T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/775 Esas
KARAR NO: 2020/399 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/08/2018
KARAR TARİHİ: 30/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Tic. Ltd. Şti. dava dışı ... A.Ş. ile 15/07/2011 tarihinde Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi imzaladığını, sözleşme gereğince ... A.Ş'nin akaryakıt emtia sağlama yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkilinin ise söz konusu emtia karşılığında bedel ödeme yükümlülüğü altına girdiğini, müvekkilinin, edimlerini sözleşme kurulduğu tarihten fesih tarihine kadar eksiksiz yerine getirdiğini, tam iki tarafa borç yükleyen (...) işbu sözleşme gereğince ... A.Ş.'nin akaryakıt emtia temin yükümlüğünü yerine getirmediğini, sözleşme ediminin yerine getirilmemesi sebebiyle ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde ...E. ...K. sayılı davayı açma zaruretinin doğduğunu, yapılan yargılama neticesinde işbu dava bakımından taraf olmayan ... A.Ş. üzerine düşen edim yükümlülüğünü yerine getirmediğinin mahkemece tespiti sonucu, müvekkilinin 18/01/2016 tarihli ... Bankası A.Ş.'ye ait ... seri numaralı ... A.Ş.'ye keşide etmiş olduğu çeke ilişkin borcunun da olmadığının tespit edildiğini, yargılama sürecinde yapılan cirolar neticesinde müvekkilinin çekin bedelsiz kalmasından doğan defi hakkının ... A.Ş.'ye karşı da sonuç doğurduğunu, ... A.Ş. ... seri numaralı çeki, aralarında organik bağ bulunan ...A.Ş.ye ciro ettirdiğini, çekin davanın tarafı olmayan ... Bankası A.Ş.'ye tahsil cirosu ile ciro edildiğini, cirantalardan, ... A.Ş. diğer ciranta ... Bankası A.Ş. ile akdetmiş olduğu BCH(Borçlu Cari Hesap) Kredi Sözleşmesi'ne binaen dava konusu çeki ciranta bankaya cirolattığını, Dava dışı ...Bankası A.Ş. ile dava dışı ... A.Ş. arasında yapılan kredi sözleşmesine binaen çekin temlik cirosu ile ciro edilmesinin kredi sözleşmesinin niteliğine uygun düşmediğini, işbu sebepler ile ... Bankası A.Ş.'ye ciro edilen dava konusu çekin tahsil cirosu maksadıyla devredildiğini, bu bakımdan dava dışı ... A.Ş. ile dava dışı ... Bankası A.Ş. arasındaki çeke ilişkin vekalet ilişkisinin olduğunu, söz konusu çekin bedelsiz kalması nedeniyle, ... Bankası A.Ş.'yi de bağladığını, çekin alacağın temliki yoluyla ... A.Ş.'ye devredildiğini, bu nedenle ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ve ... K. sayılı ilamıyla çek bedelinin hükümsüz kaldığının tespit edildiğini, dava konusu çekin ciro silsilesi ve ciro ediliş şekli incelendiğinde işbu 18/01/2016 tarihli ... seri numaralı çekin huzurdaki dava bakımından da bedelsiz kalması ile yargılama neticesinde verilecek bedelsiz kalma kararının dava konusu icra takibine ve hamile karşı da sonuç doğurması gerektirdiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinin ...A.Ş.'ye borçlu olmadığının tespiti ile ... seri numaralı çekin müvekkiline iadesine, ... 8. İcra Dairesi ...E. sayılı takibin iptaline, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiştir.
Deliller; ... 8. İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı icra dosyası, ... 2. ATM ... E. Sayılı dosyası, Bilirkişi Raporu
... 8. İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı icra dosyasının incelenmesinden; ... Bankası A.Ş vekilince, 18.01.2016 keşide tarihli, 80.004,00-TL bedelli çek sebebine dayalı olarak 14.11.2016 tarihinde ... AŞ, ... Tic Ltd Şti, ... AŞ aleyhine 80.004,00-TL asıl alacak, 6.953,68-TL işlemiş faiz alacağı, 8.000,40-TL çek tazminatı, 240,00-TL TTK gereği %0,3 komisyon olmak üzere toplamda 95.198,08-TL üzerinden ödeme emri düzenlendiği, Alacak Temlik Beyanı başlıklı belge ile Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş 'nin devir eden, Sümer Varlık Yönetim A.Ş'nin devir alan olarak alacağı devaldığının anlaşılmış olduğu anlaşılmıştır.
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 05.06.2018 tarihli ve ... E., ... K. Sayılı Kararda;
Asıl davada davacının ... Ltd. Şti, Davalının ... AŞ olduğu davanın konusunun menfi tespit olduğu, Birleşen dosyada davacının ... AŞ davalının ...Ltd. Şti davanın konusunun alacak olduğu, ... Bankası AŞ ile ... A.Ş'nin davaya ihbar edildiği, verilen karar ile
"Asıl davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
... Bankası A.Ş. (... Şubesinin) muhatap banka, keşidecisinin davacı olduğu, 18.01.2016 tarihinde keşide edilmiş olan ... nolu 80.004.00-TL bedelli çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
9.945,34-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,...
Birleşen davanın REDDİNE..." dair karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen 18.09.2018 tarihli karar ile; davanın icra takibinden sonra açılmış olan menfi tespit davası olduğu, İİK 72/3 gereğince, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilmeyeceği dikkate alınarak davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine dair karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen 07.12.2018 tarihli karar ile; davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile, dava değerinin tamamı kadar teminatın Mahkememiz veznesine depo edilmesi ve makbuzunun dosyamıza ibraz edilmesi halinde İİK 72/3 fıkrası gereğince icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine dair karar verilmiştir.
Dosya Mali Müşavir Bilirkişi ...'ya tevdi edilmiş ve 27.02.2020 tarihli Bilirkişi Raporu sunulmuştur. Raporda özetle;
"... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen davada Davacı ... Ltd Şti tarafından dava dışı ... AŞ arasında görülen menfi tespit davasının hüküm bölümünde ... Ltd. Şti'nin 80.004,00-TL bedelli çekten dolayı Davalı ...AŞye borçlu olmadığına karar verilmiş olup, bu durumda temel alacağın karşı edimi de yerine getirilmediği, bu durumda 18.01.2018 keşide tarihli ... numaralı ve 80.004,00-TL bedelli çek, borçlu bakımından bedelsiz hale gelmiştir.
...80.004,00-TL tutarlı çekin karşılıksız kalması nedeniyle davacı yanın menfi tespit talebinin yerinde olduğu, davacı yanın davalı yana dava dosyası içeriğine göre kaydî olarak borçlu olmadığı..." görüşünde bulunulmuştur.
Davacı vekili Bilirkişi Raporuna dair beyanda bulunmuş, davalı vekili Bilirkişi Raporuna dair itirazda bulunmuştur.
Bilirkişi Raporu hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur.
GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... 8 İcra müd. ... Esas sayılı icra dosyasına konu çekin bedelsiz olup olmadığı, davacının davalıya 18.01.2016 keşide tarihli, 80.004,00-TL bedelli ... nolu çekten dolayı borçlu olup olmadığı hususlarında kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.
Tüm dosya kapsamından; Dava konusu çek ... seri numaralı 18.01.2018 keşide tarihli 80.004,00-TL bedelli ... Bankası ... Şubesine ait çektir. Keşidecinin ...Ltd. Şti olduğu, lehdarının ... A.Ş olduğu, lehdar tarafından ... A.Ş'ye ve ... A.Ş'ye ciro edildiği, kambiyo senetleri sebepten mücerret senetler olduğu, Bunun temel sonucunun, temel ilişkideki sakatlığın ve hükümsüzlüğün, kambiyo senedini etkilememesi olduğu, Kambiyo senetlerinin düzenlenmesine vesile olan temel alacağın, aynı zamanda temel borç ilişkisinden doğan dar anlamda bir borç olduğu, çoğu zaman karşı bir edimle mübadele ilişkisi içinde olduğu, temel alacak niteliğindeki bu para alacağının ifa, takas, ibra, satılan malın hasarlı ya da ayıplı çıkması nedeniyle iade edilmesi, satılan malın teslim edilmemiş olması gibi nedenlerle karşılıksız kalmış olabileceği, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 05.06.2018 tarihli ve 2015/702 E., 2018/485 K. Sayılı karar ile davacının dava dışı ... A.Ş'ye borçlu olmadığına karar verildiği, bu durumda temel alacağın karşı ediminin yerine getirilmediği, ciro silsilesi sonundaki ... Bankası A.Ş'nin alacak devir / temlik sözleşmesi ile davalı şirkete devredilen çekin borçlu bakımından bedelsiz hale geldiği değerlendirildiğinden davacının davasının kabulü ile ... 8. İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı icra dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
1-)Davacının davasının KABULÜ ile ... 8. İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı icra dosyasından dolayı borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 5.465,07-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 1.366,27-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 4.098,80-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 11.200,52-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-)Davacı tarafından yatırılan 35,90-TL.başvuru harcı, 1.366,27-TL peşin harç, 5,20-TL vekalet harcı, 750,00-TL bilirkişi ücreti ve 113,00-TL posta giderinden ibaret toplam 2.270,37-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-)Davacı tarafça yatırılan, kullanılmayan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacı tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf Mahkemesi) nezdinde 2 hafta içinde İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. 30/09/2020
Katip
(e-imza)
Hakim
(e-imza)