T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/749 Esas
KARAR NO: 2019/1159
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/08/2018
KARAR TARİHİ: 18/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davaya konu edilen senet alacaklısı görünen ...Tic. Ltd. Şti'nin ...ve ... tarafından kurulduğunu, ... tarih ve ... sayılı ticaret sicil gazetesinde yayımlanan genel kurul kararı ile Anonim Şirkete dönüştüğünü ve ...'ın ... başkanlığına seçildiğini, 08/10/2015 tarih ve 8921 sayılı ticaret sicil gazetesinde yayımlanan genel kurul kararı gereğince ...nin tek ortaklı hale geldiğini ve ...'ın 02/09/2015 tarihinden itibaren davalı şirketin tek sahibi olduğunu, dava konusu senet borçlusu görünen ... A.Ş'nin müvekkilleri tarafından 2004 yılında adi ortaklık olarak kurulduğunu, 2006 yılında ... Limited Şirketi olarak 11/09/2015 tarihine kadar faaliyetine devam ettiğini, davalı şirketin tek sahibi olan ...'ın müvekkillerinin ...Tic. Ltd. Şti'ne ortak olmak istediğini ve şirketin Anonim Şirkete dönüştürülmesini talep ettiğini, müvekkillerinin ...'ın teklifini kabul ettiklerini, şirketlerini Anonim Şirkete çevirdiklerini ve hisselerinin % 80'ini Anonim Şirket Hisse Devri Protokolü ve Anonim Şirket Hisse Devri Sözleşmeleri ile ...'a 900.000 TL bedelle devrettiklerini ve karşılığında 31/01/2016 vade 300.000 TL bedelli, 28/02/2016 tarihli 300.000 TL bedelli ve 31/03/2016 tarihli 300.000 TL bedelli üç adet senet aldıklarını, hisse devrinden sonra müvekkillerinin temsil yetkisinin sona erdiğini, ... Tic. A.Ş'ni temsile ...'ın münferiden yetkili kılındığını, akabinde ise ...'ın senet bedellerini ihtarnameye rağmen müvekkillerine ödemediğinden ... 17. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile ilk senedi takibe koyduğunu, bu takibe yapılan itiraz ederek borcunu ödemekten kurtulmaya çalışması üzerine diğer senetlerin de ... 17 İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile takibe koyduğunu, icra dosyalarına yapılan itirazlar neticesinde icra hukuk mahkemelerince itirazların ret edilerek % 20 tazminat ödenmesine karar verildiğini, dosyaların Yargıtay ve İstinaf aşamasında olduklarını, ...'ın bunun üzerine müvekkillerinin ... Bölge Bayiliği yaptığı sırada sahibi bulundukları ... Ltd. Şti adına ...Tic. Ltd. Şti lehine düzenleyip teminat olarak verdiği her iki şirketin sahibi de ... haline geldiği için iade alma gereği duymadıkları 25/12/2013 tarihli 250.000 TL bedelli keşidecisi ... Ltd. Şti olan müvekkillerinin kefalet bölümünde TC numaralırın yazarak kefil oldukları senedin üzerine 25/12/2014 vade tarihi atarak müvekkilleri aleyhine takibe koyduğunu, yaptıkları itiraz üzerine ... 2 İcra Hukuk Mahkemesinin ... E - ... K. sayılı ilamıyla takibi iptal ettiğini, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 2018/1697 E- 1577 K. sayılı ilamıyla usuli gerekçeler göstererek yerel mahkemenin kararını kaldırdığını, müvekkillerinin bu senetten dolayı alacaklı görünen şirkete borçlu olmadığını, takip konusu edilen senedin veriliş sebebinin para veya mal olmadığını, senedin teminat karşılığı verildiğini, kambiyo vasfında olmadığını, senet keşidecisi hakkında takip başlatılmaksızın senedin kefilleri hakkında takip yapılmasının yasaya aykırı olduğunu, takip konusu senedin geçerli para birimi ile düzenlenmediğinden geçersiz olduğunu ileri sürerek müvekkillerinin senetten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında davanın istirdat davasına dönüştüğünü beyan etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki menfi tespit davasına konu edilen senede ilişkin olarak davacı tarafından daha önce de ... 2. İcra Hukuk Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasından bire bir aynı taleplerle dava ikame edildiğini, İşbu dava dosyasından 21/11/2017 tarihinde verilen kararın istinaf incelemesi sonucu bozularak yerel mahkemeye geri gönderildiğini, derdestlik itirazından dolayı ikinci açılan davanın reddinin gerektiğini, davaya konu edilen icra takibinin kambiyo senedine dayalı olarak yapıldığını, Yerleşik Yargıtay içtihatlarında sıkça belirtildiği üzere senet üzerinde teminat yazılmasının tek başına kıymetli evrakı teminat senedi yapmaya yetmediğini, senedin teminat senedi olduğunun yazılı belge ile ispatlanması gerektiğini, senetin kambiyo senedi fonksiyonuna haiz olduğunu, kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğunu, miktar itibariyle de davacı tarafın davasını tanık ile ispat etmesinin mümkün olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 12. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası, ... 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası, ticaret sicil kayıtları, Anonim Şirket Hisse Devri Sözleşmesi, senet örnekleri, muavin defter kayıtları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacılar tarafından açılan dava, menfi tespit ve istirdat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu edilen ... 12. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından takibe konan 25/12/2014 vade tarihli, 250.000 TL bedelli senetten dolayı davacıların davalıya borçlu olup olmadıkları, dava konusu senedin bedelsiz olup olmadığı, kambiyo senedi vasfında olup olmadığı, teminat senedi olup olmadığı, derdestlik itirazının yerinde olup olmadığı hususlarındadır.
... 12. İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı dosyasının incelenmesinde, davalı alacaklı tarafından davacı borçlular aleyhine dava konusu 250.000,00 TL bedelli senetten kaynaklanan alacağın tahsili amacı ile icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
... 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyasının incelenmesinde, davacılar ... ve ... tarafından davalı ... Tic. A.Ş aleyhine ... 12 İcra Müd. ... E sayılı icra takibinin iptaline karar verilmesinin talep edildiği, davanın kabulüne karar verildiği, yasa yoluna gidildiği, İstanbul BAM 23 HD 2018/1697 - 1577 Sayılı kararı ile istinaf talebi kabul edilerek davanın kabulüne ilişkin kararın kaldırılmasına kesin olarak karar verildiği, daha sonra mahkemece duruşma açılarak dosyanın işlemden kaldırıldığı ve davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmış, icra mahkemesindeki dosya takibin iptaline ilişkin olduğundan iş bu menfi tespit ve istirdat davası ile farklı dava ve talepler söz konusu olduğundan derdestlik itirazının reddine karar verilmiştir.
Dava konusu 05/12/2013 keşide tarihli, keşidecisi ... Şti olan, davacıların kefil oldukları 250.000 TL bedelli, 25/12/2014 vade tarihli senedin bonoya ilişkin şekil şartlarını taşıdığından kambiyo senedi vasfında olduğu, senedin geçerli para birimi ile düzenlendiği, senet üzerinde teminat senedi olduğuna dair herhangi bir ibarenin yer almadığı ve teminat olarak verildiği yönünde sözleşme ya da yazılı belge sunulmadığı anlaşılmış, bu yöndeki itirazların da reddine karar verilmiştir.
MK 6.maddesi gereğince bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur. İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Menfi tespit davasında borçlu, borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa ispat yükü davalı alacaklıya düşer. Somut olayda olduğu üzere borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme ile düştüğünü, bedelsiz kaldığını ileri sürüyorsa ispat yükü doğal olarak davacı borçluya düşer. Bonoda kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa aittir. Somut olayda senedin bedelsiz olduğu iddiası davacılar tarafından ileri sürüldüğünden ispat yükü davacılara düşer. Dava konusu senede karşı senetle ispat kuralı karşısında ve miktar itibarı ile tanık ile ispat talebi reddedilmiş, senedin bedelsizliğini ispata yarar ödeme dekontu ve benzeri yazılı belge sunulamamış olması nedeni ile bedelsizlik iddiasının kanıtlanamadığı anlaşılmış, kambiyo senetlerinden olan bono alt ilişkiden mücerret olduğundan dava konusu bononun düzenlenme sebebinin tespit edilmesinin gerekmediği, dava konusu senedin geçerli olduğu ve senet keşidecisi hakkında takip başlatılmasa da davacıların kefil sıfatı ile senetten kaynaklanan borçtan sorumlu oldukları dikkate alınarak davacıların davasının reddine, icra takibinin durdurulmasına karar verilmediğinden davalı alacaklının bu yönde bir zararı bulunmamasına göre davalı tarafın tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Davanın reddine,
Davalı tarafın tazminat talebinin reddine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 44,40 TL ilam harcının peşin yatırılan 4.269,38 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.224,98 TL harcın davacıya iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 20.950,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan 6,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/12/2019
Katip ...
Hakim ...