T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/451 Esas
KARAR NO: 2021/147
DAVA: Tazminat (Yangın Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/07/2019
KARAR TARİHİ: 18/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ..., ..., .., ... Köyü 683 ada, 1 parsel sayılı taşınmazın müvekkiline ait olduğunu, 2062m2 taşınmaz üzerinde 1120 m2 kapalı alanı mevut olduğunu, müvekkilinin bu taşınmazı 01/03/2016 tarihinde ... isimli firmaya kiraya verdiğini, söz konusu taşınmazın müvekkilinin ağabeyinin kullandığı bir krediye teminat olarak gösterildiğinden davalılardan ...Bankası ... şubesi aracılığı ile 25/01/2018 tarihinde davalı ... şirketine ... kobi paket sigorta poliçesi ile sigortalandığını ancak söz konusu sigorta poliçesinden bir örneğin kendilerine verilmediğinden müvekkilinin taşınmazın sigortalandığından haberi olmadığını, 18/07/2018 tarihinde taşınmazı bulunduğu fabrikada yangın çıktığını ve taşınmaz üzerindeki taşınmazın enkaz haline geldiğini, müvekkilinin olayla ilgili olarak kiracılardan şikayetçi olduğunu, müvekkilinin taşınmazla ilgili kobi paket sigorta poliçesi bulunduğunu ... Bankası ... Şubesinden poliçe yenilemesi yapılması için 15/01/2019 tarihinde telefonla aranması neticesinde haberdar olduğunu ve bunun üzerine ilgili personelden poliçe örneği istenerek akabinde 18/01/2019 tarihinde davalı ... şirketine hasar ihbarında bulunduğunu, davalı ... nezdinde ... numaralı hasar dosyasının açıldığını, sigorta şirketi tarafından 25/04/2019 tarihli kararı ile ihbarın geç yapılması gerekçesi ile taleplerinin reddolunduğunu, davalı ... şirketinin red gerekçesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, zira sigorta şirketinin acentesi konumunda olan davalı bankanın yaptığı poliçeden müvekkiline bir örnek vermediğini dolayısıyla taşınmaz üzerine poliçe yapıldığından müvekkilinin haberi bulunmadığını, davalı bankanın sigorta şirketinin acentesi olarak üzerine düşün yükümlülüğünü yerine getirmediğini, geç ihbar yapılmasında müvekkilinin kusuru bulunmadığını, poliçenin yasal süre içinde teslim edilmemiş olması nedeni ile doğan hasardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını beyan ederek HMK 107 maddesi çerçevesinde iş bu belirsiz alacak davasının kabulü ile şimdilik 18.000.TL bina hasar bedeli . 1.000.TL kira kaybı bedeli, 1.000.TL enkaz kaldırma bedeli olmak üzere toplam 20.000.TL nin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline verilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 27/11/2020 tarihli ıslah dilekçesi ibraz ederek dilekçesinde ; Bilirkişi raporu çerçevesinde davalılardan ... yönünden bina hasar bedeli talebini (dava dilekçesinde 18.000-TL talep edilmiştir) 485.707-TL arttırarak 503.707-TL'ye, enkaz kaldırma bedeli talebini (dava dilekçesinde 1.000-TL talep edilmiştir) 23.000-TL arttırarak 24.000-TL'ye, kira kaybı talebini (dava dilekçesinde 1.000-TL talep edilmiştir) 9.000-TL arttırarak 10.000-TL'ye yükseltiklerini toplam 537.707-TL alacağımızın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan ...nden tahsilini, yargılama harç, masraf ve ücreti vekaletin davalı ... Şirketine tahmilini talep ettiği ve ıslah harcını yatırdığı anlaşıldı.
Davalı ... A.Ş vekili Davasında:
Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın müvekkili banka açısından pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkili bankanın ilgili şubesinin davalı ... şirketinin acentesi sıfatıyla hareket ettiğini, ödenmediği iddia edilen sigorta hasar bedelinin müvekkili bankadan talep etmesinin mümkün olmadığını, esasa ilişkin beyanlarında ise müvekkili banka ile davacı arasında herhangi bir hukuki ilişki veya sözleşme bulunmadığını müvekkil bankadan davacının hiçbir alacağı bulunmadığını, ayrıca davacının sigorta poliçesinden geç haberdar olduğu iddiasının aksine ilgili banka şubesinin müşterilerinden olan dava dışı ...'in sigorta poliçesinden bilgisi olduğunu hesabından sigorta bedeli olarak 548 TL nin 25/01/2019 tarihinde tahsil edildiğinin kendisine iletildiğini, dava konusu işlemin müvekkili bankanın müşterisi olan Mehmet Kızılgedik in imzaladığı kredi sözleşmesine teminat olarak gösterdiği dava konusu taşınmaz için yaptırdığı kobi paket sigorta poliçesi nedeni ile yangın teminatının ödenmesi talebine ilişkin olduğunu bu tutarın sorumluluğunun davalı ... olduğunu, banka tarafından yapılan işlemlerin müşterisinin bilgisi ve talebi dahilinde olduğunu dava dışı müşteriye bu hususta sigorta poliçesi dışında verilmiş bir taahhüt yada garanti bulunmasının söz konusu olmadığını beyan ederek öncelikle davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile müvekkili banka açısından usulden reddine, bu kabul görmez ise hukuki bir dayanaktan yoksun davacı talebinin esas yönünden reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili Davasında:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle yetki itirazında bulunarak müvekkili adresinin Beykoz da bulunduğunu yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu yetki yönünden davanın reddini istediklerini, davacının davayı belirsiz alacak şeklinde ikame etmesinde hukuki yarar bulunmadığını, davacı tarafın zararınını bilebilecek durumda bulunduğunu, hukuki yarar yokluğu nedeni ile davanın reddi gerektiğini, rehin alacaklısının davaya muvafakat etmesi halinde davacının hak sahibi olamayacağını dava konusu taşınmaz üzerinden ... Bankasının ilgili şubesinde rehin hakkı bulunduğunu, bu durumda rehin alacaklısı olan şirket hak sahibi olacağından davacının aktif dav ehliyetinin varlığından söz edilemeyeceğini, bu bağlamda davalı bankanın ... şubesinin davaya muvafakati olup olmadığının tespit edilmesi muvafakat göstermemesi halinde husumet nedeni ile davanın reddini talep ettiklerini, davacı tarafın süresi içinde müvekkili şirkete ihbar etmeyerek bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacının yangının çıkış sebebine ilişkin irdeleme yapmadığını ve müvekkili şirketin rucu haklarını da korumadığını, gerçek zararı ispat yükü davacı üzerinde olduğunu davacı tarafın zararını belgelerle ispat etmesi gerektiğini bununla birlikte poliçede yer alan muafiyetlerin de irdelenmesi gerektiğini, kısmi zarar söz konusu ise somut olayda eksik sigorta olup olmadığının irdelenmesi gerektiğini, ikrar anlamanı gelmemekle beraber hasarın teminat içerisinde olduğu kabul edilse dahi bildirim yükümlülüğü ihlal edildiğinden tazminattan indirim yapılmasını talep ettiklerini, talep edilen faiz başlangıç tarihine itiraz ettiklerini, faiz başlangıç tarihinin müvekkil şirkete ihbar edildiği 18/01/2019 tarihinden 45 gün sonra olarak belirlenmesini istediklerini, bahse konu taşınmazın malik olan kiracı ...'e LPG ek donanımı bulunan forkliftin sahibine ve rehin alacaklısı ... Bankası ... şubesine davanın ihbar edilmesini talep ettiklerini, yangının çıkmasına sebep olduğu belirtilen makinenin maliki ... AŞ olduğundan davanın iş bu firmaya da ihbarını istediklerini beyan ederek davanın reddine yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Deliller:
Sigorta poliçesi. Yangın ve eksper raporları, tapu kayıtları, yazılan müzekkere cevapları, bilirkişi incelemesi, tarafların açıklamaları ve tüm dosya kapsamı.
Gerekçe :
Dava, yangın sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Davaya konu sigortalı ..., ..., ..., ... Köyü 683 ada, 1 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan kapalı alan (Taşınmaz üzerinde bulunan yapı ve niteliği kök raporun 20-21 Sayfasında detayları ile açıklanmıştır) 01/03/2016 tarihinde... isimli firmaya kiraya verilmiş ve taşınmaz ...'in imladığı kredi sözleşmesine teminat olarak gösterildiğinden davalılardan ... Bankası ... şubesi aracılığı ile 25/01/2018 tarihinde davalı ... şirketine ... kobi paket sigorta poliçesi ile sigortalanmıştır.
Sigortalı iş yerinde 18.07.2018 günü yangın hasarı meydana gelmiştir.
Davacı taraf sigorta poliçesinden bilgi sahibi olmadığını, ...nden Poliçe yenilemesi yapılması için 15/01/2019 tarihinde telefonla aranması neticesinde poliçeden haberdar olduğunu ve bunun üzerine ilgili personelden poliçe örneği istenerek 18/01/2019 tarihinde davalı ... şirketine hasar ihbarında bulunduğunu, davalı ... nezdinde ... numaralı hasar dosyasının açıldığını, sigorta şirketi 25/04/2019 tarihli kararı ile ihbarın geç yapılması gerekçesiyle tazminat taleplerinin reddedildiğini açıklamıştır.
Davacının aktif dava ehliyeti bulunup bulunmadığı ve davalı ... yönünden:
Davalı ... rehin alacaklısı davalı ... Bankasının muvafaakti bulunmadığından davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını ileri sürmüştür.
... Bankasının dosyada mevcut 23.12.2019 tarihli yazısında poliçeye konu gayrimenkule ait sigorta poliçesinde daini mürtein olarak her hangi bir alacaklarının bulunmadığı belirtilmiştir. Dava konusu gayrimenkul tapu kaydına şerh alınan ipoteklerin sona erdiği ... Tapu müdürlüğünün... tarihli yazısından anlaşılmıştır. Dolayısıyla rehin alacaklısının (... Bankası) TTK md 1456 uyarınca bir menfaati kalmadığından davacının dava açmakta ehliyeti ve hukuki yararı bulunmaktadır.
... Bankası poliçe de taraf olmadığından hakkındaki davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Zarar ve sorumluluk yönünden:
Dava konusu hasara uğrayan ... Köyü 683 ada, 1 parsel sayılı taşınmazda bulunan iş yeri (...(...) ... numaralı ve 25.01.2018 - 25.01.2019 vade tarihli KOBİ paket sigorta poliçesi ile davalı tarafından sigorta güvencesine alınmıştır.
Poliçede bina teminatı verilmiş ve yangın hasarları teminatlar kapsamında sigorta güvencesine alınmış ve 60.000 TL bina 500 TL cam, 500 TL reklam panosu 24.000 TL enkaz kaldırma bedeli, 30.000 TL kira kaybı kıymetlerine teminat verilmiştir. Poliçede riziko türünün ticari olduğu ve bina yapı tarzının çelik betonarme karkas müstakil bina olduğu ve iştigal konusunun biri olduğu poliçeye derc olunmuştur.
Davalı taraf hasarın18.07.2018 günü meydana gelmesine rağmen hasar ihbarın 25.01.2019 tarihinde yapıldığını ileri sürmüştür. TTK madde 1446/2 de rizikonun gerçekleştiğine ilişkin bildirimin yapılmaması veya geç yapılması, ödenecek tazminatta veya bedelde artışa neden olmuşsa, kusurun ağırlığına göre, tazminattan veya bedelden indirim yoluna gidileceği belirtilmiştir. Yangın Sigortası Genel Şartları B.1 maddesinde sigorta ettiren / sigortalının rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren beş iş günü içerisinde sigortacıya bildireceği ve gerekli koruma önlemlerini alacağı düzenlenmiştir.
Hasarın beş iş günü içerisinde bildirilmediği taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir. TTK md 1409 uyarınca sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. Bu kapsamda; davalı şirket TTK md 1146/2 ve Yangın Sigortası Genel Şartları B.1 maddesi uyarınca, sigorta ettiren / sigortalının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeni ile hasarın ve zararın arttığını ispatlar delil sunamamıştır. Bu nedenle davalı ... TTK md 1409 gereği doğan tüm zarardan sorumlu tutulmuştur.
TTK md 1461 de sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlı olduğu, sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemeyeceği düzenlenmiştir. Yangın Sigortası Genel Şartları 1. Maddesi ve A.2 maddesi hükümlerine göre binada meydana gelen hasar teminat kapsamında kabul edilmiştir.
Yangın Sigortası Genel Şartları B.5 maddesinde hasarın nasıl hesaplanacağı açıklanmıştır. Bu doğrultuda hasarın tespiti için konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Alınan bilirkişi raporu, dosya kapsamına uygun somut bilgi ve belgeye dayalı, tarafların ve hakimin denetimine açık ve değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere uygun olduğu kanaati ile mahkememizce değerlendirmeye esas alınmıştır.
Davacı taraf poliçeye konu yeri aylık 9.000 TL ile kiraya verdiğini ileri sürmüştür. Bilirkişi incelemesi ile bu yerin yeniden yapım süresinin 4 ay olacağı belirlenmiştir. Sigortacının sorumluluğu poliçede aylık 2.500 TL olarak sınırlandırıldığından kira kaybı tazminatı 2.500*4=10.000 TL olarak hesaplanmıştır.
Buna göre davacının 503.707 TL bina hasarı, 24.000 TL enkaz kaldırma hasarı ve 10.000 TL kira kaybı olmak üzere toplam 537.707 TL tazminat alacağı bulunmaktadır.
Davacı 25.01.2019 tarihinde hasar bildiriminde bulunmuştur. TTK madde 1446 ve 1427 uyarınca bildirimden 45 gün sonra borç muaccel olacağından davalı 10.03.2019 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmakla 537.707 TL tazminat alacağının 10.03.2019 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-)Davanın davalı ... yönünden kabulü ile 537.707,00 TL nin 10/03/2019 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-)Davalı ... yönünden davanın husumet nedeni ile reddine,
3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 36.730,77.-TL nispi karar harcından peşin + ıslah harcı yatırılan toplam 9.183,55.-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 27.547,22.TL harcın davalı ... A.Ş'den tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 43.935,35.TL nisbi vekalet ücretinin davalı ... A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davalı ... A.Ş vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince red olunan kısım üzerinden hesaplanan 4.080,00,TL. maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... AŞ'ye verilmesine,
6-)Davacı tarafından yatırılan toplam 12.126,80.TL yargılama giderinin davalı ... A.Ş'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-)Taraflarca yatırılan kullanılmayan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/02/2021
Başkan ...
(e-imza)
Üye ...
(e-imza)
Üye ...
(e-imza)
Katip ...
(e-imza)
Peşin Harç: 341,55,- TL
Islah Harcı: 8.842,00, -TL
Başvuru Harcı: 44,40.- TL
Vekalet Harcı : 6,40 .- TL
Bilirkişi Ücreti: 2.700,00.-TL
Posta Giderleri: 192,45.- TL
Toplam: 12.126,80.- TL