T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/393 Esas
KARAR NO: 2023/1107
DAVA: Menfi Tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/02/2019
KARAR TARİHİ: 26/12/2023
Gaziosmanpaşa 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/334 Esas, 2019/205 Karar numaralı kararı ile görevsizlik kararı verilmesi üzerine Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Davacı ..., tarım ve hayvancılık faaliyetlerinde bulunduğunu, bu faaliyetlerini daha kolay icra edebilmek için, yıllar önce, davalı kooperatife üye olmuş olduğunu, davalı kooperatifin üyelerine bir kısım teminatlar (senet, ipotek, kefil v.b) karşılığında yıllık kota belirlemek suretiyle, en fazla bu kotalar kadar, üyelerinin tarım ve hayvancılıkla ilgi olan, yem, gübre, mazot, tohum, tarım aleti ve benzeri ihtiyaçlarını karşıladığını ve ödeme zamanında üyelerin aldıkları ürünlerin bedelini ödemekte olduklarını, davacının yıllarca davalı kooperatif ile bu şekilde çalışmış olduklarını, Kooperatiften aldığı malların bedellerini zamanında ödemiş olduklarını, müvekkilinin davalı kooperatife, hiçbir borcu bulunmamasına rağmen, kooperatifçe 20.000,00 TL borcun bulunduğunu ve ödemenin yapılmasını talep etmiş olduklarını, bu talebin haksız ve gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin kooperatife böyle bir borcu olmadığını, bu haksız talep karşısında, borcun kaynağını öğrenmek isteyen müvekkiline kooperatifçe 14.05.2018 tarihinde ödediğini ancak sisteme girilmeyen para gösterilmiş olduğunu, müvekkilinin 14/05/2018 tarihinde borcunu ödemek için davalı kooperatife gittiğini ve orada ki ... Mühendisi olan ...'E 20.000,00(Yirmibin) TL para verdiğini ancak ...'in müvekkiline o an sistem olmadığını ve sistem gelince borcu kapatacağını, içinin rahat etmesi için kartvizit arkasına "...ten 20 bin TL ... parası aldım ... 14.05.2018" yazmış olduğunu, müvekkilinin ödemiş olduğu borcunu kooperatifin yetkilisinin sisteme işlemediğini ve 20.000 TL parayı da anladıkları kadarıyla zimmet suçu işleyerek şahsi hesabına geçirmiş olduğunu, bu hususa ilişkin hem idari hem de adli soruşturmanın devam etmekte olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, her türlü dava açma ve tazminat davası açma hakları saklı tutarak, dava konusu borcun ve borca bağlı olarak gösterilen alacakların tahsili halinde, davacının ileride telafisi imkansız maddi manevi zararlara uğrayacağı muhtemel olduğundan, dava konusu borcun ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla, teminatsız veya uygun görülecek bir teminat mukabilinde, ihtiyati tedbir kararı verilmesine, hesap ekstresinde belirtilen borcun ve ferilere ilişkin borcun olmadığının tespitine, yargılama harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Davacı ...''ün, müvekkilinin ... numaralı ortağı olduğunu, 2012 yılından bu yana düzenli alışveriş yapmakta olduklarını, dava konusu etmiş olduğu borcun kaynağını oluşturan ... numaralı kredi borç senedinin, ... tarihli ve ... sayılı kredi genel sözleşmesine dayanmakta olduklarını, davacı tarafça akdedilen ... numaralı kredi genel sözleşmesiyle, 04/04/2016 tarihinde müşterek ve müteselsil kefalet hükümleri kapsamında ... no.lu ortak ... ...; ... no.lu ortak ...; ... no.lu ortak ...ve ... no.lu ortak ...; davacı lehine 200.000,-TL'ye kadar açılacak kredilerinin tümü için şahsi kefaletlerini vermiş olduklarını, son olarak 30/11/2018 tarihinde düzenlenen dava konusu ... numaralı senetle davacının kullanmış olduğu Hayvansal ve Tarımsal ihtiyaç kredilerinin yenileme - işlemi gerçekleştirildiğini, vaki senetlerin davacının ortak tarafından bizatihi imzalanmış olduğunu, davacı tarafın iş bu davasında talep etmiş olduğu menfi tespit iddiası bakımından, müvekkilinin pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, davanın menfi tespit davası olduğunu, dava konusunun alacak senedine dayandığını, senet miktarlarının üçbinaltıyüzaltmış Türk Lirasını aştığı için 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Md. 200 gereğince aksinin senetle ispatının gerektiğini, davacının takibe konu senede karşı iddiasını ancak yazılı delil ile ispat etmesi gerekli olduğunu, davacının delilleri arasında tanık deliline dayanmış ise de tanık deliline muvafakati olmadığını, hiç satın almadığı bir zirai emtia mal ve/veya hizmete ilişkin senedin altına imza atmış olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının, müvekkiline hiçbir borcu bulunmadığını, davaya konu senet ve/veya senetlere ilişkin kredileri kullanmadığını ve buna ilişkin mal/hizmet alımında bulunmadığı iddiasında olduğunu, H.M.K. Madde 200 uyarınca mevcut iddialarının yazılı ve kesin deliller ile ispatı gerektiğini, bu nedenlerle husumet itirazlarının reddi halinde; dava dilekçesinde bahsi geçen ... T.C. Numaralı, ... adresinde ikamet eden ...'in dahili davalı sıfatıyla davanın ihbarına; dava konusu müvekkiline alacağı ödenmemiş ise 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu 72/4 Maddesi gereğince alacaklı müvekkilinin alacağını geç almasından doğduğunu ve doğacak zararlara karşılık alacağın %20'si oranında tazminatın tahsiline, ispat varakalarının eksiksiz şekilde toplanmasının akabinde Mahkemece oluşacak kanaat ve iddiaları doğrultusunda vaki davanın reddine, yargılama giderlerinin ve avukat ücretinin davacı tarafa yükletilmesine hükmedilmesini talep etmiştir.
... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar numaralı kararı ile "Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın, davaya bakmaya mahkememiz görevli olmadığından dava şartı noksanlığı nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE. 2-Davaya bakmaya İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ' nin görevli olduğuna" dair karar verilmiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, ... 41. Ağır Ceza Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasının UYAP kayıtları, bilirkişi raporu ve ek raporu dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı vekili, müvekkilinin, kooperatiften aldığı malların bedellerini zamanında ödediğini, kooperatifçe 20.000,00 TL borcun bulunduğunun ve ödemenin yapılmasının talep edildiğini, kooperatife böyle bir borcu olmadığını, borcun kaynağının müvekkilince kooperatife 14/05/2018 tarihinde ödenen ancak sisteme girilmeyen bir miktar para olarak gösterildiğini, müvekkilinin 14/05/2018 tarihinde borcunu ödemek için davalı kooperatife gittiğini ve oradaki ... Mühendisi olan ...'e 20.000,00 TL para verdiğini, ancak ...'in müvekkiline o an sistem olmadığını ve sistem gelince borcu kapatacağını söylediğini, kartvizit arkasına "...ten 20 bin TL ... parası aldım ... 14.05.2018" yazmış olduğunu, müvekkilinin ödemiş olduğu borcunu kooperatifin yetkilisinin sisteme işlenmediğini, bu nedenle borcunun bulunmadığının tespiti talep ve dava etmiş, davalı taraf ise davacının dava dosyasına ibraz edilen kartvizite istinaden alacaklı olduğuna veya borçlu olmadığına ilişkin iddia ve davasını ...'e yöneltmesinin gerektiği, söz konusu şahıslar arasındaki alacak verecek ilişkisinden davalı müvekkil Kooperatif sorumlu olmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur. Buna göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının davaya konu ... numaralı kredi borç senedi nedeniyle davalı kooperatife 20.000 TL borcunun olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.
... 41. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı ...'ün müşteki olarak, 21/01/2019 suç tarihi olan, Görevi Kötüye Kullanma, Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma, Zimmet, Tacir veya Şirket Yöneticileri ile Kooperatif Yöneticilerinin Dolandırıcılığı davası nedeniyle dava açıldığı ve dosyanın derdest olduğu görülmüştür.
Anılan ceza dosyasında yargılanan sanık ...'in 28/12/2020 tarihinde gerçekleştirilen ilk celsedeki savunmasında; "14/05/2018 tarihinde ...' e kendi kartvizitimin arkasına 20 bin TL alınmış ve işlem yapılmamıştır, bunu sistem arızasından dolayı yazdığımı düşünüyorum, daha sonra bu 20 bin TL' ...' ün borcundan düştüm ve tahsilat fişinide kendisine verdim, hatta fiş numarası ...' dir, tarihi de ...' dir aynı gün bu işlem gerçekleştirilmiştir, bu durumda bölge kontrolörüne tablo olarak iletilmiştir.” şeklinde ifade verdiği görülmüştür.
Mahkememizin 24/05/2022 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere Mali Müşavir ve Kooperatifler alanında uzman bilirkişiye tevdine edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 14/11/2022 tarihli raporda özetle;
"1-) Davalı yanın Ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu,
2-) Davacı yan dava dilekçesinde borcuna karşılık 14.05.2018 tarihinde Davalı Kooperatifi ... Mühendisi ...'e 20.000,-TL'yi nakit olarak ödemiş olduğunun iddia edilmiş olduğu, dosyaya sunulu belgede ... kartvizit arkasına yazılmış “...'ten 20.000 TL ... Parası aldım” yazılıp, ... isminin ve 14/05/2018 tarihinin yazılı olduğu görülmekte olup, imzanın mevcut olmadığı, davalı Kooperatif ticari defterlerinde ve dosyaya sunulmuş kredi listelerinde ilgili tarihte ve tutarda bir ödemeye rastlanmamış olduğu,
3-) Dosya kapsamında borcun kaynağı olarak açıklanmış 30/11/2018 tarihinde düzenlenen dava konusu ... numaralı 38.078,96 TL'lik senedin vadesinin 30/09/2019 tarihi olduğu, bu senetle, davacının kullanmış olduğu Hayvansal ve Tarımsal ihtiyaç kredilerinin yenileme işlemi yapılmış olduğu, bu senedin davacı tarafından imzalanmış olduğu,
4-) ..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ... nolu senetlerin yenileme kredisi kullandırılarak...no.lu 38.078,96 TL'lik senet(bono) ile kapatılmış olduğu, ..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ... nolu senetler(bonolar) yerine yenileme ile alınan ... no.lu 38.078,96 TL'lik senet ile dolayısıyla davacı tarafından alınan ürün listesinin yukarıda Mali İncelemelerde 6 numaralı maddede tablo halinde gösterilmiş olduğu, bu tabloda numaraları görülen Kredi Borç Senetleri üzerinde davacı tarafın imzası olduğu" yönünde tespit ve değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Mahkememizin 21/03/2023 tarihli ara kararı gereğince, bilirkişi raporunda dava dışı ...'in ceza yargılaması sırasındaki savunmasında geçen hususlarda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı anlaşıldığından, bu savunmayı da irdelemek suretiyle davalı tarafın itirazlarını karşılar ve hüküm kurmaya elverişli şekilde ek rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 19/09/2023 tarihli ek raporda özetle;
"... 41. AĞIR CEZA MAHKEMESİ'nin ... Esas sayılı dosyasında yargılanan Sanık ...'in 28/12/2020 tarihinde gerçekleştirilen 1. Celsedeki savunmasında "Üzerime atılı suçlamaları kabul etmiyorum, ... Kooperatifinde 2011 yılından itibaren müdür vekili olarak çalışmaya başladım, 2017 yılı Haziran ayı itibariyle de müdürlük görevi tarafıma tevdi edildi, ilk olarak tarım kredi kooperatifinde işleyişi anlatmak isterim, çiftçilerimiz bizden talepte bulunduklarında bu taleplerin karşılığı olan miktar ile ilgili senet düzenleriz düzenlediğimiz bu senetleri borçlu olan çiftçi imzalar, ismini ve soyisimini yazar, daha sonra iki yetkili birlikte bu senedi imzalarız, mühürleriz ve senet bilgisi çiftçinin kayıtlı cep telefonuna SMS olarak gönderilir, çiftçinin kayıtlı cep telefonu ancak üst makamdan talep edilerek değiştirilebilir, bizim bu numarayı değiştirmek gibi bir yetkimiz yoktur, ben 2017 yılına kadar bir şekilde söz konusu kooperatifte çalıştım, ancak 2018 yılında ne olduysa bana bu tür suçlamalar gelmeye başladı, ben hiçbir senedi tek başıma düzenlenmedim, birlikte çalıştığımız. ..., ...ve ..." de bu senetlerin düzenlenmesinde benim ile birlikte imza attılar, suçlamaları kabul etmiyorum, suçsuzum beraatimi talep ediyorum, mahkeme aksi kanaate ise Tehime olan hükümlerin uygulanmasını talep ediyorum..." Şeklinde savanmasını sunduğu görülmüştür.
Aynı celsenin devamında ilgili tutanağın 2. Sayfasında işbu dava konusu ile ilgili “14/05/2018 tarihinde ...' e kendi kartvizitimin arkasına 20 bin TL alınmış ve işlem yapılmamıştır, bunu sistem arızasından dolayı yazdığımı düşünüyorum, daha sonra bu 20 bin TL' ...' ün borcundan düştüm ve tahsilat fişinide kendisine verdim, hatta fiş numarası ...' dir, tarihi de 14/05/2018' dir aynı gün bu işlem gerçekleştirilmiştir, bu durumda bölge kontrolörüne tablo olarak iletilmiştir.” Şeklinde beyanda bulunmuş olduğu görülmüştür.
Kök Rapor da da açıklanmış olduğu üzere, Davacı yan dava dilekçesinde borcuna karşılık 14.05.2018 tarihinde Davalı Kooperatifi ... Mühendisi ...'e 20.000,-TL'yi nakit olarak ödemiş olduğunun iddia edilmiş olduğu, dosyaya sunulu belgede ... kartvizit arkasına yazılmış “...'ten 20.000 TL ... Parası aldım” yazılıp, ... isminin ve 14/05/2018 tarihinin yazılı olduğu görülmekte olup, imzanın mevcut olmadığı, davalı Kooperatif ticari defterlerinde ve dosyaya sunulmuş kredi listelerinde ilgili tarihte ve tutarda bir ödemeye rastlanmamış olduğu,
Ancak, ... 41. AĞIR CEZA MAHKEMESİ'nin ...Esas sayılı dosyası 28.12.2020 tarihli duruşmasının 1 nollu celsede Sanık ...'in beyanı 14/05/2018 tarihinde ...' e kendi kartvizitimin arkasına 20 bin TL alınmış ve işlem yapılmamıştır, bunu sistem arızasından dolayı yazdığımı düşünüyorum, daha sonra bu 20 bin TL' yi ...' ün borcundan düştüm ve tahsilat fişinide kendisine verdim, hatta fiş numarası ...' dir, tarihi de 14/05/2018' dir aynı gün bu işlem gerçekleştirilmiştir, bu durumda bölge kontrolörüne tablo olarak iletilmiştir” şeklindedir.
Kooperatif defterlerine göre, cari hesap hareketleri incelendiğinde 14.05.2018 tarihinde davacıya 20.000,-TL değil 15.000,-TL satış ve tahsilat yapılmış olduğu görülmektedir. ...
Diğer hususlarda 14.11.2022 tarihli Bilirkişi Raporu'ndaki görüş ve kanaatimizi değiştirecek bir husus görülmediği" şeklinde rapor ibraz edilmiştir.
Somut olayda, davacının davalı ... Kooperatifinin üyesi olduğu, dava dilekçesi ile sunulan "...ten 20 bin TL ... parası aldım ... 14.05.2018" beyanını içeren imzasız kartvizit, ceza dosyasında yer alan ...'e ait "14/05/2018 tarihinde ...' e kendi kartvizitimin arkasına 20 bin TL alınmış ve işlem yapılmamıştır, bunu sistem arızasından dolayı yazdığımı düşünüyorum, daha sonra bu 20 bin TL' ...' ün borcundan düştüm..." şeklindeki savunma ve davalı Kooperatif defterlerine göre 14/05/2018 tarihinde davacıya 20.000 TL değil 15.000 TL satış ve tahsilat yapıldığına ilişkin kayıtlar birlikte değerlendirildiğinde; kooperatif işlemleri çerçevesinde borç ödeme maksadıyla kooperatif müdürlük görevini ifa eden dava dışı ...'e davacı tarafça 20.000,00 TL nakit ödeme yapıldığı, ancak kooperatif adına işlem yapmaya yetkili olan ... tarafından ödeme yapılan borcun sisteme eksik işlendiği, davacının davaya konu ...numaralı kredi borç senedi nedeniyle davalı kooperatife herhangi bir borcunun bulunmadığı kanaatine varıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın kabulü ile, davacının davaya konu ... numaralı kredi borç senedi nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Karar tarihine göre alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 341,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 71,70- TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı yana iadesine,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 44,40 TL başvuru harcı, 6,40-TL vekalet harcı, 341,55 TL peşin harç, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 87,6 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 2.479,95 TL yargılama davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 26/12/2023
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır