T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/377
KARAR NO: 2019/1174
DAVA: TAZMİNAT (Yangın Paket Sigorta Poliçesinden Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/04/2018
KARAR TARİHİ: 19/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Maliki dava dışı ... Ltd. Şti.'ne ait olan müvekkilinin kıracısı olarak bulunduğu ve imalathane ve depo olarak kullandığı, ... adresinde 27/02/2018 tarihinde yangın meydana geldiğini, müvekkili ile davalı sigorta şirketi arasında düzenlenen 17/11/2017 tarihinde geniş kapsamlı yangın paket sigorta poliçesi ile emtea yangın sigorta riski için 1.500.000.USD. sigorta teminatı verildiğini, ayrıca aynı poliçede yangın mali sorumluluk için 152.000.USD sigorta teminatı verildiğini, meydana gelen yangın nedeniyle davalı nezdinde ... numaralı hasar dosyasının açıldığını, hasara konu kalemlerin sigorta teminatı kapsamında bulunmasına ve hasar tutarının poliçe teminatı kapsamında olmasına rağmen bugüne kadar davalı sigortacı tarafından müvekkilinin taleplerine karşı herhangi bir ödeme yapmadığını ve eksper raporu vermediğini, sadece şifaen riziko adresinin tam ve doğru olarak gösterilmediğini gerekçe göstererek ödeme yapmaktan kaçındığını ifade ettiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından ... 19.Noterliğinin ... tarih ... yevmiye sayılı ve ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamelerine davalı tarafından olumlu bir karşılık verilmediğini, dilekçeleri ekinde sundukları aynı zamanda mahkemelerde bilirkişilik yapan ...'nun talepleri üzerine hazırladığı hukuksal görüşünde taleplerindeki haklılıklarını ortaya koyduğunu, söz konusu sigortaya konu mahal adresinde her ne kadar riziko katı tüm bina olarak yazılı olsada bundan kastedilen müvekkili şirketin kullanımında olan kısım olduğunun yorum yolu ile belli olduğunu, şekil eksikliğini dahi belli bir andan sonra ileri sürmek hakkın kötüye kullanılması iken, davalı sigorta şirketinin ödeme yapmamak için ileri sürdüğü hususun kabulünün mümkün olmadığını ve hakkın kötüye kullanılması mahiyetinde olduğunu, sözleşmenin kurulup sigorta poliçesinin merri olduğu yolunda müvekilde güven duygusu uyandıracak kadar hareketsiz kalan sigortacının pirimleri tahsil edip hayli zaman geçtikten sonra rizikoyu telafe etmemek ve böylece ediminden kurtulmak için kabul edilemez bir savunmada bulunmasının kendi yarattığı güvene aykırı davranış ve bu prensibe çelişkili davranış yasağı denildiğini, keza çoğun içinde azı davardır kuralı gereği de tüm binanın sigorta konusu olduğu bir sözleşmede, bina cüzlerinin de sigortaya dahil olduğunun şüphesiz olduğunu, tüm binayı sigorta yapıp da sigorta poliçesinin katları kapsamadığını ileri sürülmesinin dürüstlük kuralları ile bağdaşmadığını, iş bu davayı açtıkları tarih itibarıyla alacaklarının miktarını tam ve kesin olarak belirleyebilmelerinin mümkün olmadığından davayı belirsiz alacak davası olarak ikame ettiklerini, davalı sigortacının ödeme yapmadığı gibi herhangi bir eksper raporunuda müvekkiline iletmediğini beyan ederek taraflar arasında akdedilen sigorta poliçesi kapsamında ve meydana gelen yangın nedeniyle, davalı sigortacı tarafından karşılanması gereken zararın işin ivediliği gözetilerek karşı tarafa tebligat yapılmaksızın keşfen tekstil, kumaş, iplik, konfeksiyon ürünleri alanında uzman ve uygun görülecek diğer bilirkişi heyeti marifetiyle tespit edilmesini, riziko gerçekleştiği ve müvekile ödenmesi gerektiği halde halen ödenmeyen şimdilik 10.000.TL. sigorta bedelinin yangın tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, davanın açılmasında kötüniyeti ile sebep olan davalı aleyline HMK 329.mad mucibince sözleşmesel avukatlık ücreti yükletilmesine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 27/09/2019 tarihli dilekçesi ibraz ederek 10.000.TL. üzerinden açtıkları davayı 4.689.644,90.TL. olarak ıslah ederek ıslah harcını yatırdıkları görülmüştür.
Davacı Vekili Davasında :
Dava Dilekçesini tekrar ederek, talep arttırım dilekçesindeki miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı Vekili Davaya Cevabında :
Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davacının 28/02/2018 tarihinde meydana gelen yangını müvekkiline aynı gün ihbar ettiğini, eksper tarafından kesin raporun henüz verilmediğini, davacının müvekkili şirkete dava açabilmesi için müvekkilinin ödeme süresini geçirmiş olması gerektiğini, davacının dava şartını yerine getirmeden sui niyetle iş bu davayı açtığını bu nedenle müvekkili şirket açısından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, davacının zarar gördüğünü iddia ettiği emteaların sigorta poliçesinde teminat verilen riziko adresinde olmadığını, davacının riziko adresindeki emtiaların yangından zarar görmediğini, bu nedenle davacının sigorta poliçesinden mütevellit talep edebileceği bir hasar tazminatı olmadığını, bu hususun eksper raporu düzenlendiğinde daha açık bir şekilde anlaşılacağını, kaldı ki, poliçedeki beyan klozunda açıkça sigorta ettiren sigortalı tarafından bildirilen yazılı adresler doğru ve tam olarak kabul edilmiştir hükmü ile adreslerin kesinliğine dikkat çekildiğini, bununla birlikte poliçenin bir çok yerinde teminat sadece poliçede belirtilmiş riziko adresi için geçerli olacağının açıkça şart olarak yazıldığını, davacı tarafın dava dilekçesinde ifade ettiği teminata dahil edilmemiş bir riziko adresindeki hasarların adreste hata yapıldığından bahisle teminata alınması sigorta hukuku ile bağdaşan bir durum olmadığını, sigortacının ancak ve sadece poliçede yazılı riziko adresindeki rizikolara karşı teminat verdiğini onun dışındaki yerlere teminat vermediğini, davacının dava dilekçesinde hernekadar 10.000.TL. talep etmiş isede davadan sonra müvekkiline tebliğ ettirdiği tespit raporu ve noter ihtarnamesinde zararlarının 3.104.124,31.TL. olduğunu iddia ettiğini, bu miktarın hirçbir şekilde gerçekçi olmadığını ve son derece fahiş ve hayal ürünü olduğunu, ayrıca yangından sorumlu olan elektrik dağıtım şirketine de dava açıldığını hususunda bilgiler aldıklarını bu hususun araştırılarak iki davanın birleştirilmesi gerektiğini, hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının bütün iddialarını ayrıntılı olarak hukuken geçerli ispat vasıtaları ile ispat etmek zorunda olduğunu, hasarı, hasar miktarını, hasar şekli ve poliçe şartları itibarı ile poliçe teminatına girdiğini müvekkilinin sorumluluğunu ve aktif husumet ehliyetini ispat etmesi gerektiği beyan ederek, müvekkili aleyhine açılan davanın reddine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Toplanan Deliller :
Taraflarca ibraz edilen deliller ile talep edilen deliller celp edilip incelenmiştir. Taraflar arasında akdedilen 17711/2017 Tarihli ''Geniş Kapsamlı Yangın Paket Sigorta Poliçesi'' incelenmiştir. ... Büyükşehir Belediyesinin 05/03/2018 Tarihli Yangın Raporu, Davacı taraf ile malik arasında düzenlenmiş Kira Sözleşmesi, taralar arasında keşide edilmiş ihtarnameler incelenmiştir.Davalı Sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine düzenlenmiş ... numaralı hasar dosyası ve hasar dosyası kapsamında düzenlenen eksper raporu incelenmiştir.
... 12.Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı Tespit dosyası inecelenmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller, Sigorta Poliçesi, hasar dosyası Davalı tarafça sunulan eksper raporu ve davalı tarafın Ticari defterlerinde inceleme yapmak sureti ile davacı tarafın zararının neler olduğu, zararların miktarının ne kadar olduğu, davacı tarafın zararının tespit edilmesi halinde bu zararların Sigorta Poliçesi Teminatı kapsamında kapsamında kalıp kalmadığı hususunun belirlenmesi için Sigorta Poliçeleri konusunda Uzman Akademisyen Bilirkişi, Mali Müşavir Bilirkişi, İnşaatçı bilirkişi ve Tekstil Mühendisi Bilirkişi vasıtası ile inceleme yapılmasına; Bilirkişi incelemesinin keş fen yapılmasına karar verilmiş; Bilirkişi heyeti vasıtası ile düzenlenen 25/06/2019 tarihli rapor ile özetle '' ..... 