T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1226 Esas
KARAR NO: 2024/58
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/12/2018
KARAR TARİHİ: 09/02/2024
Mahkememizde asıl ve birleşen olarak görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA:
Davacı vekili 31.12.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan 08.05.2012 Bireysel Emeklilik Aracılık Sözleşmesi ve 17.09.2014 tarihli Acentecilik Sözleşmesi ve Ek Protokolleri ile ... Programı ... EK Protokolleri nedeni ile davalının davacı adına acentecilik hizmeti verdiğini, ancak davalının doğru satış ilkelerine uymaması ve taraflar arasındaki anlaşmada yer almasına rağmen yenilemekle yükümlü olduğu banka teminat mektubunu yenilememesi nedeniyle Acentecilik Sözleşmesinin ... 31. Noterliği aracılığıyla gönderilmiş olan ... tarihli ve ... sayılı ihtarname ile feshettiğini, davalının acentecilik hizmeti verirken satışını gerçekleştirdiği ve işbu davanın konusu olan 26 adet sözleşme için Acentecilik Sözleşmesinin ekinde yer alan Komisyon Tablosuna ve 2015-2016 yılına ait kurallarına göre komisyon ödemesi aldığını, davalıya komisyon ödemesi yapılmasına rağmen neredeyse tamamı birinci yılı dolduktan sonra iptal edilen sözleşmeler nedeni ile davacıdan haksız yere komisyon alındığını, davacının zarara uğramasına neden olunduğunu, davalıdan komisyon geri alım kuralları sebebi ile oluşan işbu davaya konu olan sözleşmelerin iptali sonucu iade edilmesi gereken 92.377,10 TL tutarındaki borç ve 10.976,64 TL mahsuplaşma tutarının davalıdan istendiğini, ancak bu zamana kadar davalının borcunu ödemediğini, üstelik davalının ... 35. Noterliği aracılığı ile göndermiş olduğu ... tarih ve ... sayılı cevap ihtarnamesi ile borcu mahsuplaşmayı kabul etmediğini bildirdiğini, açıklanan bu nedenlerle; davanın kabulünü, davalının ...teşvik ve mahsuplaşma borcu nedeni ile 10.976,64 TL ve komisyon geri alım borcu nedeni ile 92.377,10 TL olmak üzere 103.353,74 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte tahsilini, yargılama ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 01.02.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "karşı taraf ile müvekkili arasında imzalanan sözleşmelerde karşı tarafın davasını dayandırdığı komisyon uygulaması ile ilgili alacak talebine gerekçe olabilecek bir hüküm yer almadığı gibi dava konusu edilen alacak talebinin müvekkilinin kontrol ve tasarruf alanının dışında kalan sigorta yaptıran kişilerin tercihleri ile ilgili bir durum olup Bireysel Emeklilik Genel Mevzuat ve düzenlemelerine aykırı olduğunu, karşı taraf sigorta şirketi ile müvekkili şirket arasında akdedilen sözleşmelerin belli olduğunu, 2016 yılı için akdedilmiş bir sözleşme olmadığı gibi karşı tarafın davasını dayandırdığı bireysel emeklilik müşterisinin 3 yıl prim ödemesinin ... tarafından garanti edildiği bir hukuku ilişkinin bulunmadığını, eldeki davanın, karşı tarafın kendi kendine belirlediği kulları kapsamında ...' dan bireysel emeklilik poliçesi alan bir müşterinin sistemde 3 yıl kalmaması nedeniyle müvekkili acenteden alacaklı olduğu iddiası ile açıldığını, bu iddia ve alacak talebinin mesnetsiz olduğunu, karşı tarafın müvekkili şirket üzerinden sebepsiz zenginleşmeye çalıştığını, karşı tarafın uygulamaya çalıştığı sistemin ... mevzuatı esaslarına, ruhuna ve genel mevzuatına aykırı olduğunu, karşı tarafın acentelik sözleşmesinin feshinden sonra keyfi olarak ve dayanaksız olarak müvekkili şirketin hak edilmiş bir takım prim alacaklarını mahsup ederek ödemediğini, müvekkiline hak ettiği halde yapılmayan ödemelerin müvekkili şirkete gönderilen ve dilekçe ekinde sunulan 28.07.2017 tarihli ihtarnamede zaten karşı taraf şirketin açıkça ikrar ettiği bir konu olduğunu, karşı tarafın acentelik sözleşmesinin feshinden sonra keyfi olarak ve dayanaksız olarak müvekkili şirketin hak etmiş bir takım pirim alacaklarını mahsup ederek ödediğini, müvekkilinin hak ettiği halde yapılmayan ödemeler yönünden karşı dava açacaklarını beyan etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA:
Davacı vekili 07.03.2019 tarihli karşı dava dilekçesinde özetle; davalı ... şirketi müvekkilin hak ettiği komisyon oranlarını müvekkilin şirkete borçlu olduğu gerekçesi ile ödemediğini, karşı davalı ile müvekkili arasında imzalanan sözleşmelerde karşı davalının davacıdan alacaklı olması neticesini yaratacak bir sözleşme bulunmadığı gibi müvekkili ile karşı davalı arasında akdedilen ...Protokolüne göre %100 hedef gerçekleştirmesi olmasına karşılık hak ettiği komisyon alacakları ödenmediğini, bu hak edilen komisyonlara karşı davalı şirket tarafından el konulmuş olduğu 28.07.2018 tarihli ihtarname ile karşı davalı şirketin ikrarında olduğunu, taraflar arasında 2016 yılında akdedilmiş bir sözleşme olmadığını, karşı davalının davasını dayandırdığı bireysel emeklilik müşterisinin 3 yıl prim ödemesinin ... tarafından garanti edildiği bir sözleşme hukuki ilişkisi de bulunmadığını, karşı davalı ile imzalanan acentelik sözleşmesine göre, acentenin tek yetkisi, şirketi potansiyel ... müşterisi ile tanıştırmaktan ibaret olup, bu müşterilerin Bireysel Emeklilik sözleşmelerini onaylamak, primlerini tahsil etmek, çıkış işlemlerini yapmak ... yetkisinde olmadığını, bu yetkilerin tamamı sözleşme gereği davalı ...'nın kendisinde olup süreç boyunca da bu esaslarda çalışıldığını, bireysel emeklilik poliçesini yaptırdıktan sonra; herhangi bir nedenle sistemden çıkan, poliçe bedelini ödemeyen, bireysel emeklilik müşterisi için müvekkile karşı davalı şirket tarafından peşin olarak ödenmiş bir komisyon bedeli bulunmadığını, bu sebeple karşı davalının müvekkilden alacaklı olduğu iddiası haksız ve hukuka aykırı olduğunu, kaldı ki bu somut durum karşısında müvekkil şirket alacaklı olduğunu, müvekkil şirket davalı taraf ile 2012 yılından 06.06.2016 tarihine kadar çalışıldığını, karşı davalı acentelik sözleşmesinin feshinden sonra keyfi olarak ve dayanaksız olarak müvekkil şirketin hak edilmiş komisyon alacaklarına el koyarak ödemediğini, bu ödemenin yapılması karşı davalı şirkete ...35 Noterliğinden ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı ile ihtar edildiğinden bu tarihten itibaren temerrüt gerçekleştiğini, açıklanan bu nedenlerle; fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik karşı davamız kapsamında ... sayılı Ticari Uyuşmazlıklarda 31.01.2019 tarihinde ... Adliyesi Arabuluculuk Bürosuna ... büro numarası ile müracaat ederek arabuluculuk yoluna başvurduğumuz halde Ek-A son tutanak kapsamında anlaşma sağlanamamış olduğundan; asıl davanın reddi ile karşı davalarının kabulüne karşı dava kapsamında müvekkiline hak ettiği halde ödenmeyen 22.827,00 TL komisyon ödemesinin temerrüt tarihi olan 18.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ödenmesine karar verilmesi ile yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememiz... esas sayılı dosyasına ibraz ettiği karşı dava dilekçesine karşı cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın konusu olan toplam 26 adet sözleşme için ödenen ve Komisyon Geri Alım Kurallarına doğan komisyon geri alım borcu nedeniyle 92.377,10 TL ve karşı tarafın ... teşvik ve mahsuplaşma borcu nedeniyle 10.976,64 TL olmak üzere toplam 103.353,74 TL' nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini, faiz hesabının aktüer bilirkişi aracılığı ile yapılmasını ve karşı davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi Kök ve Ek Raporu, İhtarname, Sözleşmeler, Protokol, Sözleşme Feshi, Yenileme İhtarı, Taraf Beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
26.04.2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı Sigortacının ... 31. Noterliğinden keşide ettiği ... gün ... yevmiyeli ihtarının tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde teminatı tamamlamayan Davalı Acentenin sözleşmesini fesheden Davacı Sigortacının ... 31.Noterliğinden keşide ettiği ...gün ... yevmiyeli ihtarı ile gerekçesi ile yapılan feshin haklı fesih olduğu, Davacının komisyon alacağı ve mahsuplaşmadan kaynaklı alacak taleplerinin denetime elverişli olarak hesap edilebilmesi için konusunda uzman mali müşavir bilirkişiden görüş alınması gerektiği, İşbu eksikliğin giderilmesine müteakip davacının komisyon alacağı ile mahsuplaşmadan kaynak lanan alacağının bulunup bulunmadığı sonucuna varılabileceği" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
08.02.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı yanın incelenen 2015 yılına ait ticari defterlerinde dava konusu talepleri ile ilgili herhangi bir muhasebe kaydının olmadığı ve bu nedenle komisyon alacağı ile mahsuplaşmadan kaynaklanan alacağının bulunmadığı," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
19.09.2022 tarihli talimat ile alınan bilirkişi raporunda özetle; "Davalı Şirkete ait 2015 yılı yasal defterlerinin usulüne uygun ticari defterleri; HMK”'nın 222/2 maddesine göre ticari davalarda delil olarak kabul edilebilme niteliğine sahip olduğu, Davacı ile davalı şirket arasında aralarında 01.01.2015 tarihinden önce başlayan ticari ilişkinin olduğu, 31.12.2015 tarihli kapanış yevmiye maddesinde davalının davacıdan 9.892,00 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir." sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
01.09.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacının, davalıdan yönetmelik ve sözleşme şartları gereğince peşin ödemiş olduğu bedelden 92.377,10 TL komisyon geri alacağı oluştuğu, Davalının Davacı tarafından açıklanan şartlara ve yönetmeliğe uygun olarak yapılan hesaplama neticesinde 2015 yılı 4Renk protokolü için 10.976,64-TL mahsuplaşma tutarında borcu bulunduğu, Neticeden, davalının davacıya genel toplamda 103.353,74 TL borçlu olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
21.11.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "kök rapor ile aynı kanaatte oldukları" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Asıl dava, bayilik sözleşmesinin haklı nedenle feshinden dolayı bakiye alacağın tahsili amacıyla açılmıştır. Birleşen dava, bayilik sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle ödenmeyen komisyon ücretinin tahsili amacıyla açılmıştır.
Mahkememizin 16/11/2022 tarihli ara karar ile, HMK madde 133/1 maddesi gereğince süresinde açılan bir karşı dava olmadığından, HMK madde 133/2 maddesi gereğince davalı tarafından yöneltilen davanın tefrik edilmesine, tefrik edilen davanın işbu davamız ile birleştirilmesine, karar verilmiş ve 2022/803 Esas sayılı dosyasına kaydı yapılmıştır. Birleşen dava yönünden harçların tensip ara kararı gereği birleşen davanın davacısı tarafından ikmal edildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 08/05/2012 tarihli "Bireysel Emeklilik ve Aracılık Sözleşmesi" düzenlenmiştir. Sözleşmenin konusu; davalı acentenin, davacı adına bireysel emeklilik sözleşmelerine aracılık etmesi, olarak belirlenmiştir.
