T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/960 Esas
KARAR NO: 2019/60
DAVA: Malın İadesi (Finansal Kiralama Sözleşmesinden Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 16/10/2018
KARAR TARİHİ: 01/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Malın İadesi (Finansal Kiralama Sözleşmesinden Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 6361 sayılı Kanun çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliğinin ... tarih ... tescil numaralı 11.10.2017 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiğini, finansal kiralamaya konu ekipmanın davalıya teslim edildiğini, davalıya ödemede temerrüde düştüğü finansal kira borçları nedeniyle ... 5. Noterliği'nden ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderilerek borçların 60 gün içinde ödenmesi aksi takdirde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, söz konusu ihtarnamenin davalıya 14.08.2018 tarihinde tebliğ edilmiş olduğunu, verilen kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borçlar ödenmediğinden sözleşmenin feshedildiğini, açıklanan nedenlerle; Finansal kiralama sözleşmesine konu mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan ekipmanın aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde İİK 24.maddesi hükmünün icra memurluğunca tatbikine, finansal kiralamaya konu malların dava sonuna kadar müvekkiline yediemin sıfatıyla teslimi yolunda ihtiyari tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmiş, davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir,yokluğunda yargılamaya devam edilerek yokluğunda karar verilmiştir.
Mahkememizin 27/11/2018 tarihli duruşmasının ara kararı gereğince dosya rapor hazırlanmak üzere mali uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 07/12/2018 teslim tarihli raporda özetle; Dava dosyası ile davacı şirket ticari defter kayıtlarının tetkiki sonucunda, nihai takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; 1) Davacı ... ile davalı ... arasında, Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ... tescil no.lu ... tarih ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiği, 2) Kiralama konusu malın: “1 adet 2017 model ... marka ... model Paletli Ekskavatör ” olduğu, 3) Davacı ... Şirketinin ticari defter kayıtlarında; Davalının, ihtarname tarihi olan 01.08.2018 tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç 6.941,76 USD Kira borcu olduğu, İhtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni sürenin sonu olan 13.10.2018 tarihi itibariyle davalının halen 10.473,82 USD Kira borcu bulunduğu, 4) Buna göre davacı şirketin; Finansal Kiralama Sözleşmesinin 37.maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 31.maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkı bulunduğu, 5) Taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 38. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 33.maddesi gereğince, finansal kiralama konusu malın davalı şirket tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu yönünde görüş ve kanaatte bulunmuştur.
Bilirkişi raporu davacı vekiline ve davalıya HMK 281 ve 186 madde meşruatlı davetiye ile tebliğ edilmiştir.
TÜM DOSYA KAPSAMINDAN: Dava Finansal Kiralama Sözleşmesinden Kaynaklı Malın İadesi davasıdır.
Davacı ... ile davalı ... arasında, Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ... tescil no.lu ... tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedilmiştir.
Kiralamanın Konusunu; “ 1 adet 2017 model ... marka ... model Paletli Ekskavatör ” oluşturmaktadır.
Kiralamaya konu malın davalıya teslimine ilişkin olarak Teslim/Tesellüm Belgesinin düzenlenmiş olduğu, söz konusu belgenin üzerinde davalı imzasının mevcut olduğu görülmüştür.
Mevcut sözleşmenin 21. Maddesine göre; Kiracı ödeme planında belirtilen vadelerden herhangi birine uymadığı takdirde temerrüde düşeceği kabul edilmiştir.
Yine sözleşmenin 47. maddesi Delil Sözleşmesi niteliğinde olup, “ Kiralayan ile Kiracı ve kefiller, bu sözleşmeden doğan her türlü uyuşmazlıklarda, icra, iflas ve yargı yollarında kiralayanın belge ve kayıtlarının, mikrofilm, mikrofiş, bilgisayar ve elektronik ortam haberleşme kayıtlarının teyit edilmiş olsun olmasın geçerli delil teşkil edeceğini HMK 193. Maddesi hükmü uyarınca şimdiden kabul ve ikrar edilmektedirler.” şeklindedir.
Davacı şirket tarafından keşide edilen İzmir 5. Noterliği'nin 01.08.2018 tarih ve 12875 yevmiye numaralı İhtarnamesinde; davalıya 6.941,76 USD Kira Borcu ile 117,99 USD Gecikme Faizi Borcu olduğu bildirilmiş, davalıya toplam borçların ödenmesi için 60 günlük süre verilerek, bu süre zarfında borcun ödenmemesi durumunda sözleşmenin feshedileceği ve yasal sürenin sonundan itibaren 3 gün içerisinde finansal kiralamaya konu malı davacı şirketin kanuni adresine teslim etmeleri gerektiği ihtar edilmiştir.
Söz konusu ihtarnamenin tebliğ mazbatasından; davalıya “Aynı konutta babası Kenan Demir imzasına tebliğ edildi..” açıklamasıyla 14.08.2018 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu anlaşılmakta olup, 60 günlük yasal süre 13.10.2018 tarihinde dolmaktadır.
Bilirkişi raporunda; İhtarname tarihi olan 01.08.2018 tarihi itibariyle davalıya ait Kira hesabının temerrüt faizi hariç 6.941,76 USD Borç bakiyesi verdiği, İhtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni sürenin sonu olan 13.10.2018 tarihi itibariyle davalıya ait Kira hesabının halen temerrüt faizi hariç 10.473,82 USD Borç bakiyesi verdiğinin tespit edildiği belirtilmiştir.