12, Sulh Hukuk Mahkemesi 'nin ... D,İş nolu dosyasında yaptırılan tespit raporunda inşaat mühendisi bilirkişitarafından hesaplanan toplam 151.180 TL.(KDV hariç) inşaat maliyeti tutarının doğnı bir tutar olduğu, Yangın meydana gelen binanın -1 ve 4.Katlarında bulunan tekstil kumaşlarından sadece 4, Katta bulunan kumaşlarda hasar olduğu ve toplam kumaş hasarı bedelinin 2.952.944,31TL olduğu, Poliçede -1 ifadesinin yer alması, 4, ibaresinin yer almaması, diğer katlann başka bir sigorta şirketi tarafından sigorta edilmesi, sigorta ettiren davacının beyanları kapsamında sigorta bedeli olarak belirlenen 1,500,000.TL.' nin -1 katta bulunan emteaların değerine karşılık gelmesi nedenleriyle 4. Katta meydana gelen zararın teminat kapsamında sayılmaması gerektiği,'' gerektiği yönünde görüş bildirikleri görülmüştür. Davacı taraf başka heyet vasıtası ile inceleme yapılması talebinde bulunmuş ise de; dosyanın mevcut hali ile karar vermeye elverişli olduğu göz önünde bulundurularak davacı tarafın talebi mahkememizce kabul edilmemiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi:
Tüm dosya kapsamı dikkate alınarak; Davacı taraf özetle, dava dışı sigortalı ...Ltd.Şti. nin kiracısı olduğunu, adreste yangın çıktığını , davacı tarafın davalının Sigortacısı olduğunu, 17/11/2017 Tarihinde akdedilen '' Geniş Kapsamlı Sigorta Poliçesi'' kapsamında sigortalandığını, hasar dosyası açıldığını, davalı tarafın riziko adresinin tam olarak gösterilmemesi gerekçesi ile ödeme yapmaktan kaçındığını belirterek hasarlarının bedelinin yangın tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı taraf ise özetle; Davacı tarafın dava açabilmesi için ödeme süresinin geçmesi gerektiğini, dava şartı bulunmadığını, Davacının zarar gören mallarının riziko adresinde olmadığını, bu nedenle talebin yerinde bulunmadığını, davacı tarafın talebinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Taraflar arasında 17/11/2017 Başlama , 17/11/2018 Bitiş tarihli Geniş Kapsamlı Yangın Poliçesi düzenlendiği hususunda uyuşmazlık bulunmadığı, Taraflar arasında ki uyuşmazlığın, Davacı tarafın depo olarak kullandığı ... Mahallesi ... Sokak No:5 adresinde bulunan binanın (-1. ) katı ile beraber (4.) katının da riziko adresi kapsamında kalıp kalmadığı, bu katta meydana gelen zararın '' Geniş Kapsamlı Sigorta Poliçesi'' kapsamında davalı taraftan tahsil edilip edilmeyeceği hususuna yöneliktir. Dosya kapsamında toplanan deliller çerçevesinde hasara ilişkin delillerin değerlendirilmesi gerekecektir. Büyükşehir Belediye Başkanlığının 05/03/2018 Tarihli Yangın Raporunda binanın (-1) nolu bölümüne ilişkin bir tespitte bulunulmadığı, (4) nolu bölüme ilişkin tespitlerde bulunulduğu görülmüştür. Davacı tarafça ... 12.Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik iş dosyası ile yapılan tespitte hazır bulunan Bilirkişiler vasıtası ile yapılan inceleme neticesinde davacı tarafın depo olarak kullandığı (-1) nolu bölümde yangın, demirbaş ve kumaşa ilişkin zarar tespiti bulunmadığı (4) nolu bölüme ilişkin tespitlere yer verildiği görülmüştür. Sigorta eksperi tarafından hazırlanan rapor da yine aynı yönde değerlendirmelerde bulunulduğu görülmüştür.
Taraflar arasında düzenlenen 17/11/2017 Tarihli ''Geniş Kapsamlı Yangın Paket Sigorta Poliçesi'' nin incelemesi gerekecektir. Poliçe incelenirken 6098 Sayılı kanunun 19.md.sinin göz önünde bulundurulması gerekecektir. 6098 Sayılı Kanunun 19.md./1 aynen '' MADDE 19- Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır.'' denilmektedir. Bu hali ile poliçeyi incelerken tarafların gerçek ve ortak iradelerinin belirlenmesi gerekecektir. Sigorta Poliçesinde ''RİZİKO ADRES BİLGİLERİ '' başlığı altında riziko adresi '' Merkez Mahallesi Tatlıpınar Sokak No:5 -1 Kağıthane / İSTANBUL '' olarak belirtilmiştir. Riziko adresinde 5 nolu binanın (- 1) nolu bölümünün riziko adresi olduğu açıktır. Riziko katı ibaresinde ise Tüm bina ibaresinin yazılı olduğu görülmektedir. 5 nolu binada (-1) ve (4) nolu bölüm dışında ki diğer katlar başkaca kişilerin kullanımındadır. Bu hali ile taraflar arasında düzenlenen poliçenin tüm binayı kapsadığından bahsetmek mümkün olmayacaktır. Tarafların iradelerinin tespiti hususunda düzenlenen raporları da değerlendirecek olursak ; ... 