T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/747 Esas
KARAR NO: 2024/418
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2019
KARAR TARİHİ: 09/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 28/12/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'nın davalı ... Bank A.Ş. tarafından ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından icra takibi yapıldığını ve malları üzerine haciz konulduğunu 25.12.2019 tarihinde öğrendiğini, müvekkilinin aleyhinde yapılan haksız ve mesnetsiz kötü niyetli icra takibi ile işbu icra takibinin usulsüz yapılan tebligat ile kesinleştirilmesi neticesi menkul-gayrimenkulleri üzerine haciz tatbik edilmesi üzerine süresi içerisinde işbu Menfi Tespit davasını açma zaruretinin hasıl olduğunu, icra takibinin dayanağı olarak gösterilen malen ahzolunmuş bonoların tamamının davalı ... Tic. AŞ.'ye süresinde ödenmiş olması ve bonoların dayanağı 13.05.2014 tarihli Gayrimenkul Satış Sözleşmesi gereği gayrimenkul satış bedeline ve sözleşmeye istinaden verilen tüm bonoların ödenmiş olması sebebiyle yani satış bedeline istinaden verilen bonoların tamamının işbu ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibinden önce 09.05.2019 tarihinde ... Tic. AŞ.'nin banka hesabına ödenmiş olması sebebiyle müvekkilinin hiçbir borcu bulunmadığını, haksız ve hukuki temelden yoksun ve kötü niyetli olarak başlatılan icra takibinde takip dayanağı malen ahzolunmuş ve lehtara tamamen ödenmiş bonolar sebebiyle müvekkilinin davalılara hiçbir borcunun bulunmadığını, bonoların bedelsiz olduğunun tespitine ilişkin Menfi Tespit davalarının kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin icra takibi dayanağı bonolor ve bonoların gayrimenkul satış sözleşmesine istinaden verilmiş olması karşısında tüm bonoları ödemek suretiyle satış bedelinin de tamamını ödemiş olması sebebiyle davalılara hiçbir borcu bulunmadığını, davalı ... Bank A.Ş.'nin bedelsiz kalan malen ahzolunmuş bonoları kötü niyetli olarak icra takibine konu ettiğini, müvekkilinin mallarına haciz konulması sebebiyle zarara uğradığını, icra takibi dayanağı bonoların malen ahzolunduğu gibi işbu bonoların gayrimenkul satım sözleşmesi sebebiyle düzenlendiğinin aşikar olduğunu, alacaklı görünen tarafın kurumsal bir banka olup, işbu bonoları icra takibine konu etmeden önce bonoların ödenip ödenmediğini, bonoların dayanağı olan sözleşmenin ifasının tamamlanıp tamamlanmadığını araştırma yükümlülüğünün mevcut olup, davalı tarafından bu hususlarda hiçbir araştırma yapılmaksızın ve temerrüde düşürülmeksizin başlatılan icra takibinde avans faizi talep edilmesinin de davalılardan ... Bank A.Ş.'nin kötü niyetli olduğunu açıkça gösterdiğini beyan ederek, ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinde takip dayanağı malen ahzolunmuş bonoların tamamı ile bonoların verilmesine sebep Gayrimenkul Satış Sözleşmesi gereğince satış bedeline istinaden verilen bonoların tamamının davalı ... Tic. AŞ'nin banka hesabına ödenmiş olması sebebiyle davalılara hiçbir borcu bulunmayan müvekkili aleyhinde davalı ... Bank A.Ş. tarafından ... 12. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından haciz tatbik ediliyor olması ve davacı müvekkilinin tüm malvarlığına haciz konulmuş olması sebebiyle ve takip konusu bonoların ödenmiş olduğu dikkate alınarak takdir edilecek teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, menfi Tespit davamızın kabulü ile ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takip dayanağı malen ahzolunmuş bonoların ödenmiş olması karşısında müvekkili ...'nın davalılara hiçbir borcunun bulunmadığının ve bonoların bedelsiz olduğunun tespiti ile ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı İcra Takibinin İptaline karar verilmesini, ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takip dayanağının malen ahzolunmuş bonolar olduğu ve bonoların ödenmiş olduğu halde müvekkili hakkında kötü niyetli olarak başlatılan icra takibinde müvekkilinin banka hesaplarına, kredi kartı hesaplarına, araç ve gayrimenkulleri üzerine haciz tatbik edilmiş olması ve davacı müvekkilinin zarar görmüş olması sebebiyle %20'den aşağı olmamak üzere Kötüniyet Tazminatı'nın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Bank A.Ş. vekili 13/01/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın açmış olduğu işbu davanın müvekkili Banka yönünden yasal dayanağı olmadığını, bu nedenle davanın esasına girilmesi halinde esastan da reddine karar verilmesi gerekeceğini, müvekkili banka ile diğer davalı ...A.Ş. arasında imzalanan Kredi Sözleşmelerine istinaden; müvekkili Banka tarafından ...Tic. A.Ş.'ne muhtelif krediler açıldığını ve fiilen kullandırıldığını, ... Tic. A.Ş. de tahsilinde müvekkili Bankaya olan kredi borçlarına mahsup edilmek üzere bir kısım senetleri temlik cirosu ile ciro ederek müvekkili Bankaya teslim ettiğini, davacı tarafın işbu davaya konu ettiği ve müvekkili Banka tarafından ... 2.İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulan senetlerin de bunlardan olduğunu,... Tic. A.Ş. tarafından tahsilinde borca mahsuben müvekkili Bankaya ciro edilen senetlerin vadesinde ödenmeyince protesto edildiğini ve ... 2.İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile keşideci ... ve ciranta ... Tic. A.Ş. aleyhine takibe konulduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde söz konusu senetlerin malen ahzolunmuş senetler olduğunu ve senet bedellerinin diğer davalı ...A.Ş.’ne ödenmiş olduğundan bahisle, söz konusu bonolara ilişkin olarak borçlu olmadığının tespiti ile bonoların bedelsizliğinin tespitini talep ettiğini, davacı tarafın bu iddialarının müvekkili Banka yönünden hiçbir yasal dayanağı olmadığını, davacı tarafın dilekçesinde takip/dava konusu senet bedellerini diğer davalı ... Tic. A.Ş.’ne ödediğini beyan ettiğini, davacı tarafın kambiyo senedine bağlı bir alacağı vadesinde, senedi temlik cirosu ile teslim alan ve haklı hamil konumunda olan yere ödemesi gerekirken senedi teslim almaksızın senede bağlı hakkını/alacağını temlik cirosu ile 3.şahsa (müvekkili Bankaya) devreden lehtara (...Tic. A.Ş.’ne) ödemesinin davacıyı, müvekkili Bankaya ödeme yükümlülüğünden kurtarmayacağını, kambiyo senetlerinde senet ve senede bağlı hak (alacak) birbirine sıkı sıkıya bağlı olduğunu, müvekkili bankanın söz konusu senetleri tahsilinde müvekkili Bankaya olan kredi borçlarına mahsup edilmek üzere diğer davalı ... A.Ş.’den temlik cirosu ile alan "iyiniyetli haklı hamil" konumunda olduğunu müvekkili Bankanın söz konusu senetler ile ilgili olarak davacı ile diğer davalı ... Tic. A.Ş. arasındaki hukuki ilişkiyi bilmesinin mümkün olmadığı gibi bilmek zorunda da olmadığını, burada hukukumuzdaki "kambiyo senetlerinin mücerretliği" ilkesini de göz ardı etmemek gerektiğini, senet metninden senedin hangi ticari münasebet sebebiyle keşide edildiğinin bilinmesinin mümkün olmadığını, bu konuda Yargıtay kararlarının mevcut olduğunu beyan ederek, usule ilişkin itirazları dikkate alınarak davanın açılmamış sayılmasını, borçlu tarafından icra dosyasına yatırılan paranın müvekkili Bankaya ödenmemesi yönünde verilen tedbir kararının kaldırılmasını, davanın esastan reddini, davacı tarafın %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı ...Tic. A.Ş. vekili 10/01/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın haksız olarak müvekkili şirkete iş bu davayı ikame ettiğini, bu kapsamda davanın müvekkili açısından reddini talep ettiklerini, davacı tarafın her ne kadar dava konusu ettiği bir kısım bonolardan kaynaklı borçlu olmadığını bildirmiş ise de öncelikle tüm beyanlarına itiraz ettiklerini ve de kabul etmediklerini, müvekkilinin davacı şirketin karşı sözleşmelerden kaynaklı tüm edimlerini yerine getirmiş olup, sözleşme konusu hususlardan kaynaklı müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığına göre iş bu davada taraf olarak gösterilmesinin doğru olmayacağını, diğer taraftan davacının iş bu davasını müvekkili şirkete yönlendirmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacının iş bu davasını bonoların elinde bulunduğunu iddia ettiği diğer davalı tarafa yönlendirmesi ve varsa tüm taleplerini diğer davalıdan talep etmesi gerekmekte iken müvekkili şirkete davayı yönlendirmesini kabul etmediklerini, kaldı ki davacı tarafığn diğer davalının iyi niyetli olamayacaklarını ifade ettiklerine göre, iş bu davanın doğrudan davalısının diğer davalı şirket olup, müvekkili şirketin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, tüm bu hususlar dikkate alındığında, davacı tarafın müvekkiline açtığı iş bu davasının haksız, kötü niyetle açıldığını beyan ederek, davanın reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı taraf üzerine bırakılmasını arz ve talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi raporu, ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, ... 1. İcra Müdürlüğü'nün... İflas sayılı yazı cevapları, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu yazı cevabı, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı, Gelir İdaresi Başkanlığı yazı cevabı, Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Odalar Birliği yazı cevabı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE: Dava, icra takibine konu senetler nedeniyle menfi tespit ve ödenen bedelin istirdadı davasıdır.
28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun (TKHK) 2. maddesinde, Kanunun kapsamı “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.” şeklinde açıklanmıştır. Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3/1-(l) maddesinde de, tüketici işlemi, “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.” biçiminde tanımlanmıştır.
6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda, tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır. Bunun yanında, Kanunun 83. maddesinde de, taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.
Davacı ile dava ... Tic. A.Ş. arasındaki "... amaçlı konut satış sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin 13.05.2014 tarihinde imzalandığı anlaşılmıştır. Davacı davalının projesinden kat:34-35 numaralı konut nitelikli bağımsız bölümleri satın almış ve dava konusu senetler davalı ... Bank A.Ş.'ye tüketici senedi olarak devredilmiştir. Davacının tacir olduğuna ilişkin bilgi ve belge dosyada bulunmadığı ve davacının şahsi kullanımı için taşınmazı satın aldığını beyan ettiğine göre davanın taraflardan her ikisinin ticari işletmesini ilgilendiren dava olduğu kabul edilmemiştir. Dolayısıyla dava bu anlamda nispi ticari dava olmadığı gibi TTK mad. 4 gereği mutlak ticari dava da değildir. Bu sebeple ihtilafa bakmakla görevli mahkeme de ticaret mahkemesi değildir.
Bununla birlikte davalı ... ile davacı arasında yapılan... Konut Sözleşmesi kapsamında bağımsız bölümün satışı konusunda anlaştıkları, ödemenin kısmen yapıldığı ve diğer delillerin incelenmesinde taşınmazın niteliğinin "konut" olduğu, davacı ile davalı şirket arasındaki hukuki ilişkinin 6502 sayılı Yasa kapsamında kaldığı, davacı tarafından konut niteliğindeki taşınmaz satın alınmasının tüketici işlemi niteliği taşıdığı, davacı ve davalı arasındaki tüketici ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakla (... Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesinin 21/10/2022 Tarih, 2022/273 Esas ve 2022/2463 Karar sayılı kararı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7.Hukuk Dairesinin 24/06/2021 Tarih, 2021/1987 Esas ve 2021/1749 Karar sayılı kararı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 18.Hukuk Dairesinin 01/07/2020 Tarih, 2020/462 Esas ve 2020/898 Karar sayılı kararı) aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın talep halinde ve karar kesinleştiğinde, yetkili ve görevli ... Tüketici Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
2-HMK 20/1 maddesi gereğince, mahkememiz kararının kesinleşme tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi durumunda DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
3-Harç, vekâlet ücreti, yargılama giderleri konusunda görevli mahkemece karar verilmesine,
4-Davacı tarafından, HMK 20/1 maddesi gereğince işlem yapılmaz ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilirse; davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
5-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde, davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/07/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır