T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/949 Esas
KARAR NO : 2022/612 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/10/2018
KARAR TARİHİ: 05/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıya ait ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... plakalı araçların muhtelif tarihlerde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun 30. maddesinin 7. fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânıverilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirketçe davalı-borçlu aleyhine ... 1. İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla 11.12.2017 tarihinde icra takibi başlatılmış olup davalı-borçluya ödeme emri tebliğ edildiğini ancak davalı-borçlunun, “borca ve faize” itiraz ettiğini, ilgili icra müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini ileri sürerek takibin 7144 sayılı Kanun’un 18 inci maddesi ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında geçiş ücretine uygulanan “on katı tutarındört katına indirilmesi” ile avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği ve takibe yapılan itirazın haksız olması nedeniyle itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Araçların tamamına yakınının davalıya ait olmadığını, en geç satışı yapılmış aracın 2016 yılında devir edildiğini, araçların ne zaman ve hangi tarihte ücretsiz geçiş yaptığı ve ilgili tarihlerde araçların kime ait olduğunun tam olarak tespit edilmesi gerektiğini, davacının özel hukuk tüzel kişisi olduğundan cezai işlem uygulaması ya da idari para cezası vermesinin yasal mevzuata aykırı olduğunu, davacının dava konusu araçlara ihtiyatı haciz konulmasını talep etmişse de işbu araçların 3. şahısa ait olduğu için haciz kararının yasal mevzuata aykırı olacağını, müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını beyan ederek davanın usulden reddine, bunun kabul görmemesi halinde ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep vetmiştir.
DELİLLER :
... 3. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasına ait takip talebi, araç ruhsat örneği, ihlalli geçiş dökümü, ihlalli geçiş bildirimi, fotoğraflar.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ihlalli geçiş nedeniyle geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasına dayalı olarak davacının davalıdan alacağı olup olmadığı, görev itirazının, dava dilekçesinde zorunlu unsurların bulunmadığı itirazının ve yetki itirazlarının yerinde olup olmadığı hususlarındadır.
Davanın ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle mahkememizin görevli olduğu kabul edilerek görev itirazının, dava dilekçesinde zorunlu unsurlar yer aldığından dava dilekçesinde zorunlu unsurların bulunmadığı itirazının, davalının adresinin ... olması karşısında HMK maddesi gereğince reddine karara vermek gerekmiştir.
İlgili ... 1. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına ait takip talebinin ve itiraz dilekçesinin incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 11/12/2017 tarihinde, " Köprü ve otoyol ihlalli geçiş sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücreti ve 6001 Sayılı Kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin On katı tutarındaki ceza " dan kaynaklanan 72.322,25 TL asıl alacak, (geçiş ücreti-para cezası) 1.679,21 TL faiz, 302,27 TL KDV olmak üzere toplam 74.303,73 TL alacağın icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek ticari faizi ile birlikte ve TBK.100 maddesine göre tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun 29/12/2017 tarihli dilekçesi ile OGS/HGS'de parasının bulunmasına rağmen ceza kesildiğini, bu durumu kabul etmediğini, kendisinden kaynaklanan bir hata olmadığını ileri sürdüğü, davacı alacaklının dava açmakta hukuki yararı bulunduğu, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK m.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir. Somut olayda, davalı borçlu takibe itirazında OGS/HGS'de parasının bulunmasına rağmen ceza kesildiğini, bu durumu kabul etmediğini, kendisinden kaynaklanan bir hata olmadığını ileri sürdüğünden bu iddialarını ispat yükü davalı borçludadır.
Geçiş ihlali yapan ..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ... plaka sayılı araçların ihlalli geçiş tarihlerindeki maliklerini gösterir trafik kayıtları alınmıştır.
Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında Elektronik Mühendisi ... ile SMMM ...'dan alınan son rapor, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve denetime elverişli olup asıl alacak, alacağın niteliği gereği ihtar aramayarak işlemiş faiz ve işlemiş faizin KDV'si yönünden hükme esas alınmıştır.
6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali MADDE 30- (1) Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.
(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…) (1)(2)
İhlalli geçişin yapıldığı tarihten itibaren 15 gün geçmekle 16.günde davacının normal geçiş ücretinin 4 katı tutarında Ceza Bedeline hak kazandığı 6001 sayılı kanunda yazılıdır. Devamında 30/3 maddesinde idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ve idarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Tebliğ tarihinden itibaren ödenmeyen idari para cezaları 6183 sayılı kanun gereği tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır. Davacı taraf özel işletme olduğundan bu geçiş ücretleri ile para cezalarını genel hükümlere göre tahsil edecektir.
Davacının dosyaya ibraz ettiği cd içeriklerinde, dava konusu araçların 1331 adet ihlalli geçiş yaptığı, dava konusu araçların hem OGS hem de HGS etiketlerini haiz olduğu, davaya konu toplam ihlalli geçiş ücretinin 6.574,75 TL olduğu ve işbu ihlalli geçiş iddiasının doğru olmasıyla beraber 4x6.574,75 = 26.299,00 TL ceza tahakkuk edebileceğinden toplamda 6.574,75 + 26,299,00 = 32.873,75 TL talep edebileceği, bu ihlalli geçiş iddialarının davalının dışında olan nedenlerden kaynaklandığının kanıtlanamadığı, 8 adet araca 1331 adet ihlalli geçiş kaydı toplamının 32.848,00 TL olduğu ve geçiş ücretlerinin ödenmemiş olduğu, davacı şirket icra takibinde ihlalli geçiş ücreti ve on katı tutarında cezası ile birlikte işlemişi faiz ve faizin KDV’si olarak toplamda 74.303,73 TL alacak üzerinden icra takibi yapılmış ise de, yasada yapılan değişiklik üzerine ihlalli geçiş cezasının geçiş ücretinin 4 katı olarak uygulanacağı şeklindeki değişiklik sonrasında, işbu değişiklik esas alınmak suretiyle geçiş ücreti ve 4 katı tutarında ceza bedeli üzerinden ve takip tarihli faiz ayrıştırılmadan 34.855,23 TLasıl alacak + işlemiş faiz + KDV yönünden itirazın iptalinin talep ve dava edildiği, yapılan hesaplama sonucu davacının, davalıdan 6.569,60 TL geçiş ücreti + 26.278,40 TL 4 kat ceza+ faiz + faizin %18 KDV si olarak 32.848,00 TL asıl alacak, 739,97 TL takip öncesi işlemiş faiz, 133,19 TL işlemiş faizin %18 KDV’si olmak üzere 33.721,16 TL toplam alacağı bulunduğu, davacının 32.848,00 TL asıl alacağına takip tarihinden itibaren % 9,75 oranından başlayacak değişen oranlarda faiz işletilmesi gerekeceği anlaşılmış, davalı tarafından ... 1. İcra Müdürlüğü’nün ...E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın 32.848 TL asıl alacak, 739, 97 TL işlemiş faiz ve 133,19 TL işlemiş faizin KDV’si olmak üzere toplam 33.721,16 TL yönünden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %9,75 oranından başlayacak değişen oranlarda faiz işletilmesine, geçerli bir ilamsız genel icra takibinin varlığı, borçlunun yedi günlük süre içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, bir yıl içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacı alacaklının tazminat istemini dava dilekçesinde açıkça talep etmiş olması ve takip konusu alacağın miktarının belli (likit) olması dikkate alınarak borçlunun itirazının haksız olması nedeniyle asıl alacağın % 20'si oranında icra ve inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal, gerektirici nedenlere göre;
Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, davalı tarafından ... 1. İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı icra dosyasına yöneltilen itirazın 32.848 TL asıl alacak, 739, 97 TL işlemiş faiz ve 133,19 TL işlemiş faizin KDV’si olmak üzere toplam 33.721,16 TL yönünden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %9,75 oranından başlayacak değişen oranlarda faiz işletilmesine, asıl alacağın % 20'si oranında icra ve inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 2.303,49 TL ilam harcından peşin yatırılan 595,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.708,24 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Davacı tarafından yatırılan 595,25 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 9.200,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 1.134,07 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvuru harcı, 1.400,00 TL bilirkişi ücreti, 159,70 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 1.595,60 TL yargılama giderlerinden davanın kabulü oranında 1.543,68 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır