T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/320 Esas
KARAR NO: 2020/332 Karar
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 28/05/2019
KARAR TARİHİ: 16/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin Türkiye'nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olduğunu, müvekkili şirket tarafından ...Ticaret A.Ş.'nin yürüttüğü taşıma işleri kapsamında oluşabilecek rizikolar ... numaralı Aracısı/ Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, kadın giysi cinsi emtianın Türkiye’den İspanya ve İsviçre’ye taşınmak üzere ...– ... plakalı araca yüklendiğini, ancak emtianın davalının sorumluluğunda iken çalındığı, dava dışı sürücü ...'in beyanında önce alıcı İspanya’Da ... firması önüne geldiğini, şirket yakınında caddeye park ederek o gece orada yattığını, uyandığında araç brandasının yanlardan kesik ve gümrük halatının da kesik olduğunu görerek meydana gelen hırsızlık olayı ile ilgili polis çağırdığını, alınan ifadesinden sonra diğer sevkiyatlar için ...’e doğru yola çıktığını, taşıma işini önce müvekkili sigortalısının üstlendiğini, ancak bizzat yerine getirmeyerek bu işi davalı şirketle taşıma sözleşmesi yaparak verdiğini, davalının aynı zamanda taşıma aracının maliki olduğunu, davalının CMR hükümleri ve KTK uyarınca sorumluluğunun yanı sıra taraflar arası imzalanan taşıma sözleşmesi uyarınca da sorumluluğu bulunduğunu, sürücünün beyanında belirttiği üzere emtianın taşındığı araç hiçbir güvenlik önlemi olmayan bir cadde üzerine park edildiğinde meydana geldiğini, davalı yanca sözleşme şartlarına aykırı davranılarak yükümlülüklerin ihlal edildiğini, hasar meydana geldikten sonra müvekkili sigortalısı tarafından davalıya ihtarname gönderildiğini, hasar bildiriminde bulunulduğunu, taşıyanın sınırlı sorumluluk muafiyet tutarı düşüldükten sonra 3.373,08 Euro müvekkili tarafından dava dışı zarar gören gönderici firmaya ödendiğini, sigortalısının haklarına kanuni halef olduğunu, CMR Konvansiyonu uyarınca tam olarak teslim aldığı yükü alıcısına teslim edemeyen davalı taşıyıcı aynı zamanda araç maliki de olduğundan KTK uyarınca işleten sıfatı ile de dava konusu zarara sorumlu bulunduğunu, davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla 3.373,08 EURO alacağın 03/08/2019 ödeme tarihinden itibaren Devlet bankalarının Euro cinsi dövize uyguladıkları en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalı yanın arabuluculuk görüşmesine katılmadığından dava reddedilse dahi yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davacı ... firmasının sigortalısı ... firmasının kadın giysi cinsindeki emtiayı Türkiye’den İspanya ve İsviçre’ye taşınması hususunda anlaştıklarını, müvekkili şirkete ait ... plakalı araçtaki yükleri teslim edeceği ... bölgesinde bulunan Moldtrans firması önüne ulaştığını, ancak tatil günü olması sebebi ile emtiayı teslim edemediğini, bunun üzerine sürücü ...'in aracını firma önüne park ederek dinlenmeye çekildiğini, 11 Aralık 2017 sabahı uyandığında aracın brandasının kesilerek kasada bulunan ürünlerin bir kısmının çalındığını fark ettiğini, davacı taraf dilekçesinde aracın hiçbir güvenlik önlemi olmayan caddeye park edildiğini belirtmiş olsa da uydu görüntülerinden hırsızlığın meydana geldiği saatlerde aracın ... firması önünde park edilmiş olduğunun görüldüğünü, firmanın tatil günü olması nedeni ile malı teslim almadığını, araç sürücüsünün firma önünde kameraların olduğunu ve güvenlik önlemlerinin alındığını düşünerek beklemek için en güvenli yer olarak firma önüne aracı park ettiğini, bu anlamda aracın güvenli bir yere park edilmediğinden bahisle müvekkili şirkete kusur yüklenmesi ve zarardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davanın reddine , yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
Deliller; .. sayılı hasar dosyası, Nakliyat Aracısı - Komisyonusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi, Yurtdışı Araç Kiralama Antlaşma Formu, Fatura, sürücü beyanı ve ifadesi, taşıma sözleşmesi, CMR senetleri, Transit Refakat Belgesi, ihtarname, Bilirkişi Raporu
Nakliyat Aracısı - Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi'nin incelenmesinden; Davacı ...Ş ile dava dışı ... Ticaret A.Ş arasında 01.01.2017 - 01.01.2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 01.02.0217 tarihinde ... numaralı olarak düzenlenmiştir. Poliçenin para biriminin Euro olduğu, bu sigorta ile, sigortalının, kendisine ait, kendisinden başkasıyla kira akdi olmayan kiralık araçlarla ve yazılı bir şekilde kısa süreli ya da uzun süreli olarak seferlik üst taşıyıcı sıfatı ile ülkeden/ülkeye, uluslararası Kara taşımasını taahhüt ettiği mallara gelebilecek zararlar nedeniyle, yük sahibinden veya üst taşıyıcılar ya da sigortacılardan gelecek rücu taleplerinde, sigortalının üst taşıyıcı / komisyoncu / aracı ( forwarder sıfatı ile yazılı bir şekilde başkasına ait araçlarla taşımasını üstlendiği ülkeden / ülkeye uluslararası Kara, Deniz, Hava, Demiryolu taşımasını taahhüt ettiği mallara gelebilecek zararlar nedeniyle, yük sahibinden veya üst taşıyıcılar ya da sigortacılardan gelecek rücu taleplerinde, poliçe limitleri, muafiyetleri ve kararlaştırılan poliçe şartları çerçevesinde olaya uygulanacak TTK, CMR ve TBMM tarafından kabul edilerek uygulamaya geçilmiş kara, hava, deniz ve demiryolu taşımasına ilişkin uluslararası konvansiyonlar çerçevesinde sigortalıya yüklenen yasal sorumluluk kapsamında teminat verilmiş olduğu anlaşılmıştır.
... "Yurt Dışı Kiralık Araç Antlaşma Formu" incelenmesinden; dava dışı işveren firma ... A.Şnin yüklenici ...Tic Ltd. Şti ile yükleme tarihi 01.12.2017 olan ...ıkışlı ... Varışlı Navlun Ücreti 3.600,00-Euro olan, talep edilen aracın plakasının ... olduğu belirtilmiştir. Antlaşma Formunun özel şartlarında; İş bu taşıma sözleşmesinin CMR Konvansiyonu ve TTK'da yer alan hükümler çerçevesinde oluşturulmuş bir taşıma sözleşmesi olduğu, yüklenicinin ilgili yükü verilen sürede taşıyarak öngörülen sürede ve sağlam olarak öngörülen adreste teslim etmekle yükümlü olduğu, yüklenicinin işverence bildirilen yükleme ve boşaltma talimatlarına ve bu talimatların sıralamasına uymakla yükümlü olduğu, CMR Sigortasının yüklenici tarafından yaptırılacağı, araçların şoförlerinin alım ve teslimat sırasında içinde bulundukları tesis depo fabrika vb yerler genel kural ve uygulamalara uymak zorunda olduklarını, Yüklenicinin araç şoförlerinin her türlü davranışlarından sorumlu olduğu, yükleme sırasında şoförün malları sayarak almakla yükümlü olduğu, yüklerde eksiklik olması halinde eksik yüklerin mal bedeli üzerinden taşıyıcı firmaya fatura edileceği, alt taşeron kullanıldığı durumlarda dahi yüklenicinin doğabilecek her türlü zarar ve ziyanı ödemeyi kabul beyan ve taahhüt edeceği, yüklenicinin ...'ın talimatlarını gerektiği gibi yerine getirmez ise ...'ın hiçbir ihtar ve ihbara gerek kalmadan işbu sözleşmeyi tek taraflı olarak fesh edebileceği, sürücünün yolculuk esnasında sadece ... işletme departmanının onayladığı, kameralı, güvenlikli ve paralı park ve dinlenme yerlerinde bekleme ve dinleme yapabileceği, bunun dışındaki yer ve bölgelerde hiçbir şekilde park ve dinlenme yapamayacağı, tüm yolculuk boyunca kendisine zimmetlenmiş olan Römork güvenlik kilitlerini takılı bulundurmakla ve aracını terk ettiği anlarda çekicinin kontak anahtarını yanına almakla yükümlü olduğu, aksine davranışlardan sürücü ve bağlı çalıştığı nakliye şirketinin sorumlu olduğu, sürücü ... tarafından izin verilen kameralı güvenlikli ve paralı park ve dinlenme alanlarında bulunduğu mal ve araç hasarına zararına karşı tüm önlemleri alacağı, sürücünün hiçbir şart ve koşul altında güvenlik tedbiri olmayan tehlikeli bölge ve park alanlarında duraklama ve beklemeye yapmayacak olduğu ve sözleşmenin 29.11.2017 tarihinde dava dışı ... ile davalı taşıyıcı arasında imzalanmış olduğu anlaşılmıştır.
... plakalı aracın sürücüsü ...'in 11.12.2017 tarihinde ... Polis Müdürlüğü'nde vermiş olduğu ifade tutanağında; ... marka 2004 model ... plakalı ... firmasına ait kamyonda taşıyıcı olarak çalıştığını, 08.12.2017 tarihinde saat 06.30'da kamyonda taşıdığı malların bir kısmını teslim etmesi gereken ... isimli şirketin yakınlarında bulunan ... caddesine park ettiği, tatil günü olması nedeniyle şirketin kapalı olduğunu, kasasında mallar bulunan kamyonla 11.12.2017 tarihine kadar beklemeye karar verdiğini, sabah saatlerinde uyandığında kamyon kasasının açıldığını fark ettiğini, branda bezinin kesilerek yırtıldığını ve taşıdığı kutulardan bazılarının kasadan çıkartıldığını, malları kasadan kimin aldığını bilmediğini, o sırada uykuda olduğunu, hırsızlık olayının gece 02.00 ila 06.00 saatleri arasında gerçekleştiğini, çalınan malın değerinin ne olduğunu bilmediği ve 21 kutu eksik kaldığını belirtildiği anlaşılmaktadır.
... Konfeksiyon 29.11.2017 tarihli faturasının incelenmesinden; 229 kutu, 11.741 kg taşındığı, / ... üzerinde 208 kap teslim edildiği, 21 kutu eksik olduğu notu düşüldüğü,
... Konfeksiyon 10.01.2018 tarihli yazısında; 01.12.2017 tarihinde ... plakalı araçtaki hırsızlık hasarı ile ilgili fatura CIF düzenlendiği, sigortasının yaptırılmadığı, hasar tazmininin toplam 9.969,90-Euro olduğu, emtia detayında 1.002 adet 355,71-kg elbise cinsi emtia fatura birim bedeli 9,95-Euro olarak belirlendiği,
Banka Ödeme Dekontunun incelenmesinden; Sigortalı zararının ... Sigorta A.Ş tarafından ... Bankası ... Şubesinden 03.08.2018 tarihinde ... A.Ş kanalı ile 3.373,08-Euro ödemenin ...Tic A.Ş firmasına gönderilmiş olduğu anlaşılmaktadır.
Delillerin toplanmasını müteakip dosyanın Taşımacılık Uzmanı Bilirkişi ...'ye tevdi edilerek rapor aldırılmış, 18.12.2019 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle;
"... Davacı ...Ş tarafından, sigortalısı ... Ticaret A.Ş'nin 01.01.2017- 2018 tarihleri arasında ... numaralı Aracısı / Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Poliçesi (F.F.L.- Dövizli) ile teminat altına alındığının tespit edildiği,
Dosyada mevcut diğer bilgi ve belgelerin irdelenmesi ile yapılan detaylı incelemesi sonucu, dava konusu Sigorta hasarının, poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği ve hasarın poliçe teminatı kapsamı ile limitleri dahilinde bulunduğu kanaatine varıldığı
... Detaylı olarak açıklanan nedenlerden dolayı, davalı taşıyıcı ... Ltd. Şti'nin dava konusu 11.12.2017 tarihinde emtianın kaybolmasından, eksilmesinden tam sorumlu (%100 kusurlu) olduğu, olayın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğu,
CMR Konvansiyonu Hükümlerine göre tazminat tutarının 3.373,08-Euro olarak belirlendiği,
Davacı ... Şirketinin CMR Konvansiyonu hükümleri çerçevesinde sigortalısına ödediği 3.373,08-Euro hasar tazminatı tutarını, davalı taşıyıcı ... Ltd Şti ne karşı rücu hakkı bulunduğu,..." hususunda görüş bildirilmiştir.
Davalı vekilinin Bilirkişi Raporuna dair itirazları neticesinde dosya ek rapor alınmak üzere Bilirkişiye tevdi edilmiş Bilirkişi 17.02.2020 tarihli Ek Raporunda özetle;
"... Daha önceki 19.12.2019 tarihli Kök Raporundaki görüşlerini değiştirecek yeni bir değerlendirme bulunmamıştır. Davacı ve davalı vekillerinin beyan dilekçelerindeki hususları değerlendirilmiştir. Dolayısıyla Kök raporumda vardığım sonuçları tekrarlıyorum
... Davacı ...Ş tarafından, sigortalısı ... A.Ş'nin 01.01.2017- 2018 tarihleri arasında ... numaralı Aracısı / Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Poliçesi (F.F.L.- Dövizli) ile teminat altına alındığının tespit edildiği,
Dosyada mevcut diğer bilgi ve belgelerin irdelenmesi ile yapılan detaylı incelemesi sonucu, dava konusu Sigorta hasarının, poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği ve hasarın poliçe teminatı kapsamı ile limitleri dahilinde bulunduğu kanaatine varıldığı
... Detaylı olarak açıklanan nedenlerden dolayı, davalı taşıyıcı ... Ticaret Ltd. Şti'nin dava konusu 11.12.2017 tarihinde emtianın kaybolmasından, eksilmesinden tam sorumlu (%100 kusurlu) olduğu, olayın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğu,
CMR Konvansiyonu Hükümlerine göre tazminat tutarının 3.373,08-Euro olarak belirlendiği,
Davacı ... Şirketinin CMR Konvansiyonu hükümleri çerçevesinde sigortalısına ödediği 3.373,08-Euro hasar tazminatı tutarını, davalı taşıyıcı ... Ltd Şti ne karşı rücu hakkı bulunduğu,..." şeklinde görüş bildirilmiştir.
Davalı vekilinin Bilirkişi Ek Raporuna dair itirazları ve tanık dinletme talepleri itirazların yerinde görülmemesi ve davanın nevinin tanıkla ispat edilemeyecek olmasından dolayı reddedilmiştir.
Bilirkişi Raporu hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur.
GEREKÇE:
Taraflar arasındaki ihtilaf; Taşıma hizmeti sırasında meydana gelen hırsızlıktan dolayı davacı ... şirketinin davalı şirketten alacaklı olup olmadığı, meydana gelen hırsızlık sonucu oluşan zarardan dolayı davalı şirketin sorumlu olup olmadığı sorumlu ise sorumluluğun miktarı hususlarında taşıma sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.
Tüm dosya kapsamından; Dava dışı ... A.Ş ile davacı ...Ş. Arasında ... numaralı Aracısı / Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenlendiği, Poliçenin 01.01.2017 ila 01.01.2018 tarihleri arasında geçerli olduğu, dava dışı ... Firması ile davalı ...Ticaret Ltd. Şti arasında Yurtdışı Kiralık Araç Antlaşma Formu düzenlendiği, davaya konu olayın geçtiği sırada davalı tarafın taşımasında olan malların ... 29.11.2017 tarihli faturasına göre 229 kutu kadın giyim emtiasının taşındığı, taşınan aracın dava dışı ... firmasının ... plakalı araç ile yükleniciye ait ... plakalı araçlar olduğu, hasarın meydana geldiği anda ... plakalı aracın malları taşımakta olduğu, taşımanın İspanya ve İsveç'e yapıldığı, ... plakalı aracın İspanya Moldtrans adresinde 11.12.2017 tarihinde hırsızlık olayı sonucu malların bir kısmının çalındığı, çalınan malların 1.002 adet / 355,71 Kg olduğu, taşıma sözleşmesine göre davalı firma şoförünün kameralı korumalı bir park yerinde aracını park etmediği, taşıma sözleşmesine aykırı davrandığı, dolayısıyla meydana gelen hırsızlık sonucu oluşan zarardan %100 oranında kusurlu olduğu, dava dışı ... firması ile davacı arasında sigorta poliçesine istinaden dava konusu 3.373,80-Euro zararının 03.08.2019 tarihinde tahsil etmesinden dolayı halefiyet gereği sigorta şirketinin davalı alt taşıyıcı olan ... firmasına rücu davasını iş bu dosya ile ikame ettiği,
CMR Konvansiyonun (Convention Merchandises Routier) 04.01.1995 tarihli ve 22161 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesi Hakkında Antlaşma'ya göre, ülkemiz taşımacılarının, uluslararası taşımalarda öngörülen sorumluluk sistemine göre, taşıdığı eşyayı varma yerinde, "teslim aldığı haliyle" alıcı emrine veya onun temsilcisine teslim borcunu üstlendiği gibi yükün güzergah üzerinde yaptığı aktarmalar dahil olmak üzere taşıma süresi içerisinde eşyayı gözetim sorumluluğu altında olduğu, kural olarak yükleme yerinden varış mahalline kadar taşıdığı eşyaya gelecek zarardan sorumlu olduğu,
CMR 17/1 e göre; "Taşımacı, yükü teslim aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur."
17/3'e göre; "Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıttan, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahutta çalışanlarının hata ve ihmallerinden sorumludur."
18/3 e göre; "Tazminat, noksan olan brüt ağırlığın beher kilogramı için 8.33 hesap birimini geçemez. (1978 yılında düzenlenen ek protokolle değiştirilmiştir.)"
27/1e göre; "Hak saihibi ödenecek tazminat için faiz isteyebilir. Yılda %5 üzerinden hesap edilecek bu faiz, ödeme isteğinin yazılı olarak taşımacıya gönderildiği tarihten başlar. Böyle bir istekte bulunmamış ise, tahakkuk dava açıldığı tarihten itibaren yapılır.
Tazminatın hesaplanmasında asıl olan unsurlar ödemenin istendiği ülke parası ile ifade edilmediği zaman, söz konusu tazminatın o ülke parasına çevrilmesi, ödemenin yapılacağı gün ve yerde uygulanan kura göre saptanır." hükümlerini içermektedir.
CMR Konvansiyonunun taşıyıcının sorumluluğuna dair 18/3 maddesine göre tazminat, eksik / brüt ağırlığın kilogram başına 8.33 hesap birimini aşamayacağına havi olduğu, ... firmasının zayi olan emtianın 21 kutu, ağırlığının 355,71 kg olduğu, CMR Konvansiyonu limit hükümlerine göre ... plakalı araçta meydana helen hırsızlık sonucu eksik olan 355,71 kg elbise cinsi tekstil emtiası üzerinden SDR hesabı yapıldığında kurun 28.12.2017 tarihinde 1 SDR: 1.189 Euro olduğu, 355,71 Kg x 8.33 SDR: 2.963,06 SDR . 1.189 Euro / SDR Kuru : 3.523,08 Euro olduğu,
Çalınan emtianın CMR'den kaynaklı azami sorumluluk tutarının: 3 523,08-Euro olduğu, muafiyet tenzili: 150,00-Euro ve son tespit tutarının 3.373,08-Euro olduğu, davacı ... şirketinin sigortalısı dava dışı ... firmasının ... Konfeksiyonca ibra edildiği, ... Konfesiyonun 3.373,08-Euro ödemeyi kabul etmiş oldukları, halefiyet ilkesi ve TTK 1472nci maddesine göre davacı ... şirketinin davalıdan rücu hakkının bulunduğu, dolayısıyla davacının davasının kabulü ile 3.373,08-Euro'nun, 03.08.2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunu 4/a maddesine bu döviz cinsine uygulanacak en yüksek faizin işletilerek davalıdan alınarak davacıya ödenmesine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
1-)Davacının davasının KABULÜ ile
-3.373,08-Euro'nun, 03.08.2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunu 4/a maddesine bu döviz cinsine uygulanacak en yüksek faizin İŞLETİLEREK davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 1.562,19-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 391,22-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.170,97-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 3.430,37-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-)Davacı tarafından yatırılan 44,40.TL.başvuru harcı, 391,22-TL peşin harç, 6,40-TL vekalet harcı, 750,00-TL bilirkişi ücreti ve 58,20-TL posta giderinden ibaret toplam 1.250,22-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-)Davacı tarafça yatırılan, kullanılmayan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacı tarafa iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı.16/09/2020
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)