T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/231 Esas
KARAR NO: 2019/1117 Karar
DAVA: Alacak (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/03/2018
KARAR TARİHİ: 09/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişki sonucunda, 22/07/2015 tarihinde, eğitim ve danışmanlık kapsamında ticari faaliyet yürüten ... Tic Ltd. Şti.'nin hisselerinin tamamının devri konusunda Devir Sözleşmesi başlıklı sözleşme imzalandığını, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan edimlerini ifa ettiğini, davalının edimlerini kısmen yerine getirdiğini, ödenmesi gereken 5.000,00-USD miktarındaki borcun ifa edilmediğini, sözleşmenin 3.6 maddesindeki "işbu sözleşmenin imzası anında devralan 15/11/2015 tarihli 25.000,00-TL (yalnız yirmi beş bin Türk Lirası) tutarlı senedi devredene teslim edecektir." şeklideki hükmünün gecikmeli olarak yerine getirildiğini, belirlenen vadelere uyulmadığını, sözleşmenin 3.6 maddesindeki "bu anlaşmanın imzalandığı tarihi itibarıyla 15/05/2016 tarihli vadeli ve 35.000,00-TL miktarlı şahsi cirosu da bulunan bir senedi sponsor anlaşma bedeli olarak devredene teslim edecektir." hükmü uyarınca teslim edilen senedin vadesinde ödenmediğini, müvekkilin büyük uğraşları ve ısrarları sonucunda gecikmeli olarak yerine getirdiğini, davalı tarafın senet ile teminat altına alınan ödemeleri zamanında yapmadığını, senet ile teminat altına alınmayan ve sözleşmenin 3.5 maddesinde hüküm altına alınan borcunu ise hiç ifa etmediğini, bütün uyarılara rağmen temerrüde düştüğünü, sözleşmeye ek olarak şerh düşülüp ek süre verilmesine rağmen yine de ödemediğini, hakkında açılan icra takibine de itiraz ettiğini, beyan ederek sözleşmenin esaslı şekilde ihlali nedeniyle sözleşmenin ihlal, fesih ve tazminat başlığını taşıyan 5.maddesi "taraflardan birinin Sözleşmenin hükümlerinden birini esaslı şekilde ihlal etmesi haksız bir şekilde sözleşmeyi feshetmesi yahut fesih anlamına gelecek davranışlar sergilemesi halinde 15.000,00-TL (onbeşbin Türk Lirası) cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt ederler" hükmü uyarınca cezai şart ödemesi gerektiğinin tespitine, icra takibinin açıldığı tarihten itibaren işleycek ticari temerrüt faizi ile birlikte şimdilik 5.000,00-USD karşığı 18.450,00-TL alacağın davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 22/07/2015 tarihinde ... Tic. Ltd. Şti.'nin devri hususunda "Devir Sözleşmesi" başlığı altında bir protokol imzalandığını, davacı tarafın verdiği sözleri tam olarak yerine getirmediğini ve dolayısıyla müvekkilini maddi ve manevi büyük bir zarara uğrattığını, davacı tarafın iddia ettiği gibi 25.000,00-TL tutarlı senedin geç ödenmesi veya müvekkilin ödemekten kaçınması gibi bir durumun olmadığını, devir sözleşmesi protokolünün 4. Sayfasında devreden tarafın sorumlulukları başlığı 4.1. maddenin 2. Paragrafında "iş bu hisse devir sözleşmesi uygulanmadığı takdirde veya hisse devri yapılmadığı sürece 25.000,00-TL miktarlı 15.11.2015 vadeli bononun ödenmeyeceği, sözleşmeden caymaya dair tarafların hakları bakidir" yazmakta olduğunu, şirket hisse devri yapılmadan bononun ödenmeyeceğinin iki tarafça kabul edildiğini, hisse devir tarihine bakıldığında devir işleminin 02/12/2015 tarihinde yapıldığının anlaşıldığını, müvekkilinin de 25.000,00-TL'lik bonoyu aynı gün davacı tarafa ödediğini, davacı tarafın iddia ettiği gibi 35.000,00-TL tutarlı senedin geç ödenmesi hususunun davacının iftirası olduğu söz konusu 35.000,00-TL'lik senedin geç ödenmesi veya müvekkilinin ödemekten kaçınmaya çalışması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, söz konusu 35.000,00-TL'lik senedin davacı tarafın "..." veya muadili bir sponsor şirketle anlaşma yapmasına bağlı olarak ödenmek üzere müvekkili tarafından davacı ya verileceği söz konusu protokolün 3. Sayfasının 3.6 maddesinin 3. Paragrafında " Şayet ...için 90 kişiden daha az sayıda ... alındığı taktirde veya 90 kişilik anlaşma yapıldığı halde herhangi bir sebepten ötürü daha sonra sponsor şirket bu sayıyı azalttığı taktirde, 90 kişiye oranla hangi miktarda öğrenci için ... alınmış ise 35.000,00-TL'ye orantılanarak sponsor anlaşma bedeli belirlenecek ve bu miktarda ödeme yapılacaktır" şartına bağlı kalındığını, davacının sponsor ile olan anlaşmayı eksik yaptığını ve ilgili sponsor firması olan ... 'den sponsor anlaşmasının sadece son sayfasının imzalı halini alıp müvekkiline yolladığını, sponsor firma ...'ın, davacı tarafın söz verdiği kotanın 1/3 ü kadar bile öğrenci kabul etmediğini, ve tüm öğrencilerinin mağdur edildiğini, davacının bütün bu ihlallerine rağmen 35.000,00-TL tutarlı senedi müvekkilinin zamanında davacıya ödediğini, müvekkilinin 35.000,00-TL tutarlı ödemeyi kabul etmesine rağmen davacı tarafın müvekkilinden sözleşmede yine şartlara bağlanmış olan 5.000,00-USD sorumluluğunun kendisine ait olduğunu ve bunu ödemesini istediğini, müvekilinin de davacı tarafın sponsor anlaşmasını tam yapamadığını, söz verilen kotanın istenildiği gibi iptal etme ihtimalinin bulunduğu, davacının sponsordan tam anlaşmanın tüm sayfalarının olduğu ve tek dosyada gönderilmiş halini istemesi gerektiğini belirtmesine rağmen davacı tarafın buna gerek olmadığını ve bir sorun çıkmayacağını bildirdiğini, sponsor ...'ın bir çok öğrenciyi çeşitli bahaneler göstererek iptal ettiğini, müvekkilinin 5.000,00-USD den kendisinin sorumlu olmadığını, buna dayanak olarak söz konusu protokolün 3.5 maddesinin 2nci cümlesinin dayanak olduğunu, davacının sorumluluklarını yerine getirmediğini bundan dolayı müvekkilinin çok zarar gördüğünü ve bu nedenle senet yazamayacağını, ancak anlaşmaya bu ibareyi düşeceğini belirtmeyi mecburiyetten kabul ettiğini beyan ederek davacının sözleşmeden doğan eksik edimleri nedeni ile karşı dava açma hakları saklı kalmak üzere haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini, davacının sözleşmeden kaynaklı sorumluluğunun tespiti ile sözleşmenin esaslı şekilde ihlali nedeniyle 5. Madde uyarınca müvekkiline cezai şart ödenmesinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller:
... 21. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, Hisse Devir Sözleşmesi, Ticaret Sicil Kayıtları, Bilirkişi Raporu.
... 21. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra dosyasının incelenmesinden; ... vekilince ... aleyhine 22/07/2015 tarihli hisse devir sözleşmesi gereğince ödenmesi gereken 5.000,00-USD bedel sebebine dayalı olarak 18.450,00-TL asıl alacak, 1.368,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 19.818,0-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, 03/03/2017 tarihinde davalı - borçlu ... vekilince müvekkilinin 28/02/2017 tarihinde davalının muhtarlığa giderek usulsüz tebligat zarfını tebliğ aldığını, öncelikle icra dairesinin yetkisine itiraz ettiğini, yetkili icra dairelerinin Bakırköy İcra Daireleri olduğunu, takip konusu borca, alacaklarının takip hakkında, esas alacak ile ilgili işlemiş ve işletilecek faize ve bu faiz oranı ile birlikte tüm masraf ve ferilerine itiraz ettiklerini, ... 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 13/06/2017 tarihli ve ... E., .... K. Sayılı karar ile tebligata ilişkin şikayetin kabulü ile ıttıla tarihinin 28/02/2017 tarihi olarak düzeltilmesine dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Ticari Sözleşmeler Uzmanı Bilirkişi ...'den aldırılan 27/09/2019 havale tarihli Bilirkişi Raporunda özetle;
''Davacının davalıdan, dava tarihi itibariyle, 5.000 USD'nin karşılığı olarak 18.450,00 TL'nin tahsilini talebe hak kazandığı;
Davacının bu alacağının talep gibi, icra takibinin yapılmış olduğu tarihinden (temerrüt tarihinden) itibaren işletilecek ticari temerrüt faizi (kanaatimizce 3095 Sayılı Faiz Kanunu md.2/f.2'de düzenlenmiş olan avans faizi) ile birlikte tahsili gerektiği;
Davacının davalıdan cezai şart alacağının bulunmadığı'' görüş ve kanaati bildirir rapor ibraz edilmiştir.
Taraf vekillerince Bilirkişi Raporuna dair beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuştur. Bilirkişi Raporu hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur.
GEREKÇE:
Dava, Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasındaki hisse devir sözleşmesi çerçevesinde tarafların edimlerinin yerine getirilip getirilmediği, davalının edimlerinden 5.000,00-USD borcun ifa edilip edilmediği, gecikmeli ifa edilip edilmediği, davacının cezai şarta hak kazanıp kazanmadığı hususlarındadır.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, Taraflar arasında yapılan 22/07/2015 tarihinde ...Ticaret Ltd. Şti.'ne ait Hisse Devir Sözleşmesi yapıldığı, ilgili devir sözleşmesi ile şirket ortaklarından ... adı geçen şirketteki 100 pay karşılığı 50.000,00-TL tutarlı sermayesinin tamamını ...'e devrettiği ve devir bedelini kendisinden nakden ve tamamen aldığı, devir sözleşmesinin 4 ana maddeli olduğu, sözleşmenin konusu başlıklı 2nci maddenin 3üncü bendinde sözleşmenin imza tarihi itibarı ile devralan 25.000,00-TL miktarlı ve 15/11/2015 vade tarihli bonoyu devredene teslim edeceğinin belirtildiği, yine aynı maddede şirket adresinde bulunan ve sözleşme ekindeki lise halinde sunulan tüm varlıkların sözleşmenin imzalandığı anda devredene ait olacağının belirlendiği, davacı ile davalı arasında akdedilen devir sözleşmesine istinaden ... Ltd Şti'ndeki hisselerin davalıya devredildiği, devir sözleşmesine istinaden davalı tarafından davacı tarafa 25.000,00-TL ve 35.000,00-TL ödeme yapıldığı hususlarında ihtilaf olmadığı, ihtilafın, davalının devir sözleşmesine istinaden, davacıya bakiye 5.000,00-USD ödeme borcunun bulunup bulunmadığı ve devir sözleşmesinin davalı tarafından ihlal edilip edilmediği, ihlal edilmiş ise davacının davalıdan cezai şart talep edip edemeyeceğine yönelik olduğu, davacının devreden, davalının devralan olduğu, Sözleşme hükümlerine göre;
- Sözleşmenin imza tarihi itibarı ile devralan davalının 15/11/2015 vade tarihli 25.000,00-TL miktarlı bonoyu devredene teslim edecek olduğu,
- Sözleşmenin imzalanmasından itibaren 2015 wat sezonunda vize reddi veya yıl içerisinde herhangi bir nedenle 2015 yılında programa katılamayan tüm öğrencilere yapılması gerekebilecek para iadelerinden 5.000,00-USD'ye kadarki sorumluluğun, devredenin 2016 yılı için ... veya Muadili bir sponsor ile en az 90 kişilik ... için anlaşma yapması halinde devralana ait olacağı,
- Bahsi geçen öğrencilerin 2016 Wat programıa devam etmesi ve/ veya dil okuluna katılmalarının sağlanmasına çalışılacak, fakat bu sağlanmaz ise, 5.000,00-USD'ye kadar olan para iadesinin yine devredenin 2016 yılı ... Program ... için anlaşma yapması şartıyla devralana ait olacağı ve bu meblağın devralan tarafından devredene 15/05/2016 tarihinde ödeneceği, anlaşmanın 90 kişiden daha az öğrenci kontenjanı üzerinden yapılması halinde devralanın sorumlu olduğu meblağın 5.000,00-USD üzerinden hesaplama yapılacağı orantısal olarak azaltılacağı,
- Devredenin, ... programı dönemi için, ... ile Amerikalı sponsor şirketi (... veya Muadili şirket) ile "..." için 90 kişilik sözleşme imzalanmasını sağladığı takdirde, bu anlaşmanın imzalandığı tarihi itibarıyla 15/05/2015 vadeli ve 35.000,00-TL miktarlı şahsi cirosu bulunan bir senedi devralan anlaşma bedeli olarak devredene teslim edeceği,
- "..." için 90 kişiden daha az sayıda DS alındığı takdirde veya 90 kişilik anlaşma yapıldığı halde herhangi bir sebepten ötürü daha sonra Sponsor Şirket bu sayıyı azalttığı takdirde, 90 kişiye oranla hangi miktarda öğrenci için ... alınmış ise 35.000,00-TL orantılanarak sponsor anlaşma bedeli belirleneceği ve bu miktarda ödeme yapılacağı
Yönünde hükümlerin mevcut olduğu, son iki hükme göre; devreden davacının 2016 yılı ... için ... veya Muadili şirket ile en az 90 kişi kapasiteli anlaşma yapması halinde, devralan - davalının 5.000,00-USD'lik tutarın tamamını, devralana davacıya 15/05/2016 tarihine kadar ödeyecek olduğu, anlaşmanın 90 kişiden daha az öğrenci kontenjanı üzerinden yapılması halinde, devralanın yapacağı ödeme tutarı orantısal olarak azaltılacağı, devredenin en az 90 kişi kapasiteli anlaşmanın yapılmasını (imzalanmasını) sağladığı takdirde, bu anlaşmanın yapıldığı tarih itibarı ile 15/05/2015 vadeli ve 35.000,00-TL miktarlı senedi devralan - davalı anlaşma bedeli olarak devredene - davacıya teslim edileceğinin anlaşıldığı,
Davalının 35.000,00-TL'Lik senet ödemesini davacıya yaptığını cevap dilekçesinde ikrar ettiği, bu ödemenin yapılmış olmasının ikrar edilmiş olmasının davacının en az 90 kişi kapasiteli anlaşmanın yapılmış olduğuna karine teşkil ettiği, davalının söz konusu anlaşmanın yapıldığını ancak eksik yapıldığını belirttiği, dolayısıyla bu ispatla mükellef olduğu, dava dosyasında sözleşmenin eksik yapıldığına dair bir delilin bulunmadığı,
Bundan dolayı davalının davacıya 5.000,00-USD ödeme borcu altına girmesi için gerekli olan sözleşmesel şartın gerçekleşmiş olduğu, dolayısıyla da davalının davacıya 5.000,00-USD ödeme borcu olduğu,
Davalının davacıya 15.000,00-TL tutarlı cezai şart ödeme borcu altına girebilmesi içn sözleşme hükümlerinden birini esaslı (ağır kusurlu) şekilde ihlal etmesi gerektiği, davalının her ne kadar 5.000,00-USD'lik tutarı davacıya ödememiş ve sözleşmenin ilgili maddesini ihlal etmiş ise de; taraflar arasındaki sözleşme hükümleriyle ilgili anlaşmazlıklar gereğince davalının ödemeyi yapmamış olduğu, ancak 25.000,00-TL ve 35.000,00-TL'lik ödemeleri yapmış olduğu, 5.000,00-USD'lik cezai şart ödeme koşullarının gerçekleşmemiş olduğu, davalının ağır kusurundan bahsedilemeyeceği dolayısıyla cezai şart talebinin reddedilmesi gerektiği,
Dolayısıyla davacının davasının kısmen kabulü ile, 5.000,00-USD'nin 28/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 15.000,00-TL 'lik cezai şart yönünden davanın reddine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-)Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, 5.000,00-USD'nin 28/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
15.000,00-TL 'lik cezai şart yönünden DAVANIN REDDİNE,
2-)Alınması gereken 1.260,31.-TL harçtan peşin alınan 315,08.-TL harç düşüldükten sonra kalan 945,23.-TL Bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. ne göre hesaplanan 2.725,00.-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-)Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. ne göre hesaplanan 2.725,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-)Davacı tarafından yapılan 35,90-TL başvuru harcı, 315,08-TL peşin harç, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti, 144,00-TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 2.494,98-TL yargılama giderlerinden davanın kabulü oranında 1.375,87-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
6-)Davacı tarafından yapılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı.09/12/2019
Katip ...
¸E-İmza
Hakim ...
¸E-İmza
MASRAF DÖKÜMÜ:
Bilirkişi Ücreti: 2.000,00.-TL
Teb.Müz.: 144,00.-TL
İlk Dava Harcı: 350,98.-TL
Toplam: 2.494,98.-TL