T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/259 Esas
KARAR NO: 2019/1179
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 02/09/2009
KARAR TARİHİ: 20/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili İstanbul 5.İş Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; inşaat sanayinde kullanılmak üzere yalıtım malzemeleri üreten müvekkili şirketin 2007 yılında 50 milyon dolar yatırım ile cam yünü üretimine başladığını, bu süreçte cam yünü konusunda deneyimli bir mühendis olan davalı ile 02.06.2008 tarihli belirsiz üsreli iş sözleşmesinin imzalanarak üretim müdürü olarak görevlendirildiğini , bu konumu gereği kendisi ile aynı tarihli rekabet yasağı sözleşmesinin imzalanadığını, kurulan tesiste üretime başlandığı aşamada davalının 10.10.2008 tarihinde haklı bir neden olmadan istifa ile işten ayrıldığını, rakip bir firmada işe başlayacağı bilgisi alınması üzerine davalıya ihtarname keşide edilerek rekabet yasağı sözleşmesine uyması gereğinin hatırlandığını, davalının buna rağmen ... şirketinde çalışmaya başladığını, davalının rekabet yasağını ihlal etmesi nedeniyle sözleşmede öngörülen son dönem aylık brüt ücretinin 12 katı olan 120000 TL nın muaccel hale geldiğini beyanla itirazın iptali icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesin talep etmiştir .
Davalı vekili İstanbul ...İş Mahkemesine verdiği cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; davacı şirketin müvekili ile imzaladığı 02.06.2008 tarihli rekabet yasağı sözleşmesinin BK. M.248 vd. hükümlerine uygun olmadığını, bu hükümlerde rekabet yasağı ile işçinin çalışma özgürlüğünün ölçüsüz sınırlandırılmasının önlenmesinin amaçlandığını, bu nedenle yasak için konu, yer ve süre açısından sınır öngörüldüğünü, taraflar arasındaki sözleşmede ise yer ve konu bakımından bir sınırlandırmanın yer almadığını, Yargıtayın Türkiyeyi kapsar şekilde düzenlenen yasağı geçersiz kabul ettiğini, bu nedenle somut sözleşmede yer bakımından sınırın yazılmamasının bunu geçersiz kıldığını, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak ölçüsüz sınırlandıran sözleşmelerin geçersiz olduğunu, tüm bu nedenle geçersiz rekabet yasağına dayalı olarak cezai şart talep edilemeyeceğini, müvekkilinin işe başladığı ve ayrıldığı tarihlerin nazara alındığında bu kadar kısa sürede işyerine ait sırlara vakıf olmadan söz edilemeyeceğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
İstanbul... İş Mahkemesi'nce yapılan değerlendirme sonucu; 02/09/2009 tarih ve... Esas ... Karar sayılı kararıyla karar verdiği, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2011/35381 esas 2013/28181 karar sayılı kararı ile bozularak mahkemesine gönderilmiştir.
İstanbul ... İş Mahkemesi'nce yapılan değerlendirme sonucu; 27/03/2014 tarih ve... Esas, ...Karar sayılı kararıyla davanın ticaret mahkemesinin görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosya tevzi bürosu tarafından mahkememize tevzi edilmesi üzerine mahkememiz esasına kayıt edilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizin 30/06/2015 tarihli ara kararı gereğince dosya rapor hazırlanmak üzere ticaret hukukçusu, Hesap uzmanı ve iş hukuku bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 10/05/2016 teslim tarihli raporda özetle;a) Davalının taraflar arasındaki sözleşmede belirlenen rekabet etme yasağına aykırı davrandığı dolayısıyla da aynı hükümde yer alan cezai şart tazminatını ödemekle yükümlü olduğu, b)Davacının talep edebileceği cezai şart tazminat miktarının 120.000,00 TL. olduğu yönünde görüş ve kanaatte bulunmuşlardır.
Bilirkişi raporu davacı vekiline ve davalı vekiline HMK 281 madde meşruatlı davetiye ile tebliğ edildiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda Mahkememizin 25/10/2016 tarih ve ... Esas, ... sayılı kararımız ile; davanın kabulüne, davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin devamına, alacağın varlığının tespiti yargılamayı gerektirdiğinden davacının tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen 25/10/2016 tarih ve... Esas,... sayılı kararın temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay'a gönderilmiş olup Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 24/01/2019 tarih ve 2017/1220 esas, 2019/703 karar sayılı bozma ilamı ile;''
Dava, rekabet yasağı ihlalinden kaynaklanan cezai şartın tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece taraflar arasındaki sözleşme ve bu sözleşmede yer alan cezai şarta ilişkin hükmün 818 sayılı BK’nın 348 ve 349. maddeleri uyarınca geçerli olduğu, cezai şart alacağının doğduğu sabit görülerek yazılı şekilde karar verilmiştir. Ancak, 818 sayılı BK’nın 161/son fıkrasına göre (6098 sayılı TBK 182/son), "...Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir". Bu düzenleme uyarınca hakim, sözleşmeyle belirlenen ceza koşulunun aşırı olup olmadığını, sözleşmenin mahiyetine uygun düşüp düşmediğini resen denetlemek zorundadır. Mahkemece kararda hüküm altına alınan cezai şart alacağının yerinde görüldüğünden bahsedilmiş ise de, karar gerekçesinde bunun sebeplerine ilişkin bir değerlendirme veya tartışmaya yer verilmemiştir. Bu durumda mahkemece, sözleşmede öngörülen cezai şart tutarının aşırı olup olmadığının da denetime elverişli bir şekilde karar yerinde değerlendirilip tartışılmak ve sonucu göre bir karar verilmesi gerekirken bu husus gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, hükmün davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ :Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA,''gerekçesiyle mahkememizce verilen karar bozularak dosya mahkememize gönderilmiş olup mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam edilmiştir.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun olan Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 24/01/2019 tarih ve 2017/1220 esas, 2019/703 karar sayılı bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.
TÜM DOSYA KAPSAMINDAN:
Dava, rekabet yasağı ihlalinden kaynaklanan cezai şartın tahsili istemine ilişkindir.
Buna göre, taraflar arasında 02/06/2008 tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesi imzalandığı ve yine aynı tarihli rekabet yasağı sözleşmesi bulunduğu, ancak davalının haklı bir neden olmaksızın işten ayrıldığı ve aynı iş kolunda başka bir şirketle çalışmaya başlayarak rekabet yasağı sözleşmesine aykırı davrandığı, bu haliyle BK. 348 ve 349. maddeleri gereğince cezai şart alacağının doğduğu, Yargıtay bozma ilamı kapsamında bu hususun sabit hale geldiği, cezai şart alacağı olarak ortaya çıkan 120.000 TL açısından tutarın aşırı olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği, yapılan ekonomik sosyal durum araştırmasına göre davalı adına Eskişehirde tarla, dükkan ve mesken kayıtlarının olduğu, eşine ait evde oturduğu, eşinin işçi ve aylık 7000 TL maaş aldığı, davalının da emniyet araştırmasına göre 16000 TL, SKG kayıtlarına göre 19000 TL civarında aylık gelirinin olduğu, bu haliyle cezai şart miktarının davalının ekonomik yönden mahvına sebep olacak nitelikte görülmediği, indirim yapılmasına gerek olmadığı anlaşılmakla, davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın kabulüne, davalının İstanbul .. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynı şartlarla devamına,
2-Davacının tazminat talebinin reddine,
3-Karar tarihine göre alınması gereken 8.197,20 TL harçtan peşin alınan (peşin harç + icrada alınan harç ) 1.620,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.577,20 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 12.350,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 3.641,10 TL
yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7-Davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 20/12/2019
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)
MASRAF BEYANI
1.635,60 TL Harç Masrafı
1.700,00 TL Bilirkişi Ücreti
305,50 TL tebligat ve müzekkere gideri
TOPLAM : 3.641,10 TL
(e-imza) (e-imza)