T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/426 Esas
KARAR NO: 2019/681
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/02/2017
KARAR TARİHİ: 10/07/2019
Mahkememizin 2017/194 E sayılı dosyasından tefrik edilerek mahkememizin 2019/426 E sayılı dosyasına kaydedilen Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili Mahkememizin 2017/194 E sayılı dosyasına sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Tic. Ltd. Şti'nin ...'da bulunan fabrikasında 06/05/2016 tarihinde içerisinde toplam 98 adet çekin bulunduğu fabrika kasasının çalındığını, çalınan çeklerin ortaya çıkmaya başladığını, müvekkili şirket yetkilisi ...'nın imzasının taklit edilmesi suretiyle bir kısım çeklerin ciro edilerek icra takibine geçildiğini, bu çeklerle alakalı Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurularında bulunulduğunu, çalınan çeklerle alakalı ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde çek iptali davası açıldığını ve ödeme yasağı kararı alındığını, hırsızlık olayında çalınan çeklerden ... Bankası A.Ş ... Şubesi'ne ait 15.000,00 TL bedelli, 31.12.2016 keşideli, IBAN ... hesap nolu, ... çek seri nolu keşidecisi ... olan çekin, müvekkili ... Ltd. Şti.'nin imzasının olmadan - imzalanmamış halde - çalındığını, bu çekin ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, söz konusu çekin ödeme tarihinde üzerinde ödeme yasağının bulunduğunu ileri sürerek müvekkillerinin dava konusu çeklerle alakalı davalılara borçlu olmadıklarının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına ve davalıların %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... tarafından sunulan davaya cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin yatak firmalarının yataklarını ... adresinden tüketicilere elektronik ortamda satarak ticari faaliyet göstermekte olduğunu, faaliyetlerini sadece elektronik ortamda gerçekleştirdiğini, müvekkili şirketin ne davacı yanı ne de diğer davalıları tanımadığını, gerek davacı gerekse diğer davalılar ile müvekkili şirket arasında herhangi bir hukuki ilişki, ticari alışveriş, tanışıklık ve organik bağ bulunmadığını, bu durumun davacı yanın dava dilekçesinde de belirtildiğini, müvekkilinin davaya konu edilen çekte sahte ciro edilmek suretiyle çekin ilgilisi haline geldiğini, çekte bulunan imzanın müvekkili şirket yetkililerine ait olmadığını, dava konusu çek üzerinde müvekkili şirkete ciro eden şirketi tanımadığını, müvekkili şirketin ne davalı ... ile ne de ... ile hukuki ilişkisinin bulunmadığını, müvekkilinin elektronik ortamda yatak satışı gerçekleştirmesinden dolayı çek ile bir alışveriş yapmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin kuruluşundan bu yana hiçbir çek almadığını, keşide etmediğini, çek hesabının da bulunmadığını, müvekkili şirket ile diğer davalıların farklı ticari alanlarda faaliyet gösterdiklerini, bu kişiler arasında hukuki ilişki bulunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kaldı ki bu durumun aksinin ispatının hayatın olağan akışına aykırı bir durumu iddia eden davacı yana ait olduğunu beyan ederek davanın reddine, dava masrafları ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar usulüne uygun tebligatlara rağmen cevap dilekçesi vermemişlerdir.
DELİLLER :
... CBS ... soruşturma sayılı dosyası örneği, ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası, ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/529 Esas sayılı dosyası, mahkememizin ... E sayılı dosya içeriği, davacı şirket yetkililerine ait imza incelemesine ilişkin grafolog bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacılar tarafından açılan dava, İİK 72.maddesine dayalı menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, gasp edildiği iddia edilen ve ... 34. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra takibine konu edilen ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait 15.000 TL bedelli 31/12/2016 keşide tarihli keşidecisi ... olan çekteki imzanın davacılardan ... Ltd. Şti yetkilisine ait olup olmadığı, davacıların bu çekten dolayı davalılara borçlu olup olmadıkları, bu çekin yasal hamilinin kim olduğu hususlarındadır.
Deliller toplandıktan sonra davacı şirket yetkilileri ... ve ...'ya ait imzaların bulunduğu belge asılları celp edilerek imza incelemesi yaptırılmış, grafolog bilirkişi ... mahkememize sunmuş olduğu raporunda özetle; İnceleme konusu çekte bulunan 2. ciro imzası ile ... ve ...'ya ait olan mevcut mukayese imzalar arasında, gerek genel formasyon bakımından, gerekse işleklik ve baskı derecesi bağlamında kalem yürütme özelliği, presyon varyantları, vital değerler ve ritm/form dengesi gibi niteliksel unsurlarla, el hareket sayısı, grama örgüsü, bağlantı ve yeri, tüm harf öğeleri, doğrultu, noktalama ve bitiş alışkanlıkları gibi tersim özellikleri itibarıyla farklılıklar saptandığını, saptanan bulgular göz önüne alındığında inceleme konusu ... Bankası A.Ş. ... şubesine ait keşide yeri ... tarihi 31/12/2016 olan, ... çek numaralı "15.000-Onbeşbin TL" tutarlı çekte, "... Ltd. Şti." adına atılmış 2. ciro imzasının ... veya ...'ya ait mevcut mukayese imzalar arasında tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu 2. ciro imzasının mevcut mukayese imzalarına kıyasla Mustafa Koca ve Yavuz Selim Koca'nın eli ürünü olmadığı kanaatinde olduğunu bildirmiştir.
MK 6.maddesi gereğince bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur. İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Menfi tespit davasında borçlu, borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa bu durumda ispat yükü davalı alacaklıya düşer. Somut olayda olduğu üzere borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme ile düştüğünü ileri sürüyorsa ispat yükü doğal olarak davacı borçluya düşer.
Somut olayda, davacı taraf borçlanma iradesinin bulunmadığını ileri sürdüğünden ispat yükü davalı alacaklı taraftadır, davalı taraf davacı tarafın borçlu olduğunu ispatla yükümlüdür. Dava konusu çeke ilişkin olarak çalındığından bahisle suç duyurusunda bulunulmuş, CBS tarafından soruşturma başlatılmış, çek iptali davası açılmış, mahkemece ödeme yasağı kararı verilmiştir. Dava konusu çek elinde iken çalınan ... Tic. Ltd. Şti'nin çekteki imzası ile şirket yetkililerinin imzalarının örtüşmediği dikkate alınarak davalı alacaklı tarafın davacı tarafın borçlu olduğunu kanıtlayamadığı kabul edilmiş, davalı ... Tic. A.Ş yönünden dosya işlemden kaldırılmış ve üç ay içerisinde yenilenmemiş olmakla davalı ... Tic. A.Ş hakkında açılan davanın açılmamış sayılmasına, davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti hakkında açılan davanın kabulü ile ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasına konu ... Bankası A.Ş ... Şubesi'ne ait 15.000,00 TL bedelli, 31/12/2016 keşide tarihli, ... çek nolu keşidecisi ... olan çekten dolayı davacıların davalılara borçlu olmadıklarının tespitine, icra takibinin kötüniyetle başlatıldığı kanıtlanamadığından davacıların kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davalı ... Tic. A.Ş hakkında açılan davanın açılmamış sayılmasına,
2-Davalılar ... ve ...Tic. Ltd. Şti hakkında açılan davanın kabulü ile ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasına konu ... Bankası A.Ş ... Şubesi'ne ait 15.000,00 TL bedelli, 31/12/2016 keşide tarihli, ... çek nolu keşidecisi ... olan çekten dolayı davacıların davalılara borçlu olmadıklarının tespitine,
3-Davacıların kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine,
4-Harçlar Kanununca alınması gerekli 1.024,65 TL ilam harcının peşin yatırılan 44,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 980,25 TL harcın davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti'den alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 2.725,00 TL avukatlık ücretinin davalılar ... ve ... Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacılara verilmesine,
6-Davacılar tarafından işbu dosya için yapılan 44,40 TL başvuru harcı, 44,40 TL peşin harç ile mahkememizin 2017/194 E sayılı dosyasında yapılan 600,00 TL bilirkişi ücreti ve 359,10 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 1.047,90 TL yargılama giderlerinin işbu davanın davalıları ... ve ... Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacılara verilmesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacılar vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/07/2019
Katip ...
Hakim ...