T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/230 Esas
KARAR NO: 2021/777
DAVA: Tazminat (Hasar Bedeli, Değer Kaybı, Ekspertiz Ücreti)
DAVA TARİHİ: 21/04/2020
KARAR TARİHİ: 03/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hasar Bedeli, Değer Kaybı, Ekspertiz Ücreti) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 28.06.2019 tarihinde, saat 23:45 sularında ... ilçesi ...caddesi üzerinde park halinde bulunan davacıya ait ... plakalı aracın sol arka kısımlarına, dava dışı ... yönetimindeki ... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, araçta kaza sonrası ağır hasar oluştuğunu, hasar bedelinin KDV dahil 52.032,96 TL olduğunu, müvekkilinin aracının 2019 model, 7825 km de hasarsız bir araç olduğunu, bu nedenle ciddi bir değer kaybı olduğunu, ekspertiz raporuna göre değer kaybı bedelinin 25.575,00 TL olduğunu, sigorta ekspertiz şirketince rapor tanzim edildiğini, KDV dahil 740,00 TL ödeme yapıldığını, Motorlu Taşıt Bürosu yurt dışında düzenlenmiş geçerli yeşil kart sigortası bulunan yabancı plakalı araçların Türkiye de sebebiyet verdiği zararları yeşil kart sigortacısı adına gidermekle görevli olduğunu ileri sürerek davalı sorumluluğundaki haksız fiilden meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı ve ekspertiz ücretlerinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili bu talebini 30/12/2020 tarihli dilekçesi ile araçta meydana gelen hasar bedelini 23.000,00 TL, değer kaybı bedelini 13.000,00 TL olacak şekilde artırmıştır.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; 28.06.2008 gün ve 26920 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğe göre çalışma usul ve esasları düzenlenmiş olan müvekkili büronun, yabancı ülke Yeşil Kart Büroları (Emsal Bürolar) ile yaptığı ... Anlaşma çerçevesinde yabancı plakalı araçların Türkiye’de karıştıkları kazalarda şayet geçerli bir Yeşil Kart sigortaları mevcutsa Yeşil Kart Sigortacıları adına kusur esasına göre zarar gören üçüncü şahısların hasarlarını Türk Mevzuatına göre tedvir etmekte olduğunu, müvekkili büronun yabancı plakalı araçların ülkemizde sebebiyet verdikleri kazalarda ortaya çıkan hasarların tedvirinde bu araçların sahip veya sürücüleri adına hareket etmeyip kaza tarihini kapsayan geçerli Yeşil Kart sigortaları olması halinde yabancı sigorta şirketi adına hareket etmekte olduğunu, bu durumda Karayolları Trafik Kanunu ve Ticaret Kanunu hükümleri gereği, yabancı plakalı bir aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonrası ortaya çıkan hasarlar için kusur esasına göre ve yabancı sigorta şirketi adına Mali Sorumluluk Sigortası limit ve şartları çerçevesinde müvekkili Büro’nun sorumluluğu doğduğunu, 28.06.2019 tarihinde ... plakalı araç ile ... plakalı yabancı araç arasında meydana gelen trafik kazasından dolayı, ... plakalı aracın araç hasarı+ değer kaybı+ ekspertiz ücreti alacağı talepli açılan işbu davada kusurun ve kusur oranının tespitinin Karayolları Fen Heyetinden seçilecek 3 kişilik heyet ve / veya Adli Tıp Kurumu tarafından tespit edilmesinin gerektiğini, her ne kadar davacı aracının park halinde olduğu iddia edilse de park ve park etme kurallarına uygun olarak park edilip edilmediğinin tespitinin önem arz ettiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte yabancı plakalı araç sürücüsünün kısmen de olsa kusurunun tespit edilmesi takdirinde değer kaybı talebinin de kazanın 2019 yılında vuku bulduğu dikkate alınarak 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayollari Motorlu Araçlar Zorunlu Mali sorumluluk sigortasi genel şartlari ekinde yer alan değer kaybi formülüne göre yapilmasının gerektiini, ayrıca ... plakalı aracın kasko sigortasının olup olmadığı bilgisinin araştırılmasını, açılmış bir hasar dosyası var ise celbini talep ettiklerini, kasko sigortasından araç hasarı ile ilgili herhangi bir tazminat alıp almadığının tespitini, araç hasarını almış ise araç hasarı talebinin reddi gerektiğini, aynı zamanda Türk mevzuatına göre limit ile sorumluluk olduğundan söz konusu olduğundan şayet kasko sigortasından bir ödeme aldı ise ve bu tutarın kasko sigortacısı tarafından müvekkili kuruma rücusu söz konusu olacağından değer kaybı ile ilgili taleplerinin de araç başına teminatın garamesi söz konusu olacağını, davacının tüm maddi taleplerinin toplamı 2019 yılı araç başına maddi tazminat tutarı olan 39.000,00 TL sını aşamayacağını, davacının müvekkili kuruma müracaatında araç hasarı ve değer kaybı talepli ekspertiz incelemesini de yaptırarak raporla birlikte müracaat ettiğini, TTK 1426.madde kapsamında yapılan giderin makul gider olarak kabul edilebilmesi için masrafın iyiniyetle yapılmış olması gerektiğini, oysa davacının müvekkili kuruma müracaatından önce kendisi doğrudan ekspertiz ataması yaptığını, bu sebeple iyiniyetle yapılmayan ekspertiz incelemesi neticesi ücret talebinin reddinin gerektiğini ileri sürerek davacı taleplerinin tamamının reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, sigorta poliçesi, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, haksız fiil (trafik kazası) den kaynaklanan değer kaybı, hasar bedeli ve ekspertiz ücretine ilişkin tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının aracının uğradığı kaza nedeniyle kusur durumu, davacının davalıdan değer kaybı, hasar bedeli ve ekspertiz ücreti talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise miktarları hususlarındadır.
Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre,
... ili, ... ilçesi, ...önünde 28.06.2019 tarihi saat 23:45 de meydana gelen kazada sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile ... Stadyumu istikametine seyir halinde iken ... önüne geldiği anda direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu aracının sağ ön kısımlarıyla ... önünde park alanında park etmiş bulunan ... plakalı aracın sol arka kısımlarına çarpmış, çarpmanın etkisiyle ... plakalı araç savrularak sağ arka ve sağ tüm yan kısımlarıyla yaya kaldırımına çarpması sonucu, iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olup, bu kazanın oluşumunda ... plaka sayılı araç sürücüsünün 2918 sayılı KYTK’nu 84/l maddesini ihlal ettiği kanaatine varılmıştır.
Deliller toplandıktan sonra mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlemesi için dosya makine mühendisi ...ile sigorta uzmanı ...'a tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından mahkememize sunulan rapor dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı denetime elverişli olup hükme esas alınmıştır.
Davacıya ait dava konusu
... plakalı araç üzerinde meydana gelen hasarın, dosya kapsamı içindeki kazalı araç fotoğrafları, trafik kazası tespit tutanağı, ekspertiz raporları ile uyumlu olduğu,
kusur yönünden, KTK Madde 84 – Araç sürücüleri trafik kazalarında; a) Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme,
b) Taşıt giremez trafik işareti bulunan karayoluna veya bölünmüş karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit, rampa ve bağlantı yollarına girme,
c) İkiden fazla şeritli taşıt yollarında, karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit veya yol bölümüne girme, d) Arkadan çarpma, e) Geçme yasağı olan yerlerde geçme, f) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma, g) Şeride tecavüz etme,
h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,
i)Kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymama,
j) Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,
k)Yerleşim birimleri dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde, zorunlu haller dışında park etme veya duraklama ve her durumda gerekli tedbirleri almama,
l) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar. Hükmü gereğince
28.06.2019 tarihi saat 23:45 de ... ili, ... ilçesi, ...cad.... önünde meydana gelen kazada; sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile ... Stadyumu istikametine seyir halinde iken ... önüne geldiği anda direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu aracının sağ ön kısımlarıyla ... önünde park alanında park etmiş bulunan ... plakalı aracın sol arka kısımlarına çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebebiyet vermek suretiyle belirtilen maddede açıklanan kusurları işlediği ve kazanın meydana gelmesinde ... plaka araç sürücüsü ...’ün asli ve %100 oranda kusurlu olduğu, değer kaybı yönünden, ... plakalı araç, 08.05.2019 ilk tescil tarihli, 2019 model, ... marka, ... tipi, 7.835 km de, kaza tarihinde yaklaşık 2 aylık hususi araç olup rayiç değerinin internet üzerinden yapılan araştırmada kaza tarihine yakın en eski tarihli ilanlardan görüldüğü gibi 2019 model benzer özelliklerdeki kazasız bir otomobilin ortalama fiyatı 252.875 TL olduğu, tüketici fiyat endeksi dikkate alınarak kaza tarihindeki fiyatı hesaplandığında 212.634 TL olarak hesaplandığı, fakat internet üzerinden daha eski ilanlara gidilememesi ve 2020 yılı 2. ayından itibaren küresel salgın, ekonomik dalgalanmaların sıfır araç üretimini etkilemesi gibi sebeplerle 2.el araç fiyatlarında aşırı artış nedeniyle, internet üzerinden yapılan 2.el fiyatlarının yanıltıcı olabileceği, bu nedenle ... yetkili satıcılarının 2.el satış departmanları ile yapılan görüşmeler sonucunda ve dosya kapsamında bulunan (04.07.2019-21.09.2019) tarihli Ekspertiz Raporunda belirtilen, ... plakalı aracın 28.06.2019 tarihli kazadan bir gün önceki hasarsız durumdaki 2.el rayiç değerinin arz talep dengesine göre pazarlığa açık 165.000,00 TL ortalama değerinin kadri maruf olduğu, ... plakalı aracın daha önce kaza kaydı olmadığı ve trafik kazası tespit tutanağında, aracın kusurunun olmadığının belirtildiği, kaza tespit tutanağında 28.06.2019 tarihinde meydana gelen kazada ... plakalı araca, diğer araç tarafından park etmiş haldeyken çarpılması neticesinde sol arka kısımlarından hasar aldığı ve sol arka çamurluk, arka tampon, arka tampon demiri, arka panel sacı, bagaj kapağının yenisi ile değiştirildiği, sol arka çamurluk iç sacı, sol arka şase kolu, bagaj havuz sacı, arka sağ çamurluğun onarıldığı, değiştirilen ve onarılan parçaların boyandığı dikkate alınarak kaza sonucunda oluşan değer kaybının 25.575,00 TL olarak hesaplandığı, hasar tespiti yönünden, maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı ve kazalı araç fotoğrafları incelendiğinde Ekspertiz Raporu ‘’Hasar Tespit Dökümü’’nde belirtilen 37 kalem malzeme ve işçilikleri dahil fiyatlar için yapılan piyasa araştırması sonucunda, fiyatların kadri maruf olduğu, araçta meydana gelen hasar bedelinin KDV dahil (44.095,73 TL+ 7.937,23 TL) 52.032,96 TL olduğu, sigortacılık yönünden, Yeşil Kartın Sistemine üye ülkelerde geçerli olmak üzere düzenlenen, Uluslararası Motorlu Taşıt Sigorta Kartı olduğu ve trafik sigortasının eki niteliğinde olduğu, kazanın meydana geldiği ülkede yapılması zorunlu olan Trafik Sigortasına eşdeğer bir belge olduğu, KTK 91/6. maddesinde “turistlere ait taşıtlarla, uluslararası çok taraflı veya karşılıklı anlaşmalar kapsamına giren yabancı plakalı taşıtların Türkiye’de uluslararası anlaşmalarla kabul edilmiş sigortaları yoksa, bunlar için zorunlu mali sorumluluk sigortası Türkiye sınırlarına girişleri sırasında yapılır.” denildiği,
Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunun Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmeliğinin 5.maddesi ve ilgili mevzuata göre davalı Büronun kartta yazılı taşıtın kullanılması ile ilgili olarak kazanın meydana geldiği memleketteki mecburi sigorta ile ilgili kanunlar gereğince sigortacının sorumluluğunu deruhte etmesi nedeniyle, zorunlu mali sorumluluk sigortasıyla ilgili yasal hükümler uyarınca zarar görenlere karşı tazminle mükellef tutulduğu, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının zararı giderim yükümlülüğünü düzenleyen Karayolları Trafik Kanunu'nun 99/1. Maddesinde, rizikonun ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde sigorta limiti kapsamındaki miktarların ödenmesi gerektiği düzenlenmiş olup aynı hükme Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 12. maddesinde de yer verildiği, buna göre, davalı Büro'ya davadan önce bu yönde bir başvurunun yapıldığı iddiasında bulunulmadığı gibi bu yönde bir delil de dosyaya sunulmadığından Büro'nun dava tarihinden itibaren temerrüde düştüğünün kabulü gerektiği, ülkemizde kaza tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre karayolları zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçe kapsamında sorumluluk üst limiti maddi zararlar bakımından araç başına azami 36.000,00-TL olup davalının bu limit uyarınca sınırlı sorumlu olduğu anlaşılmış, dava ve talep artırım dilekçelerinde belirtilen taleplerle bağlı kalınarak 23.000 TL hasar bedeli ve 13.000 TL değer kaybı bedeli toplamı 36.000 TL’nin 30.000 TL’sine dava tarihinden itibaren, 6.000 TL’sine talep artırım tarihi olan 11/01/2021 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 740 TL ekspertiz bedelinin yargılama giderlerinden olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
Dava ve talep artırım dilekçelerine göre, davanın kabulü ile, 23.000 TL hasar bedeli ve 13.000 TL değer kaybı bedeli toplamı 36.000 TL’nin 30.000 TL’sine dava tarihinden itibaren, 6.000 TL’sine talep artırım tarihi olan 11/01/2021 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
740 TL ekspertiz bedelinin yargılama giderlerinden olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununca alınması gerekli 2.459,16 TL ilam harcından peşin yatırılan 102,47 TL ile 102,47 TL ıslah harçlarının mahsubu ile bakiye 2.254,22 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 5.400,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru harcı, 102,47 TL peşin harç, 102,47 TL ıslah harcı, 1.600,00 TL bilirkişi ücreti, 63,00 TL tebligat ve müzekkere giderlerinden oluşan toplam 1.922,34 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/11/2021
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır