T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1233
KARAR NO: 2019/1172
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/12/2018
KARAR TARİHİ: 19/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali Davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... adresinde bulunan taşınmaz üzerine kurulu akaryakıt istasyonunda davalı şirket ile bayılık sözleşmesi imzalandığını, bayilik sözleşmesi ile davalı ... PO markası altında bayilik faaliyetinde bulunma hakkı tanınarak, kurumsal kimlik giydirme ekipmanların ile bir takım demirbaşlar ariyeten teslim edildiğini, sözleşmenin 20.maddesine göre bayinin sözleşme mevzuu edimlerini basiretli bir tacirden beklenen gayret ve özenle yerine getirmemesi neticesinde, PO menşei ürünlerin bayi eliyle satışının gerekli düzeyin altında kalması halinde bayi bu sebeple PO'nun uğrayacağı kar mahrumiyetini tazmin etmekle yükümlü olduğunu, sözleşmenin bayinin sözleşmeye aykırı davranışları sebebiyle PO tarafından yada haksız surette bayi tarafından feshedilmesi halinde bayinin PO nun bu yüzden doğabilecek tüm menfi ve müsbet zararlarını ve ba arada sözleşme feshedilmemiş olsaydı, ifa edileceği süre sonuna kadarki döneme ait olmak üzere PO nun ileriye dönük kar mahrumiyetini ödemekle yükümlü olacağı şeklinde düzenlendiğini, ayrıca sözleşmenin satışlar başlıklı 4. Maddesinde bayinin iş bu sözleşmede belirlenen satış yerinde münhasıran PO'dan veya nakliye masrafı kendisine ait olmak üzere PO'nun belirleyeceği yerden satın alacağı akaryakıt, madeni yağlar ve PO tarafından üretimi ya da dağıtımı yapılan diğer malları evsafını değiştirmeden, kesintisiz olarak satmayı bulundurmayı, teşhir etmeyi ve PO tarafından satış yerinde açılması talep edilen reyon ve satış mahallerinin açılmasına muvafakat etmeyi kabul ve taahhüt ettiğini ancak davalı şirketin bayilik sözleşmesinin hükümlerine aykırı davranarak müvekkili şirketin sözleşme süresi sonuna kadar ki kar mahrumiyeti ile cezai şart ötemekle ve yapılan yatırımları iade etmekle yükümlü bulunduğunu, müvekkilinin davalıdan 312.330,00 TL +KDV tutarında kar mahrumiyeti alacağı bulunduğunu, ayrıca kullanılmayan süreye karşılık gelen 222.339,11.TL +KDV tutarında alacağı olduğunu, davalının ayrıca müvekkili şirkete 22.373,00.TL. cari hesaptan kaynaklanan borcu olduğunu, söz konusu borcun varlğının da davalının bilgisi ve kabulünde olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona ermesi sebebiyle oluşan toplam 559.713,11.TL.+KDV borç varken davalı tarafın bu borca karşılık olarak 450.000,00.TL. ödeme yapmayı teklif ettiğini, verilen süre içerisinde 450.000,00.TL. nin ödenmemesi ve yapılan görüşmelerde sonuç alınamaması üzerine ... 10.Noterliğinin ... tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edildiğini, bu ihtarın davalıya tebliği üzerine davalı tarafından ... 2.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtari ile borca itiraz ederek, ekonomik sıkıntılar nedeniyle ödeme yapamadığını, 45 günlük ek süre verilmesini talep ederek borçlu olduğunu kabul ettiğini, davaya konu icra takibinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla mevcut alacağının 450.000.TL.' lik kısmı ve bu meblağa işlemiş 85.438,36 TL faiz olmak üzere 535.438,36.TL.' nin tahsili talebiyle takip başlattıklarını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğnu beyan ederek, davalı tarafın ... 1.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, takibe kötü niteyti bir şekilde itiraz eden davalı aleyhine %20 den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davacı Taraf Davasında:
Dava Dilekçesini tekrar ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı Taraf Davasında:
Davalıya dava dilekçesinin tebliğ edildiği, davalı tarafça cevap dilekçesini ibraz için süre talep ettiği, süre talebinde davanın haksız olarak açılan dava olduğunu, davacının ileri sürdüğü vakıaların gerçekleş bağdaşmadığını belirterek cevap dilekçesi ibraz haklarının saklı tutulmasını talep etmiştir.
Davalı tarafın icra dosyasına itiraz dilekçesi ile asıl alacağa, faiz oranına, miktarına ve tüm ferilerine itiraz ettiği görülmüştür.
Toplanan Deliller:
... 1.İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası celp edilip incelenmiştir.
Taraflarca ibraz edilen deliller incelenmiştir.
Davacı tarafça ibraz edilen 09/12/2011 Tarihli bayilik sözleşmesi, tarafların karşılıklı göndermiş olduğu ihtarnameler incelenmiştir.
Davacı tarafça ibraz edilen 23/03/2016 Tarihli davalı tarafça imzalanmış bulunan belge incelenmiş; belgenin içeriğinden davalı tarafın 450.000.TL.ödemeyi kabul yönünde beyanda bulunduğu görülmüştür. Davacı vekili Av ... tarafından aynı tarihte 450.000.TL.ödeme yapılmasının kabul edildiğinin bildirildiği ve 10 gün içinde ödeme yapılmasını talep ettiği, davalı şirket yetkilisine bu belgesinin teslim edildiği görülmüştür.
Davalı tarafın davacı tarafa göndermiş olduğu ... Tarih ve ... Sayılı ... 2.Noterliğinin ihtarnamesi incelenmiş, ihtarnamenin. 3.bent başlığı altında aynen '' 3-Bilindiği üzere müvekkil şirket ile şirketiniz arasında 21/03/2016 tarihinde yapılacak mutabakatta toplam 450.000.TL.alacak/ borç konusunda uzlaşmaya varılmıştır. Ancak mutabakatta belirtilen tarihte müvekkil şirketin ekonomik sıkıntısı nedeni ile ödeme yapılamamıştır....''' şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizin 12/09/2019 Tarihli celsesinde davacı tarafça ibraz edilen mutabakat belgesine karşı davalı tarafın beyanda bulunabilmesi için süre verilmiş; davalı vekili tarafından ibraz edilen dilekçe ile özetle davalı tarafın ödeme teklifinde bulunduğunu ancak davacı tarafça kabul edilmediğini, davacı vekili sıfatı ile Av. ...' nun beyanın davacı şirketin kabul beyanı olarak değerlendirilmeyeceğini beyan etmiştir. Davalı tarafça davacı taraf adına gönderilen ... 11.Noterliğinin ...Tarih ve ... Sayılı İhtarnamesi ile tekliflerine karşı kabul ve red beyanında bulunulmadığını, bu hali ile sözleşmenin yürürlükte olduğu belirtilerek akaryakıt talebinde bulunulduğu görülmüştür. Davacı tarafça cevap ihtarnamesi olarak davalı taraf adına gönderilen ... 10.Noterliğinin ...Tarih ve ... Yevmiye sayılı ihtarname ile davacı tarafın 450.000.TL.ödeme isteğinin kabul edildiği, 10 gün içinde ödenmesinin talep edildiği görülmüştür.
Delillerin Değerlendirilmesi:
Tüm dosya kapsamı dikkate alınarak; Davacı taraf özetle, Taraflar arasında 19/12/2011 Tarihli Bayilik Sözleşmesi ve 05/12/2011 Tarihli otogaz sözleşmesi imzalandığını, davalı tarafın sözleşmeye aykırı davrandığını, davalı tarafın 01/12/2015 tarihi itibari ile 312.330.TL. +KDV kar kaybı alacağı, 222.339,11.TL.+ KDV Envanter borcu, 22.373.TL.+KDV cari hesaptan kaynaklanan borcu ve 2.671.TL.faiz borcu olmak üzere toplam 559.713,11.TL.+ KDV borcu olduğunu, davalı tarafça yapılan mutabakat uyarınca davalının 450.000.TL. ödemesi gerektiğini ancak ödeme yapmadığı gerekçesi ile başlatılan icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini belirterek İtirazın İptaline, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı taraf özetle, davalı tarafın mutabakat belgesine konu teklifinin davacı tarafça kabul edilmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı tarafın davasının yasal dayanağı İ.İ.K.'nun 67.md ifadesini bulan İtirazın İptali davası olduğu, hak düşürücü süre içinde davanın açıldığı görülmüştür.
Taraflar arasında ki ticari ilişkinin dayanağı 19/12/2011 Tarihli Bayilik Sözleşmesi ve 05/12/2011 Tarihli otogaz sözleşmesidir.
Davalı tarafça 23/03/2016 Tarihli belge ile özetle ticari ilişkinin süresinden önce sona ermesi nedeni ile davacı tarafın mahrum kalınan kar, cari hesap alacağı, intifanın süresinden önce terkin sebebi ile oluşan iade alacağı ve yine ticari ilişkinin süresinden önce sona ermesi sebebiyle oluşan diğer alacaklara karşılık (KDV dahil) 450.000.TL.ödemeyi kabul ettiğini önel şeklinde davacı tarafa bilidirmiştir. Davacı şirket vekili sıfatı ile Av.... tarafından aynı tarihte(23/03/2016) düzenlenen belge ile özetle 450.000.TL.ödemenin yapılmasının kabul edildiği, 10 gün içinde ödenmesinin istendiği, bu belgenin davalı şirketin yetkilisi tarafından teslim alındığı görülmüştür. Davalı taraf, davacı şirketin teklifi kabul etmediğini, Av. ...' nun şirketin yetkilisi olmadığını bu nedenle kabule yetkisi bulunmadığını iddia etmiş ise de, belgelerin düzenlenme tarih ve şekli dikkate alındığında, davalı tarafın teklifi davacı adına, davacının avukatı Av. ...' na ibraz ettiği ve kabul beyanını ondan aldığı ve bahsi geçen avukatın davacı şirketin alacaklarının tahsilinde görevli ve yetkili olduğu anlaşılmakla davalı tarafın bu yönde ki iddiası mahkememizce kabul görmemiştir. Sunulu nedenlerle, Ticari ilişkinin süresinden önce sona ermesi nedeni ile davacı tarafın mahrum kalınan karı, cari hesap alacağı, intifanın süresinden önce terkin sebebi ile oluşan iade alacağı ve yine ticari ilişkinin süresinden önce sona ermesi sebebiyle oluşan diğer alacaklara karşılık (KDV dahil) 450.000.TL.ödemesi yönünde ki davalı tarafın önerisi, davacı tarafça kabul edilmiştir.
Taraflarca karşılıklı gönderilen ihtarnamelerin değerlendirilmesi de gerekmektedir. Mutabakat belgelerinin düzenlenmesini müteakiben davacı tarafça ... 10.Noterliğinin ... Tarihli ihtarnamesi ile toplam toplam 559.713,11.TL.+ KDV borcun ödenmesinin ihtar edildiği; Davalı tarafça ... 2.Noterliğinin ...Tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile bildirilen borç miktarına açıkça itiraz edilmediği, 23/03/2016 Tarihi itibari ile yapılan mutabakat uyarınca borcun 450.000.TL. olarak ödenmesinin kararlaştırıldığını belirterek 45 günlük ek süre talep ettiği görülmüştür. Davalı tarafça ... 11.Noterliğinin ... Tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarı ile tekliflerine karşı kabul ve red beyanında bulunulmadığını, bu hali ile sözleşmenin yürürlükte olduğu belirtilerek akaryakıt talebinde bulunulduğu görülmüştür. Davacı tarafça bu ihtara karşı ... 10.Noterliğinin ... Tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ''...teklifiniz 23/03/2016 Tarihinde teslim aldığınız şirketimiz kabul beyanı çerçevesinde 450.000.TL.' yi 10 gün içinde nakden ve defaten ödenmesi şartı ile kabul edildi...'' şeklinde ihtarda bulunulduğu görülmüştür. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafın 23/03/2016 Tarihli mutabakat belgesinin altında ki imzaya ve içeriğine itirazının olmadığı, ... 2.Noterliğinin ... Tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile 23/03/2016 Tarihi itibari ile yapılan mutabakat uyarınca borcun 450.000.TL. olarak ödenmesinin kararlaştırıldığını belirterek 45 günlük ek süre talep ettiği anlaşılmakla birlikte ... 11.Noterliğinin ... Tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarı ile tekliflerine karşı kabul ve red beyanında bulunulmadığını bu nedenle mutabakatın geçerli olmadığını iddia etmesi ve mahkememizin yargılama aşamasında ileri sürmesi mahkememizce yerinde görülmemiş, yukarıda belirtildiği üzere davalı tarafça yapılan önelin davacı tarafça kabul edilmesi ile tarafların arasında ki borcu yapılandıran belge olarak yürürlükte olduğu hususu kabul edilmiştir. Sunulu nedenlerle , davacı tarafın icra takibine konu 450.000.TL.asıl alacak talebi yerinde görülmüştür. İcra Takip talebinde Davacı taraf faiz talebinde bulunmuş olmakla birlikte, usul ekonomisi dikkate alınarak Bilirkişi incelemesi yapılmaksızın hesaplama yoluna gidilmiştir. Davacı taraf icra takip talebinde 23/03/2016 Tarihinden itibaren faiz istemiş olmakla birlikte mutabakatta 10 gün süre verilmiş olduğu görülmüştür. Bu hali ile Faiz başlangıcı olarak 04/04/2016 tarihinin dikkate alınması gerekecektir. Mahkememizce yapılan hesaplamaya göre ;
Başlama TarihiBitiş TarihiGün SayısıOran (%)Tutar
04.04.201631.12.201626710,535.043,75
31.12.201612.01.2018372 9,7545.337,50
Toplam Faiz : 80.381,25.TL. olarak belirlenmiştir.
Netice olarak davacı tarafın icra takip tarihi itibari ile 450.000.TL.asıl alacak ve 80.381,25.TL. İcra takip tarihine kadar işlemiş faiz ve takip tarihinden sonra asıl alacağa değişen oranlarda avans faizi yürütülmesi talebi yerinde görüldüğünden davacı tarafın davasının Kısmen Kabulü yönünde hüküm verilmiş,davalı tarafın icra dosyasına yapmış olduğu itirazın haksız ve davacı tarafın alacağını geç almasına sebep olacak nitelikte bulunduğu anlaşılmakla davalı taraftan icra inkar tazminatının alınarak davacı tarafa verilmesi yönünde aşağıda ki şekilde karar tesis edilmiştir.
HÜKÜM Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-)Davacı tarafın davasının KISMEN KABULÜ ile, davalı tarafın ... 1. İcra Dairesinin ... sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın 450.000.TL.asıl alacak, 80.381,25.TL. İcra takip tarihine kadar işlemiş faiz ve takip tarihinden sonra asıl alacağa değişen oranlarda avans faizİ yürütülmesine yönelik İTİRAZIN İPTALİNE,fazlaya ilişkin talebin reddine;
2-)Davacı tarafın icra inkar tazminat talebinin kabulü ile (450.000.TL) nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 36.230,34.-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 6.466,76.-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 29.763,58.TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 35.165,25.TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince red olunan kısım üzerinden hesaplanan 2.725,TL. nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-)Davacı tarafça yatırılan 6.466,76.TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-)Davacı tarafından yatırılan 35,90.TL.başvuru, 5,20.TL vekalet harcı ve 46,00.TL.posta giderinden ibaret toplam 87,10.TL yargılama giderinin kabul ve redoranları dikkate alınarak 86,27.TL.sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına;
8-)Taraflarca yatırılan kullanılmayan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
6100 Sayılı HMK.' nın 345./1Maddesi uyarınca ilgililere kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize vereceği bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen karar alenen okunup usulen tefhim kılındı.19/12/2019
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...