12.Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik iş sayılı dosyasında tespit davacı tarafın ticari defterleri ve yangın çıkan (4) nolu bağımsız bölümde ki tespitleri içermektedir. Raporda Yangında hasar gören maliyet toplamının 151.180.TL.olabileceği, tekstil malzemelerinin maliyetinin temizleme ve oluşacak fireler dahil olmak üzere 2.952.944,31.TL.zarar olabileceği, toplam zararın ise 3.104.124,31.TL. olduğu şeklinde belirlemede bulunulmuş, zararın sigorta poliçesi kapsamında kalıp kalmadığı hususunda değerlendirmede bulunulmamıştır. Mahkememizce yaptırılan Bilirkişi incelemesi ile ... ''12 Sulh Hukuk Mahkemesi 'nin... D,İş nolu dosyasında yaptırılan tespit raporunda inşaat mühendisi bilirkişitarafından hesaplanan toplam 151.180 TL.(KDV hariç) inşaat maliyeti tutarının doğru bir tutar olduğu, Yangın meydana gelen binanın -1 ve 4.Katlarında bulunan tekstil kumaşlarından sadece 4.Katta bulunan kumaşlarda hasarolduğu ve toplam kumaş hasarı bedelinin 2.952.944,31.TL. olduğu, Poliçede -1 ifadesinin yer alması, 4, ibaresinin yer almaması, diğer katlann başka bir sigorta şirketi tarafından sigorta edilmesi, sigorta ettiren davacının beyanları kapsamında sigorta bedeli olarak belirlenen 1.500,000.TL.' nin -1 katta bulunan emteaların değerine karşılık gelmesi nedenleriyle 4. Katta meydana gelen zararın teminat kapsamında sayılmaması gerektiği,'' yönünde görüş bildirdikleri görülmüştür. Bilirkişi raporunda sigorta teminat bedeli olarak '' 1.500.000.TL.'' yazılmış olmasına rağmen poliçede gösterilen değer '' 1.500.000.USD.' dir. Bilirkişi heyeti bu hususta yanlış değerlendirme de bulunmuştur. Dosya kapsamına ibraz edilen '' ... Ltd.Şti.'' tarafından düzenlenen raporda '' (4.) Kat depoda mevcut kumaşların KDV hariç maliyet değerinin 6.819.582.TL.olduğu, (-1) kat depoda mevcut kumaşların KDV hariç maliyet değerinin 5.791.955,40.TL.olduğu, her iki depoda mevcut kumaşların KDV hariç maliyet değerinin toplam 12.252.159,50.TL.olduğu, hasarın meydana geldiği tarih itibari ile poliçede ki emtia Sigorta bedelinin TL.cinsinden değerinin (1.500.000.USD.X 3,7901.TL.) 5.685,150.TL. olduğu, bu teminatın (-1) kattaki depoda ki malların bedelini (5.791.955,40.TL.) ancak karşıladığı yönünde görüş mahkememizce yerinde görülmüştür.
Sunulu nedenlerle ; Taraflar arasında 17/11/2017 Başlama, 17/11/2018 Bitiş tarihli Geniş Kapsamlı Yangın Poliçesinde ''RİZİKO ADRES BİLGİLERİ '' başlığı altında riziko adresinin '' ...'' olarak belirlendiği, ... Mahallesi ... Sokak No:5 adresinde bulunan binanın (-1. ) katı ile beraber (4.) katının da riziko adresi kapsamında kaldığı hususunda ispat yükünün 6100 Sayılı Kanunun 190.md.si uyarınca davacı tarafta olduğu, 6102 Sayılı Kanunun 18.md.si uyarınca Basiretli Tacir olarak hareket etmesi gereken davacı tarafın Riziko adresinin eksik yazıldığı iddiasını kanıtlar somut bir delil ortaya koymadığı , 6098 Sayılı Kanunun 19.md. uyarınca poliçe kapsamında tarafların gerçek ve ortak iradelerinin belirlenmesi aşamasında poliçenin (4.) katıda kapsadığına yönelik bir tespit elde edilmediği, aksine yukarıda açıklandığı ve eksper raporunda belirlendiği üzere sigorta teminatının ancak (-1.) katta ki malların değerini karşılayacak miktarda olduğu hususu sabit bulunmakla davacı tarafın davasının reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
1-)Davacı tarafın davasının REDDİNE;
2-)Davacı tarafından yatırılan 80.087,42.TL. Peşin+ıslah harç dan 44,40.TL.karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 80.043,02.TL. harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-)Davalı vekili lehine 2.725.TL. vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
4-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-)Taraflarca yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,
6100 Sayılı HMK.' nın 345./1Maddesi uyarınca ilgililere kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize vereceği bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar alenen okunup usulen tefhim kılındı.19/12/2019
Başkan
Üye
Üye
Katip