Buna göre davacı şirket sözleşmeye konu ekipmanları davalıya teslim ederek sözleşmede üzerine düşen edimini yerine getirmiş, davalı ise ödeme planında gösterilen kira bedellerini ödememekle edimini yerine getirmemiş; dolayısıyla davacı tarafından İzmir 5. Noterliğinden gönderilen 01.08.2018 tarihli 12875 yevmiye numaralı İhtarnamesi ile verilen 60 günlük ödeme süresi sonunda davalı tarafından kira borçları ödenmemiş, sözleşme feshedilmiştir.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu ve taraflar arasında akdedilmiş bulunan sözleşmeye göre; davalı kiraladığı malın zilyedi durumundadır. Malın mülkiyeti ise davacıya ait bulunmaktadır.
Finansal Kiralama Sözleşmesi’nin 37. Maddesi: “ Kiralayan aşağıda belirtilen durumlarda sözleşmeyi başkaca hiçbir ihbar ve ihtara gerek kalmaksızın feshedebilir.
Kiracının …….ödeme güçlüğü içine düşmesi…….işbu sözleşmede fesih sebebi olarak kararlaştırılan diğer hallerin ortaya çıkması durumunda Kiralayan, herhangi bir süre vermeksizin Sözleşmeyi derhal tazminatsız fesih etmek hakkına sahip olacaktır. …” şeklindedir.
6361 sayılı Kanunun 31. Maddesi: “Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de ödenmemesi halinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz…” şeklindedir.
6361 sayılı Kanunun 33. Maddesi: “Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür.” hükmü gereğince; davalının kira bedellerini ödememesi ile temerrüdün oluşması ve sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, davacı şirketin kiralamaya konu malın iadesi talebinde bulunabileceği anlaşılmaktadır.
Finansal Kiralama Sözleşmesinin 38. Maddesi: “Sözleşmenin 6. maddesi hükümleri uyarınca, Kiralayanın sözleşmeyi feshetmesi halinde Kiralanan üç gün zarfında tüm sökme, nakliye, nakliye sigortası, taşıma ve yükleme masrafları kiracıya ait olmak üzere Kiracı tarafından Kiralayana iade ve teslim edilecektir.” şeklindedir.
Mahkememizin 27/11/2018 tarihli duruşmasının ara kararı gereğince dosya rapor hazırlanmak üzere mali uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 07/12/2018 teslim tarihli raporda özetle; Dava dosyası ile davacı şirket ticari defter kayıtlarının tetkiki sonucunda, nihai takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; 1) Davacı ... ile davalı ... arasında, Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ... tescil no.lu ... tarih ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiği, 2) Kiralama konusu malın: “1 adet 2017 model ... marka ... model Paletli Ekskavatör ” olduğu, 3) Davacı ... Şirketinin ticari defter kayıtlarında; Davalının, ihtarname tarihi olan 01.08.2018 tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç 6.941,76 USD Kira borcu olduğu, İhtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni sürenin sonu olan 13.10.2018 tarihi itibariyle davalının halen 10.473,82 USD Kira borcu bulunduğu, 4) Buna göre davacı şirketin; Finansal Kiralama Sözleşmesinin 37.maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 31.maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkı bulunduğu, 5) Taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 38. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 33.maddesi gereğince, finansal kiralama konusu malın davalı şirket tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu yönünde görüş ve kanaatte bulunmuştur.
Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde bilirkişi raporu mahkememizcede yeterli görülüp itibar edildiği ve tüm dosya kapsamına göre; Davalı kira bedellerinden herhangi birisini süresinde ödemediği takdirde mütemerrit duruma düşmekte, dolayısıyla davacının kiralama konusu malı aynen iade alma hakkı doğmaktadır. Bu ise öncelikle keşide edilecek ihtarnamede verilecek 60 günlük ödeme süresi ile gerçekleşmektedir.(6361 sayılı Kanun.Md.31) Davacı keşide ettiği ihtarname ile bu süreyi vermiş olmasına karşın, davalının verilen bu süre zarfında mevcut borçlarını kapatmamış olması sebebiyle, davacının kiralama konusu olan malları aynen iade alma şartlarının oluştuğu anlaşılmakla;davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın kabulüne, finansal kiralama sözleşmesine konu; " 2017 model, yeni ve kullanılmamış, ... Cumhuriyeti Menşeili, ... Marka, ... Model, ... seri numaralı, Paletli Ekskavatör," malın davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana iadesine,
2-Davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile finansal kiralama sözleşmesine konu malın dava değerinin % 15 teminat mukabilinde davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesine,
3-Karar tarihine göre alınması gereken 3.415,50 TL harçtan peşin alınan 853,88 TL. harcın mahsubu ile bakiye 2.561,62 TL. harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 5.850,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam: 1.563,78 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 01/02/2019
Katip ...
Hakim ...
MASRAF BEYANI
889,78 TL Harç Masrafı
600,00 TL Bilirkişi Ücreti
74,00 TL tebligat ve müzekkere gideri
TOPLAM : 1.563,78 TL