Taraflar arasında 17/09/2014 tarihli "Acentelik Sözleşmesi" düzenlenmiştir. Sözleşmenin konusu; davacının bireysel emeklilik ürünleri ile faaliyet gösterdiği sigortacılık branşlarındaki ürünlerinin Davalı ... tarafından Davacınınnam ve hesabına, satışı, pazarlaması, vaki tazminat ödemelerinde hak sahiplerinden gerekli belgelerin toplanmasına yardım edilmesi ve mevzuatın öngördüğü durumlarda gerekli her türlü bilgilendirmelerin sigortalılara/katılımcılara/hak sahiplerine yapılması dahil 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve bağlı mevzuat ile 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ve bağlı mevzuat ile davacının talimat ve prosedürlerine uygun ve bağlı olarak aracılık/acentelik faaliyetinin yürütülmesi, olarak belirlenmiştir.
Davacı sigortacı, davalı ...' ye karşı ... 31.Noterliğinden keşide ettiği ... tarih ve ... yevmiyeli ihtarında; "Acentelik Sözleşmesi süresince ... lehine kesin ve süresiz Acentelik Teminatı verilmesinin şart olduğu, Acentelik Teminatının verilmemesinin mevzuata ve Acentelik Sözleşmesine göre sözleşmenin süresiz / bildirimsiz fesihnedeni olduğunu, yapılan incelemede acentelik teminatının sona ereceği ve yenilenmediği tespit edilmiş olmakla teminat mektubunun yenilenmemesi halinde şirket nezdinde geçerli bir acentelik teminatının bulunmayacağını, işbu ihtarın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde acentelikteminatının şirkete teslim edilmesini, aksi takdirde yeni bir ihtara gerek kalmaksızın Acentelik Sözleşmesinin fesih edileceği," ihtar etmiştir.
Davacı tarafından ... 31.Noterliğinden keşide etti ... tarih ve ... yevmiyeli ihtar ile fesih etmiştir. Davacı Sigortacı, 17/04/2015 günlü ihtarında Acentelik Sözleşmesinin fesih gerekçesini "Acentelik teminatının sona ereceği ve yenilenmediği"ne dayandırmıştır.
Davacı yanın feshi ihtarına karşı Davalı ..., ... 35.Noterliğinden keşide ettiği ... tarih ve ... yevmiyeli cevabında; "Davacının ... 31.Noterliğinden keşide ettiği ...gün ... yevmiyeli ihtara kadar ... olarak çalıştıklarını, ihtarda belirtilen hükümleri içeren Davacı ile imzalanmış olan komisyon geri alım şartlarına haiz imzalanmış bir sözleşme bulunmadığını, Talep edilen 92.377,10 TL'lik bedelin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, mahsuplaşmaya konu olabilecek hiçbir komisyonun söz konusu olmadığını, hak edişlerinden davacı tarafından yapılan 22.827,00 TL'lik mahsup işleminin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu bedelin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 30 günlük süre içerisinde ödenmesini talep ettiği," görülmektedir.
Uyuşmazlık kapsamında hazırlanan 26.04.2021 tarihli bilirkişi raporunda; "Acentelik Sözleşmesinin 20.maddesinin davalı Acenteye teminat yükümlülüğü getirdiği, Davalı ... lehine düzenlenen ... tarihli ... muhaberat numaralı 14/05/2015 vadeli 5.000,00 TL teminat mektubunun vadesinin sona ermeye ilişkin şartlar da dahil olmak üzere teminat mektubu metninde belirtilen diğer tüm şartlar aynı kalmak kaydıyla 14/05/2016 tarihine uzatıldığı, Vadesi 14/05/2016 tarihinde sona eren teminat mektubunun Davacı Sigortacının ... 31.Noterliğinden keşide ettiği ...gün ... yevmiyeli ihtarının tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde Davalı ... tarafından yenilenmediği, Acentelik Sözleşmesindeki ... işbu sözleşmeden doğacak borçlarına karşılık olarak sözleşmenin yapılması sırasında ... lehine 5.000,00 TL’ den az olmamak üzere kesin ve süresiz Banka Teminat Mektubu / Banka Blokajı ve ...’ nın uygun bulduğu benzeri teminat tesis etmeye mecburdur ve iş hacmi genişledikçe bu teminatı istenecek miktara derhal iblağ etmeyi peşinen kabul ve taahhüt eder hükmü uyarınca sözleşmede teminat yükümlülüğü getirilmiş olması karşısında, Davacı Sigortacının ... 31.Noterliğinden keşide ettiği ...ün ... yevmiyeli ihtarının tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde teminatı tamamlamayan Davalı Acentenin sözleşmesini fesheden Davacı Sigortacının ... 31.Noterliğinden keşide ettiği ... gün ... yevmiyeli ihtarı ile gerekçesi ile yapılan feshin haklı fesih olduğu, Davacının komisyon alacağı ve mahsuplaşmadan kaynaklı alacak taleplerinin denetime elverişli olarak hesap edilebilmesi için konusunda uzman mali müşavir bilirkişiden görüş alınması gerektiği, İşbu eksikliğin giderilmesine müteakip davacının komisyon alacağı ile mahsuplaşmadan kaynak lanan alacağının bulunup bulunmadığı sonucuna varılabileceği," belirtilmiştir.
Hazırlanan rapora itiraz edilmesi üzerine mali müşavir bilirkişinin de bulunduğu heyetten ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 08.02.2022 tarihli raporda; "Davacı yanın incelenen 2015 yılına ait ticari defterlerinde dava konusu talepleri ile ilgili herhangi bir muhasebe kaydının olmadığı ve bu nedenle komisyon alacağı ile mahsuplaşmadan kaynaklanan alacağının bulunmadığı," belirtilmiştir.
Asıl davanın davalısı/birleşen davanın davacısı tarafından hazırlanan rapora itiraz edilerek talimat yoluyla ticari kayıtlarının incelenmesini talep etmiş ve bu kapsamda yazılan talimat sonrası hazırlanan 19.09.2022 tarihli raporda; "Davalı Şirkete ait 2015 yılı yasal defterlerinin usulüne uygun ticari defterleri; HMK”'nın 222/2 maddesine göre ticari davalarda delil olarak kabul edilebilme niteliğine sahip olduğu, Davacı ile davalı şirket arasında aralarında 01.01.2015 tarihinden önce başlayan ticari ilişkinin olduğu, 31.12.2015 tarihli kapanış yevmiye maddesinde davalının davacıdan 9.892,00 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir." belirtilmiştir.
Tarafların bilirkişi heyet raporu ile talimat mahkemesinde hazırlatılan rapora itirazları ile işbu raporun irdelenerek ek rapor hazırlanması için dosyanın rapor hazırlayan heyete tevdiine, tevdiine karar verilmiş ve hazırlanan 01.09.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; "Acentelik sözleşmesinin 20.maddesinin davalı Acenteye teminat yüküm getirdiği, Davalı ... lehine düzenlenen... tarihli ... muhaberat numaralı 14/05/2015 vadeli 5.000,00 TL teminat mektubunun vadesinin sona ermeye ilişkin şartlar da dahil olmak üzere teminat mektubu metninde belirtilen diğer tüm şartlar aynı kalmak kaydıyla 14/05/2016 tarihine uzatıldığı, Vadesi 14/05/2016 tarihinde sona eren teminat mektubunun Davacı Sigortacının ... 31.Noterliğinden keşide ettiği ... gün ... yevmiyeli ihtarının tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde Davalı ... tarafından yenilenmediği, Acentelik Sözleşmesindeki hükmü uyarınca sözleşmede teminat yükümlülüğü getirilmiş olması karşısında, Davacı Sigortacının ... 31.Noterliğinden keşide ettiği ...gün ... yevmiyeli ihtarının tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde teminatı tamamlamayan Davalı Acentenin sözleşmesini fesheden Davacı Sigortacının ... 31.Noterliğinden keşide ettiği... gün ... yevmiyeli ihtarı ile teminat yetersizliği gerekçesi ile yapılan feshin haklı fesih olduğu,
Tespit edilmiş olmakla beraber dava konusunun, teminat yetersizliği nedeniyle haklı fesih yönünde değil davalı ... acentesinin acentelik sorumluluğu altında takip etmesi gereken ödemelerin takip edilmediği ve iptaller nedeniyle önceden verilen peşin komisyonların iadesi yönündedir. Huzurda derdest dosya münderecatında mevcut belge, talep ve itirazlar incelenmiş olup, her iki tarafı da tacir olan ve serbest iradeleri ile aralarında 2014 yılında tesis edilen ve imzaları altına alınan Acentelik Sözleşmesinin 20. Maddesinde yer alan haklı nedenle fesih sonrasında 2015 ve devamı için kararlaştırılan ve yürürlüğe konulan yönetmelik gereği baştan peşin ödenen Komisyon kuralları gereği; iptalin gerçekleştiği yıl” dikkate alınarak;
-1. Yıl sonunda çıkış yapılan sözleşmelere ödenen komisyonun %100'ünün,
-2. yılda çıkış işlemi gerçekleşen sözleşmelere ödenen komisyonun ise %75'inin davacı tarafından geri alma hakkı (clawback) bulunması nedeniyle komisyon alacağı olduğu, başka bir deyişle; davalının henüz tahsili tamamlanmamış olan haketmediği ve kendisine baştan peşin ödeme yapılan komisyonların davacı tarafından tahsilat esaslarına uyulmadığı gerekçesiyle talep edebileceği, tespit edilmiş olup bu hususun sözleşme şartları gereğince davacının en doğal hakkı olduğu kanaatine varılmıştır...
...Bu nedenle gerek fesih konusunda haklı olan ve gerekse peşin ödediği komisyon alacağı olan davacının; Acentelik Sözleşmesinin 20. Maddesinde yer alan haklı nedenle fesih sonrasında 2015 ve devamı için kararlaştırılan ve yürürlüğe konulan yönetmelik gereği baştan Peşin ödenen Komisyon kuralları gereği; iptalin gerçekleştiği yıl” dikkate alınarak;
1. Yıl sonunda çıkış yapılan sözleşmelere ödenen komisyonun %100'ünün,
2. yılda çıkış işlemi gerçekleşen sözleşmelere ödenen komisyonun ise %75'inin davacı tarafından geri alma hakkı (...) bulunması nedeniyle komisyon alacağı oluştuğu kanaatine varılmış olup, aşağıdaki tabloda talep konusu 26 adet bireysel emeklilik sözleşmesine yönelik hesaplamalar yapılmıştır.
... konusunda: Ekte bulunan 2 nolu Ek Protokol'ün 2.1 ve 2.2 maddesinde de uygulama açıkça yazılı olup; bu konu ... bilgisi dahilindedir. ... ürünleri için komisyon ödeme süresi 1 yıl'dır. Acentenin ...'e tabi sözleşmelerinin genel özelliği de ortalamada 1 yıl, 20 gün gibi bir sürece devam ettirilmiş olması ve yüksek katkı payından satış yapılmış olmasıdır. Bu sözleşmelerin devamlılığının sağlanamaması sebebiyle, davacının komisyon geri alımı hakkına sahip olduğu açıktır.
Bu nedenle davacının, davalıdan yönetmelik ve sözleşme şartları gereğince peşin ödemiş olduğu bedelden 92.377,10 TL komisyon geri alacağı oluştuğu, davalının davacı tarafından açıklanan şartlara ve yönetmeliğe uygun olarak yapılan hesaplama neticesinde 2015 yılı 4Renk protokolü için 10.976,64-TL mahsuplaşma tutarında borcu bulunduğu, Neticeden, davalının davacıya genel toplamda 103.353,74 TL borçlu olduğu," belirtilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan Acentelik Sözleşmesinin Acentelik Teminatı başlığı altındaki 20.maddesi; "... iş hacmi genişledikçe bu teminatı istenecek miktara derhal iblağ etmeyi peşinen kabul ve taahhüt eder. Sigorta Acenteleri Yönetmeliği başta olmak üzere, acenteliğe ilişkin her türlü mevzuat hükümleri emirleri doğrultusunda yapılması gereken işlemler saklıdır. ... gerek sözleşmenin devamı sırasında ve gerekse sözleşmenin feshinden sonra ... borçları için hiçbir merasime hacet kalmaksızın teminata müracaat edebilir. Sözleşmenin devamı sırasında ...'nin teminatına müracaat olunması veya diğer herhangi bir sebeple teminatın azalması ve/veya vadesinin dolması halinde ... en az 1 ay içinde eksilen teminatı tamamlamaya ve ...'nın kabul edeceği yeni bir teminat vermeye mecburdur. ...'nin bu edimini süresinde yerine getirmemesi halinde ... sözleşmeyi ihbara hacet kalmaksızın derhal haklı nedenle tazminatsız olarak feshedebilir. Acentelik sona ermedikçe ve ...'nin ... olan borçları tamamen ödenmedikçe teminat serbest bırakılmaz. ... işbu sözleşmeden doğacak borçlarına karşılık olarak sözleşmenin yapılması sırasında ... lehine 5.000,00 TL'den az olmamak üzere kesin ve süresiz Banka Teminat Mektubu/ Banka Blokajı ve ... uygun bulduğu benzeri teminat tesis etmeye mecburdur ve iş hacmi genişledikçe bu teminatı istenecek miktara derhal iblağ etmeyi peşinen kabul ve taahhüt eder. ... gerek sözleşmenin devamı sırasında ve gerekse sözleşmenin feshinden sonra ...'nin borçları için hiçbir merasime hacet kalmaksızın teminata müracaat edebilir. Sözleşmenin de vamı sırasında ...'nin teminatına müracaat olunması veya diğer herhangi bir sebeple teminatın azalması ve/veya vadesinin dolması halinde ... en az 1 ay içinde eksilen teminatı tamamlamaya ve ..'nın kabul edeceği yeni bir teminat vermeye mecburdur. ...'nin bu edimini süresinde yerine getirmemesi halinde ... sözleşmeyi ihbara hacet kalmaksızın haklı nedenle teminatsız olarak feshedebilir. Acentelik sona ermedikçe ve ...'nin ...'ya olan borçları tamamen ödenmedikçe teminat serbest bırakılmaz." düzenlemesi yapılmıştır. Acentelik sözleşmesi'nin 20.maddesi davalı acenteye teminat yükümlülüğü getirmiştir. Dolayısıyla verilen süreye rağmen teminat yükümlülüğünü yerine getirmediğinden feshin haklı nedenle yapıldığı anlaşılmıştır.
Karşı davacının alacağı olduğu yönündeki iddiası kapsamında da dava dosyamızda yer alan bilirkişi raporunda açıkça belirtildiği üzere, 26 adet sözleşme için talep edilen komisyon bedellerine yönelik hesaplamanın yapıldığı, sözleşmenin feshinde haklı olan davacının, davalıdan yönetmelik ve sözleşme şartları gereğince peşin ödemiş olduğu bedelden 92.377,10 TL komisyon geri alacağı oluştuğu,...protokolü için 10.976,64 TL mahsuplaşma tutarında borcu bulunduğu ve davalının davacıya genel toplamda 103.353,74 TL borçlu olduğu, anlaşılmakla birleşen ... 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı davasının reddine, asıl davanın kabulüne, dava konusu 103.353,74 TL alacağın temerrüt tarihi olan 29/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Birleşen ... 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı davasının REDDİNE,
2-Asıl davanın KABULÜNE,
Dava konusu 103.353,74 TL alacağın temerrüt tarihi olan 29/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Asıl Davada
3-Alınması gereken 7.060,09 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 1.765,03 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 5.295,06 TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı-karşı davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL nisbi vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalı tarafa verilmesine,
5-Davacı-karşı davalı tarafından yapılan 1.765,03 TL peşin harç, 35,90 TL başvuru harcı, 5,20 TL vekalet harcı, 10.100,00 TL bilirkişi ücreti, 331,70 TL posta gideri olmak üzere toplam 12.237,83 TL yargılama giderinin davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalı tarafa verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan, kullanılmayan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde ilgili tarafa iadesine,
Birleşen Karşı Davada;
7-Alınması gereken 427,60 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 389,82 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 37,78 TL harcın davacı-karşı davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Davalı-karşı davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak, davalı-karşı davacıya verilmesine,
9-Davacı-karşı davalı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır