T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/595 Esas
KARAR NO: 2019/1193 Karar
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 18/09/2014
KARAR TARİHİ: 23/12/2019
Mahkememizce verilen 06/11/2015 tarihli ve 2014/377 Esas, 2015/787 Karar sayılı kararın Yargıtay 11. HD'nin 12/10/2017 tarihli ve 2016/5705 Esas, 2017/5295 Karar sayılı, Bozma İlamı ile BOZULMAKLA taraflara tebliğ edildiği, davalı vekilince karar düzeltme talebinde bulunulduğu, Yargıtay 11 HD'nin 10/10/2019 tarihli ve 2018/1378 Esas, 2019/6412 Karar sayılı ilamı ile karar düzeltme talebinin REDDİNE karar verilmekle, Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İşveren ve istihdam eden davalıların ... A.Ş. ... 1. Bölge Müdürlüğünde “Gelecek Planlama Uzmanı” olarak çalışan ...’in dava dışı tanık ... aracılığıyla davacı adına bireysel emeklilik poliçesi düzenlediğini, davacının sonradan Türk Vatandaşı olması nedeniyle kurumların işleyiş ve kuralları ile Türkçe kelimelerin tam anlam ve manasını bilemediğini, zamanla ...’in poliçelerdeki fonları kendisinin yönettiğini, ... Emekliliğin ve ... Bankasının Genel Koordinatörü olduğundan bahisle varsa birikimlerini yüksek faizli fonlarında değerlendireceğini söyleyerek ikna ettiğini ve aldattığını, ...’in ... Bankası A.Ş. ... Şubesi nezdindeki ... nolu hesabına 11.11.2009 tarihinde 72.000,00-USD karşılığı 105.350,00-TL'yi ... Bank’tan EFT yaparak yatırdığını, 11.11.2009-10.11.2011 tarihleri arasında en az 300.000,00-TL'yi ... Bankası bankamatiklerinden yatırdığını ve ayrıca bu hesaplara yatırılmak üzere 30.000,00-USD’yi elden verdiğini, şikayetleri üzerine ... 20. Ağır Ceza Mahkemesi’nce ...’in tutuklanarak dava açıldığını, istihdam eden ve işveren davalıların, çalışanı ... hakkında işin şartlarının gerektirdiği dikkat ve özen, işin gerektirdiği önlemleri fiilen almadığını, işin yapılması sırasında gerekli denetimi yapmadığı bu nedenle zararlarından sorumlu olduklarını, ayrıca ...’in başka müşterilerine karşı da Hizmet Sözleşmesine, Etik Kurallara aykırı davranışta bulunduğunu, kurumu ve müşteriyi zarara uğrattığı gerekçesiyle soruşturma geçirdiği halde gereğinin yapılmadığını, adı geçenin ... Emekliliğin sözleşmeli çalışanı olduğunu, faaliyetlerini ... Bankası Şubelerinde yürütmesi nedeniyle zararından ortaklaşa ve zincirleme olarak sorumlu olduklarını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 105.350,00-TL maddi, 10.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, vekalet ve yargılama giderlerinin de karşı tarafa yükletilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalıya ait poliçeleri kabul ettiklerini, ancak ... numaralı poliçenin iptalinden haberdar olmadıklarını, ... nolu poliçenin bedelinin kendilerine ödenmediğini ve davalı şirketten iştira konusunda talebi olmadığını, sunulan belgelerdeki imzaların müvekkile ait olmadığını, poliçenin iptaline ilişkin yazılan dilekçede davacının soyadının yanlış yazıldığının görüldüğünü, bu konuda ispat yükümlülüğünün davalı şirkete ait olduğunu, 08.03.2010 tarihinde ...’in kurumdan ayrılmasına karşın 14.12.2010 tarihinde poliçeden ayrılma işleminin adı geçenin kurum çalışanlarıyla ilişkisi sayesinde gerçekleştirildiği kanısını taşıdıklarını, bu işlemin 5549 Sayılı Yasa kapsamında yürürlüğe girmiş Suç Gelirlerinin Aklanması Yönetmeliğinin 5. Md.’e aykırı, şüpheli bir işlem olduğunu, ayrıca Hazine Müsteşarlığı’nın 2007/2 sayılı Yıllık Gelir Sigortası Genel Şartlar Hakkında Sektör Duyurusu Satın Alma (İŞTİRA) başlıklı 6.1. maddesine aykırı olduğunu, davalının tüm zarardan sorumlu olduğunu, şöyle ki; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı’nın yayınladığı 09,04.2008 tarih 26842 sayılı Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Yönetmelik’in 7/3. Md. hükümlerine göre teklif formunun imzalanmasından itibaren 60 gün içinde ödeme yapılmaması halinde emeklilik sözleşmesinin kurum tarafından feshedilmesi gerektiğini, oysa ... numaralı poliçenin 30.11.2009 tarihinde başlamasına karşın 29.06.2011 tarihinde iptal edildiği ve hiçbir bildirimde bulunulmadığını, dolayısıyla zararın artmasına neden olunduğunu, ... Bankası aracılığıyla yapılan ödemelerin belgelerini sunduklarını, fon geliri diyerek ... tarafından müvekkile ödemeler yapıldığını, 105.350.-TL’lık Ödemenin 11.11.2009 tarihinde ...bank ... Şb’den EFT ile gönderildiğini, 6.500.-EUR dışındaki elden ödemeleri dava konusu yapmadıklarını, 6.500.-EUR ile “Gelir Sigortası Poliçesi” yapıldığını ve davalının halen uhdesinde olduğunu, dolayısıyla bunun da talep edildiğini,davalı kurumun çalıştırdığı personelin zararından da sorumlu olduğunu, ...’in 4 kez soruşturma geçirdiğini, ancak 2 kez geçirdiği iddia edilerek sorumluluktan kurtulmaya çalışıldığı ifade edildiğini belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini savunma olarak ileri sürmüştür.
Davalı ... Bankası A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: ... bankasının davalı şirketin %62 ortağı olduğunu, bireysel emeklilik işleminin bankanın sirkeci şubesinde yapıldığını ve adı geçenin o şube personeli olarak tanındığını, bankanın fiziki yer ve ortam sağladığını, ... Emeklilik’in tüm ürünlerinde ... Bankası Logosunun kullanıldığını,zarar rakamının tam olarak belirlenmesinin ilgilinin banka hesap ekstresinin ve bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacağını, elden ödenen paraların dava konusu yapılmadığını, ayrıca ... 20. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen ... E. Sayılı davanın kendi şikayetleri üzerine açıldığını belirterek açılan davanın yersiz olduğundan bahisle reddi gerektiğini, husumet yönünden davanın reddini ve iş bölümü itirazının kabulü ile dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesini talep etmiştir.
Deliller:
Hizmet Sözleşmesi, Hesap Ekstreleri, ... 20 Ağır Ceza Mahkemesi Dosyası, Alındı Belgeleri, Bilirkişi İncelemesi
Mahkememizce deliller toplanmış ve dosya Bilirkişi Heyetine tevdi edilmiştir.
Bilirkişi Heyetince dosyaya sunulan 25/08/2015 tarihli Bilirkişi Heyeti Raporunda özetle;
"...Davalı ... Bankası A.Ş'ne gerek acente sıfatı ile gerekse banka fonksiyonları itibarı ile somut olayda pasif husumet yöneltilemeyeceği,
Davalı ... A.Ş.'nin TBK m66 hükümlerine göre adam çalıştıran sıfatı ile dava dışı çalışanın haksız fiilleri ile verdiği zarardan sorumlu olacağı,
Somut olayda dava dışı çalışanın, davalı sigortacı ile çalışma ilişkişi devam ederken davacıya verdiği zararın 11/11/2009 tarihi itibarı ile 105.350,00-TL miktarda olduğu,
Davalının 27/12/2010 tarihinde ... numaralı "Gelir Sigortası" poliçesinin iştira edilmesi ile 6.822,96-EUR karşılığı 13.785,00-TL ödeme yaptığı,
Bu zararın oluşmasında davacının tedbirsiz ve dikkatsizlik içinde olduğu, giriştiği ticari ilişkinin gereklerini gözetmediği değerlendirilerek sayın Mahkemece tazminatın belirlenmesinde takdiren indirim cihetine gidilebileceği,
Belirlenecek tazminata, zararın gerçekleştiği tarih (11/11/2009) gözetlereki tazminat faizi olarak %9 yasal faiz talep edebileceği..." şeklinde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce verilen 06/11/2015 tarihli ve 2014/377 E, 2015/787 K. Sayılı kararında;
"...Davacının davalı ... A.Ş. ... 1. Bölge Müdürlüğünde gelecek planlama uzmanı olarak çalışan ...'in davacı adına bireysel emeklilik poliçesi düzenlediği ve bu şekilde aralarında ilişki başladığı ve ...'in davalı banka şubesinden kendisine sağlanan ortamda bu işlemleri yaptığı ve ...'in davacı adına davacının rızası hilafına yaptığı işlemlerle davacıyı zarara uğrattığı ve dava dışı ...'in ... 20. Ağır ceza mahkemesinde davacıya karşı basit dolandırıcılık suçunu işlediği sabit görülmekle 2 yıl 1 ay hapis ve (280 gün) 4.160,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, dava dışı ...'in ... A.Ş. çalışanı olduğu ve 10/03/2010 tarihinde kurumdan istifaen ayrıldığı ve davacının 11/11/2009 tarihinde ...'e yaptığı 105.350,00 TL (72.000 USD) ödemenin 05/11/2009 başlangıç ve düzenleme tarihli, 1 yıl süreli ... poliçe numaralı gelir sigortası poliçesi bedeli olarak ödendiği, belgedeki imzaların ... tarafından sahte olabileceği ancak ...'in sigorta şirketi çalışanı olması sebebi ile belgenin iğfal kabiliyetini artırdığı, dava dışı ...'in ...tarihleri arasında geliri ile orantısız şekilde harcama yaptığı ve 2010 yılı başından itibaren de ... in disiplinsiz davranışları ve kurum itibarını zedeleyici davranışları nedeni ile kendisinden savunma alındığı anlaşılmıştır.
Davalı sigorta şirketinin kendi çalışanı olan ...'in savunmasını aldığı göz önünde tutulduğunda ilgilinin hesap hareketlerinin de incelenmesi gerektiği ancak davalı sigorta şiketinin bunu yerine getirmediği ve ...'in kurum çalışanı olması sebebi ile TBK 66. Maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olduğu, dava dışı ...'in davalı sigorta şirketinden ayrıldıktan sonra da davacıdan para almaya devam ettiği ancak davacının bu döneme ilişkin zararları talep etmediği ve yapılan hesaplamada davacının zararının 105.350,00 TL olarak hesaplandığı ve davacının bu olaydan dolayı da üzüntü yaşadığı ve manevi olarak da yıprandığı ve davacının dava dışı ...'in çalıştığı dönemde yatırılan bu parayla ilgili olarak yapılan işlemlerde davacıya TBK 52 maddesi gereğince atfedilebilecek bir kusurun bulunmadığı, dava dışı ...'in gerek çalışma ortamı, gerekse davacının dava dışı ... aracılığı ile ...'e yönlendirildiği ve dava dışı ...'in davacıya karşı gerekli güveni sağladığı ve bu zarar dışında da birçok işlemler yaptığı, bu nedenlerle de davacıya TBK 52. Maddesinin uygulanmasına yer olmadığı, bu nedenle davanın kabulüne karar vermek gerektiği,
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu, taraf beyanları, tanık beyanları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, yargılamada edinilen kanaat ve tüm dosya kapsamı itibariyle anlaşılmış olmakla,
Davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile 105.350,00-TL'nin 11/11/2019 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı ... A.Ş'den alınıp davacıya verilmesine,
Davacının manevi tazminat talebinin kabulü ile 10.000,00-TL manevi tazminatın karar tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı ... A.Ş'den alınıp davacıya verilmesine,
Davalı ...Ş ile ilgili davanın reddine..." dair karar verilmiştir.
Mahkememiz kararı davalı ... A.Ş vekilince temyiz edilmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 12/10/2017 tarihli ve 2016/5705 E., 2017/5295 K. Sayılı Bozma İlamı ile;
"...1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davalı ... A.Ş'nin sorumluluğunun 818 Sayılı Borçlar Kanununun 100. maddesi hükmünden kaynaklanmasına göre, davalı ... A.Ş. vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, davalı ... A.Ş. çalışanının eylemleri nedeniyle zarara uğranıldığı iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin olup davacının manevi tazminat isteminin temelinde, adı geçen davalının dava konusu eylem ve işlemlerdeki sorumluluğu yatmaktadır. Bilindiği üzere, 818 Sayılı Borçlar Kanunu’nun 49. maddesine göre, şahsiyet hakkı hukuka aykırı bir şekilde tecavüze uğrayan kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat namıyla bir miktar paranın ödenmesini dava edebilir. Somut olayda, dava konusu edilen eylem ve işlemlerde davacının kişilik haklarına tecavüzün bulunduğu sonucuna varılamayacağından, 818 Sayılı BK'nun 49. maddesindeki koşulların oluşmadığı nazara alınarak manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekirken bu istemin kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davalı ... A.Ş. yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ : Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte yazılı nedenlerle davalı ... A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davalı ... A.Ş. yararına BOZULMASINA..." dair karar verilmiştir.
Bozma İlamına karşı başvurulan Karar Düzeltme talebi sonucunda Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 10/10/2019 tarihli ve 2018/1378 E., 2019/6412 K. Sayılı Karar Düzeltme İlamı ile;
''...Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davalı ... Bankası A.Ş. hakkında açılan davanın reddine, davalı ... A.Ş yönünden maddi tazminat ve manevi tazminat davasının kabulüne dair verilen kararın davalı ... A.Ş vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce manevi tazminat yönünden bozulmuştur.
Davalı ... A.Ş. vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı ... A.Ş. vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı ... A.Ş. vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE,..'' dair karar verilmiştir.
GEREKÇE;
Davacı tarafından ikame edilen davada davalılardan ... A.Ş'de çalışan dava dışı çalışanın eylemleri ile davacının zarara uğramış olduğu, davacının bu eylemlerden dolayı davalılardan maddi ve manevi tazminat talep ettiği, Mahkememizce verilen 06/11/2015 tarihli ve 2014/377 E, 2015/787 K. Sayılı kararı ile davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile 105.350,00-TL'nin 11/11/2019 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı ... A.Ş'den alınıp davacıya verilmesine, davacının manevi tazminat talebinin kabulü ile 10.000,00-TL manevi tazminatın karar tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı ... A.Ş'den alınıp davacıya verilmesine, davalı ...Ş ile ilgili davanın reddine dair karar verilmiş, karar davalı ... A.Ş vekilince temyiz edilmiş ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 12/10/2017 tarihli ve 2016/5705 E., 2017/5295 K. Sayılı Bozma İlamı ile Mahkememiz hükmü bozulmuş ve Bozma İlamına 23/12/2019 tarihli celsede uyulmasına karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce uyulan Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 12/10/2017 tarihli ve 2016/5705 E., 2017/5295 K. Sayılı Bozma İlamında davalı ... A.Ş vekilinin temyiz dilekçesinin manevi tazminat hususu harinceki diğer taleplerinin reddine karar verilmiş olduğundan davalı ... Bankası A.Ş'ne gerek acente sıfatı ile gerekse banka fonksiyonları itibarı ile somut olayda pasif husumet yöneltilemeyeceğinden ... Bankası A.Ş. Yönünden davanın reddine, davalı ... A.Ş.'nin adam çalıştıranın sorumluluğu hükümleri gereği çalışanının sebep olduğu haksız fiilden dolayı sorumlu olduğu Bilirkişi Raporu ile belirlenen meblağın kabulü ile davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile 105.350,00-TL'nin 11/11/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş'den alınıp davacıya ödenmesine Yargıtay Bozma İlamında bu hüküm fıkraları açıkça Onanmamış olduğundan ve manevi tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine dair temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.
HÜKÜM Yukarıda açıklanan gerekçelerle:
1-)Davalı ...Ş. İle ilgili davanın REDDİNE,
Davacının maddi tazminat talebinin KABULÜ ile 105.350,00-TL'nin 11/11/2009 tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş'den alınıp davacıya ÖDENMESİNE,
Manevi tazminat talebinin REDDİNE,
2-)Alınması gereken 7.196,45-TL harçtan peşin alınan 1.712,95-TL harç düşüldükten sonra kalan 5.483,50-TL harcın davalı ... A.Ş'den alınarak hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden A.A.Ü.T ne göre hesaplanan 10.828,00-TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
4-)Davalı ... Bankası kendisini vekil ile temsil ettiğinden A.A.Ü.T ne göre hesaplanan 2.725,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Bankası A.Ş'ye verilmesine,
5-)Davacı tarafın yapmış olduğu aşağıda dökümü yapılan 5.664,50-TL yargılama giderinin davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
6-) Davalı ... A.Ş tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına,
7-) Davalı ... Bankası tarafından yapılan 46,00-TL yargılama giderlerinin davacıdan alınarak davalı ... Bankasına ödenmesine,
8-)Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 15 gün içerisinde YARGITAY nezdinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere açıkça okunup usülen anlatıldı.23/12/2019
Katip ...
¸E-İmza
Hakim ...
¸E-İmza
Masraf Dökümü:
Bilirkişi Ücreti : 3.400,00-TL
Teb.Müz gid. : 527,10-TL
İlk Dava Harcı : 1.737,40-TL
Toplam : 5.664,50-TL