleple bağlı kalınarak 10.494 ,67 TL talep edebileceği,
Tarafların icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin değerlendirilmesinin takdirinin Yüce Mahkemenizde olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır..." hususlarında görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi Raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Taraf vekillerince Bilirkişi Raporuna dair beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuştur.
... Vergi Dairesi'nce ...'in Karayolu ile Şehir İçi Yük Taşımacılığı, (Gıda- sıvı - kuru yük vb) ( Gaz ve Petrol Ürünleri Hariç) faaliyetinde bulunduğu, 2017, 2018, 2019 yılında bilanço usulüne göre, 2020 yılında ise işletme hesabına göre defter tutmuş olduğunun bildirilmiştir.
... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nce ...'in tacir olarak kayıtlarında yer almadığının bildirilmiştir.
TESK'ten Mahkememize cevap verilmiş ve ...'in ... Kamyoncular Kamyonetçiler Esnaf Odası'na kayıtlı olduğunun bildirilmiştir.
... Ticaret Odası'nca ...'in münferit kaydına ya da şirket ortaklığına dair bilgiye rastlanmadığının bildirilmiştir.
GEREKÇE;
Taraflar arasındaki ihtilaf; Davacı tarafın davalıdan icra dosyası dolayısıyla alacaklı olup olmadığı, davalının itirazında haklı olup olmadığı, alacağın likit olup olmadığı hususlarında toplanmıştır.
Tüm Dosya Kapsamından;
HMK’nun 115/1.maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nun 114/1-c maddesi uyarınca Mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 4.maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinin 2. fıkrasında, bir yerde Ticaret Mahkemesi varsa Asliye Hukuk Mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4.maddesi hükmünce ticari sayılan davalara Ticaret Mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.
Bir hukuki işlemin veya fiilin TTK'nun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.
Somut olayda, davalının gerçek kişi ticari işletme unvanının olmadığı, Esnaf ve Sanatkarlar Odasına kayıtlı olduğu, beyannamelerini işletme hesabına göre düzenlediği, görev hususunun Mahkemece resen her aşamada değerlendirilebileceği, davanın niteliği itibari ile 6102 Sayılı Kanunun 4-5.md kapsamında kalmadığı bu haliyle 6100 Sayılı Kanunun 2.maddesinde yer alan ''Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli Mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir.'' hükmü gereğince davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğundan davanın görev nedeni ile reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-)Dava dilekçesinin HMK 114/1-c , 115/2 mad uyarınca görev yönünden usulden reddine ve Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-)Karar kesinleştiğinde ve HMK 20 md uyarınca 2 haftalık süre içinde talep halinde dosyanın görevli NÖBETÇİ İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-Yargılama gideri harç, arabuluculuk ve vekalet ücreti konusunda görevli Mahkemece karar verilmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf Mahkemesi) nezdinde İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı. 31/01/2022
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)